کتاب "آتش خاموش؛ نگاهی به اعتراضات آبان ۹۸" منتشر شد.

📍این کتاب و پژوهش به ماهیت، گروه‌های معترض، پیامدها، آثار، نتایج و چشم‌انداز اعتراضات آبان ۹۸ را مورد بررسی قرار داده است.

♦️به اطلاع علاقمندان می‌رساند، تعداد محدودی از نسخه کاغذی کتاب “آتش خاموش؛ نگاهی به اعتراضات آبان 98” موجود است. برای تهیه این کتاب با شماره تلفن 66945809 تماس حاصل فرمایید.

متن کامل کتاب.



جان آگه با #فرهیختگان

به‌مناسبت انتشار نخستین اثر شلایرماخر به فارسی؛ «درباره دین» و اِلهیاتِ لیبرالِ مُدرِن

عظیم محمودآبادی

۲۳ تیر ۱۳۹۹


✔️شلایرماخر هرچند در گمنامی دست به نگارش «درباره دین» زد و این اثر تا مدت‌ها شهرتی منفی به او بخشیده بود اما در هنگامِ مرگ، برجسته‌ترین متأله در آلمانِ پروتستان بود و به عنوان مؤلف یک نظام الهیاتی مدرن و پساروشنگری بود که در تاریخِ اندیشه مسیحی در ردیف کالون و آکویناس قرار می‌گرفت.

🔹عنوان کامل کتاب «درباره دین؛ سخنانی با تحقیر کنندگان فرهیخته‌اش» است؛ منظور شلایرماخر از «فرهیختگانِ تحقیر کننده دین»، کسانی بودند که در زمان انتشار این کتاب جهانشان به قدری از انسانیت، هنر و علم پر شده بود که دیگر جایی برای دین باقی نمانده بود؛ همان اتمسفری که در فضای عصر روشنگری حاکم شد و بر اساس آن، تنها انسانیت، هنر و علم می‌توانستند وضعیت فردی و جمعی انسان را بهبود بخشند و «دینِ تاریخی» مطلقاً نمی‌توانست در این زمینه نقشی ایفا کند!

🔹نخستین دستاورد شلایرماخر، مسئله «تجربه دینی» بود. او کوشید با طرح این نظریه، عقیده و عملِ دینی را از توجیهِ با عقل و عملِ غیرِ دینی برهاند. در واقع شلایرماخر با طرح نظریه «تجربه دینی» مانعِ امکانِ تعارض میان عقیده دینی و هرگونه معرفت جدیدِ بشری شد که در سیر تحقیق، محقق می‌شود. طبق نظر وی، اساسِ دین بر یک لحظه تجربه، مبتنی می‌شود که ذاتاً دینی است و از هر نوع برهانِ متافیزیکی – از قبیل برهان نظم و … – یا هر نوع توسل به اهمیت دین برای زندگی اخلاقی و … مستغنی است...
بنابر نظریه او، ارجاع‌گری(ارجاعِ دین به غیرِ دین) خطایی فاحش است که در بررسی دین باید از آن اجتناب کرد.

🔹از نظرِ شلایرماخر دین یک امرِ منفرد است: «چون هر کس در جایگاه خاصی نسبت به عالم قرار می‌گیرد و از منظر خاصی می‌تواند آن را شهود کند، دینِ او یک دینِ منفرد است و با دینِ هر کس دیگری فرق می‌کند. به علاوه آنچه کل دین را می‌سازد، عبارت است از مجموعه‌ای که در آن همه این منظرهای متفاوت به عالم، به عنوان اجزای از آن کل، در کنار هم قرار می‌گیرند. و چون افراد انسانی در طول تاریخ به تدریج پدید آمده و خواهند آمد، دائماً بر اعضای این مجموعه یا اجزای این کل افزوده می‌شود و بنابراین معنای دین تا پیش از پایان تاریخ هرگز کامل نخواهد شد.»

📎 پیوند به متن کامل این معرفی و یادداشت تفصیلی درباره کتاب وی در سایت دین‌آنلاین

#فرهیختگان صدای فرزانگان

🎥زنگنه، ظریف و برجام

حمیدرضا شکوهی

🔻این فیلم مربوط به پسابرجام است که این روزها دوباره در فضای مجازی منتشر شده. زنگنه می‌گوید: " به ظریف گفتم اگه برجام رو امضا کنی به ازای هر حرفی که بنویسی بهت هزار دلار میدم، مهم نیست چی می‌نویسی فقط امضا... برجام، نجات ما بود..."

🔻این روزها دلواپسان، این فیلم را مایه تمسخر قرار داده‌اند که البته چندان عجیب نیست. اما ای‌کاش ذره‌ای به اهمیت این حرف‌ها توجه می‌کردند. اینکه دیوانه‌ای به نام ترامپ از برجام خارج شد، معیار قضاوت درباره برجام نیست. فقط کافیست صادرات نفت ایران، پیش و پس از برجام و امروز را با هم مقایسه کنیم؛ یا اینکه یادمان بیاید رشد اقتصادی ایران در سال ۹۵، یعنی سالِ پس از توافق برجام، ۵/ ۶ درصد بود که بخشی از آن مدیون نفت بود؛ تا بدانیم چرا زنگنه آن حرف را زد. وضعیت اقتصادی آن روز ایران با قبل از برجام و امروزِ ما قابل قیاس نیست. برجام توافق درستی بود. حرف زنگنه به ظریف هم درباره فواید برجام درست بود. امروز که آمریکا، ترمز قطار برجام را کشیده، انصاف نیست آنچه برجام به ما داده بود فراموش کنیم. دراین‌باره باز هم می‌نویسیم.


جان آگه با #فرهیختگان

‍ ⚫️فاطمه عربشاهی سبزواری، شاعر و اسلام شناس درگذشت

▪️فاطمه عربشاهی ‌سبزواری، شاعر، نویسنده و اسلام‌شناس معاصر روز سه‌شنبه بیست و چهارم تیر ۱۳۹۷ در تهران درگذشت.

▪️اشعار و نوشته‌های او بیشتر مضامین اخلاقی و عاطفی و دینی داشت که از سال ۱۳۲۷ به سرایش و نگارش آنها پرداخت.

▪️سبک شعر او کلاسیک و قالب شعرش بیشتر دوبیتی و دو بیتی پیوسته بود‌.

▪️شرح احوال و نمونه آثار او در ده‌ها کتاب منتشر شده که مفصل‌ترین آنها کتاب سخنوران نامی معاصر ایران تألیف محمدباقر برقعی(جلد چهاردهم) و نگین سخن تابیف عبدالرفیع حقیقت(جلد هفدهم) است.

▪️پارسال نیز بخشی از دوبیتی های پیوسته او در کتاب جستاری در دوبیتی‌های پیوسته از انتشارات ماهوی خورشید در نیشابور در کنار آثاری از شاعران نام‌آشنا همچون ملک‌الشعرای بهار، نیما یوشیج، اخوان ثالث، سیمین بهبهانی، ادیب برومند و فریدون توللی منتشر شد.

▪️فاطمه عربشاهی متولد یکم مهر ۱۳۰۲ بود و در حضرت عبدالعظیم در شهر ری در کنار همسرش زنده یاد عالم ربانی استاد سیدعلینقی امین مؤلف ده‌ها کتاب منتشر شده به خاک سپرده شد.

▪️اما شرح حال زندگی این بانو فاطمه عربشاهی، شاعر و نویسنده معاصر، این فرهیخته در اول مهر ۱۳۹۲ در شهر سبزوار متولد شد. پدرش حسین محدث عربشاهی از بنی‌اعمام دکتر قاسم غنی و مادرش آغا بیگم عربشاهی از نوادگان ملا محمدباقر کسکنی است.

▪️فاطمه عربشاهی قرآن و مقدمات عربی و نیز متون ادبیات فارسی را نزد پدرش و پس از ازدواج نزد شوهرش سیدعلینقی امین آموخت و از سال ۱۳۲۷ به نظم و نثر به نوشتن پرداخت.

▪️شرح حال و نمونه آثار و اشعار مرحوم فاطمه عربشاهی در ده‌ها کتاب و مجله به چاپ رسیده است که از آن میان به کتاب‌های زیر می‌توان اشاره کرد:

۱‌. سخنوران نامی معاصر ایران، تألیف محمدباقر برقعی
۲. نگین سخن، تالیف عبد الرفیع حقیقت
۳ . تذکره شاعران قرن، تألیف ناصر نجم‌الدینی سیاهکلی
۴. زنان پارسی‌گوی، تألیف نجفقلی مهاجر
۵. زنان شاعر، تألیف مهری شاه‌حسینی
۶ . تذکره سخنوران بیهق، تألیف حسن مروجی
۷. دایره‌المعارف بزرگ سبزوار، تألیف محمود بیهقی
۸.‌ مادر در ادبیات فارسی، تالیف رحیم فضلی
۹. یادنامه سید علینقی امین، تألیف احمد نیکو همت
۱۰. دوبیتی‌های پیوسته، تألیف سیدحسن امین

▪️پس از پرداخت و قبل از شرح حال و نمونه آثار مرحومه فاطمه عربشاهی تک فرزند بود و جون پدر و مادرش فرزند دیگری نداشتند کانون توجه ایشان واقع شد و هر دو در تعلیم و تربیت علمی و عملی او جهدی بلیغ مبذول داشتند.

▪️به‌طوری که به یمن تربیت پدر خطوط مختلف قدیم و جدید را که مردان با سواد از خواندن آنها عاجز بودند، به سهولت قرائت و واژگان سخت و لغات نامانوس را برای دیگران معنی و تفسیر می‌کرد و موجب تحسین و اعجاب دیگران قرار می‌گرفت.

▪️مرحومه فاطمه عربشاهی همزمان با آموزش ادبیات فارسی و عربی، مهارت‌ها و هنرهای سنتی خانه‌داری را نیز فرا گرفته بود و ازجمله به همت مادرش با گرفتن معلم سرخانه، تمام هنرهای معمول آن زمان برای خانه‌داری و مدیریت یک خانواده شهرنشین متعین از جمله خیاطی زنانه و مردانه، انواع تزیین پارچه و گلدوزی، انواع بافندگی و قلاب‌بافی، انواع و اقسام آشپزی و شیرینی‌پزی و غیره را به او آموزش دادند تا آن که در سال ۱۳۱۸ با سیدعلینقی امین که پنج سال از او بزرگ‌تر بود و در همان سال پدرش امین‌الشریعه در شهر گرگان از جهان در گذشت، ازدواج کرد و بیش از پیش با شعر و ادب و کتاب و قلم آشنا شد و اندک‌اندک از بیست و پنج سالگی یعنی ۱۳۲۷ خود نیز تحت تأثیر تربیت پدری و محیط فرهنگی و علمی و ادبی زناشویی به طور جدی به مطالعه و نگارش آثار مکتوب بویژه شعر روی آورد.

▪️آثار قلمی مرحومه فاطمه عربشاهی به صورت شعر و مقاله در مجله‌های باغ صائب، وحید، جدول کتیبه، هنرپو، همسر و ... به چاپ رسیده است.

مونتنی؛ دربارهٔ عزت نفس

یکی از خواندنی و شنیدنی‌ترین فیلسوفان، و البته یکی از مدرن‌ترینِ ایشان، میشل دو مونتنی است- علی‌الخصوص اگر راویْ آلن دوباتن باشد.

ترجمهٔ این مستند دربارۀ زندگی و اندیشه‌های مونتنی را حدود یک سال پیش به آقای محمدی‌زاده پیشنهاد کردم اما به دلیل مشغله‌های مترجم و نسبتاً طولانی بودن ویدئو (۲۴ دقیقه) کار ترجمه‌اش طول کشید.
اما حالا حاصل کار مونتنی دوباتن و جناب مترجم اینجاست، با موسیقی متن زیبایی که حال‌و‌هوای رنسانس دارد.
دیدنش را از دست ندهید.

مونتنی؛ دربارهٔ عزت نفس
آلن دوباتن
ترجمه و‌ زیرنویس از حسین محمدی‌زاده / «خوب زیستن»

«ریشه در خاک»

چه توفیقی برای شاعر بالاتر از آن است که شعرش زمزمۀ مردم روزگارش شود؟ بی‌گمان هیچ. هیچ‌چیز همسنگ آن نیست که شاعری در زمان حیات خودش ببیند و بشنود که شعرش را می‌خوانند. هیچ جایزه‌ای از هیچ دستی قدر آن ندارد که یک سطر، تنها یک سطر از شعرت را هنگام عبور از زیر پنجره‌ای بشنوی. هیچ نقدی، حتی از بلندمرتبه‌ترین منتقدان، هم‌ارز آن نیست که وقتی در مجلسی شعر می‌خوانی مردم را ببینی که کلمات تو را از حفظ دارند و با تو هم‌خوانی می‌کنند. این توفیق نصیب هر شاعری نمی‌شود، و فریدون مشیری بحق آن را نصیب برده بود.
از میان اشعار ماندگار او در جان ایرانیان معاصر بی‌گمان «کوچه» جایگاهی بی‌همتا و دست‌نیافتنی دارد و چه بهتر که رتبۀ نخست همیشه از آن عشق باشد. «ریشه در خاک» هم یکی دیگر از قطعاتی است که سطرهایی از آن مثل سائر شده و هرچند گرد گرم اندوه بر تاروپودش نشسته، اما صدای شاعرِ آن صلای امید است و نوید بِه شدن حالِ این دل غم‌دیده. شعر در سال۱۳۵۳ سروده شده و بر پیشانی‌نوشت آن آمده:
«در پاسخ دوستی آزادی‌خواه و ایران‌دوست که در سال۱۳۵۲ از این سرزمین کوچ کرد و مرا نیز تشویق به رفتن می‌نمود.»
اما شعر نه در سال۱۳۵۳، که پس از انقلاب۱۳۵۷ شهرتی همه‌گیر یافت؛ وقتی که بسیاری چون همان دوستان «آزادی‌خواه»، که با دلار هفت تومانی و پاسپورت معتبر ایرانی به غرب رفته بودند، دیگر نمی‌‌خواستند یا نمی‌توانستند به ایران بازگردند. شعر «ریشه در خاک» که با ایمان و صدق کم‌نظیر شاعری دلبستۀ میهن سروده شده بود، آن‌گاه گل کرد که درهای ایران، از داخل و خارج، به روی فرزندانش بسته شد. آن‌گاه که «نه در رفتن حرکت بود، نه در ماندن سکونی.» حتی فریدون مشیری این شعر را در سال 1356 در شب ششم از ده شب انستیتو گوته هم خوانده بود، اما عاطفۀ ملّی او در میان شعر و شعار چپ‌ها و سخنرانی‌های تند انتقادی چندان توجهی برنینگیخته بود. محمود طلوعی در فصل «نقش روشنفکران» از کتاب «بازیگران عصر پهلوی» می‌نویسد: «سخنان گویندگان در زمینۀ انتقاد از اوضاع روز و شکایت از اختناق و سانسور و اشعار شاعران بیشتر بودار و انقلابی بود. در جمع این شاعران فقط یک نفر (فریدون مشیری) ایران را از یاد نبرد و دو قطعه شعر میهنی خواند. شعر بلند او تحت عنوان «خروش فردوسی» فریاد وطنخواهی و خروش ایران از زبان این شاعر بزرگ هزار سال پیش ایران بود و شعر دیگرش «ریشه در خاک» که در آن روزهای غم‌انگیز مسابقۀ فرار از ایران سروده شده بود.»
روایت فرزانه طاهری از آن شب نشان‌دهندۀ اوج بی‌مهری روشنفکران به انسان نازنینی چون مشیری است؛ روایتی که، حتی عیان‌تر از گفتۀ طلوعی، آشکارا نشان می‌دهد اندیشه و عاطفۀ ملی در میان روشنفکران انقلابی جایی نداشت: «شب ششم نوبت گلشیری بود که مشیری هم جزء آن جمع بود... گفتند حالا آقای فریدون مشیری شعر بخواند. خدا رحمتش کند اما ما خیلی دوستش نداشتیم چون اشعارش عاشقانه بود. فریدون مشیری اتفاقاً از جلوی من رد شد، وقتی که خواست برود بالا همه می‌خواستند آنجا را ترک کنند، مشیری ناراحت شد و وقتی می‌خواست برگردد همه می‌گفتند گلشیری، گلشیری و او فکر کرد که می‌گویند مشیری، مشیری... بالاخره گلشیری بالا رفت.»
اما گردش تاریخ به «ریشه در خاک» اعتباری مضاعف بخشید و آن را چون شرابی تلخ به جام یادها بازگرداند. در سال۱۳۷۷ مشیری در شعرخوانی‌اش در امریکا شعر را خواند و شأن نزول آن را کامل‌تر تعریف کرد:
«ریشه در خاک یک داستان مختصری دارد، یک‌وقت خدای‌نکرده بعضی‌ها به خودشان نگیرند که چون به دلایلی به هر حال وطن عزیزشان را ترک کرده‌اند، من قصد ملامتی دارم به آنها، ابداً همچنین چیزی نیست. دوست عزیزی که دیشب در منزلش بودیم در سیاتل، همان کسی است که بیست‌ودو سال پیش، با دورنمای بسیار زیبا و فریبنده‌ای از غرب، که آمریکا باشد، از من می‌خواست که با خانواده‌ام، مثل او که قصد کوچ از ایران را داشت، من هم کوچ کنم و بیایم. و شبی تا پاسی از نیمه‌شب در این زمینه سخن گفتیم و به هر حال آنچه او می‌خواست، شاید بسیار منطقی، زیبا، فریبنده، همه‌چیز از این قبیل بود. من ازش مهلت خواستم که تا فردا صبح بیندیشم و جوابی بهش بدهم. جوابی که من به او دادم همین شعر «ریشه در خاک» است.»
طرز نگاه مشیری به مسئلۀ مهاجرت از ایران با همدلی و رواداری و عطوفتی همراه است که چه‌بسا امروز نایاب باشد. او رفتگان از ایران را ملامت نمی‌کند، مقصر نمی‌پندارد، به آنها تندی نمی‌کند، خشم نمی‌ورزد و مؤاخذه‌شان نمی‌کند. همینطور، ماندن خودش در ایران را انتخابی عاشقانه می‌داند، نه اجبار و نکبتی که بر گردنش نهاده‌اند. مشیری داخل‌نشین و خارج‌نشین نمی‌کند. او برای ایران‌دوستی و ایرانی‌دوستی مرزی نمی‌گذارد.

سایه اقتصادی نیا

#فرهیختگان صدای فرزانگان

🔸یکی عیالوار بود و سخت در رنج. چاره درد خود را در آن دید که نزد صاحب دلی رود و از او خواهد که وی را دعا گوید تا به برکت دعای او، در زندگانی اش گشایش آید.

🔹نزد بشر حافی رفت و گفت: ای بشر! تو مرد خدایی، مرا دعایی کن که مردی عیالوارم و هیچ چیز در بساط ندارم.

🔸بشر گفت: ای مرد! آن هنگام که زن و فرزندان تو از تو نان خواهند و آب خواهند و لباس خواهند و تو از برآوردن حاجات آنان درماندی، در آن حال تو مرا دعا کن که دعای تو در آن وقت از دعای من فاضل تر و به اجابت نزدیک تر است .

🔹مگر نه آن که در آن حال، کشتی دل خویش در دریای درد و اندوه در تلاطم می بینی و هیچ ساحل نجات پیش رو نمی بینی؟ هرکه در این حال باشد دعایش به اجابت سزاوارتر است.

حکایت پارسایان، رضا بابایی، نقل از کیمیای سعادت غزالی.




جان آگه با #فرهیختگان

خدایی که در اندوه ما شریک است!

«شخصی که از دست داده‌ای تنبیه یا آزمونی از طرف خدا نیست. باید بدانی که خدا هم در این درد با تو شریک است و می‌خواهد تو را به امیدواری و آرامش هدایت کند. او هم با تو اندوهگین است.»

این حرف‌ها را کارن کاتافیاس در کتاب «کنار آمدن با سوگ عزیزان» نوشته. این نگاه متاثر از خداباوری گشوده یا الهیات گشوده است که از اثرپذیری خدا دفاع می‌کند. در خداباوری گشوده از کمال خدا است که به اقتضای محبت و شفقت همراه با مخلوق خود رنج بکشد.

در این تصویر، خدا دیگر آن ابتلاگر فارغ‌دلی نیست که ما را به محنت گرفتار می‌کند و آسوده‌خاطر به نظاره‌ی دست و پا زدن‌های رقت‌انگیز ما می‌نشیند. نه؛ در این تصویر، خدا شریک ماست. کنار ماست. فاصله‌ها برداشته شده و او را در میان زاری‌های خویش زیارت می‌کنیم. در متن محنت ماست و نه بیرون از آن. مولانا می‌گفت:

ناله بخشی خستگان را تا بدان ساکن شوند
چون حقیقت بنگرم در درد ما نالان تویی

به نظر می‌رسد در این الگو بهتر می‌توان با خدا ارتباط گرفت. خدایی که از رنج ما متاثر می‌شود، خدای نزدیک‌تری است. خدای کامل‌تری است.

صدیق قطبی

جان آگه با #فرهیختگان

سلوک اخلاق دینی (پرسش و پاسخ )


چگونه فضائل اخلاقی را در فرزندانمان محقق کنیم ؟

آیا بین اخلاق دینی و اخلاق عقلانی تفاوتی وجود دارد ؟

در اخلاقِ باور آدمهای زود باور و مقلد اخلاقی عمل نمی کنند

اگر یک خوبی را در خودمان محقق کنیم آنگاه خوبی های دیگر همدیگر را صدا می کنند

برگزیده ای از سخنرانی دکتر سروش با عنوان " سلوک اخلاقی "

کانادا دانشگاه کلگری سال 2015

https://t.me/arshivefarhikhtegan/419

لینک مستقیم مشاهده کامل سخنرانی👇👇👇

https://www.aparat.com/v/RPG0O


جان آگه با #فرهیختگان

هيچستان

من و دیگر هیچ ؛ این است شعار هیچان
هیچ خرسی، خاله‌تر از مداحان نیست.
هیچ دردی با انکار درمان نمی‌شود.
هیچ دروغی با تکرار اثبات نمی‌شود.
هیچ فصلی، با گل‌های مصنوعی بهار نمی‌شود.
هیچ راهی با شعار طی نمی‌شود.
هیچ کشوری، بدون آزادی آباد نمی‌شود.
هیچ دانش‌جویی با خواندن کتاب، دانشمند نمی‌شود.
هیچ ترانه‌ای، مرغ سحر نمی‌شود.
هیچ زنی جاگزین مادر نمی‌شود.
هیچ دروغگویی، عاقبت‌به‌خیر نمی‌شود.
هیچ باغی، ناژوان اصفهان نمی‌شود.
هیچ بنایی، مزار حافظ شیراز نمی‌شود.
هیچ خدایی، خدای عارفان نمی‌شود.
با عشق، هیچ دامنی، تر نمی‌شود.
هیچ دایره‌ای تنگ‌تر از حلقۀ هم‌فکران نیست.
هیچ زبانی، آلوده‌تر از زبان فارسی به مدح و ریا نیست.
هر دانشمندی دانا نیست.
هیچ کتابی برای من قرآن نمی‌شود.
بازار زر و زور و تزویر، سرانجام روزی نزار می‌شود.
هیچ خردمندی، مرید نمی‌شود و هیچ مریدی خردمند نمی‌شود.
هیچ حقیقتی، ایستگاه نمی‌شود.
هیچ عروسکی تا نخواهی نمی‌خندد.
هیچ آینه‌‌ای راستگوتر از حادثه‌ها نیست.
هیچ کاغذی بی‌بهاتر از اسکناس نیست.
هر شانه‌ای لایق اشک‌های تو نیست.
هیچ کجی، راست‌تر از قانون نیست.
هیچ نوشته‌ای، پربارتر از نانوشتۀ میان خط‌ها نیست.
هيچ دروغي، ناممكن‌تر از هم‌ذات‌پنداری نيست.
هیچ سرنوشتی نیست که دست‌نوشت نباشد.
هیچ ظلمی، فراموش نمی‌شود.
هیچ حکومتی بهتر از مردم خود نمی‌شود.
هیچ مردمی بهتر از حکومت خود نمی‌شود.
هیچ مرثیه‌ای، قصیدۀ ایوان مدائن نمی‌شود.
بی تو نیز - همچون بی‌همگان - به سر می‌شود.
چراغ هیچ کشوری با نفت روشن نمی‌ماند.
هیچ لذتی، خوش‌تر از سایۀ پدر و آغوش مادر نیست.
هیچ افساری، طلایی‌تر از افسار مردم نادان نیست.
هیچ اراده‌ای، پلیدتر از نیت پاکان پوک نیست.
هیچ همیشه‌ای، به درازای خلیج همیشه فارس نیست.
هيچ فضيلتي، همچون گذشت نيست.
هيچ كس، داناتر از همگان نيست.
هيچ خنده‌اي دلگشاتر از گريه نيست.

رضابابایی

جان آگه با #فرهیختگان

پ‌ن:
دوست نادیده‌ام بانو ریحان گهگاهی با ارسال نوشته‌ای نغز از مرحوم رضا بابایی حالم را خوب می‌کند
من هم این حال خوب را با شما شریک می‌شوم.

خدایش بیامرزد

🔶تجليل از مجیدتفرشی و جایگاه و قدر ایشان برای ایران

توسط محمدعلی بهمنی‌قاجار- وكيل دادگسترى و پژوهشگر تاريخ


سال‌ها پیش در روزنامه‌شرق و در میانه مباحثه‌ای درباره نقش و جایگاه تاریخی دکترمظفربقایی با پژوهشگری آشنا شدم که برخلاف سایر اهل تاریخ‌پژوهی ایران به دنبال قهرمان‌سازی و ضدقهرمان‌سازی در تاریخ نیست، بعدها از زبان خود ایشان در سخنرانی‌های متعدد شنیدم که تاریخ‌پژوهی در ایران با هدف آبروخری و آبروبری بوده‌است، اما دکترمجیدتفرشی بر سیاقی دیگر بوده‌است، او عاشق تاریخ و در ضمن مورخ و سندپژوهی حرفه‌ای بوده‌است، شاید بتوان گفت تنها خط قرمز برای وی در تاریخ‌پژوهی؛ منافع ملی ایران بوده‌است، در گلستان آثار دکترتفرشی، باغ‌های پرباری برای اهل تاریخ ایران به‌جای مانده‌است، کتاب ارزشمند برآمدن رضاخان، برافتادن قاجار و نقش انگلیس‌ها که اساس تاریخ‌نگاری ایران معاصر را دگرگون ساخته اگرچه اثری به نام زنده‌یاد سیروس‌غنی است اما با زحمات و کوشش‌های دکترتفرشی، تدوین شده و نقش دکترتفرشی در تدوین آن البته در کنار مولف اصلی غیرقابل انکار است، اما آثاری که از دکترتفرشی مستقلا به‌یادگار مانده‌است نیز کم‌نبوده، اثر ارزشمند دوسال رابطه پنهانی احمدشاه با سفارت‌شوروی از جمله این آثار است، خدمت بزرگ دکترتفرشی به منافع ملی ایران؛ آزادسازی اسناد جزایر سه‌گانه در آرشیوهای انگلیسی بوده‌است، آثار پژوهشی دکترتفرشی درباره خلیج‌فارس بی‌شک رکن مهمی در پژوهش‌های خلیج فارس بوده‌است و مجموعه‌ای از پژوهش و تحقیق، میهن‌پرستی و علم‌پژوهی است. همان‌قدر که با اسناد مانوس بوده و دلبسته آرشیوهای اسنادی است، در رصد کردن تحولات روز نیز سرآمد است، همان‌گونه که با مدیریتی بی‌نظیر، سالانه ده‌ها همایش علمی برگزار می‌کند، در مصاحبه‌ها و مقالات درباره موضوعات روز نیز پیشقدم است، هنوز مصاحبه‌های درخشانی که در محکومیت حمایت رسانه ایران‌انترنشنال از حملات تروریستی اهواز انجام دادند در ذهن‌ها باقی‌است، خلاصه کلام این‌که «مجیدتفرشی» نعمتی برای تاریخ‌پژوهان ایرانی است و یک تنه به‌اندازه. یک مرکزپژوهشی کارآمد و مفید بوده‌است، سايه‌اش بر سر اهل تحقیق مستدام باد./ممالک محروسه ايران



جان آگه با #فرهیختگان

✅جان لوئیس، نماد جنبش حقوق مدنی درگذشت

جان لوئیس، از رهبران جنبش حقوق مدنی و از اعضای مجلس نمایندگان آمریکا در سن ۸۰ سالگی درگذشت.

📌 لوئیس یکی از "شش رهبر بزرگ" حامی حقوق بشر بود که در سازماندهی راهپیمایی تاریخی سال ۱۹۶۳ نقش داشت. مارتین لوتر کینگ یکی دیگر از رهبران این جنبش بود.



جان آگه با #فرهیختگان

شما نباید یک انسان را با مرگ کیفر دهید، به‌ویژه به خاطر یک حکومت.
—مارتین بوبر

این جمله انسان را در مقابل نهاد می‌نشاند. انسان دست‌پرورده‌ی خداوند است و نهاد دست‌پرورده‌ی انسان. انسان تکرارناپذیر است و نهاد تکرارپذیر. پس انسان نباید به خاطر یک نهاد حقوقی اعدام شود. آدولف آیشمن یکی از فرماندهان بلندپایه‌ی نازی و یکی از آمران هلوکاست بود که پس از جنگ جهانی به برزیل گریخت. سال ۱۹۶۱ موساد و شاباک او را می‌ربایند و به اسرائیل می‌آورند تا محاکمه شود. هدف از محاکمه‌ی علنی و پرطمطراق او فریاد زدن مظلومیت یهودیان و البته محکم کردن ریشه‌های حکومت نوپا و مذهب‌گرای یهودی بود. جمله‌ای که در صدر مطلب خواندید اعتراض مارتین بوبر در نامه‌اش به بن‌گوریون درباره‌ی حکم اعدام آیشمن است که البته هیچ وقت شنیده نشد. ظلم بی‌تردیدی که در دوره‌ی نازی‌ها و در دوردست‌ها یعنی آلمان در حق یهودیان روا داشته شد بهانه‌ی محکمی شد برای خون‌ریزی درون کشور به نام حفظ امنیت. اسرائیل به‌عنوان یک نظام، تا همین امروز به نام امنیت، صاحبان اصلی سرزمینی را که بر آن حکم می‌راند می‌کشد. متفکران اسرائیلی از جمله ایتامار رابینویچ می‌دانند و بارها گفته‌اند که سرسخت‌ترین نیروها برای ویران کردن سرزمین‌ها، اقلیت‌ها هستند. اقلیت‌هایی همچون یهودیان پیشاپیش واجد حس مظلومیتی همواره، خودبرترپنداری الهیاتی و کینه از همگان هستند و اگر به قدرت برسند با تکیه بر الهیات جدابافته‌شان با خاطری آسوده و حتی در عین حس مظلومیت، همه چیز را ویران می‌کنند و هر کسی را از دم تیغ می‌گذرانند. الهیات برای اقلیت‌ها چون هزاران سال با موجودیتشان گره خورده بوده، همواره از انسانیت که هزاران سال سرکوبشان می‌کرده، برتر می‌نشیند و هرگز آمادگی نخواهند داشت از اعتبار الهیات بکاهند و بر اعتبار انسانیت بیافزایند. این درست همان نقطه‌ی حیاتی است که بوبر به عنوان یک الهی‌دان آن را می‌شناسد و بر آن انگشت می‌گذارد. می‌گوید انسان برتر از نظام مبتنی بر الهیات اقلیت است. چون انسان ساخته‌ی خداست و نظام ساخته‌ی انسان.

#فرهیختگان صدای فرزانگان

حسین زمان، هنرمند سبز کشورمان پس از ناامیدی از دریافت مجوز، قطعه «برادر جان» را امشب منتشر کرد.

نام قطعه: برادر جان
خواننده: حسین زمان
شاعر: علی‌اکبر یاغی‌تبار
#اعدام_نکنید



#فرهیختگان صدای فرزانگان

درباره آنچه نمی‌دانی، سخن مگو


امیرالمومنین علی علیه السلام

دکتر جواد طباطبائی و زبان آلمانی

پنجشنبه ۲۶ تير ۱۳۹۹ - ۱۶ ژوييه ۲۰۲۰

منوچهر صالحی


چندی پیش در جائی خواندم که آقای دکتر جواد طباطبائی در یکی از سخنرانی‌های خود درباره جلال آل احمد، علی شریعتی، حمید عنایت، حسین بشیریه و بسیاری دیگر از روشنفکران گفته است که «هیچ‌یک کار روشنفکری درخوری انجام نداده‌اند.»[1] بنابراین می‌توان به این نتیجه رسید، کسی که به دیگران زخم زبان می‌زند، خود باید «کار روشنفکری درخوری» انجام داده باشد.

انگیزه من در این نوشته بررسی کارهای طباطبائی نیست، زیرا بسیاری از آثار او را نخوانده‌ام و به همین دلیل نمی‌توانم در مورد «کار روشنفکری» او به داوری بنشینم. اما یاد روزهای سپری شده افتادم و خواندن کتاب «ابن خلدون و علوم اجتماعی» او که در سال ۱۳۷۴ در ایران انتشار یافت


دکتر جواد طباطبائی و زبان آلمانی: asre-nou.net
http://asre-nou.net/php/view.php?objnr=49659


جان آگه با #فرهیختگان

🔴پيري جمعيت؛ راه‌حل چيست؟

عباس عبدی
منتشر شده در روزنامه ایران ۱۹ خرداد ۱۳۹۹

🔘اگر چه تا كنون چند بار در باره تحولات جمعيتي نوشته‌ام و همچنان معتقدم كه مسأله جمعيت و ساختار آن در ايران بسيار مهم است و طولي نخواهد كشيد از مقطع پنجره جمعيتي خارج مي‌شويم و با تعداد زياد افراد سالمند مواجه خواهيم شد كه كشور قادر به تأمين زندگی آنان نيست، با اين وجود به دنبال مواضع اخير مقام رهبري روزنامه ایران خواهان مروری دوباره و جدید در باره این موضوع شد. نگاه ايشان در باره این مساله روشن است:

▪️"در زمینه مسائل خانواده به معنای واقعی کلمه باید تحول ایجاد کنیم؛ امروز خبرها و گزارش‌های متقن به ما می‌گوید که کشورمان به سرعت به سمت پیری پیش می‌رود، این خیلی خبر دهشتناک و بدی است. از جمله  مواردی است که آثار آن در وقتی ظاهر خواهد شد که هیچ‌گونه علاجی برای آن متصور نیست، اینها را باید با تحول انجام داد.“ ▪️

🔘بر اساس تجربه باید گفت که افزایش سالمندي و پيري به خودي خود نه تنها مسأله حادی نيست، بلكه دستاورد دنياي جديد است. در واقع افزايش درصد سالمندي و سالخورده شدن تعداد بيشتري از افراد جامعه به معناي آن است كه اميد به زندگي در آن جامعه بالا رفته، و اين پدیده نشانه‌ای از بهبود وضع اقتصادي و بهداشت و سلامت بيشتر در آن جامعه است.

https://telegra.ph/پيري-جمعيت-راه%E2%80%8Cحل-چيست-06-12


جان آگه با #فرهیختگان

«مجید تفرشی» در گفت‌ وگو با «ایرنا»، با ذکر این نکته که در عرصه آثار او، یعنی ادبیات و عرفان و فلسفه تخصص ندارد، او را از چهار منظر دیگر مورد بررسی قرار داد: معدود افرادی هستند که بر زبان و ادبیات فارسی و عربی و همچنین انگلیسی اشراف دارند و می‌توانند هم از منابع فارسی و هم از منابع عربی و هم از منابع غربی استفاده کنند. دکتر پورجوادی یکی از این افراد است که بر روش‌های علمیِ شرقی و غربی توأمان مسلط است و می‌توان بر او صفت مبسوط ‌الید بودن را اطلاق کرد. زیرا معمولا پژوهشگران شرقی کمتر به مآخذ اروپایی و امریکایی اشراف دارند و از سویی دیگر غربی‌ها هم کمتر منابع عربی و فارسی را مورد بررسی قرار می‌هند اما او هر دو وجه را داراست و دانش و تجربه کافی را در این زمینه دارد و در کارهای خود از همه منابع بهره برده است از این رو می‌توان او را شایسته استاد ممتاز دانست که در غرب به آن، Emeritus Professor می‌گویند.
او در ادامه خصیصه دیگر پورجوادی را برشمرد: شاید بسیار کم باشند تعداد محققانی که در مدیریت فرهنگی هم کارنامه درخشانی از خود به یادگار گذاشته باشند اما دکتر پورجوادی چنین است و آن تجربه، بیست‌وچهار سال مدیریت مرکز نشر دانشگاهی است. او نهادی را در سال‌های نخست پس از انقلاب پایه‌گذاری کرد که در آن زمان، بیشترین تاثیر را در تاریخ فرهنگی برجای گذاشت، نه حالا که نفسش به شماره افتاده است. پس از وقوع انقلاب، بسیاری از استادان دانشگاه، اخراج شدند یا استعفا دادند، یا اجبارا بازنشسته شدند و یا ناچار به مهاجرت شدند.
او افزود: در این میان، استادان حوزه‌های مهندسی و پزشکی، برای خود فرصت‌های شغلی و پروژ‌های شخصی دست‌وپا کردند اما پژوهشگران حوزه علوم انسانی مستأصل شده بودند چون جایی برای فعالیت علمی، و به تبع آن، کسب درآمد نداشتند. در آن برهه، سه تن، در جایگاه مدیریت فرهنگی منشا اثر و ثمر شدند و اینان را نجات دادند؛ کاظم موسوی بجنوردی در مرکز دایرة‌المعارف بزرگ اسلامی، محمود بروجردی در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و نصرالله پورجوادی در مرکز نشر دانشگاهی. مرکز نشر البته در حوزه علوم دقیقه هم کار می‌کرد اما به‌سبب برخورداری از ارز دولتی، زمینه‌ای را برای تحقیق و تالیف پروژه‌ها و انتشار آنها فراهم کرد و این محققان را که هریک نازک‌دلی‌های خودشان را هم دارند، در کنار هم جمع کند. جز منشورات، مجله نشر دانش، جایگاه و پایگاهی یگانه و بی‌بدیل دارد. از این رو، مرکز نشر دانشگاهی در تاریخ علوم انسانی نقشی غیرقابل جایگزین دارد.
این تاریخ‌‎نگار، ویژگی دیگر پورجوادی را در قالب تجربه مواجهه خود با او بیان کرد و گفت: او هیچ بُخلِ کلاسیک ندارد. در سال‌های ریاست مرکز نشر دانشگاهی هم به طرز هوشمندانه‌ای جوان‌گرایی کرد و با یک رفتار متهورانه، هم از تجربه قدما سود جست و هم آنکه به نسل جوانِ نخبه میدان عمل داد و از این جهت، تربیت نسل جدید پژوهشگران علوم انسانی مرهون و مدیون اوست. اگرچه او هم مشمول سنتِ خوش‌استقبال و بدبدرقه بودن جامعه ایرانی شد اما وجدان علمی و خاطره جمعی اهالی فکر و فرهنگ، خدمات او را از یاد نخواهند برد.
این سندپژوه آخرین خصلت پورجوادی را چنین برشمرد: یک دانشمند بازنشستگی ندارد. اصلا در کار علمی بازنشسته شدن معنا ندارد. اگرچه آن استادان و محققانی که به سِمَتی می‌رسند، دیگر کار علمی را رها کرده و پس از آن مدت منصب‌داری هم کار علمی را کنار می‌گذراند اما پورجوادی جز این بود. او در همه این سال‌ها؛ چه هنگام دانشجویی و تحصیل، چه موقع استادی و تدریس، چه زمان مدیریت فرهنگی، و چه حالا و در بازنشستگی، هیچ‌گاه از پژوهش و نگارش و اندیشه‌ورزی غافل نشد که این، در کمتر کسی قابل ردیابی است.

#فرهیختگان صدای فرزانگان

‍ ▪️همه از اوییم و بازگشت همه به سوی اوست.

▪️درگذشت غیرمنتظره سهیل گوهری از جوانان با ایمان و با اخلاق، دوست‌دارانش را در اندوهی عمیق فرو برد.

▪️این ضایعه طاقت‌فرسا را به خانواده محترم و همسر گرامی وی تسلیت می‌گوییم.

▪️از خداوند مهربان برای سهیل عزیز بخشش و آرامش ابدی و برای بازماندگان داغدارش صبر و پاداش نیکو خواستاریم.

مرضیه آذرافزا، محسن آرمین، زهره آقاجری، محمد آقایی‌تبریزی، حجت اسماعیلی، علی‌اصغر اسفندیارپور، غلامرضا انصاری، ابراهیم اصغرزاده، علی‌محمد احمدی، جواد امام، محسن امین‌زاده، رضا امینی، نعمت ایزدی، محسن باستانی، مسعود باستانی، علی باقری، رضا باوفا، رویا بلوری، حسین بی‌غم، سعید پورعزیزی، عاطفه پهلوان، علی تاجرنیا، سیدمصطفی تاجزاده، وفا تابش، محسن ترکاشوند، رضا تهرانی، خسرو تهرانی، مهدی تحققی، علی تقی‌زاده، زهرا توحیدی، هدی توحیدی، علی‌اکبر جعفری، جلال جلالی‌زاده، حمیدرضا جلایی‌پور، محمدرضا جلایی‌پور، احمد جمی، مهرداد حجتی، سیدغلامحسین حسن‌تاش، سعید حجاریان، سیدحسن حسینی، محمد حسینی‌نیا، داود حشمتی، سیدمحمدرضا خاتمی، همایون خسروی، حسین خرسندی، حمید خزایی، علیرضا خوشبخت، مصطفی درایتی، مهدی دریس‌پور، جواد قدیمی‌ذاکر، زهرا ربانی‌املشی، ویدا ربانی، حسین رزاق، مصطفی رسته‌مقدم، عبدالله رمضان‌زاده، محمدجواد روح، حسن رسولی، زهرا رحیمی، علی‌اکبر رحمانی، غلامعلی رجایی، علیرضا رجایی، نفیسه زارع‌کهن، محمود زمانی‌قمی، مصطفی سبطی، محمد ستاری‌فر، عیسی سحرخیز، محمود سرآبادانی، حسین سربندی، پروانه سلحشوری، علی سلیمی، حامد سیاسی‌راد، غلامرضا شافعی،بهروز شاهرخ‌نیا، احمد شجاعی، سجاد شجاعی، زهرا شجاعی، مریم شربتدارقدس، حجت شریفی، مطهره شفیعی، اصغر شفیعیان، سعید شریعتی، محمد شریعتی‌‌دهاقانی، جعفر شاپورزاده، محمدحسین شریف‌زادگان، احمد شیرزاد، مهدی شیرزاد، محسن صادقی، سیدمحمد صحفی، نادر صدیقی، حسین صادقی، علی اصغر صباغ‌پور، محسن صفایی‌فراهانی، علی‌اکبر طاهری، مصطفی طاهری‌نجف‌آبادی، ریحانه طباطبایی، غلامرضا ظریفیان، رحیم عابدان‌زاده، عباس عباسی، حمیدرضا عراقی، فیض‌الله عرب‌سرخی، کریم عابدی، احمد عظیمی، محمدتقی فاضل‌میبدی، پروین فهیمی، اردشیر فتحی‌نژاد، هادی قابل، ابوالفضل قدیانی، محمد قوچانی، بابک قناد، محمد قره‌تپه، حسین کروبی، حسین کاشفی، محمد کیانوش‌راد، ساجده کیانوش‌راد، مهدی کیانی، الهه کولایی، کتایون گلرخ، مرتضی مبلغ، محمد گوهری، فخرالسادات محتشمی‌پور، اروجعلی محمدی، مهدی محمودیان، الهه مجردی، محمدجواد مظفر، محمود مقدم، احمد منتظری، سیدسراج‌الدین موسوی، مرضیه موسوی‌خامنه، عبدالله مومنی، آذر منصوری، علی مزروعی، محمدمهدی مجاهدی، مصطفی معین، سیدعلی میرموسوی، اکبر منتجبی، محسن میردامادی، شهیندخت مولاوردی، قاسم محب‌علی، علی مجتهدزاده، ناصر مهدوی، سیدفرید موسوی، قاسم میرزایی‌نیکو، حسین موسویان، الهام ناسوتی، عبدالله ناصری، صادق نوروزی، کامبیز نوروزی، علی نیک‌جو، علی‌محمد نمازی، محمد نعیمی‌پور، محمدحسین نعیمی‌پور، حسین واله، سیداحمد هاشمی، رضا یوسفیان.

#فرهیختگان صدای فرزانگان

برکناری علی‌ ططری، از ریاست مرکز اسناد کتابخانه مجلس از اشتباهات بزرگ و ضدفرهنگی مجلس یازدهم به‌ریاست محمدباقر قالیباف است

💠 برکناری جوان متدین، خدوم، دانشمند متواضع و احیاگر مرکز اسناد مجلس دکتر علی ططری که آن همه اسناد را ترمیم و آزادسازی کرد از ریاست این مرکز از بزرگ‌ترین اشتباهات و اقدامات نادرست و ضدفرهنگی مجلس یازدهم به ریاست محمدباقر قالیباف است!

جان آگه با #فرهیختگان

صادق سرمدشاعر وکیل دادگستری و وکیل مجلس بود سرمد از مخالفین حزب توده بود
بعد از کشف سازمان افسری حزب توده دادگاههای نظامی تشکیل شد
افسران و درجه داران توده ای را که متجاوز از ۶۰۰ نفر بوده هر روز در گروههای ۱۰ نفری به دادگاه نظامی می بردند تا ظهر حکم اعدام صادر عصر حکم در دادگاه تجدید نظر تایید و۴۸ ساعت بعد به جوخه اعدام سپرده میشدند
سرمد با وجود انکه مخالف توده ایها بود شعر
بس کنید نکشید را سرود این شعر جامعه را تکان داد . شاه دستور توقف اعدامها را صادر کرد . سرمد بعد از ان مغضوب دربار و محبوب مردم شد
با اینهمه، سرمدِ ضدّچپ، که خود چپ‌ها سایه‌اش را با تیر می‌زدند، مردانگی کرد و قدم پیش گذاشت تا با دم گرم و جادوی شعر جلو خون‌ریزی را بگیرد. لحنِ محتاطِ لرزانش، حالا و بعد از اینهمه سال، هنوز از حال و هوای شعر هویداست:

شهریارا بگو دگر نکشند
زانچه کشتند، بیشتر نکشند
بس بود آنچه پیش از این کشتند
بازگو بعد از این دگر نکشند
تو بشردوستی و می‌دانی
که بشردوستان بشر نکشند
گرچه خیر بشر به دفع شر است
بشر از بهر دفع شر نکشند
من ز قلب تو آگهی دارم
که تو خواهی که یک نفر نکشند
ما که ضد رژیم کشتاریم
دوست داریم بی‌ثمر نکشند
کشتن بی‌شمار بی‌ثمر است
حکم فرما که بی‌ثمر نکشند
می‌کشند از سران شر و فساد
ولی البته سربه‌سر نکشند
این جگرگوشگان پدر دارند
پیش چشم پدر پسر نکشند
این پدر کشتگان پسر دارند
پیش چشم پسر پدر نکشند
اصل فتنه بود فساد محیط
فتنه تا هست، فتنه‌گر نکشند
فاسد ار کشتنی بود برگوی
که چرا دزد سیم و زر نکشند؟
دزد بدتر ز خائن است، از چیست
دزد از خائنان بتر نکشند؟
کشتن خائن وطن چه ثمر
دزد مال وطن اگر نکشند؟
این خیانت اثر از آن دزدی است
تا مؤثر بود اثر نکشند
شجر ظلم بار کفر آرد
بار باقی است تا شجر نکشند
ریشۀ ظلم باید از بن کند
ریشه تا هست برگ و بر نکشند

محمدعلی اعلایی


جان آگه با #فرهیختگان