سالروز درگذشت ابن‌سینا؛ درمانگر، خردمند و دانشور بزرگ ایران

هجدهم ژوئن سال ۱۰۳۷ ترسایی، ابوعلی حسین بن عبدالله ابن‌سینا، دانشور بزرگ ایرانی که در باخترزمین او را «آویسِنا» می‌خوانند، در همدان چشم از جهان فروبست. او یکی از درخشان‌ترین چهره‌های دانشی و فرهنگی ایران‌زمین و از نام‌آورترین فرزانگان تاریخ جهان به شمار می‌آید؛ مردی که اندیشه و نوشته‌هایش سده‌ها بر درمانگری، خردورزی و دانش‌های گیتی اثر نهاد.

ابن‌سینا در سال ۹۸۰ ترسایی در نزدیکی بخارا، یکی از بزرگ‌ترین کانون‌های فرهنگ و دانش ایران در خراسان بزرگ، زاده شد. او از نوجوانی در دانش‌های گوناگون، از درمانگری و خردورزی گرفته تا ریاضیات، ستاره‌شناسی، سنجش، منطق و سخن‌وری، چنان چیره شد که در جوانی در شمار بزرگ‌ترین اندیشمندان روزگار خویش جای گرفت.

آوازهٔ جهانی ابن‌سینا بیش از هر چیز به‌دلیل نسک «قانون در پزشکی» است؛ نوشته‌ای که برای چندین سده از برجسته‌ترین سرچشمه‌های آموزش پزشکی در ایران، سرزمین‌های اسلامی و اروپا به شمار می‌رفت. او در این نسک، دانسته‌های پزشکی روزگار خود را به شیوه‌ای سامان‌یافته گرد آورد و دربارهٔ نشانگان بیماری‌ها، شیوه‌های وارسی بیمار، دگرگونی‌های نبض، تب‌ها، دگرگونی‌های ادرار و بسیاری از ناخوشی‌های شناخته‌شده آن زمان آگاهی‌های ارزشمندی به یادگار گذاشت.

ابن‌سینا افزون بر درمانگری، از بزرگ‌ترین خردورزان تاریخ نیز بود. نسک نامدار او، «شفا»، یکی از بزرگ‌ترین دانشنامه‌های جهان کهن به شمار می‌رود و زمینه‌هایی چون فلسفه، منطق، ریاضیات و دانش‌های طبیعی را در بر می‌گیرد. او بخش بزرگی از سال‌های پایانی زندگی خود را در اصفهان و همدان گذراند و سرانجام در همدان دیده از جهان فروبست.

امروزه ابن‌سینا در تاریخ دانش، یکی از بنیادگذاران پزشکی دانش‌بنیاد و از بزرگ‌ترین فرزانگان جهان ایرانی شناخته می‌شود؛ دانشمندی که نام او پس از نزدیک به هزار سال، همچنان در فرنشگاه‌ها، کانون‌های کاوش و تاریخ دانش جهان زنده و گرامی است.

یادش گرامی

پاینده ایران 👑
#جاویدشاه 👑
#رنسانس_ایرانی 👑

🔥
💎

آغاز شاهنشاهی ساسانی

نزدیک به ۱۸۰۰ سال پیش در چنین روزهایی، در سال ۲۲۶ ترسایی، اردشیر پاپکان، بنیان‌گذار دودمان ساسانی، پس از اردوان پنجم، واپسین شاهنشاه اشکانی، در معبد آناهیتا تاج شاهی بر سر نهاد و شاهنشاهی ساسانی را بنیان گذاشت شاهنشاهی‌ای که بیش از چهار سده بر بخش بزرگی از ایران‌زمین فرمان راند و یکی از نیرومندترین دولت‌های روزگار باستان شد.
اردشیر در نبرد هرمزدگان بر اردوان پنجم چیره شد و به چند سده فرمانروایی اشکانیان پایان داد. او پس از استوار ساختن فرمانروایی خویش، خود را "شاهنشاه ایران" خواند و بنیاد دولتی یکپارچه را پی ریخت که در سنگ‌نبشته‌های ساسانی از آن با نام ایرانشهر یاد شده است.

پیش از بر تخت نشستن، اردشیر فرمانروای پارس بود و پایگاه نیرومندی در فرود ایران داشت. او با بهره‌گیری از ناتوانی روزافزون اشکانیان و کشمکش‌های درونی آن دودمان، توانست بخش‌های گوناگون ایران را زیر فرمان یک دولت مرکزی گرد آورد.
در روزگار ساسانیان، ایرانشهر به یکی از بزرگ‌ترین کانون‌های فرهنگ، دانش، بازرگانی و توان رزمی جهان بدل شد. ساختار دیوانی نیرومند، راه‌های بازرگانی گسترده، شکوفایی هنر و معماری، و بالندگی زبان و فرهنگ ایرانی از ویژگی‌های این دوره بود.

اردشیر پاپکان پشتیبان آیین زرتشت بود و در روزگار او پیوند میان شاهنشاهی و نهادهای دینی استوارتر شد. این روند در دوران جانشینان وی گسترش یافت و به یکی از پایه‌های سامان کشورداری ساسانیان بدل گردید.
از یادگارهای برجای‌مانده از این شاهنشاه می‌توان به شهرها، دژها و سازه‌هایی اشاره کرد که در گوشه‌وکنار ایران ساخته یا بازسازی شدند. شهر " اَردِشیرخُورّه " در پارس و بسیاری از سازه‌های کهن جنوب ایران هنوز یادآور روزگار بنیان‌گذار شاهنشاهی ساسانی هستند.

اردشیر پاپکان نه تنها بنیان‌گذار واپسین شاهنشاهی بزرگ ایرانِ پیش از اسلام بود، بلکه یکی از اثرگذارترین چهره‌های تاریخ ایران به شمار می‌آید؛ مردی که با برپایی دولتی نیرومند، ایران را بار دیگر به یکی از قدرت‌های بزرگ جهان باستان بدل ساخت.


- اَردِشیرخُورّه
[ اَ دَ / دِ خ ُرْ رَ ] ( اِخ ) اردشیرخوره. از عمارت و شهرها که [ اردشیر بابکان ] کرد... یکی اردشیر خوره خواند و آن پیروزآباد است از پارس و پیش از آن گور خواندندی. ( مجمل التواریخ و القصص ص 61 ). نام الکه ایست بزرگ از ولایت فارس که شیراز و میمند و صیمکان و برجان سیراف و کازرون و کام فیروز از آن الکه است و رسم کرده اردشیر باشد و بعضی گویند رسم کرده نمرودبن کنعانست. ( برهان قاطع ) ( سروری ) ( شعوری ). - از لغتنامه دهخدا -

پاینده ایران 👑
#جاویدشاه 👑
#رنسانس_ایرانی 👑

🔥
💎