⁣امروز روز #فتح_تهران است. ۱۰۹سال پیش در چنین روز و ساعتی، نیروهای #مشروطه_خواه از دروازه #بهجت_آباد به شمال تهران آن‌ زمان وارد شدند و به سه‌سال #استبداد_صغیر محمدعلی‌شاهی پایان دادند. در این‌جا مسیر رویدادها را بررسی کرده‌ایم. ببینید!/روزآروز


جان آگه با #فرهیختگان

همه چیز را مثبت می‌دید و درباره سختی‌ها حرف نمی‌زد.

او نمونه ای از طرز برخورد متواضعانه، دوستانه و کنجکاوانه بود

۲۳ تیرماه، سومین سالگرد درگذشت مریم میرزاخانی است.
مقاله‌ی یان وندارک، همسر ایشان، که در شماره جدید بولتن انجمن ریاضی آمریکا منتشر شده با ترجمه بهنام هاشمی ضمیمه شده



جان آگه با #فرهیختگان

حاتم قادری: در ایران دموکراسی یا شبه‌دموکراسی نداریم، مراسم انتخاباتی داریم

🔺استاد علوم سیاسی دانشگاه تربیت مدرس:

📌ما در ایران دموکراسی یا شبه‌دموکراسی نداریم بلکه یک‌سری مراسم انتخاباتی داریم.

📌مجلسی بر سر کار آمده که به دور از شعارهای مدنی است. گروه‌هایی نیز خیز برداشته‌اند که پروژه را به‌زعم خود کامل کنند.

📌همه این تلاش‌ها و تقلاها در دل انبوه مشکلات داخلی و خارجی است.

📌معتقدم که همین الیگارشی‌های مالی هستند که از یک جهت می‌توانند کمک‌حال گذار باشند یا به‌عنوان سدی در برابر آن قرار گرفته و عمل کنند». اما تا زمانی که نیروهایی دعاوی فراتاریخی حضور دارند، امکان چنین گذار و گردشی وجود ندارد. وقتی چنین امکانی وجود دارد که این جریان از هسته سخت خود بیرون آمده و الیگارشی‌های مالی نیز بتوانند این جریانات را متقاعد کنند که اساسا جهان و ما باید به گونه دیگری باشیم و رفتار کنیم. این موارد نیز منوط به این است که بتوانیم با جهان ارتباطمان را برقرار کنیم و بخشی از گروه‌های اجتماعی را نیز به این ائتلاف و تعامل، ترغیب کنیم. نشدنی نیست و ممکن است تا حتی مدتی دیگر چنین اتفاقاتی رخ دهد.

📌«آیا واقعیت اجتماعی ما در حال دورترشدن از خواست مشروط‌کردن قدرت است؟ به نظرم چنین نیست. یعنی ساخت سیاسی نخواهد توانست پروژه خود را کامل و تمام کند و همواره مابازایی برای نفی و تنش با این تام‌گرایی وجود خواهد داشت». این ناتوانی در کامل‌کردن پروژه نیز به خاطر این است که ظرفیت نظری و ظرفیت مدیریتی چنین کاری وجود ندارد. مطالبات و آشفتگی‌ها بسیار است؛ هنوز اقتصاد و وضعیت معیشتی سروسامان پیدا نکرده بلکه در حال بدترشدن است؛ تناقض‌ها و تعارض‌هایی که میان اهداف ایدئولوژیک و اهداف اقتصادی و سیاسی وجود دارد، انکارناپذیر است؛ مسائل زنان، کارگری، دانشجویی و ... نیز وجود دارد.

✅برای خواندن متن کامل این گفت وگو روی "INSTANT" بزنید:

yun.ir/dhb9e6

جان آگه با #فرهیختگان

الاهیات وارونه در واکنش به واقعیت شر؛ در پاسخ به نوشته الاهیات سینوی، طنز الاهیاتی و معضلِ شر

علی هراتی
۱۹ تیر ۱۳۹۹

✔️در الهیات و خداشناسی سنتی، در برابر موضوع شر، سعی بر این بوده است که در عین حفظ تعالی و حرمت حقیقت الوهی، واقعیت شر در جهان هم قابل‌توجیه باشد. اما متاسفانه در رویکرد روشنفکر دینی معاصر، به جای حل مسئله، صورت مسئله کاملاً پاک شده و خدایی گاه نه قادر مطلق و گاه نه عالم مطلق و چه بسا در آینده نه خیرخواه مطلق معرفی شده است و جانب حرمت آن (معشوق محتشم) فروگذاشته شده، تا جایی که به ریشخند و طعن در جهانداری حقیقت الهی کشیده شده است. اما به نظر بنده، دیدگاه سنتی قابل انتقاد است اما نه به این رسم و شیوه. الاهیات و خداشناسی سنتی قابل انتقاد است چون بسیار جنبه نظری و متافیزیکی دارد و از سویه‌های اگزیستانسی و عملی خالی است و اتفاقاً رویکردهای روشنفکرهای دینی  مانند سروش دباغ دربرابر موضوع شر، نیز کاملاً جنبه انتزاعی و صوری دارد. اگر برای بحران شر کرونا و بحران فرزند معلول خانم نعیمه پور محمدی، قضیه عدمی بودن و نسبی بودن شر انتزاعی و کتابی است، دقیقاً به همان اندازه، طرح تزاحم گریزناپذیر جهان ماتریالیستی نیز انتزاعی و کتابی است.

پیوند به متن کامل این یادداشت در سایت دین‌آنلاین

#فرهیختگان صدای فرزانگان

در ضرورتِ «روشنگریِ دین‌پیرا»
احسان شریعتی

🔴 ضرورت‌های تاریخی و منطقیِ جنبشِ فکری‌ای را که می‌بایست با توجه به کارکردش در فرهنگ و جامعه، بیشتر «روشنفکری دین‌پیرا» خواند (تا «دینی»)، کدام اند؟

🔴 «ضرورت» یعنی آنچه که نمی‌تواند نباشد، ممکن نیست نباشد، محتمل و متناقض نیست، مانند علّت یا دلیلِ وجودی یک چیزِ موجود؛ خواه چونان ضرورتِ منطقی در قیاس و نسبت میانِ‌ قضایا، و خواه همچون نسبتِ میان اهداف و وسایلِ نیلِ به آن‌ها. ضرورتِ تاریخی، برخاسته از متنِ هستی و ادوارِ زمانی است و نه محصولِ ذهنِ متفکران و اراده‌ی روشنفکران؛ و بل‌که عکسِ آن صادق است: نفسِ پیدایش پدیده، پروژه، و گرایشِ «روشنفکریِ دین‌پیرا» نشانگرِ ضرورت یک دوران و مرحله‌ای از زندگی ومرگِ یک دین یا ایدئولوژی است. به‌عبارت دیگر، رُشد و زوال، تصلّب و پویشِ تمدن‌ها و فرهنگ‌ها، ادیان و ایدئولوژی‌ها در تاریخ، خود را به‌شکل ضرورت یک دوران و یک رُخدادِ بزرگ، اعم از اصلاح یا انقلاب، پیوستگی یا «گسستِ معرفت‌شناختی» نشان می‌دهد؛ و به‌تعبیرِ هگلی: «تاریخِ جهان‌شمول نوعی پیشرفت در آگاهی از آزادی است؛ این پیشرفت را می‌بایست در آنچه از آن یک «ضرورت» می‌سازد، بازشنایم».

🔴 علل و عوامل مادی و معنوی که ضرورتِ تحولات دورانی و تاریخی را می‌سازند درهم تنیده عمل می‌کنند. برای نمونه، وقوع بیماری همه‌گیر طاعون سیاه در قرن ۱۴ اروپا (مشابه بحران کنونی کرونا)، را از موجبات برآمدن رنسانس و رفرماسیون می‌دانند:
آشکارشدنِ ورشکستگی ساختاری و نحوه‌ی مدیریت این بحران، از عجز در توجیه کلامی این شرّ گرفته تا پیآمدهای اجتماعی که موجب مهاجرت به شهرها و رشد بورژوازی شد، و..، در تحول بزرگ فکری دوره‌ی بعد که موجب نوعی بازگشت به خویش و بازخوانی متون کلاسیک و برگرداندن متون مقدس در دوران اومانیسم شد و نوزایی سنت ملی و ازسرگیری تجربه نبوی و ترجمه و تفسیر و تأویل دوبارهی منابع دینی و..، ابعاد چندگانه‌ی «ضرورت»های چندساحتی تاریخی را نشان میدهد. مجموعه‌ی بحران‌های حیاتی‌ای که در سرمشق‌های فکری و صورت‌بندی معرفتی موجود و مسلط هر دوره خلل ایجاد می‌کند، در آشکارسازی ضرورت «اجتهاد» مؤثر اند و سازنده‌ی زمینه ذهنی احساس نیاز به رهایی و طرح مقتضیات اصلاح دینی توسط روشنفکرانِ پیرایش‌گر.

🔴 نقد یا سنجش دین به‌تعبیرِ مارکس، «پیش‌شرط هر نقدی» است و بر نقد سیاست و اقتصاد تقدم دارد. زیرا دین قلب هر فرهنگ و بازبه‌قول هگل دین همان «جایی است که در آن یک ملت تعریف خود از آنچه حقیقت می‌داند راعرضه می‌دارد.» در یک دوره‌ی بحرانی از تاریخِ یک دین، سنجش و پیرایشِ آن برای تطبیق با مرحله یا دوره‌ی جدید پیش‌نیازی حیاتی و شرطِ بقای آن فرهنگ، دین، یا عقیده می‌شود؛ و حتی اگر، برای نمونه به باورِ پراگماتیست‌ها، خود فرهنگ عاملِ سازنده‌ی اصلی و مستقیم نباشد، تغییروتحول‌خواهیِ فرهنگی نماد یا عارضه‌ی نشانگر ضرورت اجتماعی در یک دوره‌ است. و برای نمونه، در برابر حاکمیت دینی و همزمان با برآمدن «بنیادگرایی اسلامیستی» رسالت و مسئولیتِ بدیل‌سازی توسط روشنفکران مسلمان ایرانی صدچندان می‌شود.

🔴 پیش از ورود تجدد و مکاتب جدید مغرب‌زمین به شرق و به جنوب، اسلام در تاریخ ایران و سرزمین‌های مسلمان حیات فرهنگی زنده و پویایی داشته و در هر دوره و بحران، بحث «احیاء و تجددِ» دینی پیش می‌آمده، حضور و نقش‌آفرینیِ جنبش‌های ملی (شعوبی) و منطقه‌ای (از سامانیان تا سربداران و تا صفویه)، انشعاباتِ مذهبی، و تلاطمِ معنوی، فلسفی، فکری (تصوف، اشراق، تأله، شیخیه، بابیه، و...)، گواهِ زنده بودن چراغِ اندیشه و چالش‌های فکری نیرومند است. با ورود تجدد و نهادهایش و ایدئولوژی‌های مُدرن به این سرزمین‌ها، تعارض و تعامل فکری با «دیگری»، بیش از پیش و صد چندان فعال می‌شود و با تأثیرپذیری از روش‌های شناختِ علمی-تجربی و فن‌آورانه، مسئله‌ی قیاس و تطبیق با شرایط نوین بدل به ضرورتی با کیفیتی دیگر و برتر می‌شود.

🔴 از این‌رو، حتی در صورت افولِ جاذبه‌ی ایدئولوژی‌ها، روشنگری دین‌پیرا به معارضه‌جویی خود ادامه می‌دهد. و خلاصه، در شرایطی که با تضعیف حضور و پویش سایر ایدئولوژی‌ها و گرایش‌های عمده فلسفی (مانند مارکسیسم در گذشته و نئولیبرالیسم و پست‌مدرنیسم در حال‌حاضر که البته به چالش گرفته شده‌اند)، نواندیشی ملی‌ومذهبی همچنان در صحنه مانده و از زمان انقلاب تا کنون در اکثر ماجراهای فکری-سیاسی جامعه درگیر و مطرح بوده است.

🔴 مهم‌تر از همه اما، «اعتبار» یا به‌تعابیر بوردیویی، وجودِ «سرمایه»های «نمادین»، «اجتماعی»، و «فرهنگیِ»ای است که گرایشِ روشنفکرانِ دین‌پیرا در جامعه ایران، و حتی در سایر جامعه‌های مسلمان از آن‌ها بیش‌تر برخوردارند./ایران‌فردا


جان آگه با #فرهیختگان

شکایت دارم از این همه ظلم و حالا هم کرونا گرفتم

نامه نرگس محمدی از زندان زنجان

♦️۲۱ تیرماه زندانیان زن زنجان که ۱۸ نفر هستیم تفکیک شدیم و ۶ نفر که علایم کرونا نداشتند به بیرون بند منتقل شده و ما ۱۲ نفر که تقریبا" از ۱۲ روز پیش علائم کرونا نمایان شد در داخل بند قرنطینه شدیم هفته گذشته با وخامت حالمان و پیگیری خانوداه تست کرونا از ما گرفته اشد ولی جواب تست هرگز به ما ابلاغ نگردید امروز به ناگهان تعدادی به داخل بند آمده و بند را تفکیک کردند.

♦️یکی از همبندیها که پنج شنبه با وخامت حالش به بیمارستان منتقل شد با تشخیص قطعی کرونا امروز صبح با وثیقه آزاد شد .از حدود یک ماه پیش حدودا ۳۰ نفر ورودی داشتیم که بعضی از آنها علایم کرونا داشتند حتی یکی از آنها با گواهی ابتلای کرونا به زندان منتقل شد ولی با وخامت حالشان به مرخصی رفتند .

♦️ما ۱۲ نفر با علایم خستگی مفرط ودرد ناحیه شکم ،اسهال و استفراغ و از دست دادن حس بویایی بدون دارو و درمان و تغذیه مناسب روی تختها افتاده ایم .عدم امکانات پزشکی ،عدم فضای مناسب برای قرنطینه برای ورودی های جدید و عدم کنترل سلامتی آنها موجب شیوع ویروس کرونا در بند گردید که جای تامل دارد .من ازجناب آقای نمکی وزیر بهداشت تقاضا دارم نماینده ای جهت رسیدگی به وضعیت زندان زنان زنجان اعزام دارند .

♦️من از طریق نامه شکایت قانونی خود را به جهت اعمال شرایط سخت و طاقت فرسای زندان زنجان در ۶ ماه گذشته وعدم رسیدگی پزشکی اعلام میدارم.طی این مدت بنا به دستور وزارت اطلاعات و قوه قضاییه حتی از خرید گوشت با هزینه خودم مخالفت شده است از ارائه کتاب ،تلفن فرزندانم در خارج از کشور ممانعت شده است و من قریب یک سال میباشد که صدای فرزندانم را نشنیده ام .اکنون نیز با ابتلا به کرونا بدون دارو وخدمات پزشکی بسر میبرم .

نرگس محمدی

ادامه:https://bit.ly/2BY480G

تعطیلی کتاب‌فروشی ۴۵ ساله

کتاب‌فروشی شکسپیر رشت پس از ۴۵ سال فعالیت تعطیل شد


جان آگه با #فرهیختگان

♦️دیده‌بان #اندیشه (دو هفته نامه تخصصی رصد رویدادهای اندیشه‌ای)

🔰موسسه فرهنگی ـ رسانه‌ای شناخت/ گروه فلسفه و اندیشه

اول تیرماه ۹۹
(شماره ششم)

🔹این شماره از دیده‌بان به پرونده‌ی ویژه‌ای در حوزه آرای شریعتی پرداخته است و به پرسشی در باب نژادپرستی و علت اعتراضات اخیر #آمریکا پاسخ می‌دهد.

🔹از سوی دیگر با پرداختن به مساله قتل رومینا، چالش‌‎های موجود در جامعه را تحلیل می‌کند.

🔹در بخش دیگری از این شماره، مساله نقد درون گفتمانی اصلاحات مورد بررسی قرار گرفته است.

🔹 #کرونا و اندیشه دینی نیز به رسم سابق، در این شماره جدید نیز مطرح شده است.

🔹دیده‌بان، این سعی را دارد تا مسائل و حوادث را با عینک اندیشه، عمیق‌تر ببیند و با تضارب آراء متفکران و نقد عالمانه و منصفانه، دریچه‌ای بر حقیقت بگشاید. سعی ما بر این است تا محفلی برای تبادل اندیشه‌ها باشیم و قدمی برای رشد و ارتقاء بینش نخبگان و علوم انسانی برداریم.

لینک دانلود از سایت:
http://fekrat.net/?p=1732


جان آگه با #فرهیختگان

«شهریارا بگو دگر نکشند»

در دنیای مدرن امروز، تصور اینکه کسی شاعر دربار باشد و برای خوشایند دستگاه قدرت مدح و قدح بگوید نزد ما خنده‌آور است. تصور بدوی ما از شاعر دربار چیست؟ لابد صحن و سرسرایی پیش چشممان مجسم می‌شود که در آن، شاهی سبیل‌گنده بر مسند مرصع نشسته و چاکران، حسب رتبه، دو سویش صف بسته‌اند و شاعری با ردای زرطراز و طوماری دراز روبه‌روی شاه ایستاده و شعر می‌خواند و احسنت می‌شنود و بعد، شاه مقابل وزنش به او اشرفی می‌دهد. این تصویر شاید زیاده قدیمی و کارتونی باشد؛ اما تا همین چندوقت پیش، در اوج حرکت ایران به سوی نوسازی و مدرنیته و هم‌سری با غرب، ما شاعر دربار داشتیم. صاحب این نقش در دربار، میان آنهمه وزرای درس‌خوانده و وکلای خبره و مشاوران عالی‌رتبه چه می‌کرد؟ چه جایگاهی داشت و اصلاً جایگاهش چه اثری داشت؟ همین که شاه را مدح و بدخواهان را قدح کند؟ همین که خود را مضحکۀ جامعۀ جوانانی کند که نفرت از شاه و آرمان‌های چپ‌گرایانه پرده‌ای خونین پیش چشمشان کشیده بود؟
اما شاعر دربار، به جز مدح و قدح، نقش‌های دیگری هم برای خود متصور بوده است، از جمله خود را درجایگاهی می‌دیده که بتواند به شاه پند و اندرز بدهد، از او عطیه‌ای بطلبد، خواستۀ جمعی را توسط شعر به سمع او برساند و حتی برای جان کسانی امان بخواهد. صادق سرمد یکی از اینان بود.
سرمد شاعری کهن‌گرا بود. قریحه‌ای قوی و طبعی سالم داشت اما بی‌وقت و در اوج پیروزمستی نوگرایان، قصیده و غزل گل‌وبلبلی می‌سرود، به "شعر نو" می‌گفت "شعر هو"، و به‌زور می‌خواست «شاعر ملی ایران» باشد. شفیعی‌کدکنی در حکایتی بامزه نقل می‌کند که: «یکی از دوستان می‌گفت ما در سال‌های حول و حوش ۱۳۳۰ و در جریان دولت ملی دکتر مصدق در کافۀ فردوسی یا کافۀ نادری تهران جمع می‌شدیم و آنجا محل تجمع عده‌ای از ارباب ذوق و ادب و سیاست بود. صادق سرمد به مسئول آن کافه سپرده بود که از او به عنوان "شاعر ملی ایران" یاد کند و او هم به اندک مناسبت یا بی هیچ مناسبتی در بلندگوی کافه صدا می‌زد، مثلاً: اتوموبیل شاعر ملی ایران، جناب آقای صادق سرمد، دم در منتظر ایشان است یا...» (با چراغ و آینه، انتشارات سخن، ص ۳۹۳)
شعرهای زیادی از سرمد در حافظۀ ادبی ایرانیان باقی نمانده و قریحه‌ای که ملک‌الشعرا بهار آن را ستوده بود، در گرد سم سواران نوسرا گم شد. اما همین شاعر گل‌و‌بلبلی فکل‌کراواتی مردی نیک‌نفس و ایران‌دوست بود و، علیرغم مخالفت عقیدتی با تشکیلاتی‌ترین دشمن داخلی شاه یعنی حزب توده، بعد از اعدام افسران حزب و از جمله مرتضی کیوان، قصیده‌ای گفت که لحن ملتمسانه‌اش در جان و روان ایرانیان ثبت شده و باقی مانده. این مخالفان توده‌ای شاه کسانی نبودند که چهار تا خیابان را شلوغ کرده یا دو تا سطل آشغال را آتش زده باشند: تشکیلات و خط‌وربط و فرمان و دستور داشتند و حتی مسلح بودند. با اینهمه، سرمدِ ضدّچپ، که خود چپ‌ها سایه‌اش را با تیر می‌زدند، مردانگی کرد و قدم پیش گذاشت تا با دم گرم و جادوی شعر جلو خون‌ریزی را بگیرد. لحنِ محتاطِ لرزانش، حالا و بعد از اینهمه سال، هنوز از حال و هوای شعر هویداست:
شهریارا بگو دگر نکشند
زانچه کشتند، بیشتر نکشند
بس بود آنچه پیش از این کشتند
بازگو بعد از این دگر نکشند
تو بشردوستی و می‌دانی
که بشردوستان بشر نکشند
گرچه خیر بشر به دفع شر است
بشر از بهر دفع شر نکشند
من ز قلب تو آگهی دارم
که تو خواهی که یک نفر نکشند
ما که ضد رژیم کشتاریم
دوست داریم بی‌ثمر نکشند
کشتن بی‌شمار بی‌ثمر است
حکم فرما که بی‌ثمر نکشند
می‌کشند از سران شر و فساد
ولی البته سربه‌سر نکشند
این جگرگوشگان پدر دارند
پیش چشم پدر پسر نکشند
این پدر کشتگان پسر دارند
پیش چشم پسر پدر نکشند
اصل فتنه بود فساد محیط
فتنه تا هست، فتنه‌گر نکشند
فاسد ار کشتنی بود برگوی
که چرا دزد سیم و زر نکشند؟
دزد بدتر ز خائن است، از چیست
دزد از خائنان بتر نکشند؟
کشتن خائن وطن چه ثمر
دزد مال وطن اگر نکشند؟
این خیانت اثر از آن دزدی است
تا مؤثر بود اثر نکشند
شجر ظلم بار کفر آرد
بار باقی است تا شجر نکشند
ریشۀ ظلم باید از بن کند
ریشه تا هست برگ و بر نکشند
امروزه ‌سازوکارهای داخلی دستگاه قدرت‌های استبدادی بسیار پیچیده‌تر از آن تصویر کارتونی ماست، اما ای کاش آن نقش مسخرۀ مضحک همچنان پابرجا مانده بود. ای کاش کسی بود که عتاب و خطابش پیش پادشاهان قدری می‌داشت و می‌توانست به جادوی شعر در روح آنان نفوذ کند و جان جوانی را نجات دهد. اگر هیچ از آن تصویر مقوایی نمانده، کاش دست‌کم همین جادوی شعر باقی مانده بود.


سایه اقتصادی نیا

جان آگه با #فرهیختگان

نامه جمعی از فعالان سیاسی به حسن روحانی
نرگس محمدی و زندانیان سیاسی را دریابید

زیتون– جمعی از فعالان سیاسی و مدنی در نامه‌ای خطاب به حسن روحانی٬ رییس جمهوری٬‌ خواستار رسیدگی هر چه سریع‌تر به وضعیت نرگس محمدی شدند.
پیشتر نرگس محمدی٬ زندانی سیاسی و فعال حقوق بشر٬ در نامه‌ای از زندان زنجان٬ خبر از ابتلایش به ویروس کرونا داده بود.

او در نامه‌ای از زندان زنجان نوشته بود: «ما ۱۲ نفر با علایم خستگی مفرط ودرد ناحیه شکم ، اسهال و استفراغ و از دست دادن حس بویایی بدون دارو و درمان و تغذیه مناسب روی تختها افتاده ایم .عدم امکانات پزشکی ، عدم فضای مناسب برای قرنطینه برای ورودی های جدید و عدم کنترل سلامتی آنها موجب شیوع ویروس کرونا در بند گردید که جای تامل دارد .من ازجناب آقای نمکی وزیر بهداشت تقاضا دارم نماینده ای جهت رسیدگی به وضعیت زندان زنان زنجان اعزام دارند.»

پیش از انتشار این نامه نیز شیرین عبادی حقوقدان و برنده جایزه صلح نوبل خبر از آن داده بود نرگس محمدی به بیماری کرونا مبتلا شده است.

متن کامل این پیام که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته٬ به شرح زیر است:
بنام خدا
جناب آقای روحانی
رییس محترم جمهور و ریاست ستاد ملی بحران کرونا
با سلام،
به‌طوری‌که استحضار دارید، نرگس محمدی بیش از ۸ سال است که دور از همسر و فرزندانش در زندانهای اوین و زنجان در حبس به‌سرمی‌برد. جدا از این‌که در این چند سال،وی با بی‌عدالتی در معرض اتهامات سنگینی روبرو بوده، امکان تماس تلفنی با شوهر و فرزندانش از وی سلب شده،امکان ارتباط با وکیل قانونی را نداشته و به بیماری وی ( آمبولی) رسیدگی نشده، اکنون بر اساس اظهارات خانواده او، در زندان زنجان همراه با تعداد دیگری از همبندیانش به بیماری کووید ۱۹ نیز مبتلا شده است.
نظر به اینکه ستاد ملی بحران کرونا از ابتدای شیوع این بیماری ، موضوع رسیدگی به زندانیان را در دستور کار خود قرار داد و همین منجر به آزادی یا ‌مرخصی بسیاری از زندانیان شد، ضرورت دارد با همان حساسیت و عطف به ماده ۵۰۲ قانون آئین دادرسی کیفری نسبت به مرخصی نرگس محمدی و کلیه زندانیان سیاسی و عقیدتی بویژه بیماران مبتلا به کرونا نیز ، اقدام عاجل صورت پذیرد و ترتیبی اتخاذ شود تا برای پرهیز از هر گونه خطر احتمالی و آسیب پذیری جان این عزیزان،دستور فوری برای مرخصی آنان صادر شود.

هاشم آقاجری- عمادالدین باقی-قربان بهزادیان- علیرضا بهشتی- علیرضا بهشتی شیرازی- مسعود پدرام – حبیب الله پیمان – مصطفی تاجزاده- محمد توسلی- درخشنده تیموریان – امیر خرم-معصومه دهقان – علیرضا رجایی- حسین رفیعی – حامد سحابی- پروانه سلحشوری- احسان شریعتی- فیروزه صابر- هاشم صباغیان- کیوان صمیمی- طاهره طالقانی – زرین دخت عطایی( سحابی) – فاطمه گوارایی – فخرالسادات محتشمی پور- محمد محمدی اردهالی- سعید مدنی- مینو مرتاضی لنگرودی – آذر منصوری- لطف الله میثمی – صدیقه وسمقی

لینک و منبع
https://www.zeitoons.com/78144


#فرهیختگان صدای فرزانگان

#اعدام_نکنید

لزوم دفاع از رعایت حقوق متهمان سیاسی و امنیتی (از جمله حق دسترسی به وکیل دلخواه و دادرسی عادلانه) و مطلوبیت اعدام نکردن هیچ بستگی ندارد به این‌که واقعا مجرم‌اند یا نه و این‌که منش و روش سیاسی‌شان را قابل دفاع می‌دانیم یا نه. روح‌الله زم و بازداشت‌شدگان آبان‌ماه هم مستثنی نیستند. اعدام نکنید. اعتراف تلویزیونی نگیرید. بازداشت انفرادی نکنید. روند دادرسی را با حضور وکیل دلخواه و هیات منصفه و عادلانه کنید.


محمدرضا جلایی پور

جان آگه با #فرهیختگان

✅نامه علی شکوری راد به رئیس قوه قصاییه؛ اعدام معترضان به کاهش خشونت کمک نمیکند

🔺به گزارش روابط عمومی حزب اتحاد ملت ایران اسلامی علی شکوری‌راد دبیر کل حزب اتحاد ملت ایران اسلامی، در نامه‌ای سرگشاده خطاب به ابراهیم رئیسی رییس قوه قضاییه در ارتباط با صدور حکم اعدام سه جوان حوادث آبان ماه نوشت:

جناب حجةالاسلام‌والمسلین آقای رئیسی
ريیس محترم قوه قضاییه
با سلام و احترام

🔺همان طور که مستحضرید، اخیرا خبر تأييد حکم اعدام سه جوان به اتهام اعمال خشونت در جريان اعتراضات آبان ۹۸ توسط دیوان‌عالی کشور، مورد توجه گسترده افکار عمومی قرار گرفته و موجب نگرانى آنان شده‌‌است بطوری که بزرگترین واکنش كاربران فضای مجاری را برانگیخته است.

🔺حزب اتحاد ملت ایران اسلامی، به عنوان یک حزب اصلاح‌طلب و خشونت‌پرهیز، از کاربرد خشونت در هیچ سطحی از جامعه و حکومت استقبال نمی‌کند و نسبت به وقوع آن ناخشنود است. اما بر این امر نیز باور دارد که اعدام معترضان به کاهش خشونت کمک نمی‌کند، بلکه تاثیر عکس خواهد داشت.

🔺آنچه در آبان ۹۸ و در اعتراض مردم عادی کوچه و خیابان شهرهای مختلف رخ داد و بعضا به خشونت كشيده شد نوعا متأثر از فشار بیش از حد بر زندگی و معیشت‌ آنها بود. موضوعى که حاكميت و دولت در قبال آن مسئولیت مستقیم دارند ولی متاسفانه به دلایل مختلف در تأمين آن ناموفق بوده‌اند.

🔺علاوه بر اين، بخش بزرگى از جامعه از چگونگی اتخاذ و اجرای تصمیماتى که بدون رضايت خودشان براى آنان گرفته مى شود ناخشنود و گاه عصبانى هستند.

🔺مواجهه با چنین مردمی که همواره در سخت‌ترین شرایط، نجیبانه از کشور و منافع ملی در برابر بدخواهان دفاع کرده‌اند، نیازمند صبوری، درایت، دقت و عطوفت فراوان است. بر این اساس، صدور حکم اعدام برای این سه جوان، در روندی که از شفافیت کافی برخوردار نبوده و طی آن حقوق متهمین به طور کامل رعایت نشده و وکلای آنها نیز نوعا در انجام دفاع از موکلان خود با مانع‌تراشی جدی مواجه شده‌اند شايسته دستگاه قضا و قابل توجيه نيست.

🔺متاسفانه در برخی موارد مشابه، خاطرات بسیار تلخی از این نوع احكام توسط شعبات خاص در ذهن جامعه باقی مانده است كه به هیچ وجه به صلاح کشور، آرامش جامعه و وجهه نظام و قوه قضاییه ارزیابی نمی‌شود.

🔺بر این اساس، از حضرتعالی که با وعده‌های مثبت و امیدبخش ریاست خود بر این قوه را آغاز کردید، تقاضا دارد با استفاده از اختيارات قانونى خود ورود كرده و ضمن صدور دستور توقف اجراى حكم مزبور، نسبت به رسيدگى مجدد با رعايت كامل قانون و بصورت شفاف تدابير مقتضى اتخاذ گردد.
با تشكر و آرزوى توفيق
على شكورى راد
دبيركل حزب اتحاد ملت ايران اسلامى
١٣٩٩/٤/٢٥




جان آگه با #فرهیختگان

🌐دغدغه‌های زنان نواندیش عرب

راوی #اندیشه: برخی زنان متفکر عرب کوشیده‌اند تا با تفسیری از دین، نگاهی دوباره به جایگاه زن در اسلام بیاندازند. آنها به دنبال نقد نظام مردسالار و برابری بیشتر زن و مرد هستند.
✴️آمنه ودود یکی از این محققین است. او وقتی بیست ساله بود به دین اسلام گرایش یافت. نامش مِری تسلی بود و مذهب مسیحیت پروتستان داشت. او کوشیده است با کتاب «قرآن و زن» به بازخوانی قرآن بپردازد. معتقد است که قرآن روحی دارد و این روح، به برابری میان زن و مرد حکم کرده است. وی معتقد است که غلبه­‌ نظام مردسالار باعث شده تفسیرها از آیات قرآنی به سمت برتری مردها گرایش پیدا کند. ودود مدعی است برای اینکه هدایت عام قرآن استمرار داشته باشد، در عرصه­‌های سیاسی، اجتماعی و اخلاقی باید میان امور خاص تاریخی یا فرهنگی دورانِ نزول قرآن با عصر امروز تفکیک قائل شد. وی که اینک 68 ساله است حتی به جواز امامت نماز جمعه برای بانوان حکم کرده و خود نیز در نیویورک نماز جمعه اقامه می‌کند.

❇️فاطمه مرنیسی (2015-1940) هم در همین راستا به تحقیقاتی می­‌پرداخت. او محققی مراکشی بود و ادعا داشت که هر چه محدودیت در قبال زنان اِعمال شده، از رفتارهای مسلمانان بوده و نه متون دینی. به باور او قبل از اسلام، زنان از حق مالکیت برخوردار نبودند و حتی در آداب و رسوم عرب جاهلیت، همواره زنان مانند اشیاء به ارث برده می­‌شدند، اما با ظهور اسلام و بعد از نازل شدن سوره نساء که حاوی قوانین جدید ارثی بود، امتیازات مردان در این زمینه حذف شد و زنان هم مانند مردان صاحب ارث شدند. وی معتقد بود که خداوند در قرآن اعلام می­‌کند زن و مرد را برابر آفریده و تنها ملاک برتری آنها تقواست. وقتی که تقوا ملاک شد، مردان هیچ گونه برتری نسبت به زنان نداشته و با یکدیگر برابرند. او به این مساله تاکید می­‌کرد که جنسیت معیار به دست آوردن رحمت خداوند نیست. با این مبنا مرنیسی حتی به برابری و همسانی حقوق زن و مرد نیز حکم می­‌کرد. «زنان پرده نشین و نخبگان جوشن پوش» کتاب مشهور او بود که در ایران نیز مورد استقبال قرار گرفت.

*️⃣این رویکردها اگرچه منطبق با نگرش‌های غالب دینی نیست اما می­‌توان سخن آنها را شنید و درصدد پاسخ‌های منطقی و معقول به این نوع نگرش‌ها برآمد. همچنین این آثار در میان زنان اهل سنت تألیف و عرضه شده و معطوف به فقه شیعه نیست. به نظر می‌رسد جای خالی زنان محقق شیعه که در مسائل نوظهور به ارائه آثار مستدل و مبتکرانه با رویکرد شیعی بپردازند خالی است.

📸عکس نماز جماعت آمنه ودود در نیویورک

کتاب "آتش خاموش؛ نگاهی به اعتراضات آبان ۹۸" منتشر شد.

📍این کتاب و پژوهش به ماهیت، گروه‌های معترض، پیامدها، آثار، نتایج و چشم‌انداز اعتراضات آبان ۹۸ را مورد بررسی قرار داده است.

♦️به اطلاع علاقمندان می‌رساند، تعداد محدودی از نسخه کاغذی کتاب “آتش خاموش؛ نگاهی به اعتراضات آبان 98” موجود است. برای تهیه این کتاب با شماره تلفن 66945809 تماس حاصل فرمایید.

متن کامل کتاب.



جان آگه با #فرهیختگان

به‌مناسبت انتشار نخستین اثر شلایرماخر به فارسی؛ «درباره دین» و اِلهیاتِ لیبرالِ مُدرِن

عظیم محمودآبادی

۲۳ تیر ۱۳۹۹


✔️شلایرماخر هرچند در گمنامی دست به نگارش «درباره دین» زد و این اثر تا مدت‌ها شهرتی منفی به او بخشیده بود اما در هنگامِ مرگ، برجسته‌ترین متأله در آلمانِ پروتستان بود و به عنوان مؤلف یک نظام الهیاتی مدرن و پساروشنگری بود که در تاریخِ اندیشه مسیحی در ردیف کالون و آکویناس قرار می‌گرفت.

🔹عنوان کامل کتاب «درباره دین؛ سخنانی با تحقیر کنندگان فرهیخته‌اش» است؛ منظور شلایرماخر از «فرهیختگانِ تحقیر کننده دین»، کسانی بودند که در زمان انتشار این کتاب جهانشان به قدری از انسانیت، هنر و علم پر شده بود که دیگر جایی برای دین باقی نمانده بود؛ همان اتمسفری که در فضای عصر روشنگری حاکم شد و بر اساس آن، تنها انسانیت، هنر و علم می‌توانستند وضعیت فردی و جمعی انسان را بهبود بخشند و «دینِ تاریخی» مطلقاً نمی‌توانست در این زمینه نقشی ایفا کند!

🔹نخستین دستاورد شلایرماخر، مسئله «تجربه دینی» بود. او کوشید با طرح این نظریه، عقیده و عملِ دینی را از توجیهِ با عقل و عملِ غیرِ دینی برهاند. در واقع شلایرماخر با طرح نظریه «تجربه دینی» مانعِ امکانِ تعارض میان عقیده دینی و هرگونه معرفت جدیدِ بشری شد که در سیر تحقیق، محقق می‌شود. طبق نظر وی، اساسِ دین بر یک لحظه تجربه، مبتنی می‌شود که ذاتاً دینی است و از هر نوع برهانِ متافیزیکی – از قبیل برهان نظم و … – یا هر نوع توسل به اهمیت دین برای زندگی اخلاقی و … مستغنی است...
بنابر نظریه او، ارجاع‌گری(ارجاعِ دین به غیرِ دین) خطایی فاحش است که در بررسی دین باید از آن اجتناب کرد.

🔹از نظرِ شلایرماخر دین یک امرِ منفرد است: «چون هر کس در جایگاه خاصی نسبت به عالم قرار می‌گیرد و از منظر خاصی می‌تواند آن را شهود کند، دینِ او یک دینِ منفرد است و با دینِ هر کس دیگری فرق می‌کند. به علاوه آنچه کل دین را می‌سازد، عبارت است از مجموعه‌ای که در آن همه این منظرهای متفاوت به عالم، به عنوان اجزای از آن کل، در کنار هم قرار می‌گیرند. و چون افراد انسانی در طول تاریخ به تدریج پدید آمده و خواهند آمد، دائماً بر اعضای این مجموعه یا اجزای این کل افزوده می‌شود و بنابراین معنای دین تا پیش از پایان تاریخ هرگز کامل نخواهد شد.»

📎 پیوند به متن کامل این معرفی و یادداشت تفصیلی درباره کتاب وی در سایت دین‌آنلاین

#فرهیختگان صدای فرزانگان

🎥زنگنه، ظریف و برجام

حمیدرضا شکوهی

🔻این فیلم مربوط به پسابرجام است که این روزها دوباره در فضای مجازی منتشر شده. زنگنه می‌گوید: " به ظریف گفتم اگه برجام رو امضا کنی به ازای هر حرفی که بنویسی بهت هزار دلار میدم، مهم نیست چی می‌نویسی فقط امضا... برجام، نجات ما بود..."

🔻این روزها دلواپسان، این فیلم را مایه تمسخر قرار داده‌اند که البته چندان عجیب نیست. اما ای‌کاش ذره‌ای به اهمیت این حرف‌ها توجه می‌کردند. اینکه دیوانه‌ای به نام ترامپ از برجام خارج شد، معیار قضاوت درباره برجام نیست. فقط کافیست صادرات نفت ایران، پیش و پس از برجام و امروز را با هم مقایسه کنیم؛ یا اینکه یادمان بیاید رشد اقتصادی ایران در سال ۹۵، یعنی سالِ پس از توافق برجام، ۵/ ۶ درصد بود که بخشی از آن مدیون نفت بود؛ تا بدانیم چرا زنگنه آن حرف را زد. وضعیت اقتصادی آن روز ایران با قبل از برجام و امروزِ ما قابل قیاس نیست. برجام توافق درستی بود. حرف زنگنه به ظریف هم درباره فواید برجام درست بود. امروز که آمریکا، ترمز قطار برجام را کشیده، انصاف نیست آنچه برجام به ما داده بود فراموش کنیم. دراین‌باره باز هم می‌نویسیم.


جان آگه با #فرهیختگان

‍ ⚫️فاطمه عربشاهی سبزواری، شاعر و اسلام شناس درگذشت

▪️فاطمه عربشاهی ‌سبزواری، شاعر، نویسنده و اسلام‌شناس معاصر روز سه‌شنبه بیست و چهارم تیر ۱۳۹۷ در تهران درگذشت.

▪️اشعار و نوشته‌های او بیشتر مضامین اخلاقی و عاطفی و دینی داشت که از سال ۱۳۲۷ به سرایش و نگارش آنها پرداخت.

▪️سبک شعر او کلاسیک و قالب شعرش بیشتر دوبیتی و دو بیتی پیوسته بود‌.

▪️شرح احوال و نمونه آثار او در ده‌ها کتاب منتشر شده که مفصل‌ترین آنها کتاب سخنوران نامی معاصر ایران تألیف محمدباقر برقعی(جلد چهاردهم) و نگین سخن تابیف عبدالرفیع حقیقت(جلد هفدهم) است.

▪️پارسال نیز بخشی از دوبیتی های پیوسته او در کتاب جستاری در دوبیتی‌های پیوسته از انتشارات ماهوی خورشید در نیشابور در کنار آثاری از شاعران نام‌آشنا همچون ملک‌الشعرای بهار، نیما یوشیج، اخوان ثالث، سیمین بهبهانی، ادیب برومند و فریدون توللی منتشر شد.

▪️فاطمه عربشاهی متولد یکم مهر ۱۳۰۲ بود و در حضرت عبدالعظیم در شهر ری در کنار همسرش زنده یاد عالم ربانی استاد سیدعلینقی امین مؤلف ده‌ها کتاب منتشر شده به خاک سپرده شد.

▪️اما شرح حال زندگی این بانو فاطمه عربشاهی، شاعر و نویسنده معاصر، این فرهیخته در اول مهر ۱۳۹۲ در شهر سبزوار متولد شد. پدرش حسین محدث عربشاهی از بنی‌اعمام دکتر قاسم غنی و مادرش آغا بیگم عربشاهی از نوادگان ملا محمدباقر کسکنی است.

▪️فاطمه عربشاهی قرآن و مقدمات عربی و نیز متون ادبیات فارسی را نزد پدرش و پس از ازدواج نزد شوهرش سیدعلینقی امین آموخت و از سال ۱۳۲۷ به نظم و نثر به نوشتن پرداخت.

▪️شرح حال و نمونه آثار و اشعار مرحوم فاطمه عربشاهی در ده‌ها کتاب و مجله به چاپ رسیده است که از آن میان به کتاب‌های زیر می‌توان اشاره کرد:

۱‌. سخنوران نامی معاصر ایران، تألیف محمدباقر برقعی
۲. نگین سخن، تالیف عبد الرفیع حقیقت
۳ . تذکره شاعران قرن، تألیف ناصر نجم‌الدینی سیاهکلی
۴. زنان پارسی‌گوی، تألیف نجفقلی مهاجر
۵. زنان شاعر، تألیف مهری شاه‌حسینی
۶ . تذکره سخنوران بیهق، تألیف حسن مروجی
۷. دایره‌المعارف بزرگ سبزوار، تألیف محمود بیهقی
۸.‌ مادر در ادبیات فارسی، تالیف رحیم فضلی
۹. یادنامه سید علینقی امین، تألیف احمد نیکو همت
۱۰. دوبیتی‌های پیوسته، تألیف سیدحسن امین

▪️پس از پرداخت و قبل از شرح حال و نمونه آثار مرحومه فاطمه عربشاهی تک فرزند بود و جون پدر و مادرش فرزند دیگری نداشتند کانون توجه ایشان واقع شد و هر دو در تعلیم و تربیت علمی و عملی او جهدی بلیغ مبذول داشتند.

▪️به‌طوری که به یمن تربیت پدر خطوط مختلف قدیم و جدید را که مردان با سواد از خواندن آنها عاجز بودند، به سهولت قرائت و واژگان سخت و لغات نامانوس را برای دیگران معنی و تفسیر می‌کرد و موجب تحسین و اعجاب دیگران قرار می‌گرفت.

▪️مرحومه فاطمه عربشاهی همزمان با آموزش ادبیات فارسی و عربی، مهارت‌ها و هنرهای سنتی خانه‌داری را نیز فرا گرفته بود و ازجمله به همت مادرش با گرفتن معلم سرخانه، تمام هنرهای معمول آن زمان برای خانه‌داری و مدیریت یک خانواده شهرنشین متعین از جمله خیاطی زنانه و مردانه، انواع تزیین پارچه و گلدوزی، انواع بافندگی و قلاب‌بافی، انواع و اقسام آشپزی و شیرینی‌پزی و غیره را به او آموزش دادند تا آن که در سال ۱۳۱۸ با سیدعلینقی امین که پنج سال از او بزرگ‌تر بود و در همان سال پدرش امین‌الشریعه در شهر گرگان از جهان در گذشت، ازدواج کرد و بیش از پیش با شعر و ادب و کتاب و قلم آشنا شد و اندک‌اندک از بیست و پنج سالگی یعنی ۱۳۲۷ خود نیز تحت تأثیر تربیت پدری و محیط فرهنگی و علمی و ادبی زناشویی به طور جدی به مطالعه و نگارش آثار مکتوب بویژه شعر روی آورد.

▪️آثار قلمی مرحومه فاطمه عربشاهی به صورت شعر و مقاله در مجله‌های باغ صائب، وحید، جدول کتیبه، هنرپو، همسر و ... به چاپ رسیده است.

مونتنی؛ دربارهٔ عزت نفس

یکی از خواندنی و شنیدنی‌ترین فیلسوفان، و البته یکی از مدرن‌ترینِ ایشان، میشل دو مونتنی است- علی‌الخصوص اگر راویْ آلن دوباتن باشد.

ترجمهٔ این مستند دربارۀ زندگی و اندیشه‌های مونتنی را حدود یک سال پیش به آقای محمدی‌زاده پیشنهاد کردم اما به دلیل مشغله‌های مترجم و نسبتاً طولانی بودن ویدئو (۲۴ دقیقه) کار ترجمه‌اش طول کشید.
اما حالا حاصل کار مونتنی دوباتن و جناب مترجم اینجاست، با موسیقی متن زیبایی که حال‌و‌هوای رنسانس دارد.
دیدنش را از دست ندهید.

مونتنی؛ دربارهٔ عزت نفس
آلن دوباتن
ترجمه و‌ زیرنویس از حسین محمدی‌زاده / «خوب زیستن»

«ریشه در خاک»

چه توفیقی برای شاعر بالاتر از آن است که شعرش زمزمۀ مردم روزگارش شود؟ بی‌گمان هیچ. هیچ‌چیز همسنگ آن نیست که شاعری در زمان حیات خودش ببیند و بشنود که شعرش را می‌خوانند. هیچ جایزه‌ای از هیچ دستی قدر آن ندارد که یک سطر، تنها یک سطر از شعرت را هنگام عبور از زیر پنجره‌ای بشنوی. هیچ نقدی، حتی از بلندمرتبه‌ترین منتقدان، هم‌ارز آن نیست که وقتی در مجلسی شعر می‌خوانی مردم را ببینی که کلمات تو را از حفظ دارند و با تو هم‌خوانی می‌کنند. این توفیق نصیب هر شاعری نمی‌شود، و فریدون مشیری بحق آن را نصیب برده بود.
از میان اشعار ماندگار او در جان ایرانیان معاصر بی‌گمان «کوچه» جایگاهی بی‌همتا و دست‌نیافتنی دارد و چه بهتر که رتبۀ نخست همیشه از آن عشق باشد. «ریشه در خاک» هم یکی دیگر از قطعاتی است که سطرهایی از آن مثل سائر شده و هرچند گرد گرم اندوه بر تاروپودش نشسته، اما صدای شاعرِ آن صلای امید است و نوید بِه شدن حالِ این دل غم‌دیده. شعر در سال۱۳۵۳ سروده شده و بر پیشانی‌نوشت آن آمده:
«در پاسخ دوستی آزادی‌خواه و ایران‌دوست که در سال۱۳۵۲ از این سرزمین کوچ کرد و مرا نیز تشویق به رفتن می‌نمود.»
اما شعر نه در سال۱۳۵۳، که پس از انقلاب۱۳۵۷ شهرتی همه‌گیر یافت؛ وقتی که بسیاری چون همان دوستان «آزادی‌خواه»، که با دلار هفت تومانی و پاسپورت معتبر ایرانی به غرب رفته بودند، دیگر نمی‌‌خواستند یا نمی‌توانستند به ایران بازگردند. شعر «ریشه در خاک» که با ایمان و صدق کم‌نظیر شاعری دلبستۀ میهن سروده شده بود، آن‌گاه گل کرد که درهای ایران، از داخل و خارج، به روی فرزندانش بسته شد. آن‌گاه که «نه در رفتن حرکت بود، نه در ماندن سکونی.» حتی فریدون مشیری این شعر را در سال 1356 در شب ششم از ده شب انستیتو گوته هم خوانده بود، اما عاطفۀ ملّی او در میان شعر و شعار چپ‌ها و سخنرانی‌های تند انتقادی چندان توجهی برنینگیخته بود. محمود طلوعی در فصل «نقش روشنفکران» از کتاب «بازیگران عصر پهلوی» می‌نویسد: «سخنان گویندگان در زمینۀ انتقاد از اوضاع روز و شکایت از اختناق و سانسور و اشعار شاعران بیشتر بودار و انقلابی بود. در جمع این شاعران فقط یک نفر (فریدون مشیری) ایران را از یاد نبرد و دو قطعه شعر میهنی خواند. شعر بلند او تحت عنوان «خروش فردوسی» فریاد وطنخواهی و خروش ایران از زبان این شاعر بزرگ هزار سال پیش ایران بود و شعر دیگرش «ریشه در خاک» که در آن روزهای غم‌انگیز مسابقۀ فرار از ایران سروده شده بود.»
روایت فرزانه طاهری از آن شب نشان‌دهندۀ اوج بی‌مهری روشنفکران به انسان نازنینی چون مشیری است؛ روایتی که، حتی عیان‌تر از گفتۀ طلوعی، آشکارا نشان می‌دهد اندیشه و عاطفۀ ملی در میان روشنفکران انقلابی جایی نداشت: «شب ششم نوبت گلشیری بود که مشیری هم جزء آن جمع بود... گفتند حالا آقای فریدون مشیری شعر بخواند. خدا رحمتش کند اما ما خیلی دوستش نداشتیم چون اشعارش عاشقانه بود. فریدون مشیری اتفاقاً از جلوی من رد شد، وقتی که خواست برود بالا همه می‌خواستند آنجا را ترک کنند، مشیری ناراحت شد و وقتی می‌خواست برگردد همه می‌گفتند گلشیری، گلشیری و او فکر کرد که می‌گویند مشیری، مشیری... بالاخره گلشیری بالا رفت.»
اما گردش تاریخ به «ریشه در خاک» اعتباری مضاعف بخشید و آن را چون شرابی تلخ به جام یادها بازگرداند. در سال۱۳۷۷ مشیری در شعرخوانی‌اش در امریکا شعر را خواند و شأن نزول آن را کامل‌تر تعریف کرد:
«ریشه در خاک یک داستان مختصری دارد، یک‌وقت خدای‌نکرده بعضی‌ها به خودشان نگیرند که چون به دلایلی به هر حال وطن عزیزشان را ترک کرده‌اند، من قصد ملامتی دارم به آنها، ابداً همچنین چیزی نیست. دوست عزیزی که دیشب در منزلش بودیم در سیاتل، همان کسی است که بیست‌ودو سال پیش، با دورنمای بسیار زیبا و فریبنده‌ای از غرب، که آمریکا باشد، از من می‌خواست که با خانواده‌ام، مثل او که قصد کوچ از ایران را داشت، من هم کوچ کنم و بیایم. و شبی تا پاسی از نیمه‌شب در این زمینه سخن گفتیم و به هر حال آنچه او می‌خواست، شاید بسیار منطقی، زیبا، فریبنده، همه‌چیز از این قبیل بود. من ازش مهلت خواستم که تا فردا صبح بیندیشم و جوابی بهش بدهم. جوابی که من به او دادم همین شعر «ریشه در خاک» است.»
طرز نگاه مشیری به مسئلۀ مهاجرت از ایران با همدلی و رواداری و عطوفتی همراه است که چه‌بسا امروز نایاب باشد. او رفتگان از ایران را ملامت نمی‌کند، مقصر نمی‌پندارد، به آنها تندی نمی‌کند، خشم نمی‌ورزد و مؤاخذه‌شان نمی‌کند. همینطور، ماندن خودش در ایران را انتخابی عاشقانه می‌داند، نه اجبار و نکبتی که بر گردنش نهاده‌اند. مشیری داخل‌نشین و خارج‌نشین نمی‌کند. او برای ایران‌دوستی و ایرانی‌دوستی مرزی نمی‌گذارد.

سایه اقتصادی نیا

#فرهیختگان صدای فرزانگان

🔸یکی عیالوار بود و سخت در رنج. چاره درد خود را در آن دید که نزد صاحب دلی رود و از او خواهد که وی را دعا گوید تا به برکت دعای او، در زندگانی اش گشایش آید.

🔹نزد بشر حافی رفت و گفت: ای بشر! تو مرد خدایی، مرا دعایی کن که مردی عیالوارم و هیچ چیز در بساط ندارم.

🔸بشر گفت: ای مرد! آن هنگام که زن و فرزندان تو از تو نان خواهند و آب خواهند و لباس خواهند و تو از برآوردن حاجات آنان درماندی، در آن حال تو مرا دعا کن که دعای تو در آن وقت از دعای من فاضل تر و به اجابت نزدیک تر است .

🔹مگر نه آن که در آن حال، کشتی دل خویش در دریای درد و اندوه در تلاطم می بینی و هیچ ساحل نجات پیش رو نمی بینی؟ هرکه در این حال باشد دعایش به اجابت سزاوارتر است.

حکایت پارسایان، رضا بابایی، نقل از کیمیای سعادت غزالی.




جان آگه با #فرهیختگان