فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.2K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
☑️سفر روح
شرح منطق‌الطیر عطار نیشابوری
🔘 قربان ولیئی
منطق‌الطیر منظومه‌ای است عرفانی که بنیادهای سیر و سلوک و غایت و نتایج آن را با زبانی نمادین بیان می‌کند. شخصیت‌های این منظومه مرغانند و هدهد پیر طریقت است. مرغان در جست‌و‌جوی حقیقت به هفت منزل پای می‌نهند و راه می‌پیمایند. در پایان سفر خونبار هزاران مرغ، سی مرغ به سیمرغ می‌رسند که شهریار و خداوندگار مرغان است.
با منطق‌الطیر، همراه می شویم تا زبان پرندگان را بیاموزیم، زبان پرواز! زبان وحدت و یگانگی. زبانی که انسان ایرانی امروز دورافتاده از اصل را به خود می خواند.
عطار از شاعران بزرگ متصوفه و از مردان نام‌آور تاریخ ادبیات و عرفان ایران است. سخن او ساده و گیراست و این کتاب مهم‌ترین و برجسته‌ترین اثر اوست و از شاه‌کارهای تمثیلی فارسی است.
در این درسگفتار این کتاب بی‌مانند، بیت‌به‌بیت خوانده می‌شود و با عنایت به آموزه‌های عرفان شرح داده می‌شود.
✔️ مجازی
✔️پنج شنبه‌ها: 20:30-19
✔️آغاز: اول آبان ماه
✔️ 10جلسه
📞02166174081
📱@roozegareno_ac
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
#پیشنهاد_دیدن....

مستند"عیار تنها"ساخته "علا محسنی" ..

کارتامه بهرام بیضایی و تیغ بران کلام او در غربت،محصول سالها بغض و فریاد ناگفته :

((شما کی هستید که میگید کار نکن...
به چه حقی فکر می کنید مرکز جهانید...

اگر قرار است کبهان نشینان و سوره نویسان برای فیلم ما تصمیم بگیرند پس چرا ما فیلممان را به شما میدهیم؟...

روز واقعه هفتاد و نه مورد اصلاحی خورد و من کلمه ایی را تغییر ندادم و نساختم و آخر ازش فیلمی عربی در اومد انگار که محصول لبنانه‌‌‌...

نقل قول "کیمیایی" از من دروغ محضه من هرگز فکر نمیکنم از ما گذشته،این جمله ظاهر فریب هراس آور را از قول من تکرار نکنید..

داستان سانسور من از همان ابتدای کودکی آغاز شد...



جان آگه با #فرهیختگان
همه آموزگاریم!

احسان شریعتی


🔸بار دیگر در گوشه‌ای از جهان جنایتی رخ داد. فجیع‌ترین وجه تکرار این سنخ رخداد این است که نادانان ملهم از عصر «جاهلیت» ‌بهانهٔ ارتکاب جرم خود را دفاع از پیام‌آوری می‌پندارند که به‌تصریح متن تنها برای این فرستاده شده‌ بود که «برای جهانیان نماد مهر باشد» (۲۱/۱۰۷) و خصلت بارزش این‌که «با خلق ازسوی خدای به مهر خوش‌خو گشته بود، چه اگر ذره‌ای خشن و سخت‌دل می‌بود بی گمان از پیرامونش پراکنده می‌گشتند» (۳/۱۵۹)، و نام آئین و دستور دولتشهرش را دین صلح مدنی با پرهیز از خشونت کور قبایلی صحرانشینان نهاده بود. و اما امروز شماری از دوزخیانِ زمین، محروم نه از دانش، که از خوی و منشِ آدمی، به‌نام برگشت به «بُن‌یاد»ها، با درهم‌آمیزی ظرف و مظروف، تز و آنتی‌تز، عصر و اثر، جاهلیت و اسلام، «ادارهٔ توحش» بدوی و مدنیّت، ... امر برایشان مشتبه شده که با جهنم ساختن جهان به بهشت می‌روند. غافل از آن‌که فقط همین یک جرم، به‌ننگ آلودن نام آئین و بنیانگذار، کافیست که جاودانه در آتشی که خود در جهان برافروخته‌اند بسربرند! مگر در این آئین «کشتن شخصی بی‌آن‌که کسی را کشته باشد برابر نبود با کشتن تمامی بشریت؟» مگر آن پیام‌آور از روز نخست دعوتش تا واپسین دم هماره در معرض انواع اهانت و پرخاش و خشونت قرار نگرفته بود و از خود واکنشی جز «ترک»(ذر) و عدم اعتراض(«اعراض») و دل‌گردانی(«تولّی») و صبر و انتظار(و «تربّص») و بصیرت و استماع و مراقبت(«ترقّب») و مُهلت‌(مدارا) و واگذاری(«توکل») و «هجران» نشان داده بود و بدو کار دیگری تکلیف و توصیه شده بود؟ زیرا او «وکیل» و «حفیظ» مردم نبود تا به «جبار» و «مصیطر» و «مکلف» بدل گردد و بکوشد دین خود را از طریق «اکراه» و «حرج» (فشار و زحمت) و «الزام» تحمیل کند. (نگا. بازرگان، عبدالعلی، «آزادی در قرآن»، تهران: قلم، چ.۲، ۱۳۸۶)

🔹نتیجهٔ منطقی این که این قول و فرض را بپذیریم که همان‌ منشی که روزی بر محمد و خاندانش دشنام می‌گفت و او به شیوه‌های فوق با آنان مدارا و مقابله می‌کرد، امروزه به‌بهانهٔ دفاع از او و دینش فرمان قتل علیه بدگویان («سبّ») او می‌دهد تا نام او را به ننگ آلوده و رسمش را به خون رنگین ‌سازد و در ذهن و ضمیر مردم سراسرارض دین رحمت را کیش نفرت بنمایاند و به گرایش‌های اسلام‌هراسانه، نژادپرستی مسلمان ستیز راست افراطی و جنگ‌های نوصلیبی قدرت‌های مسلط دامن زند و بهانه و میدان تاخت‌وتاز بخشد.

🔸خطاب به چنین مسلمان‌نمایان جاهلی می‌شایست باردیگر نهیب زد که "بریده باد دست ابی‌لهب‌"های روزگار، و دور باد لکهٔ ننگ دین «کفر» و «شرک» از دامانِ دین «سلم» و «توحید»! دین شما برای خودتان و دین ما برای خودمان. لَكُمْ دِينُكُمْ وَلِيَ دِينِ!

🔹هر کس با شیوه‌ای که برای چگونه بودن خود در جهان و کُنش‌ ورزیدن در جامعه و با هم‌نوعان خویش برمی‌گزیند آموزگاری می‌گردد از برای جهانیان. آزرده از گزند بدآموزی‌های شاگردان نآموخته‌ از آئین و از گذشت روزگار، بیآییم و با پرهیز از خشونت عصر «جهل»، آموزگار مهر، آدمیّت و مدنیّت، «مدارا و مروّت» (با دشمنان و با دوستان) گردیم.
https://t.me/arshivefarhikhtegan/445

جان آگه با #فرهیختگان
آید بهار و پیرهن بیشه نو شود
نوتر برآورد گل اگر ریشه نو شود
زیباست روی کاکل سبزت کلاه نو
زیباتر آنکه در سرت اندیشه نو شود

منوچهر آتشی


جان آگه با #فرهیختگان
«احمدی‌نژاد و شکستن پله‌های نردبان»

یادداشتی از داود حشمتی منتشر شده در وب‌سایت #مشق_نو

درستی مواجهه اصلاح‌طلبان با جریان احمدی‌نژاد در این بود که برخلاف حاکمیت و نیروهای نظامی، اشتباه نکردند و به‌درستی اجازه ندادند از نردبان اصلاح‌طلبی هم بالا رفته و پله‌های آن را بشکند. یکی از نقاط عطف جریان احمدی‌نژاد ماجرای خانه‌نشینی او بود. بعدها نیز حد فاصل سال‌های ۹۴ تا ۹۶ او ژست اصلاح‌طلبی گرفت و کار به جایی رسید که در زمستان سال ۹۵ مشایی به‌عنوان استاد و عقل منفصل احمدی‌نژاد، به سیدمحمد خاتمی نامه نوشت و خواهان ارتباط دو جریان شد.

از همان سال ۹۰ که احمدی‌نژاد در مقابل حامیان سابق خود ایستاد، یک گزاره از سوی امپراتوری رسانه‌ای وابسته به سپاه تکرار می‌شد. آنها تکرار می‌کردند که «جریان انحرافی (احمدی‌نژاد و مشایی) و اصلاح‌طلبان باهم پیوند خوردند». البته گویندگان خود به نادرستی این گزاره واقف بودند، اما با تکرار آن سعی می‌کردند احمدی‌نژاد را به سمت اصلاح‌طلبان سوق دهند و شرایط را برای این امر فراهم کنند. جریان احمدی‌نژاد هم فریب این رفتار را خورد و فکر می‌کرد با گرفتن ژست‌های اصلاح‌طلبانه می‌تواند همان رفتاری را که با دیگران داشت با اصلاح طلبان نیز انجام دهد. لذا جریان احمدی‌نژاد ضمن تلاش‌های مکرر و پنهان برای ارتباط با جریان اصلاحات، با نوشتن نامه مشایی به سیدمحمد خاتمی به صورت علنی وارد این فاز شد. اما هم تلاش دیگر یاران احمدی‌نژاد و هم نامه مشایی به درستی بی‌جواب ماند.

اندکی بعد از انتخابات شاهد دادگاه بقایی بودیم که کار را به بست‌نشینی یک روزه (که با اولین هشدارهای پنهانی پا پس‌کشیدند) و بعد راه‌اندازی فرقه و جریان زنبیلیه در مقابل دادگاه بودیم. آن زمان و پس از آن برخی بر جریان اصلاحات خرده می‌گرفتند. به اعتقاد آنها احمدی‌نژاد حالا که تغییر کرده باید از آن استقبال کرد. اما جریان اصلاحات به درستی عمل کرد و اجازه نداد احمدی‌نژاد از نردبان اصلاح‌طلبی هم مانند سایرین بالا برد و پله‌های آن را بکشند. ماهیت جریان ضددموکراسی و ضداصلاحاتی احمدی‌نژاد روشن بود. غبار فتنه‌ای که ایجاد کرده بود باید می‌نشست تا دیگران ماهیت او را ببیند.

احمدی‌نژاد از هر نردبانی که بالا رفته بود پله‌های آن را شکست. او ابتدا از نردبان مرحوم هاشمی بالا رفت. بعد از آنکه هاشمی هم از ریاست‌جمهوری کنار رفت به دیدار او می‌رود و از او تعریف و علیه دولت اصلاحات سخن‌سرایی می‌کند. در انتخابات مجلس ششم برایش ستاد انتخاباتی می‌زند اما بعدها برای آنکه دیگر آن نردبان کارآرایی لازم را نداشت، پله‌های آن را شکست و به سراغ نردبان دیگری رفت.

در ۸۲ از نردبان اصولگرایان بالا رفت و به شهرداری رسید و بعد از رسیدنش به ریاست‌جمهوری آنها را نیز به همان سرنوشت دچار کرد. بعد از آن در ماجرای ۸۸ از پله‌های نهادهای نظامی بالا رفت و دیدیم که دست آخر همان‌ها را «برادران قاچاقچی» نامید. فاز آخر رفتار او این بود که در ماجرای برکناری وزیر اطلاعات خود تلاش کرد تا پله‌هایی نردبان حاکمیت را بشکند اما موفق نشد. یازده روز بعد و درحالی که به دروغ خانه‌نشینی را انکار می‌کرد، دست از پا درازتر سرکار خود بازگشت.

مصاحبه اخیر احمدی‌نژاد نشان داد جریان اصلاح‌طلبان به درستی او را شناخته بود و براساس مشی و مرام درست اصلاح‌طلبی با او رفتار کرد. سال ۸۹ سعید حجاریان و مصطفی ملکیان در کتابی با عنوان «تقدیر ما، تدبیر ما» دو مقاله منتشر کردند که در آن به تشریح مبانی اصلاح طلبی پرداختند. سعید حجاریان در مقاله خود در تعریف «مبانی نظری اصلاح‌طلبی» در بند پنجم نوشته بود: «پروژه اصلاحات فاقد «دگم» است. اما دارای خط‌ قرمز‌هایی است که از آن عدول نمی‌کند. لذا می‌توان آن را نوعی پراگماتیسم با اصول مشخص تلقی کرد. مثلا با دشمنان دموکراسی سرسازش ندارد و مانع از این می‌شود که از نردبان اصلاح‌طلبی بالا بروند و به قدرت برسند و آنگاه نردبان را بشکنند.»

لذا رفتار اصلاح‌طلبان با احمدی‌نژاد به‌درستی رفتار بر مبنای اصول بود و دیدیم که گذشت زمان درستی این رفتار را اثبات کرد و با بازگشتن احمدی‌نژاد به تنظیمات کارخانه ماهیت او برای دیگران هم روشن شد.


جان آگه با #فرهیختگان
ثریا در اغما، اسماعیل فصیح

ثریا، دختر جوانی که برای تحصیل به پاریس رفته است، درست هنگامی که تصمیم می‌گیرد به وطنش بازگردد با دوچرخه‌اش زمین می‌خورد و به کُما می‌رود. جلال آریان، مردی میان‌سال، فرزند ارباب‌حسن از زن دوّمش، بچۀ درخونگاه تهران، کارمند شرکت نفت جنوب، کارش را ول می‌کند و به پاریس سفر می‌کند تا کورسوی امید را در دل خواهرش فرنگیس، مادر ثریا، روشن نگاه دارد. او از ایران جنگ‌زده و مصیبت‌دیده و خون‌آلود به فرانسۀ امن و آرام می‌رود تا هر کار از دستش برمی‌آید برای خواهرزاده‌اش انجام بدهد و اگر شد، به کنار مادرش بازگرداند.

با ورود جلال آریان به پاریس و در همان برخورد اوّلش با دوستانی که از ایران مهاجرت کرده‌اند، مقایسۀ زندگی آن‌ور‌آبی‌ها و این‌ورآبی‌ها شروع می‌شود. دوستان جلال آریان، همه نویسنده و شاعر و عکاس و کارگردان و چه و چه و در یک کلام روشنفکرند. یک مشت لمپن‌روشنفکر بی‌عارودرد که در الکل و مواد مخدّر و فحشا غرقه‌اند و از اینکه مردم در ایرانِ جنگ‌زده در رنج و مصیبت زندگی می‌کنند و دسته‌دسته کشته می‌شوند ککشان هم نمی‌گزد. عجب اینکه بین این افراد، که برخی شباهت‌های انکارناپذیری هم دارند با برخی روشنفکران شناخته‌شده‌ای که پس یا پیش از انقلاب به فرنگ رفته‌ بودند، محض رضای خدا حتّی یک آدم علیه‌السلام پیدا نمی‌شود! زن‌ها همه یا فاسدند یا سبک‌عقل و سطحی و خرافاتی و پرچانه و خاله‌زنک و وسواسی‌. مردها هم یا معتاد و دائم‌الخمرند، یا متجاوز‌به‌عنف‌اند، یا شکم‌چران و زن‌باره و علّاف‌اند، یا پول‌پرست و دلال‌اند. مجموعه‌‌ای نفیس از همه نوع شرارت و رذالت و دنائت و سخافت؛ جمع اراذل!

اگرچه این رمان اسماعیل فصیح هم مانند رمان‌های دیگرش خوب و پرکشش و خواندنی از کار درآمده و اگرچه توصیفات دقیق دارد و پر است از جزئیات جذاب داستانی، ولی به‌نظر می‌رسد نویسنده خواسته هیجان‌زده و باشتاب‌ تمامی دلخوری‌ها و عصبانیتش از روشنفکران را همین‌جا، یک‌جا تسویه‌ کند؛ تا جایی که حتی لیلا آزاده، معشوقۀ سابق جلال آریان ـ که هنوز هم جاپایش در دل جلال محکم است ـ آن‌قدر صفات اخلاقی ناخوب دارد که خواننده درمی‌ماند چطور می‌شود چنین جانور حقیری را دوست داشت!

به‌نظر می‌رسد برخی آثار با هدف انتقام‌گیری و ازسکه‌انداختن کس یا کسانی ساخته می‌شوند؛ همان‌گونه که فیلم بانوی مهرجویی به گمانم برای انتقام‌گرفتن از طبقۀ پورولتاریا ساخته شد. در این آثار معمولاً همۀ شخصیت‌های نشان‌گرفته‌شده با یک چوب رانده می‌شوند و هیچ خبری از داد و انصاف و مروّت نیست.
در یک کلام، ثریا در اغمای اسماعیل فصیح گویی برای لجبازی، مچ‌گیری، دهن‌کجی، دست‌انداختن، به‌سخره‌گرفتن و درهم‌شکستن عده‌ای که نویسنده به‌حق یا به‌ناحق از آن‌ها خوشش نمی‌آید نوشته شده است، نه برای داستان‌گویی. این را خوانندۀ حواس‌جمع در همان صفحات آغازین کتاب درمی‌یابد. داستان ثریای به‌خواب‌رفته و مادر دل‌نگرانش، بهانه است؛ حتی اگر نویسنده از آن خوب بهره برده باشد و با ورزیدگی‌ و تبحّری که در قصه‌گویی دارد دل خواننده را سوزانده و به‌درد آورده باشد.

چند سطر از کتاب:

«جلال آریان: لیلا، کسى که زندگى شماها رو نگاه مى‌کنه - اونجا توى کافه دولاسانکسیون - نمی‌تونه باور کنه شما هم در دنیا ممکنه دردى داشته باشید ـ یعنى درمقام مقایسه با زندگى مردم توى آبادان و خرمشهر، هویزه و دهلران. شوش و دزفول. ایلام و سومار…» (ص۸۵).

«آقای صفوی خندۀ غرورآمیزی می‌کند، می‌گوید: والله من یا باید بیرون غذا بخورم یا اصلاً غذا نخورم. چون خدا به ما یک عیال داده که خره. واقعاً یاد نمی‌گیره و بی‌شعوره...»(ص۱۷۹).

«لیلا بیشتر توی نخ ژان ادمون است تا من و حتی عباس حکمت. حکمت ظاهراً امشب در آپارتمان لیلا آزاده می‌خوابد. لیلا می‌رود پیش خواهرش پری بخوابد، یا این‌طور صورت جلسه است. پری خواهر لیلا هم که مدام با داریوش فرهاد دانس می‌دهد. پارسی باز سرِ زنش را دور دیده با خواهرزنش می‌لاسد. زن‌های خنگ پارسی و صفوی با هم درگوشی حرف می‌زنند...» (ص۲۱۹).

القصّه: ثریا در اغماست، ولی اغمای آرام و معصومانۀ او شرف دارد به اغمای چرک و چروک و بوگندوی ورّاج‌های مهمل‌گوی بی‌غمی که در کافه‌ها زیر نور شمع به عیش‌و‌نوش و کثافت‌کاری مشغول‌اند.


(بازنشر از شمارۀ پنجم «رودبار»، نشریۀ رود)

عاطفه طیه


جان آگه با #فرهیختگان
❤1
کتاب و آبلیمو

مرحوم حسن معرفت مدیر نشر و کتابفروشی «کانون معرفت» شیرازی بود. استاد ایرج افشار دربارۀ او یادداشت جالبی نوشته است (بخارا، ش۶۲، صص۱۹۳-۱۹۴). در خاطرات عبدالرحیم جعفری هم اطلاعات خوبی دربارۀ او هست. معرفت کتابفروشی «کانون معرفت» را در سال ۱۳۲۸ راه انداخت (نادره‌کاران، ج۱، ص۶۹۶). از کارهای عجیب او این بود که در کتابفروشی خود آبلیموی شیراز هم می‌فروخت و در برخی کتاب‌هایی که چاپ می‌کرد آبلیموی خود را تبلیغ می‌کرد. عبدالرحیم جعفری نوشته است:
«در پشت قفسه‌های کتاب آبلیمو هم می‌گرفت و آبلیموی معرفت شیراز معروف بود! همیشه خدا یک‌خروار لیموترش ته کتابفروشی تلمبار شده بود. معرفت با دو تا از شاگردها آبلیمو می‌گرفتند و کتاب هم می‌فروختند و این «همزیستی مسالمت‌آمیز» کتاب و آبلیمو همیشه برقرار بود و کم‌کم به «همدلی» و «یگانگی»بدل شده بود. در پشت جلد بعضی کتاب‌ها گاه این «شعار» را می‌دیدی: «کتاب‌های معرفت را بخوانید و آبلیموی معرفت را بنوشید»! و خواننده با پیروی از این اندرز حکیمانه طبعا لذت می‌برد وقتی پس از خواندن کتاب برای رفع خستگی لیوانی هم آبلیمو می‌نوشید و جگرش جلا می‌یافت!»(در جستجوی صبح، ج۱، ص۴۶۲).

کتاب مفید اخبار مشاهیر ادب معاصر در مطبوعات (از دورۀ قاجار تا عصر حاضر) را می‌خواندم. پژوهشگر کوشنده آقای مهدی نورمحمدی این کتاب ارزشمند را سامان داده است (نشر علم، ۱۳۹۸). ایشان در مطبوعات جستجو کرده و مطالب مربوط به میرزاده عشقی، ایرج میرزا، نسیم شمال، فرخی یزدی و حیدرعلی کمالی را استخراج کرده است. هم اشعار تازه‌ای از این شاعران یافته و هم ضبط‌های دیگری از اشعار این شاعران. اطلاعات جدید جالبی دربارۀ این شاعران در این کتاب عرضه شده است. بخصوص در فصل میرزاده عشقی و نسیم شمال. این کتاب قطعا کامل نیست اما حتما راهگشا و روشنگر است. باز هم از آن خواهم نوشت.بگذریم.

ظاهرا همنشینی کتاب و آبلیمو در کتابفروشی‌ها ابتکار حسن معرفت نبود. آقای نومحمدی از روزنامۀ شفق سرخ (سال۸،ش۱۲۸۳،چهارشنبه ۳۰ مرداد۱۳۰۸، ص۵) آگهی جالبی نقل کرده است (ص۱۵۴) که نشان می‌دهد سابقۀ این کار دست‌کم به سال ۱۳۰۸ می‌رسد؛ بیست سال زودتر از کتابفروشی کانون معرفت. کتابخانۀ مظفّری - که هم ناشر بود و هم کتابفروشی و اولین ناشر دیوان ایرج میرزاست، چنین آگهی داده:

«فراموش نکنید که آبلیموی دست‌افشار معطّر شیراز و دیوان ایرج‌میرزا در کتابخانۀ مظفّری به فروش می‌رسد».
حیف که آقای نورمحمدی عکس این اعلان را چاپ نکرده است.

بی‌مروّت نه فقط دیوان ایرج را کنار آبلیمو نشانده که ذکر آبلیمو را مقدّم بر دیوان ایرج‌میرزا آورده است.

میلاد عظیمی

جان آگه با #فرهیختگان
"مجموعه کتاب‌های احمد قابل"

در سالگرد درگذشت احمد قابل، نواندیش دینی، لینک کتاب‌های ایشان جهت مطالعه علاقمندان منتشر می‌شود.

▪️مبانی شریعت:
https://t.me/shariat_aghlani/82

▪️شریعت عقلانی:
https://t.me/shariat_aghlani/80

▪️بیم و امیدهای دین‌داری:
https://t.me/shariat_aghlani/79

▪️فقه، کارکردها و قابلیت‌ها:
https://t.me/shariat_aghlani/81

▪️وصیت به ملت ایران:
https://t.me/shariat_aghlani/85

▪️نقد خودکامگی:
https://t.me/shariat_aghlani/83

▪️احکام جزایی در شریعت محمدی(ص):
https://t.me/shariat_aghlani/77

▪️احکام بانوان در شریعت محمدی(ص):
https://t.me/shariat_aghlani/76

▪️نقد فرهنگ خشونت:
https://t.me/shariat_aghlani/84

▪️اسلام و تأمین اجتماعی:
https://t.me/shariat_aghlani/78

▪️یادنامه احمد قابل:
https://t.me/shariat_aghlani/86


از راهبرد


#فرهیختگان، ندای آگاهی
خطای سوم

چرا اوضاع چنین است؟

احتمالا در این که در وضعیت نامناسب و دردناکی گرفتار شده‌ایم، کسی شک و شبهه‌ای نداشته باشد. شرایط بغرنج و پیچیده‌ای که هم چون کلاف سردرگم، همگان را در زندگی روزمره‌شان سردرگم کرده است. نه اکنونِ مناسب و نه آینده‌ای روشن پیش رو است. پرسش این است که چرا چنین شده است؟ چرا همه، کار می‌کنند اما مسئله‌ها حل نمی‌شوند و بلکه دائما بر آن‌ها افزوده می‌گردد؟ چرا با انبوه و انباشت نگران کننده‌ی دردها و رنج‌ها مواجه هستیم؟ و چرا راه برون رفتی متصور نیست؟

پرسش از چرایی اوضاع نابسامان کنونی، به پاسخ‌هایی فراوانی دامن زده است. هر شخص، بنا به مختصات سیاسی، اجتماعی و معرفتی که دارد، از منظری که آن جا ایستاده است، به اسباب و عللی اشاره می‌کند. در میان انبو‌ه پاسخ‌ها، انگشت اتهام، عمدتا و به نحو اغلبی به سمت و سوی مجریان است و علت اصلی را در کارگزاران جستجو می‌کنند. این اتهام و این پاسخ درست است، اما همه‌ی مسئله این نیست و بلکه مسئله‌ی اصلی را در خطای سوم باید نشان داد.

در مقام تبیین بن بست موجود، باید سه رشته علت را از یک‌دیگر تفکیک کنیم و نقش و سهم هر یک را به نحو جداگانه در نظر آوریم. سه علت و یا سه خطا موجب بروز وضعیت کنونی است. و این در حالی است که در اکثر تبیین‌ها، بار اصلی علت بر دوش یک عامل (و بیش‌تر بر دوش علت اول)، گذاشته می‌شود. از این رو شناخت واقع‌بینانه‌ای را از علل و اسباب به دست نمی‌دهد. آن سه عامل و یا سه خطا کدام است؟:

✅ 1. خطای اخلاقی
عموم مردم، بیشترین بار سبب‌شناسی را بر دوش این خطا می‌گذارند. در این سطح از تبیین، مجریان مطرح می‌شوند که:
الف) منافع جمعی را فدای منافع فردی می‌کنند. قدرت طلبند و مسئولیت‌شان قانونی را انجام نمی‌دهند. دلسوز مردم نیستند و پست و مقام را تماما به ارتقای خود تخصیص داده‌اند.
ب) برخی از آن‌ها احتمالا آگاهانه به کشور خیانت می‌کنند. در پس و پشت پرده، دست‌شان در دست دشمن است و به جای مرمت ایران به ویرانی‌اش می کوشند.
قائلین به خطای اخلاقی، اوضاع فعلی را تماما ناشی از این خطا می‌دانند و معتقدند اگر کارگزاران و صاحبان قدرت، درست‌کار باشند و وظایف قانونی خود را انجام دهند، مشکلات حل و اوضاع به سامان می‌شود.

✅ 2. خطای مدیریتی
در این سطح از تبیین به توانایی و مهارت مجریان و حاکمان اشاره می‌گردد. در این نگرش، گفته می‌شود که حاکمان، مهارت لازم برای یک حکومت کارآمد را کسب نکرده‌اند. از این رو توانایی حل مسئله ندارند. از پسِ چالش‌ها بر نمی‌آیند و نمی‌توانند بن‌بست‌های فعلی را بگشایند و بلکه به علت بی‌کفایتی، گره‌ بر گره می‌افزایند. وقتی مدیران و برنامه‌نویسانِ قدرت، توانایی و مهارت لازم را نداشته باشند، لاجرم سیاست‌گزاری‌ها و برنامه‌ها عقیم می‌ماند و به نتیجه نمی‌رسد. مانند ناخدایی که نمی‌تواند کشتی در حال غرق خود را از گرداب‌ها و طوفان‌ها بگذراند، کشور در امواج شکننده گرفتار می‌شود و به صخره‌ی سنگی معضلات برمی‌خورد و شکسته می‌شود.

ادامه‌ی مقاله را در این جا مطالعه بفرمایید.


علی زمانیان....... ۱۳۹۹/۰۸/۰۳
خردمنتقد


جان آگه با #فرهیختگان
دغدغهٔ دینداری نسل جدید

یکی از عوامل دین‌گریزی اقشار تحصیل‌کرده، تصور آنها دربارهٔ معیوب و بی‌منطق بودن برخی از آموزه‌های مذهبی ست.چرا که روحیهٔ حساس ونکته‌سنجیهای این گروه اجازه نمی‌دهد آنچه را به درست یا غلط، ناعادلانه یا نامعقول می‌دانند نادیده بگیرند.

این افراد گاهی در آنچه به اسم دین ترویج میشود،نارسایی یا تناقضهایی احساس میکنند که برایشان قابل توجیه نیست وچون مجالی برای بیان انتقادهایشان نمییابند ، یا با برخورد و پاسخ مناسبی مواجه نمی‌شوند، عطای دین را به لقایش می‌بخشند.

سرگذشت مسیحیت درمغرب زمین وموج بی‌دینی پیروان آن پس ازعصرروشنگری ،بیش از هرچیز،تحت تأثیر بالارفتن دانش مردم وآگاهی آنها نسبت به عقلانی نبودن برخی از آموزه‌های تحریف‌شدهٔ این دین و برخورد متولیان کلیسا با پرسشها و انتقادات بود.

ما نیز اگر نتوانیم تبیینی عقلانی وقانع‌کننده‌ از باورهایمان ارائه دهیم و باب گفت وگو با اقشار فرهیخته، به‌ویژه دانش‌آموختگان رشته‌های عـلوم انسانی را باز نگذاریم، ناچاریم شاهد عقب‌نشینی گام به گام دین از محافل علمی و ازدست رفتن جایگاهش نزد نسل جدید باشیم.

البته بخشی از این مشکل بخاطر تخصصی بودن مبانی دینی، بی‌اطلاعی منتقدان نسبت به پیچیدگی‌های آن و ارتباط اندک آنها با منابع اصیل اسلامی است؛ ولی همین گره نیز جز با فراهـم کردن زمینه‌ های پرسشگری و گفتگوی آزاد علمی گشوده نخواهد شد.

سید حمید حسینی

#فرهیختگان، ندای آگاهی
اندیشکده سیاست‌گذاری تهران در چهار قسمت به بررسی مسئله شفافیت در ابعاد مختلف پرداخته است.
نظرات اقتصاددانان و جامعه شناسان مطرح در مورد طرح شفافیت آرا که به زودی در صحن علنی مجلس به رای گذاشته خواهد شد را در چهار پادکست زیر بشنوید.

🎙 قسمت اول / محمد فاضلی

🎙 قسمت دوم / سید امیر سیاح

🎙 قسمت سوم / احسان خاندوزی

🎙 قسمت چهارم / محمدرضا جلایی پور




جان آگه با #فرهیختگان
✔️سه توصیه مهم پیرامون فرآیند تحصیلی

✍️مصطفی ملکیان

1️⃣ و 2️⃣ قدر 22 سال طلایی عمر خود را بدانید و به دانشگاه اکتفا نکنید.

🔹روانشناسان با همه اختلافی که با هم دارند در این نقطه متفق القولند که از 18 تا 40 سالگی بهترین سالهای عمر هر انسانی اند . نه سالهای قبل از 18 سالگی انسان پختگی لازم را دارد برای استفاده از عمر و وقت و استعدادهایش نه بعد از 40 سالگی اما دانشگاه های ما با کمال تاسف باید گفت درست نصف این 28 سال را از شما می گیرند – تازه اگر دانش آموز زرنگی باشید- 11 سال را از شما می گیرند و فقط یک ورق کاغذ به شما می دهند که به آن می گویند مدرک دکتری؛ یعنی نصف عمر مفیدتان را که بر روی این کره زمین اقامت دارید را داده اید و یک ورق کاغذ گرفته اید که به آن می گویند مدرک دکتری.
من هیچ کس را تشویق نمی کنم که مدرک دکتری نگیرد؛ اصلا و ابدا ! اما می گویم اگر در خارج از کشور درس می خوانید خب دکتر می شوید و به اندازه یک دکتر هم معلومات پیدا می کنید ولی اگر به هر جهتی یا نمی خواهید یا نمی توانید بروید خارج از کشور و می خواهید در اینجا علوم انسانی را دنبال کنید بیایید و این کار را بکنید .

🔹فرض کنید دو بازار وجود دارد در یک بازار مدرک می فروشند و در یک بازار علم . بروید در آن بازار که اسمش دانشگاهست مدرک بخرید ؛اما برای خودتان با استفاده از کارشناسان ، اساتید و مشاوران برنامه ریزی کنید و شروع کنید به این برنامه عمل کردند تا این برنامه را به شما دادند شما شروع کنید که متوازن این مدرک، معلوماتتان را داشته باشید.
وگرنه دانشگاه های ما هیچ چیز به شما نمی دهند جز مدرک !

🔹اگر واقعا به فلسفه علاقه مندید اصلا به دانشگاه اعتنا نداشته باشید و به قدر ضرورت و به وقت ضرورت فقط به دانشگاه بروید آن مقدار که اگر غایب باشید چیزی را از دست خواهید داد ولی تمام اهتمامتان این باشد که کار کنید و وقتی به سنی مثل سن من برسید می فهمید عمق تلخ این واقعیت را که الان به شما می گویم که به لحاظ ریاضی 51 منهای 50 مساوی یک هست و 21 منهای 20 هم مساوی یک است ولی اصلا فکر نکنید ارزش آن عمری که 20 تا 21 سالگی دارید مساویست با عمری که از 50 تا 51 سالگی دارید .
باور کنید از من و بعدا به رأی العین می بینید یک هفته بیست تا بیست و یک سالگیتان اندازه یک سال 50 تا 51 سالگی ارزش دارد. این سالها بی نمونه اند بی همتایند و آن وقت است که حیفتان می آید.
من به دوستانم می گویم اگر برای عمر خودتان حیفتان نمی آید تا 40 سالگی حیفتان بیاید بعد خواستید ضایعش کنید و هر کاری می خواهید بکنید ولی واقعا تا 40 سالگی را ضایع نکنید .

🔹مثلا 16 سال دیگر که شما دارید؛ ثانیه ثانیه اش را استفاده کنید. اگر این کار را بکنید نه پشیمانی خواهید داشت نه حسرتی و نه اندوهی ولی اگر این کار را نکنید درست به میزانی که استفاده نمی کنید پشیمان می شوید و دائما با خودتان نزاع دارید و با خودتان نمی توانید آشتی کنید و همین طور تا آخر عمرتان خودتان را سرزنش می کنید همیشه قدر تا 40 سالگیتان را بدانید کاری به این دانشگاه ها نداشته باشید برنامه ریزی کنید و کار کنید و البته وقتی برنامه ریزی سنجیده صورت گرفت باید 4 ویژگی هم داشته باشد در آن برنامه :1. نظم داشته باشد 2. پشتکار داشته باشد 3. اعتدال را رعایت کند 4. دائما خودش را بازنگری کنید درست مثل کوهنوردانی که وضعشان را هر از چندگاهی از نو مورد ارزیابی قرار می دهند .

3️⃣ التزام به هرم مطالعاتی

🔹من همیشه عقیده ام این بوده که اشخاص موفق باید به صورت مخروطی یا هرمی درس بخوانند یعنی اول در قاعده این مخروط موضوعات بسیار متعددی را بخوانند اما با عمق کم بعد یک درصد بیایند پایین تر و بعد یک تعدادی از موضوعات قبلی کمتر بشود ولی آنهایی که در این دایره کوچکتر است عمیق تر بخوانند بعد بیایند این هرم را بالا تا برسد به رأس اما اینکه در این طبقات پنج - شش گانه که از قاعده هرم تا رأس هست چه بخوانند بستگی به این دارد که در راس هرم می خواهند به کجا برسند ؟
من خودم اعتقادم بر این است که برنامه ریزی صحیح این است که در 40 سالگی فرد به رأس هرم رسیده باشد .
این معنایش این است که از 40 سالگی تا آخر عمر می خواهد دائما بر روی آن نقطه مرکزی ای که در راس هرم قرار دارد کار کند و عمق بیشتر و باز هم عمق بیشتر به آن بدهید.


#فرهیختگان پیک آگاهی شماست
تو درد بکش، من هم داد می‌کشم

محمد فاضلی

✅ برخی مسئولان سال‌هاست، و در صدر آن‌ها برخی نمایندگان مجلس اخیراً و به شدت، رفتار جالبی در پیش گرفته‌اند. من این رفتار را «پوپولیسم نو» یا «تو درد بکش، من هم داد می‌کشم» نام‌گذاری می‌کنم.

✅ بیماری را تصور کنید که از شکستگی استخوان، ضرب‌خوردگی شدید، عفونت و درد شدید دندان، یا آپاندیس نیازمند مراقبت و عمل درمانی به پزشک مراجعه کرده است. پزشک هم دست می‌گذارد روی عضوی که شدید درد می‌کند، فشار می‌دهد، به بیمار هم می‌گوید این‌جا بیمارستان است و باید آرامش را حفظ کرد؛ هیس، سر و صدا نکن؛ اما خودش داد می‌کشد.

✅ بیمار در چنین حالتی حتماً می‌گوید پزشک‌جان، من دردم می‌آید، تو چرا داد می‌کشی؟ داد کشیدن را خودم بلدم؛ تو راهکاری، درمانی، کار بهتری بلد نیستی؟ پزشک هم می‌گوید: من دارم داد می‌کشم که بقیه بفهمند تو وضعیت اورژانسی داری و باید رسیدگی‌ کنند؛ من دارم جلب توجه می‌کنم.

✅ حال بیمار و پزشک، دقیقاً حال برخی مدیران و نمایندگان مجلس در این روزهاست. مردم درد می‌کشند آن‌ها هم داد می‌کشند. آن‌ها مثل پزشک داستان، موافق حق داد کشیدن خود مردم نیستند، خودشان از طرف مردم داد می‌کشند. آن‌ها جلب توجه می‌کنند. آن‌ها با داد کشیدن بیماری «#سندروم_دیده_شدن» را تسکین می‌دهند.

✅ آن‌ها چیزی درباره علت درد نخوانده‌اند و حتی یافته‌ها و دانسته‌های دیگران درباره بیماری را هم نمی‌خوانند. من چندی پیش در متنی با عنوان «چرا لگن سوار می‌شویم؟» خلاصه‌ای از گزارش تحقیق و تفحص مجلس دهم درباره صنعت خودروسازی و علت فساد و ناکارآمدی در آن‌را ارائه کردم. نمایندگانی که چپ و راست به قیمت بالای پراید حمله می‌کنند، با اطمینان می‌شود گفت آن گزارش را نخوانده‌اند، حتی در سخنان‌شان یک کلمه به چنین گزارشی اشاره نمی‌کنند، جرأت ندارند حتی خواستار انتشار عمومی آن بشوند. مسأله‌شان درد فروش گران‌قیمت پراید نیست، آن‌ها داد می‌کشند.

✅ #پوپولیسم_نو (خیلی هم نو نیست، الان شدید شده)، دنبال «سیاست جَزَع و فَزَع» برای جلب توجه است؛ هیچ چیز در چنته ندارد؛ داد می‌کشد و هر قدر صدایش بلندتر می‌شود، تهی و پوک بودنش بیشتر آشکار می‌شود؛ هیچ چیز درباره علت نمی‌گوید، یک خط راهبرد حرکت به سمت حل مسأله در آن نیست؛ فقط داد می‌کشد.

✅ رفتار «تو درد بکش من هم داد می‌کشم» پرتناقض هم هست. عاملان چنین رفتاری در همان حال که طرح می‌دهند تا فضای مجازی را تخته کنند، نان‌شان هم در بقای فضای مجازی است. آ‌ن‌ها کاملاً آگاه هستند که آن بلندگویی که دادشان را به گوش خلایق می‌رساند همین فضای مجازی است. جملات‌ سخنان‌شان را کوتاه طراحی می‌کنند که در یک دقیقه فیلم قابل انتشار در اینستاگرام یا کلمات محدود توئیتر بتوان جا داد.

✅ پوپولیسم نو، خوردن از توبره و آخور هم هست. طرح برای بستن فضای مجازی می‌دهی تا قدرت خوشش آید، و حواست به دوربین و کارگردانی داد کشیدن هم هست تا جلب توجه کنی؛ اما از نوشتن دو خط یادداشت سیاستی علت‌شناسانه در روزنامه عاجزی، تو فقط داد می‌کشی؛ درباره فرایند، سازوکار، علت، کنشگر، گزینه‌ها و سیاست‌های منجر به عفونت، شکستگی، پارگی و ضرب‌خوردگی چیزی نگو؛ نه سوادش را داری نه جرأتش؛ فشارش به بقیه می‌آید اما تو فقط داد بکش تا معلوم شود چقدر دردشناسی.

✅ آقایان و خانم‌های دادکش، داد کشیدن را مردم خودشان بلدند؛ شما اگر درباره منشأ، فرایند، نیروها، اندیشه‌ها، گزاره‌ها، گزینه‌ها، سیاست‌ها، اقدامات و برنامه‌های منجر به بروز درد، چیزی فراتر از کلیات ابوالبقا بلدید، غیر از تکرار واژه‌های کلیشه‌ای سراسر تهی چیزی می‌دانی، اگر راهکاری در سر داری، بنویس؛ داد نکن. شما را برای داد کشیدن و جلب توجه کردن، انتخاب نکرده‌اند یا بر کاری نگمارده‌اند.

جان آگه با #فرهیختگان
@IRANINtellectuals
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
شعار تحریم ورزش بازی در زمین امثال علم الهدی است!

گفتگوی رضا علیجانی و مسیح علینژاد با ایران اینترنشنال

«ابزار»مان باید ما را به «هدف»مان برساند/ هدف وسیله را توجیه نمی‌کند/هر فشاری باید به گروگانگیرها آسیب برساند نه به گروگانها.

افکار عمومی پشیزی ارزش برای پیام تبریک سیاستمداران به ورزشکاران قائل نیست.
برخلاف اندکی از ورزشکارها انبوهی از آنها مثل حجازی،کریمی،دائی، وریا غفوری و ... انتقاد و مخالفت می کنند و یا با مچ بند سبز در یک بازی جهانی پیام ملت را منتقل میکنند.

ورزش امری است به شدت مردمی. ورزش (و شادی) نیز مثل اقتصاد و شغل و نان متعلق به مردم است و نباید تحریم شود.

کاش خانم علینژاد همان روش مقاومت مدنی حجاب اجباری را در ورزش بکار می‌برد. کاش خانم عبادی مانند مخالفتشان با تحریم‌های اقتصادی برخورد می‌کردند.

فدراسیونهای ورزشی پروتکلهایی دارند که با همانها باید جلوی مداخلات سیاسی را گرفت.
اصل، مقاومت مدنی داخلی است. فشار خارجی باید متکی بر پروتکلها و در حمایت از آن مقاومتها باشد نه به صورت دلبخواهی که یک آرزواندیشی و شلوغ بازی بیش نیست.

لینک متن کامل گفتگو
https://youtu.be/jbF1JISDdrE


#فرهیختگان
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
آذری جهرمی خطاب به معاون سابق دادستان کل کشور:

🔹اگر یک نفر محتوای مجرمانه‌ای را در پیام‌رسان داخلی بارگزاری کرد، شما مالک پیام رسان را به زندان می‌اندازید. این حمایت از تولید داخل نیست

🔹روز گذشته اخباری منتشر شد که حاکی از صدور حکم ده سال زندان از سوی قوه قضاییه برای مدیرعامل آپارات به دلیل بارگزاری یک فیلم از سوی یک کاربر بر روی این نرم‌افرار داشت.


جان آگه با #فرهیختگان
⭕️ به حرمت جان مهرداد سپهری در نیروی انتظامی اصلاحات ریشه‌ای کنید

محمدرضا جلائی‌پور

تصاویر جان‌خراش ضرب‌وشتم و تحقیر #مهرداد_سپهری و زدن گاز فلفل به او توسط ماموران نیروی انتظامی که به مرگ او انجامید وجدان عمومی را جریحه‌دار کرده است. مسئولانی که به درستی نسبت به فاجعهٔ قتل جورج فلوید حساسیت نشان دادند، شایسته‌است به قتل هم‌وطن‌شان حتی حساسیت بیشتری نشان دهند. او هم مثل جورج فلوید به دست ماموران پلیس به قتل رسید. قتل او هم مثل قتل جورج فلوید نتیجهٔ سوء رفتار بخشی از نیروهای پلیس با متهمانِ قربانیِ تبعیض‌ است.

واقعیت این است که متاسفانه در اغلب بازداشت‌گاه‌های نیروی انتظامی و در حین دستگیری بسیاری از متهمانِ ضرب‌وجرح، سرقت، فروش و حمل مواد مخدر و قتل در ایران ضرب و شتم و انواعی از شکنجهٔ متهمان توسط ماموران نیروی انتظامی امر رایجی است. اخیرا با مرگ یک جوان پس از دستگیری در پارتی شبانه، فوت یک جوان در اثر تیراندازی ماموران در ایست‌بازرسی جاده کن، مرگ دو جوان با شلیک در ایست و بازرسی پلیس شهریار و مرگ یک جوان در تیراندازی پلیس کرمانشاه هم مواجه بودیم.‎ اصلاحات حقوقی و رویه‌ای در نیروی انتظامی برای پیگشیری از فاجعه‌های مشابه و نقض حقوق متهمان را باید به مطالبه‌ای ملی تبدیل کرد. هیچ مامور نیروی انتظامی و ضابط قضایی تحت هیچ شرایطی حق ندارد متهمانی که بازداشت شده‌اند (حتی متهمان سرقت و قتل) را مورد ضرب و شتم و تحقیر و هر گونه شکنجهٔ فیزیکی و روانی قرار دهد.

برای پیشگیری از فاجعه‌های مشابه ضروری است:

1️⃣ نیروی انتظامی بلافاصله گزارش تحقیقی بی‌طرفانه‌ای از سوءرفتارهای ماموران نیروی انتظامی با مهرداد سپهری تهیه و منتشر کند.

2️⃣ ماموران خاطی بلافاصله بازداشت و علنا محاکمه شوند.

3️⃣ نیروی انتظامی طرحی برای بازآموزی نیروهای پلیس و تاکید بر لزوم پرهیز از هر گونه سوء رفتار با متهمانی که دستگیر می‌شوند (از جمله ضرب و شتم و تحقیر) و منع استفاده از هر ابزار خشن (از جمله گاز فلفل) در طول دورهٔ بازداشت تهیه و اجرا کند.

4️⃣ ابزارهای نظارت بر التزام نیروهای پلیس به قانون و رعایت حقوق شهروندی در عملیات بازداشت متهمان تقویت شود (از جمله استفاده از دوربین‌های کمری توسط ماموران که همهٔ عملیات‌های بازداشت را ضبط کند).

5️⃣ برای مجازات ماموران خاطی پلیس لایحه/طرح‌های مورد نیاز تدوین شود و در دستور کار مجلس قرار گیرد.

6️⃣ پس از این برخورد قضایی با ماموران متخلف در عملیات‌ها و بازداشت‌گاه‌های نیروی انتظامی قاطع‌تر و رسانه‌ای شود.

7️⃣ سامانهٔ کارآتری برای گزارش تخلف (از جمله ضرب و شتم و تحقیر متهمان) در بازداشت‌گاه‌های نیروی انتظامی و حین بازداشت متهمان و رسیدگی فوری و موثر به این گزارش‌ها راه‌اندازی شود.

تحقق موارد فوق لازمهٔ پیشگیری از فاجعه‌های مشابه و مستلزم حساسیت، توجه و مطالبه‌گری افزون‌تر توسط نیروهای متکثر سیاسی، رسانه‌ها و عموم شهروندان است.
‌
#فرهیختگان پیک آگاهی شماست
http://bit.ly/2JuHsTg

فهرست جلسات کلاس شاهنامه شاهرخ مسکوب:

مقدمه

🔹گفتار ۱، حماسه

بخش یک


🔹گفتار ۲، زمان

بخش یک

بخش دو


🔹گفتار ۳، تاریخ

بخش یک

بخش دو

بخش سه

بخش چهار

بخش پنج

بخش شش


🔹گفتار ۴، جهانداری و پادشاهی

بخش یک

بخش دو

بخش سه

بخش چهار

بخش پنج


🔹میان‌گفتار: از گاتها تا حافظ ، از زئوس تا نیچه

از گاتها تا حافظ ، از زئوس تا نیچه


🔹گفتار ۵، آفرینش

بخش یک

بخش دو

بخش سه

بخش چهار

بخش پنج

بخش شش

بخش هفت

بخش هشت

بخش نه

بخش ده


🔹گفتار ۶، سخن

بخش یک

بخش دو

بخش سه

بخش چهار

بخش پنج

بخش شش

بخش هفتم


جان آگه با #فرهیختگان
ĀRAŠ-NARĀQI.pdf
1.4 MB
«درآمدی انتقادی به اندیشه‌ی دینی آرش نراقی»

نویسنده بهروز بسطامی



جان آگه با #فرهیختگان