فرهیختگان

تهديد نيست، فرصتي ارزشمند است!

محمدرضا زائری

امسال تجربه برپايي مجالس سوگواري محرم و اقامه عزاي سالار شهيدان، به دليل گستردگي تهديد كرونا شايد از جهات گوناگون با سالهاي گذشته متفاوت باشد.
مجالس حسيني كه مهمترين كانون جامعه مدني شيعي به شمار مي روند، اكنون با تهديد جدي مواجه هستند و بعد از محدوديت هاي شديد در زيارت بقاع متبركه طي ماههاي گذشته، اينك به محدوديت برپايي مجالس سوگواري رسيده ايم و پيش بيني مي شود كه راهپيمايي عظيم اربعين نيز در سال جاري كاملا لغو شود.
شايد برخي اين موقعيت جديد را تهديدي براي پديده حساس و مهم عزاداري شهداي كربلا بدانند و اين مناسك اثرگذار آييني را باز هم مانند سده هاي گذشته در معرض خطر و آسيب ببينند.
اما به نظر مي رسد اين تهديد ظاهري در دل خود يك فرصت بسيار تاريخي رقم زده و نقطه عطفي در معرفي موضوع اساسي به مخاطبي فراگير و گسترده ايجاد كرده است.
اگر تا كنون ميدان برپايي و اجراي اين مناسك و آيين ها، تنها فضاي محدود حسينيه ها و محافل كوچك مجالس سوگواري بود و اگر پيش از اين تنها خيابانها و كوچه هاي شهرهاي محل سكونت سوگواران شاهد برافراشته شدن پرچم هاي عزا مي شد اينك همه جهان با چشم بينا و گوش شنوا مخاطب پيام كربلاست.
گرچه در سالهاي گذشته نيز در نقاط گوناگون و كشورهاي مختلف جهان مجالس حسيني برگزار مي شده و به شكل هاي گوناگون تصاوير پراكنده اي از اين مناسك و مراسم به چشم آمده اما اينك اين پيام به صورت فراگير و همگاني عرضه مي شود.
فضاي مجازي و شبكه هاي اجتماعي كه دنياي جديد را دگرگون كرده اند و همه مناسبات عمومي و روابط اجتماعي را متحول ساخته اند، ميدان فراخ و بيكرانه اين حضور جديد هستند.
بر خلاف برخي كه در مقابل پديده هاي جهان جديد با ترديد و ترس قدم برمي دارند و با تحولات تكنولوژيك و نوآوري هاي فني دنياي ديجيتال ميانه اي ندارند، پيروان مكتب اهل بيت از اين تحولات استقبال مي كنند و آنها را فرصتهايي مغتنم براي تحقق آرزوها و آرمانهاي خود مي بينند.
از سويي وعده اين فناوري ها در احاديث و روايات متعدد به ما داده شده است و مشخصا تحقق دستاوردهايي مانند اينترنت و فناوريهاي ارسال پيام هاي متني و صوتي و تصويري در كلام پيشوايان دين ذكر شده است.
از سوي ديگر كوچك شدن جهان و تبديل آن به يك دهكده با ارتباط نزديك ميان انسانها، فضاي عيني و ملموس ظهور امام عصر را رقم مي زند و زمينه طبيعي انتقال پيام آن حضرت را فراهم مي سازد.
اگر قرار است در آخرالزمان همه انسان ها صداي مظلوميت شهيد كربلا را شنيده باشند و با ظهور امام زمان او را به عنوان فرزند حسين بشناسند، اين همان چيزي است كه اينك در فضاي مجازي و شيكه هاي اجتماعي دارد اتفاق مي افتد.
از اين زاويه مشكلاتي كه امسال براي مجالس حسيني رخ داد، تهديد نيست بلكه مي تواند فرصت بلكه مقدمات يك دوران متفاوت و جديد از زندگي بشر باشد.
اكنون در هيأت هاي مذهبي ما نسل جديدي از عزاداران حسيني را مي بينيم كه با زبان هاي خارجي آشنايند، پشت كامپيوتر يا لپ تاپ نشسته اند و دارند از اپليكيشن هاي مختلف براي اقامه عزا و برپايي مجالس استفاده مي كنند. نسل جديدي كه در تبلت يا گوشي موبايل در دست دارد و برنامه هاي عزاي حسيني را در پلتفرم هاي مختلف بارگزاري و منتشر مي كند، اما حال و هواي دلش همان حال و هوايي است كه پدران و مادرانش داشته اند.
نسل جديدي كه به جاي مخاطب محدود مسجد و حسينيه شان، اينك با مخاطبي به گستردگي پنج قاره ارتباط برقرار مي كند و پيامي را فرياد مي زند كه قرنهاست منتشر شده است؛ پيام حسين عليه السلام از صحراي كربلاي سال شصت و يكم هجري! /يادداشت روزنامه شهرآرا

#فرهیختگان صدای فرزانگان