.
برای آن امیر ترانه

دیروز استاد ارجمند دکتر عبدالحسین ساسان پیام دادند که «نمی‌خواهی چیزی درباره پرواز استاد شجریان بنویسی؟». نشستم و خواستم درباره ارزش نمادین استاد چیزی بنویسم و به عنوان نویسنده کتاب در حال انتشار «سرمایه نمادین و توسعه» ادعا کنم که اگر حاکمان ما حواسشان می‌بود ارزش نمادین استاد شجریان، به عنوان یک سرمایه نمادین ملی، نه تنها برای نسل‌های آینده، حتی امروز هم می‌توانست بیش از ارزش نمادین برخی از آثار تاریخی ایران باشد (استدلالش را در کتاب آورده‌ام)؛ اما دریغ که خودخوابزدگان را نمی‌شود بیدار کرد. آنان که هویت‌شان به نفرت‌پراکنی بر علیه غرب است اگر می‌دانستند، می‌دانستند که چگونه با تکریم شجریان‌ها می‌توان موج غربگرایی را در جوانان مهار کرد.

راستش دیروز هرچه به خود پیچیدم حوصله نوشتن نیافتم. دیشب اما نیمه شب خوابم نبرد. نشستم و این چند بیت پراکنده را نوشتم. بزرگ بود و ما هم در قلب خویش بزرگش‌ می‌داریم تا زودا که وقت آن فرا رسد که نسل‌های آینده حق او را بگزارند.

محسن رنانی

متن شعر را در اسلاید بالا بخوانید. 👆👆👆

و فایل word شعر را از لینک زیر بردارید: 👇👇
www.renani.net

#فرهیختگان

#تا همین امروز بیش از ۳۹ نفر از افراد گوناگون با ناز و اطوار به خبرگزاری‌ها گفته‌اند که "من نامزد ۱۴۰۰" نمی‌شوم یا می‌شوم و یا هنوز در فکرش نیستم یا هستم ... . این "بلبشوی سیاسی" که از ضرغامی تا عاملی و عارف و ... هر کدام سودای ریاست جمهوری دارند "نشانه‌ای" است برای اهل نظر و آن نشانه نیازمند تحلیل. به نظرم یکی از تحلیل‌ها می‌تواند این باشد که این دولت روحانی نیست که در ۱۴۰۰ به اتمام می‌رسد بل این پست ریاست جمهوری است که "تمام" می‌شود و این تمام شدن به معنای به فعلیت رسیدن تمام امکان‌های جمهوریت در قالب نظام می‌باشد.


سیدجوادمیری


#فرهیختگان پیک آگاهی شماست

سخنرانی استاد شجریان در شبی که مجله بخارا در کانون زبان فارسی به افتخار استاد عبدالوهاب شهیدی با حضور ، استاد سایه و دیگر نام آوران بزرگ‌موسیقی ایران هوشنگ‌ ظریف ، حسن ناهید و.....برگزار شد . (یکشنبه بیستم شهریور ۱۳۹۴ ).



#فرهیختگان، ندای آگاهی

همه میدانیم که شجریان منتقد حکومت بود، اما منتقدی نجیب و شریف بود

عبدالکریم سروش در مقدمه جلسه ۱۰۱ شرح مثنوی ضمن تسلیت درگذشت استاد محمدرضاشجریان به جایگاه او در سپهر فرهنگی، ادبی، اجتماعی و هنری پرداخت و با بیان این شعر فواد کرمانی که:
بعد از وفات تربت ما در زمین مجوی
در سینه‌های مردم عارف مزار ماست
از او به عنوان نماینده فرهنگ و ادب ایران یاد کرد که ادبیات و نوای قرون اعصار کهن را به درون دل‌ها برد

سروش در ادامه از برگزاری بی‌مسئله، اما پرشور مراسم و همراهی دولت برای برگزاری مناسب شان و جایگاه استاد شجریان و دفن پیکر آن مرحوم در جایی که وصیت کرده بود(مزار فردوسی) اشاره کرد و از فرهنگستان‌های هنر، زبان و ادب فارسی و علوم انتقاد کرد که چرا در حد یک تسلیت رسمی هم به چنین واقعه مهمی واکنش نشان ندادند.
او مسئولین این نهادها را مورد پرسش قرار داد که چرا برای لجظاتی و برای حفظ میز و پستشان از انجام چنین وظیفه فرهنگی تن می‌زنند.
او همچنین از یکی از رسانه‌ها که به استاد لقب وطن فروش داد انتقاد کرد و آن را رسانه‌ای فرهنگ‌کش نامید که به تمامی اهالی فرهنگ و هنر توهین روا می‌دارد.

#فرهیختگان، ندای آگاهی

درگذشت شجریان؛ طنین صدای خسرو خنیاگران خراسان در افغانستان

نخستین بار که با اشتیاق آواز استاد شجریان را شنیدم وقتی بود که رفته بودیم برای کمک به اسباب‌کشی استاد ابوطالب مظفری.

سید رضا محمدی، شاعر و نویسنده
https://bbc.in/33W0gbw



#فرهیختگان، ندای آگاهی

در باره آن غایبِ حاضر

نوید بازرگان


📌 اكنون چند روزيی است كه از پرواز آن مرغِ نادره تكرار ميگذرد. هميشه دركنار آنها كه رفته‌اند درس‌هايی است برای آنها كه مانده‌اند. شجريان چگونه به اين اقبال و ارتفاع دست يافت؟ به اين چَكاد، كه مسلمانَش به زمزم شُست و هندويش بسوزانْد.

📌 اقامت سلطان در تفرجگاه ِهرات برخلاف تصور از هفته‌ها به ماه‌ها و سپس به سال ( و شايد سال‌ها) می‌‌كشد. همه لشكريان كه دلتنگ خانه و كاشانه خود‌اند راه بازگشت موكبِ سلطانی را در نفوذِ رودكی می‌جويند. شعر "بوی جوی موليان" در وصفِ رودِ پرخروشِ آموی و زيبايی‌های تختگاهِ بخارا- پايتخت سامانيان – در اينجا تولد ميابد. شعر، آواز و آهنگی كه چنان سلطان را به شوق آورد كه بيدرنگ و برهنه‌پا، بر اسب نشست و آهنگِ بخارا و بازگشت به پايتخت كرد و برای هميشه تمثيلی از اعجازِ "شعر و آواز" برجای نهاد.

📌در شجريان نيز فضايل برجسته‌ای بهم رسيده بود. استاد موسيقی ايرانی بود و در اين هنر تا منتهای كمالِ خويش راهی سخت و پرمشقت سپرده بود. اما او تنها آوازه خوانی با حنجره‌ای تربيت شده و سحر آميز نبود، شعر فارسی را با سليقه‌یی سخته گزينش می‌كرد. رفت و آمد او بيشتر با نخبگان و بزرگان فرهنگ و ادب بود و آنها در شكل گيري طبعی پخته و پرمايه در او مددكار بودند.

📌شجريان بمرور توانست به زبان يك ملت تبديل گردد. زبانی مايه گرفته از ادبياتی فاخر كه با آوازی سحرآميز و موسيقی درخشان گره خورده بود و تا عمق جانِ مخاطب نفوذ ميكرد. او خود سرودی ملی شده بود.

📌افسوس كه ترنّم دلكش او در روايت از بهار و عارف و عشقی و در روايتِ از ظلمِ ظالم و جورِ صيّاد و بيداد و بی‌رسمی‌های زمانه نتوانست اميرانِ نظام را پادر ركابِ بازگشت به بخارا كند. بازگشت به وطن . بازگشت به مردم .بازگشت به راستی و درستی.. او با چنين حسرتی از كنج قفس پركشيد.

#فرهیختگان، ندای آگاهی

📎متن کامل یادداشت را در لینک زیر بخوانید:
📌https://bit.ly/3jVX7y3

http://www.mirasmaktoob.ir/fa/news/10117



#فرهیختگان، ندای آگاهی

صدا و متن استاد شجریان - چیزی شبیه حرفِ آخر

از لینک زیر مشاهده کنید:
https://youtu.be/YuBMK6dj3NU


#فرهیختگان، ندای آگاهی

#فرهیختگان، ندای آگاهی

ترامپ رئیس جمهور کشوری با پیشرفته ترین دانشگاههای جهان است با این حال در رابطه با علم در حد یک کف‌بین و جام‌زن است. خردمندان آکادمی آمریکا که برای برخی از ما اجماع آنها در برخی از زمینه‌ها پشتوانه‌ای برای نقد خرافه است همگی علیه ترامپ و علم‌ستیزی او موضع گرفته‌اند. علم‌ستیزی دولت ترامپ به نفی تغییرات اقلیمی و توهم توطئه در مورد کرونا محدود نمی‌شود. تا اکتبر 450 مورد که ضدیت با علم محسوب میشوند از دولت ترامپ سر زده است. 123 مورد سوگیری، 72 مورد قطع کردن بودجه علمی، 145 مورد سانسور دولتی، 46 مورد دخالت در آموزش، 61 مورد تغییر کادرهای علمی، 43 مورد ایجاد مانع برای پژوهش، و 19 مورد دستکاری. هیچ خردگرا، آگنوستیک، یا آتئیست معتبری در غرب موافق ترامپ نیست و برعکس همگی منتقد سرسخت او هستند. (حتی سم هریس که به طور معمول مواضع سیاس راستگرایانه‌ای دارد از منتقدان سرسخت ترامپ است)./فلسفه https://www.scientificamerican.com/article/on-november-3-vote-to-end-attacks-on-science/?fbclid=IwAR2SX3nOQitZIdoPa2HpXzLnWlGU9DQcMdWaI-PHVXVHVPfR9Dfx9envf7I

#فرهیختگان، ندای آگاهی

روایت هوشنگ ابتهاج از ۱۰۰ شلاقی که در دهه‌ی ۶۰ به زنده‌یاد پرویز مشکاتیان زدند/خصوصی

#فرهیختگان، ندای آگاهی

راهکار مسئولیت اجتماعی جهت کاهش نابرابری و حس محرومیت در جامعه

(با تاکید بر مخاطبان شیعه‌ی علوی و جامعه‌ی شیعی)- ۱/۲

امیر محمدیان خراسانی

✅ در کشورهای اسکاندیناوی که دارای دولت رفاه می باشند که مبتنی بر نظام بیمه ای قوی و مالیات بر درآمد تصاعدی ( هر چه در آمد بیشتر، مالیات بیشتر) و شفاف می باشند نابرابری اجتماعی-اقتصادی کم است و مالیات ها با رغبت پرداخت می شود. مدل دولت رفاه ( welfare state ) در این کشورها به صورت مدلی کارا همراه با مسئولیت پذیری شهروندان و دولت درآمده است که ممکن است برای برخی کشورهای دیگر با مشخصات و بسترهای فرهنگی-تاریخی متفاوت جواب ندهد یا نیاز به زمینه سازی های گسترده داشته باشد، به خصوص در کشورهایی که در مناطق استراتژیک یا در میانه ی کشمکش های سیاسی قرار دارند، مانند کشورهای منطقه‌ی خاورمیانه.
✅ بدون توجه به تمامی مقتضیات دولت رفاه، دو مورد مطرح شده در بالا ( چگونگی مالیات و نظام بیمه ) می تواند در سایر کشورها نیز جهت کاهش نابرابری و حس محرومیت به کار رود. اما علاوه بر این در این نوشتار با نوعی گونه بندی اقتصادی-اعتقادی و با کمک از جامعه شناسی کاربردی و مفهوم مسئولیت اجتماعی و با به میان کشیدن فلسفه‌ی اساسی اجتماعی در مذهب تشیع که نمونه عالی آن علی بن ابی طالب می‌باشد راهبردی کاربردی را پیشنهاد می‌نمایم که می‌توان آن را درزندگی خود به کار برد و با یاد آوری و توضیح به دیگران انتقال داد و گوشزد کرد.
✅ در هر جامعه‌ای تقریبا با گونه شناسی زیر از لحاظ تفکر اقتصادی-اعتقادی افراد مواجه می‌شویم که در ارتباطی تنگاتنگ با عادتواره‌های آن ها و ویژگی‌های میدان اجتماعی-اقتصادی و اعتقادی ست :
1.کسانی که ندارند و نمی دهند : به بیان ساده یعنی وضع اقتصادی آن ها خوب نیست و به دیگران کمک نمی کنند. از آن ها انتظاری نمی رود و در این راهبرد مداخله ای ( از نوع مداخله در افکار ) مسئولیتی ندارند و ذینفع مداخله هستند یعنی این نوع راهبرد در جهت کاهش حس محرومیت آن هاست.
2.کسانی که ندارند اما می دهند : به بیان ساده یعنی با این که وضع اقتصادی آن ها اصلا خوب نیست اما به قول نیچه " از کم، تمام را می بخشند " یا باز هم بخشنده هستند. فقیرانه زندگی می کنند اما سخاوتمند می باشند. از این گروه نیز انتظاری نمی رود و مسئولیتی در مدل ما ندارند و آن ها نیز جزء ذینفعان مداخله ی ما هستند. عنوان " دریادل " شایسته ی این گروه است.
3. کسانی که دارند و نمی دهند : یعنی وضعیت اقتصادی بسیار خوبی دارند اما بخشش نمی کنند و یا مالیات و خمس نیز نمی دهند. این گروه، یکی از دو گروه مخاطب ما برای مداخله در افکارش می باشد که در پایان گونه شناسی بدان خواهم پرداخت.
4. کسانی که دارند و می دهند : تفاوت این گروه با گروه چهارم در این است که مالیات و خمس خود را پرداخت کرده و بخشنده نیز هستند.
✅ قبل از ارائه و توضیح راهکار ،بیان این مطلب ضروری ست که در اینجا قصد ورود به بحث مالیات و خمس را به صورت جزئی ندارم و قبلا مفصل در مورد خمس، چالش های مربوط به آن را بیان نموده ام و بعدا نیز به آن خواهم پرداخت.
✅ در مورد گروه سوم بایستی ابتدا تلاش کرد تا آن ها به گروه چهارم بپیوندند و سپس تمرکز را بر روی گروه چهارم گذاشت. پیوستن آن ها به گروه چهارم کار ساده ای نیست و به هیچ عنوان به معنای پایان کار نیست. همچنین نگارنده و مخاطبان یادداشت با انواع توجیهات و استدلال های آن ها بابت نبخشیدن و نپرداختن آشناست. قصد من در اینجا تمرکز بر روی بعد مسئولیت اجتماعی شهروندان است و نه حاکمیت اگر چه این دو در یک نظام کنش متقابل و وابستگی متقابل دیالکتیکی قرار دارند اما تفکیک آن ها در این جا از بعد نظری ست.
ادامه در قسمت دوم 👇👇👇

راهکار مسئولیت اجتماعی جهت کاهش نابرابری و حس محرومیت در جامعه
(با تاکید بر مخاطبان شیعه ی علوی و جامعه ی شیعی)- ۲/۲

امیر محمدیان خراسانی

❇️ تمرکز عمده من مطابق تقسیم بندی قسمت قبل بر روی گروه چهارم است یعنی کسانی که دارند و می دهند. ممکن است بپرسید که پس مشکل چیست و چرا تاکید شما بر جامعه شیعی ست ؟ در ذیل بدان می پردازم.
❇️ افراد این گروه خود دو دسته هستند : 1. کسانی که دارند و می بخشند و سبک زندگیشان و مظاهر و جلوه های آن در ردیف طبقه متوسط و پایین تر است. 2. کسانی که دارند و می بخشند و سبک زندگیشان و مظاهر و جلوه های آن در ردیف طبقات متموّل و بالای جامعه است.
❇️ پس بحث در چگونه بخشیدن و چگونه زیستن است، مخصوصا از لحاظ جلوه و نمای اقتصادی و مصرفی و نمایشی. هدف ما ترغیب آن ها به بخشیدن هر چه بیشتر نیست ( فرض بر مالیات شفاف و تصاعدی و پرداخت خمس است ) بلکه بر ترغیب دسته دوم این گروه به پیوستن به دسته اول این گروه است و این کار را با کمک از مفهوم مسئولیت اجتماعی در جامعه شناسی نابرابری های اجتماعی و فلسفه ی اجتماعی تشیع مخصوصا در حکومت علی بن ابی طالب انجام خواهم داد و در نتیجه تاکید بر مخاطبان شیعه است اگر چه که همه عدالت گستران و برابری خواهان عالم را در بر می گیرد.
❇️ مسئولیت اجتماعی افراد اقتضا می کند که حتی اگر دارند و می بخشند مظاهر و جلوه های زندگیشان را طوری در معرض عموم و نمایش قرار ندهند که تمایزبخشی برجسته ای را تحمیل کرده و حس محرومیت کثیری را به دنبال بیاورد. در جامعه شیعی، امام، خود در پایین ترین وضعیت و همراه و همدل با فقیرترین مردم زندگی می کند و این، مسئولیت اوست که به انجام می رساند. اما مسئولیت از بقیه مردم حتی با دادن مالیات و خمس و انفاق سلب نمی شود و گره کار در همین جاست. اگر کسی بسیار متموّل است وظیفه ی دینی ( آن چه من بر اساس مغز اسلام می فهمم و و نه پوسته اش و اسلام را علی (ع) می دانم و نه قرآنِ بر سِر نیزه) و مسئولیت اجتماعی اوست ( از نظر نگارنده به عنوان یک جامعه شناس و محقق این حوزه ) که خود را حداقل تا سطح متوسط مردم در زندگی و ظواهر پایین بیاورد و تحت عنوان جعلی شان و منزلت، مبادرت به مصرف گرایی و تجمل پرستی و لوکس نشینی ننماید. برای مثال اگر می تواند در خانه 10 میلیاردی و بیشتر در این شرایط زندگی کند، بامتراژ بالا، بایستی در خانه ای 1 تا 2 میلیاردی با متراژ متوسط زندگی کند ( اگرچه آن هم برای بسیاری همچون آرزویی دوردست در این سرزمین جلوه می کند ) زیرا سطح زندگی مردم یکنواخت و نزدیک بهم نیست.
❇️ شعارِ " داریم و لذت می بریم و می بخشیم" گمراه کننده و انحرافی ست و نفی مسئولیت اجتماعی را به همراه دارد. اگر نمی توانید خود را در مصرف و نمود زندگیتان تا سطح متوسط پایین بیاورید خود را شیعه ی حقیقی یعنی پیرو راستین علی بن ابی طالب ندانید. زیرا شما مسئولید. علی( ع) در نامه ای به فرماندار خویش به او گفت که شنیده است در سفره ای رنگارنگ با ثروتمندان غذا خورده است . او نه تنها حاکم خود را به خاطر این عمل سرزنش نمود بلکه نامه ی او وجه دیگری نیز دارد که دوری از ثروتمندانی که متموّلانه نیز زندگی می کنند را خواهان است. یعنی کسانی که با تمایز بخشی به زندگی خویش، جدایی طلب هستند از مستضعفین و فقرا و محرومین. تمایز بخشیدن به جدایی گزینی و حس برتری و تفاخر و منّت و ترحّم هنگام کمک نیز منجر می شود. وقتی امام به فرماندار می گوید با آن ها سر سفره منشین یعنی تو باید از آن ها جدایی گزینی و سبک زندگی آن ها را طرد کنی تا آن ها در انزوا قرار گیرند( و نه محرومین و فقرا، تو باید با آن ها بیامیزی تا همه یکی شوید) و این گونه نمایش وار زندگی نکنند. کمتر بخورند و معمولی تر مصرف کنند. اسلام جامعه گراست بدین معنا که این جامعه است که انسان ها را ثروتمند می کند و انسان، بدهکار جامعه ی خویش و دیگرانی ست که مستقیم و غیرمستقیم به ثروتمند بودنش با بودنشان و استفاده از خدمات و کالاهای او یاری رسانده اند. پس باید دِین خود را به جامعه، این گونه ادا نماید. در یک کلام باید گفت حق متموّلانه زندگی کردن حداقل برای متموّلانِ شیعه ی علوی با تاسّی به امامشان وجود ندارد.

#فرهیختگان، ندای آگاهی

نشست مجازی انجمن اسلامی مدرسین دانشگاهها
با عنوان:
محمدرضا شجریان و جامعه ایران

با حضور:
سروش دباغ: میراث ادبی شجریان

عبدالحسین مختاباد:
فرم و محتوای آوازهای شجریان

علی محمد حاضری:
آزادگی وحریت، رمز محبوبیت شجریان
دبیر نشست: ژاله حساس خواه

زمان: پنج شنبه 24 مهر ساعت 18

لینک ورود به جلسه: https://www.skyroom.online/ch/modaersin7/modaresin
https://www.instagram.com/p/CGUepiHJiSt/?igshid=6ahd6if09is3

🔷 خیرت نیست، شر مرسان!

✅چند روزی است که صحبت‌های یک روحانی در شبکه‌ی قرآن تلویزیون و ادّعاهای عجیب و غریب‌اش در باره‌ی وقوع انقلاب اسلامی نُقل شبکه‌های مجازی است و آن بنده‌خدا در کانون نقد. من هم می‌پذیرم که حرف‌های آن کارشناس نسنجیده، نامناسب، بی‌اعتبار، و سست بود؛ ولی معتقدم نباید او را سرزنش کرد. این صدا و سیماست که باید سرزنش شود. رکورد ناسنجیده‌گویی در رسانه‌ی ملّی بالاتر از این حرف‌هاست؛ آن‌قدر حرف‌های بی‌اعتبار از این رسانه به اسم دین پخش شده است که نباید از شنیدن این سخنان خیلی تعجّب کرد. کسانی که تجربه‌ی حضور در برنامه‌های(بویژه مذهبی) صدا و سیما را دارند، خوب می‌دانند که مدیریّت برنامه‌های مذهبی این رسانه از سنجیده‌گویی خوشش نمی‌آید و عاشق همین حرف‌هاست. کارشناسان مذهبی مجبورند از این حرف‌ها بزنند؛ هرچه نامعقول‌تر بهتر. مجریان برنامه‌های مذهبی رسانه‌ی ملّی هر کارشناسی را با هر سطحی از دانش و خردورزی، کشان کشان می‌برند به وادی‌ سخیف‌گفتن. فشار رسانه بحث را به سمتی می‌برد که ته‌اش می‌شود همین حرف‌های سست و بی‌اساس. اگر کسی هم نخواهد به این ساز بخواند جایی در صدا و سیما ندارد؛ علی درستکار مجری کاربلدی بود که گاهی می‌خواست کارشناسانش حرف معقول‌تری در باره‌ی دین بزنند، حکم اخراج گرفت، امثالِ حجت‌الاسلام و المسلمین زائری هم جوری از مذهب حرف زدند که باب میل حضرات رسانه‌ی ملّی نبود و ممنوع‌التصویر شد؛ نتیجه این شده است که رسالت بوذری با آن ادبیات چندش‌آور می‌شود مجری برنامه‌های مذهبی و حجت‌الاسلام شجاعی می‌شود کارشناس دین.
✅ کاش یک نفر پیدا بشود و به رسانه‌ی ملّی بگوید خیرت نیست، شر نرسان. بیا و دست از سر دین بردار.

مهراب صادق‌نیا
۱۳۹۹/۷/۲۳


#فرهیختگان، ندای آگاهی

فلاسفه به چه درد می‌خورند؟

در پی مطلبی درباره «دیدن» بودم. سال‌ها قبل خوانده بودمش. یادم آمد که در کتاب پرسش‌های زندگی نوشته فرناندو سوتِر (ترجمه عباس مخبر، تهران، طرح نو، ۱۳۸۴، ۳۴۰ص) آن را دیده‌ام. کتاب را بعد از سال‌ها برداشتم و سریع مطلبم را یافتم. اما دلم نیامد کتاب را زمین بگذارم، دوباره شروع کردم به خواندن بخش‌هایی از آن. با آنکه همه مباحث برایم آشنا بود، شیوه طرح بحث این فیلسوف اسپانیایی را پسندیدم.

فرناندو سوتر، استاد فلسفه و اخلاق و فعال فرهنگی و اجتماعی صاحبنامی است. هدفش در این کتاب آشتی دادن نسل جوان و گریزان از تفکر و تفلسف به فلسفه‌ورزی به معنای دقیق آن است. با این نگاه، وی اول نقدی متوجه پاره‌ای کتاب‌های مقدماتی فلسفه می‌کند. این کتاب‌ها گویی راهنمای مسابقات دوچرخه‌سواری هستند که در آن شما لیستی از قهرمانان و جام‌هایی که برده‌اند، می‌خوانید. حال آنکه هدفْ آموختن فلسفه‌ورزی است. به همین سبب، ادامه می‌دهد: «آنچه من در پی آن هستم، یاد دادن دوچرخه‌سواری است» در نتیجه خواننده نیز باید با مربی خود رکاب بزند. این رکاب زدن به او تمرین اندیشیدن و بیان اندیشه‌های خود و گفت‌وگو کردن را خواهد آموخت و حاصلش آن است که در گفت‌وگو تنها تسلیم قوت استدلال شود، نه زور.

با این نگاه به فلسفه، وی در ۱۱ بخش مهم‌ترین ایده‌های فلسفی را تحلیل می‌کند، شیوه تامل کردن در این‌گونه مسائل را تعلیم می‌دهد و اهمیت فلسفه را برای زندگی معاصر و جوامع مدرن بازگو می‌کند. فلسفه مباحث انتزاعی و دور از زندگی را دنبال نمی‌کند. به همین مسائلی که اطراف ما را گرفته است و از کنار آنها بی‌توجه می‌گذریم می‌پردازد و اهمیت آنها را نشان می‌دهد. برای مثال، چرا ما به دیگران نیازمندیم؟ آیا بهتر نبود هر کسی در دنیای خودش باشد و کسی را با او کاری نباشد؟ کدام زندگی ارزشمند و شایسته زیستن است؟ چگونه می‌توان در عمر کوتاه خود بهترین زندگی را برای خود فراهم آورد؟ آیا تقدیر ما به دست دیگران است یا این ما هستیم که آن را می‌سازیم؟

اینها دغدغه همه کسانی است که دمی فراغت پیدا می‌کنند تا به خود و کار و بار خویش بنگرند. به نوشته سوتِر فلسفه مجموعه‌ای از جزمیات یا تعلیم جزم‌اندیشی نیست، بلکه «کار فلسفه تامل درباره فرهنگی است که در آن زندگی می‌کنیم و معنای عینی و ذهنیی که این فرهنگ می‌تواند برای ما داشته باشد». فلسفه نوعی فعالیت فکری و نظری است و فیلسوفان باید این را تعلیم دهند. آنها معلم هستند و مانند هر معلمی نیازمند دانش و مهارت کافی.

سخنان آنها وحی منزل نیست، آنها دانای کل نیستند، تفاوت‌شان با دیگران در سماجت فکری، دقت نظری و روشمندی در تحلیل مسائل است. فلاسفه فاقد معرفت ذاتی درباره مسائل هستند، آنها با اطلاعاتی که به دست می‌آورند می‌توانند آنها را خوب تحلیل کنند و برای مثال، اگر به موزه‌ها نروند، رمان نخوانند و فیلم نبینند، نمی‌توانند درباره زیبایی‌شناسی صحبت کنند.

با این همه، سوتر اشاره می‌کند که ژان فرانسوا رِوِل در مقاله معروف «فلاسفه به چه درد می‌خورند؟» به دام‌های سر راه فلسفه‌ورزان می‌پردازد و به آنها هشدار می‌دهد. مهم‌ترین اشکالی که به فلاسفه گرفته می‌شود، زبان بیش از حد فنی و دشواریاب آنها است.

بخشی از این ایرادها بجا است. برای برخی مدعیان، فلسفه نقابی است برای تمایز و تشخص و گاه پنهان کردن ناتوانی خویش. گاه نیز فلسفه از نظر این کسان نوعی دانش اشرافی و مستلزم نوعی نهان‌روشی است که با روح فلسفه فاصله‌ها دارد.
فیلسوف واقعی کسی است که می‌تواند مسائل پیچیده فلسفی را به زبانی همگانی بیان کند، درست کاری که سقراط و افلاطون می‌کردند. به همین دلیل تعهد حرفه‌ای حکم می‌کند بتوانیم بحث‌های فیلسوفانه خود را- نه فقط به زبان فنی- که به زبان ساده‌تری بیان کنیم.

کمترین فایده فلاسفه آن است که به دیگران آموزش می‌دهند چگونه به جای استفاده از مشت و لگد، از منطق و زبان استفاده کنند، و چسان به جای منطق زور، زور منطق را به کارگیرند. در جامعه‌ای که فرهنگ گفت‌وگو، وفاق، تعامل و هم‌کنشی در آن بی‌رمق است، این کاری خُرد نیست.

سید حسن اسلامی اردکانی
ستون #در_ستایش_جزییات / صفحه آخر روزنامه اعتماد، چهارشنبه ۲۳ مهر ۱۳۹۹


#فرهیختگان پیک آگاهی شماست

🌐از پیشگامان تاریخ تحقیقی اسلام

راوی #فرهنگ: حجت‌الاسلام‌والمسلمین دکتر محمد ابراهیم آیتی (1343-1294ش) از جمله مورخان دقیق روزگار ما بود. تحصیلات حوزوی داشت و از شاگردان آیت‌الله شیخ هاشم قزوینی و ادیب نیشابوری به شمار می‌رفت. در دانشگاه هم به تدریس و تحصیل علوم دینی پرداخت و در برخی مقولات فلسفی کتاب‌هایی نگاشت؛ اما عمده توجه او به تاریخ بود.

وی کتابی درباره تاریخ زندگانی پیامبر(ص) نوشت که برگزیده‌ کتاب سال جمهوری اسلامی ایران شد. او در تحقیق خود از روش‌های نوین بهره می‌برد. به این وسیله می‌کوشید تا روایت‌های صحیح را از سقیم بازشناسی کند. در خصوص واقعه عاشورا نیز به تحقیق پرداخت. وی کتاب تاریخ یعقوبی را نیز به فارسی ترجمه کرده بود. او گفته بود کار یک محقق این است که مدارک معتبر را از غیر معتبر تمییز دهد. وی با دیدی انتقادی مدارک را می‌نگریست.

مرحوم آیتی بر این مسأله تاکید بسیار داشت که مورخ باید از احتمال تحریف تاریخ آگاه باشد و کار تاریخ‌نویسان و پژوهشگران پیشین را با دیده‌ تردید بنگرد. این دقت نظرِ او سبب شده بود تا شهید مطهری هم در وصف او سخن بگوید. مطهری گفته بود که به جرأت می‌توان گفت که ما کسی را به مانند آیتی نداریم که به تاریخ صد ساله اول اسلام اشراف داشته باشد (مرتضی مطهری، ده گفتار، ص 222).

مرحوم استاد ایرج افشار؛ مورخ و ادیب برجسته معاصر نیز روش تحقیقی او را می‌پسندید و در مقدمه کتاب «تاریخ پیامبر اسلام» آیتی گفته بود: «مزیّت آیتی در کارهای علمی بر این بود که علم قدیم را با روش جدید آن چنان که پسند طبع ابناء روزگار باشد جمع داشت و نیک دریافته بود که جامعه علمی کنونی چه حاجت و نیازی دارد».
مرحوم استاد مجتبی مینوی؛ مورخ و ادیب برجسته روزگار ما درباره همین کتاب آیتی گفته است: «کتاب بسیار ارزنده‌ای است و مرحوم آیتی از روی عشق و علاقه و علم و دقت و تحقیق در باب آن کار کرده است و چاپ چنین اثری مستلزم عشق و علم و دقتی نظر عشق و علم و دقت مرحوم آیتی است».

📸عکس: مرحوم دکتر آیتی در کنار مرحومان سید هادی خسروشاهی، دکتر معین‌فر و آیت‌الله طالقانی


#فرهیختگان، ندای آگاهی

مدرسه‌ها چه‌طور باهمه‌ی توان لعنتیشان خلاقیت و اعتماد‌به‌نفس کودکانمان را می‌کُشند؟!

مجتبی شکوری-کتاب‌باز


#فرهیختگان، ندای آگاهی

🔳 برای فریاد جاودانت

◾️ روز هفتم است؛ هفت روز گذشته از رفتنِ محمدرضا شجریان و در این هفت روز حرف‌ها زده و سخن‌ها گفته شده. حالا ما مانده‌ایم و میراثِ بی‌نهایتِ او برای ما.

▫️می‌توان گفت که در این هفت روز، شجریان را تابه‌حال اینقدر زنده، نزدیک و نفس‌به‌نفسِ خودمان حس نکرده بودیم؛ اینقدر با همدلی آوازش را زمزمه نکرده بودیم و تا این اندازه با فریادهایش، دردها و رنج‌هایمان را مشترک ندیده بودیم.

◾️ این فریادها میراثِ شجریان است؛ فریادهایی که هر روز زمزمه می‌کنیم و مشق می‌کنیم تا آنکه صدایمان شنیده شود. فریادِ دیوانه‌دلان و سوته‌دلان، فریادهایی در هجر و سوگِ یاران، فریادهایی برای زندگی، فریادهایی برای آزادی.

▫️روز هفتم را با صدای خودِ او گرامی می‌داریم که دوبیتی‌های باباطاهر را می‌خواند؛ با سرخوشی و همان اندوهِ همیشگی که در جانمان، در صدای او و در شعرمان نهفته است.

از معلمان، مدیران، مربیان، والدین و همه‌ی افرادی که این روزها با آموزش آنلاین و از راه دور کودکان و نوجوانان سر و کار دارند، دعوت می‌کنیم در سلسله نشست‌های هم‌اندیشی درباره‌ی «آموزش آنلاین در دوران کرونا» شرکت کنند.

این جلسات به‌صورت آنلاین و رایگان، و از طریق نرم‌افزار GotoMeeting، به‌صورت صوتی برگزار می‌شوند. برای شرکت در جلسات کافی است به اینترنت دسترسی داشته باشید و بتوانید اپلیکیشن GotoMeeting را روی تلفن هوشمندتان نصب یا لینک جلسه را از طریق مرورگر گوگل‌کروم باز کنید.

www.gotomeet.me/AfroozSchool

برای دریافت فایل راهنمای اتصال به جلسات یا اطلاع از نحوه‌ی نصب اپلیکیشن GotoMeeting در تلگرام به ما پیام بدهید یا به info@afroozschool.org ایمیل بفرستید.

لطفاً خبر برگزاری این جلسات را به دوستان و علاقه‌مندانی که می‌شناسید، برسانید. 🙏

✏️ @AfroozSchool

وبسایت آرته‌باکس* مصاحبه مفصلی هم با اکبر عالمی دارد. نسخه تصویری‌اش را می‌توانید در خود وبسایت یا در یوتیوب ببینید. در وبسایت یک نسخه صوتی هم دارد که مفصل‌تر از نسخه تصویری است و آن هم نکات جالبی دارد که در تدوین کوتاه شده. من هنوز تا آخرش گوش نکرده‌ام، اما بیش از نیمی را شنیده‌ام و نکته‌های جالبی برایم داشته. اگر دوست دارید عالمی را بیشتر بشناسید مصاحبه خوبی است. تکه‌هایی که این یکی دو روز در جاهای مختلف پخش شده (ازجمله آن بخش درباره شهریار عدل و کامران شیردل و پیدا کردن فیلم‌های دوره قاجار یا بخش درباره تشییع) از این مصاحبه‌اند.

* آرته‌باکس پروژه‌ای است برای مصاحبه با هنرمندان رشته‌های مختلف و ثبت تاریخ شفاهی زندگی آنها، به مدیریت فرخ‌الدین انوار (از مدیران قدیمی ارشاد). به نوشته خودشان مستقل هستند و از منابع عمومی کمکی نمی‌گیرند.