🔖 مجموعه یادداشت‌هایی دربارۀ سیاست در عصر ترامپ، ظهور پوپولیسم، و آیندۀ دموکراسی
— نامزدهای انتخابات آمریکا در چه زمینی بازی می‌کنند؟

🎯 چند وقت پیش، ترامپ گفت اینکه شی جین‌پینگ برای تمام عمرش قرار است رئیس‌جمهور چین باشد چیز خوبی است و شاید بد نباشد واشنگتن هم به فکر این‌طور برنامه‌ها بیفتد. اما حالا اغلب نظرسنجی‌ها می‌گویند او، که پیش‌تر خواب ریاست‌جمهوری مادام‌العمر را می‌دید، شاید حتی چهارسال آینده را هم در قدرت نباشد. فارغ از اینکه نتیجۀ انتخابات به کدام سو برود، مسئلۀ مهم‌تری پیش‌روی تحلیل‌گران است: کسانی همچون ترامپ چگونه بر سر قدرت می‌آیند و چگونه می‌توان آن‌ها را به فهم درآورد؟ /ترجمان

📌 برای خواندن مطالب این پرونده کلیک کنید



🔻خرید اشتراک چهار شمارۀ فصلنامۀ ترجمان




#فرهیختگان، ندای آگاهی

❇️ تحلیلی جامعه شناختی بر تحریم جمعی کالاها

چرا مردم هر چه کالاها گران تر می شود باز هم می خرند و آیا دعوت به نخریدن راهکاری موثر است؟

امیر محمدیان خراسانی، جامعه شناس و پژوهشگر




#فرهیختگان، ندای آگاهی

🔻عبدالله انوار : کتاب «شفای بوعلی سینا» را در 22 جلد ترجمه کرده‌ام که به دلیل وسعت کار هنوز ناشرش مشخص نیست و تنها دو جلد از آن به زودی چاپ می‌شود. یکی از آن‌ها کتاب «جوامع علم موسیقی، ریاضیات در شفا» و کتاب «حساب در شفا» است که توسط موسسه ابن سینا در همدان چاپ ولی هنوز پخش نشده است.

🔹فعلا برای دو جلد از این کتاب‌ ناشر پیدا کرده‌ام. این دوره 22 جلدی به فلسفه، الهیات، طبابت، منطقیات بوعلی سینا اختصاص دارد که تمام آن‌ها را از زبان عربی که زبان خود ابوعلی سیناست،‌ ترجمه کرده‌ام. در این کتاب‌ها، ‌متون شفای فلسفه ارسطو نیز وجود داشته که برای ترجمه آن از متون فرانسوی و انگلیسی نیز کمک گرفته‌ام و با آن‌ها نیز تطبیق داده‌ام.

متن کامل

جان آگه با #فرهیختگان

فرانسه و داستان تلخ یک جدایی!

صابر گل عنبری


حدود سه سال پیش بود که ایمانوئل مکرون در انتخابات فرانسه با شکست رقیبش رهبر جریان راست افراطی خانم مارین لوبان پیروز شد و قبای بيست و پنجمین رئیس جمهور را به تن کرد. در سایه رشد موج راستگرایی افراطی و ناسیونالیسم توده‌ای با سویه‌های نژادپرستانه در اروپا و راهیابی پرقدرت آن در سپهر سیاست اروپا، پیروزی مکرون و شکست لوبان که مواضع سختیگرانه و نژادپرستانه‌ای داشت، این خرسندی را در پی داشت که این موج نتوانست برگردانی رسمی در سرزمین مهد دموکراسی داشته باشد و پس از پیشروی جریان راست تندرو تا سرحد رسیدن به قدرت خیلی‌‌ها در فرانسه امیدوار شدند که جوان‌ترین رئیس جمهور تاریخ فرانسه بتواند چرخه لاغر شدن هر چه بیشتر ایستارهای ملی، انگاره‌های چپی و ارزش‌های دموکراتیک، و همزمان با آن فربه شدن بیشتر راست افراطی و گسترش شکاف‌های اجتماعی و سیاسی را متوقف کند.
اما مواضع رئیس جمهور فرانسه در حمایت از بازنشر کاریکاتورهای پیامبر اسلام و حرکت در جهت اعمال محدودیت‌های قانونی علیه مسلمانان این کشور نشان از آن دارد که خوشحالی‌ها و امیدواری‌های پیشگفته چندان واقع‌بینانه هم نبود. مکرون این رفتار خود را دفاع از حق آزادی بیان می‌داند؛ اما باور این گفته دشوار است و سخت است پذیرفت که رئیس جمهور کشوری که نام مهد دموکراسی را یدک می‌کشد، حد و مرز آزادی بیان و توهین مصداقی را تمیز نمی‌دهد. خود مکرون بهتر می‌داند که در نظام لائیسیته حقوق پایه بشری اساسا نمی‌تواند در تعارض با یکدیگر قرار گیرند. حال چطور می‌تواند اعمال حق آزادی بیان را به بهای تضییع حقوق شهروندی پیروان دومین دین رایج در فرانسه توجیه کند.
همین دو سال پیش بود که دادگاه حقوق بشر اروپا در اکتبر 2018 اعلام کرد که اهانت به پیامبر اسلام آزادی بیان نیست و از حکم دادگاهی اتریشی علیه یک خانم توهین کننده به ایشان و محکومیت وی به پرداخت 480 یورو به جرم اهانت به پیامبر دفاع کرد.
دولت فرانسه هم اگر نمی‌خواست نظر دادگاه حقوق بشر اروپا را اعمال کند، لا اقل موضعی کلی اتخاذ می‌کرد نه در تایید آن؛ که میان دفاع کلی از حق آزادی بیان با توهین با مصداقی مشخص تفاوت از زمین تا آسمان است. اما مکرون چنین نکرد.
واقعیت این است که بازنشر کاریکاتورها بیشتر رفتاری از سر لجبازی و تحریک جوامع مسلمان است. اما دفاع رسمی دولت فرانسه و شخص مکرون از این لجبازی پرسش برانگیز است. به نظر می‌رسد که این مساله در کل برآیندی از عمق تحولات اجتماعی و سیاسی در فرانسه و عموم اروپا است که می‌رود تا به دگردیسی تاریخی در سپهر متعارف سیاست و خطی‌کشی‌های دو سده اخیر و جدایی از میراث مهد دموکراسی و الزامات آن ختم شود.
در سایه چنین وضعی گویا مکرون برای حفظ موقعیت سیاسی خود همراهی با این موج را و لو به بهای تضییع حقوق حدود 6 میلیون شهروند فرانسوی ترجیح داده است. البته ناگفته هم نماند که هر چند جامعه مسلمانان اروپا چه در فرانسه چه در دیگر کشورها برخلاف یهودیان که جمعیتی خیلی کمتر هم دارند، هنوز نتوانسته‌اند در قواره یک بازیگر و لابی تاثیرگذار در سپهر سیاست ظاهر شوند؛ اما در پی حضور و جمعیت فزاینده آن‌ها در این دو دهه، جامعه یهودی به چشم یک جامعه رقیب جدی به آن‌ها می‌نگرد.
اما این همراهی مکرون در حقیقت ممارست یک نوع "چپ پولولیستی" است که برخی احزاب و شخصیت‌های چپ‌گرا همچون شانتال موف نظریه‌پرداز سیاسی بلژیکی این رفتار را راه چاره جلوگیری از استحاله بدنه اجتماعی جریان‌های چپ و میانه و مقابله با افراطی‌گرایی فوندامنتالیستی و ناتیویسمی می‌دانند. در این نسخه‌چینی همراهی با راست پوپولیستی و افراطی را توصیه می‌شود. از همین رو، اگر دقت شود در دو سال اخیر شاهد قسمی همراهی برخی جریان‌ها و احزاب سنتی اروپا با راستگرایان در مسائلی همچون مهاجرت بوده‌ایم. ادامه این مسیر اشتباه تقابلی، جز نام چیزی از چپ‌گرایی در اروپا، چرخش گفتمانی و اساسا نقطه تمایزی هم باقی نمی‌گذارد.
برگردان این وضعیت در سطح جهان هم یک نوع واگرایی و گذار تدریجی از اتحادیه‌ها، نهادها، همگرایی اقلیمی و بین‌المللی و میراثی است که رهیافت بشریت در یک سده اخیر به ویژه پس از دو جنگ جهانی برای تحقق یک زیست انسانی جمعی جهان‌شمول بوده است. در واقع خروج انگلیس از اتحادیه اروپا، خروج آمریکا از چند نهاد بین‌المللی و سست شدن جایگاه سازمان ملل در دو دهه اخیر به ویژه در سالیان گذشته خود نشانه‌های نگران کننده از این واگرایی است. البته این امر مختص جغرافیای خاصی نیست، بلکه در منطقه عربی و اسلامی نیز شاهد آن هستیم و نمونه آن کان لم یکن شدن نهادهای هویت جمعی مثل اتحادیه عرب، سازمان کنفرانس اسلامی و شورای همکاری خلیج فارس است.



#فرهیختگان، ندای آگاهی

پیامدشناسی یک نزاع

روحانیت و روند خودتخریبی

بدون آن که نیاز باشد وارد پرونده‌ی نزاع روحانیون با یکدیگر شویم، اما می‌توانیم به پیامدهای اجتماعیِ اجتناب‌ناپذیر آن نظری بیفکنیم. زیرا نزاع علنی‌شان بر سر هر چه که باشد و به ویژه هنگامی که به پرخاشگری و برخورد می‌رسد، واجد پیامدها و نتایجی است که کنترل آن از دست طرفین نزاع خارج می‌شود. بنابر این، آن چه در پی می‌آید، صرفا از منظر پیامدشناسی اجتماعی این نزاع است.

✅ 1. آن هنگام که انقلاب سال 57 رخ داد، دستگاه روحانیت، خرسند از کسب قدرت رسمی و سیاسی بود و نمی‌دانست که دارد از یک گذر تاریخی سرنوشت‌ساز و بسیار اساسی عبور می‌کند. گذری که دیگر برگشت به قبل از آن ممکن نخواهد بود. پس از این بود که رابطه‌ی درونی‌شان با یکدیگر و با جامعه تغییر کرد. "قدرت" آن اختلافات پنهان شده‌ی پیشین را برملا نمود. روحانیون، به سرعت به دو گروهِ در قدرت و بیرون قدرت تقسیم شدند. و بدین ترتیب ماهیت اختلاف و شیوه‌ی مصالحه کردن و کنار آمدن‌شان با یک دیگر، دگرگون شد. دیگر لازم نبود، همدیگر را تحمل کنند و بدین قرار، آن چه پنهان بود برملا شد، شعله کشید و به کشمکشی آشکار تبدیل گردید.

آنان که بر سریر قدرت تکیه زدند، به زودی دست به تسویه بردند. برخی مراجع تقلید (که روزگاری حتی نظام سیاسی مستقر(پهلوی)، برای آ‌ن‌ها اعتبار قائل بود و کم‌وبیش احترام‌شان را حفظ می‌کرد)، مورد طعن و لعن و برخورد قرار گرفتند. آن مرزهای پیشین که روحانیون به دور صنف خود کشیده بود و به هیچ کس اجازه‌ی ورود به آن حریم را نمی‌دادند، شکسته شد. برای اولین بار مراجع تقلیدِ پرقدرت مانند "آیت‌الله شریعتمداری"، و سپس آیت الله منتظری، آیت الله صانعی و... نیز مورد تهاجم قرار گرفتند، در حصار شدند و به حاشیه رفتند. این تهاجم با مشارکت و حمایت‌های بخشی از جامعه صورت می‌گرفت. به عبارتی دیگر، بخشی از روحانیت، با دست مردم، بخش دیگر را تنبیه می‌کرد و نمی‌دانست با رسم و شیوه‌ای که در پیش می‌گیرد، تمامی آن حدوحدود پیشین از میان می‌رود و پس از آن هیچ یک در امان نخواهند بود. آنان نمی‌دانستند، ماجرایی که آغاز می‌کنند، اما پایانش در اختیار آن‌ها نخواهد بود. روحانیون از گذرگاهی عبور کردند که دیگر به پیش از آن بر نخواهند گشت. آن اعتبار و احترام اجتماعی سنتی پیشین روحانیت، بتدریج رو به کاهش نهاد. زیرا مرزها پیش از این توسط خود روحانیت در هم شکسته شد و راه برای افول آنان آغاز گردید.

✅ 2. اخیرا آیت الله‌حیدری نظرات تفسیری خود را در باب متون دینی و یا نقد نظرت سایر علما، با شرح کافی در رسانه‌ها منتشر می‌کند. برخی از علما و روحانیون از نظرات ایشان آشفته شدند و با اعلامیه‌های تند و گزنده، با الفاظ دشنام‌گونه بر او تاختند، تا جایی که به مرز تکفیر رسیدند.
شیوه‌ی برخورد با ایشان و تندخویی‌هایی که با او و یا سایر موارد می‌شود، یادآور شکست مرزهایی است که روزگاری دیواری آهنین فرض می‌شد و توده‌ی مردم و حتی اربابان قدرت از آن عبور نمی‌کردند. اما اینک روحانیت بر خود می‌تازد و با انواع سخنان درشت، احترام و حیثیت یکدیگر را نادیده می‌گیرند.

✅ 3. روند عرفی شدن روحانیت از ابتدای انقلاب و با عملکرد خود روحانیت آغاز گردید و ادامه یافت. آنان که خود را در محدوده‌ای دسترس‌ناپذیر محصور کرده بودند و به کمترین نقدی از سوی غیر روحانیت واکنش نشان می‌دادند، به خودتخریبی آشکار دست بردند و بنای حوزه را فرو ریختند. مدعی تقدس بودند، اما خودویرانگری‌شان آن تقدس خودساخته را ویران کرد. در ساحت عمومی به نزاع و ستیز با یکدیگر برخاستند و به انواع تندروی‌ها دیگری را به حاشیه راندند. شاید سکولاریزاسیون راهی سهل‌تر از این نمی‌توانست بیابد که برج و باروی مقدس حوزه و روحانیت را فتح کند. علاوه بر این، روحانیت با این برخوردهای درونی، دست خود را کاملا رو کرد و نشان داد، چقدر ظرفیت پرخاشگری و رویکرد طرد این و آن را دارد.

✔️ تاریخ اجتماعی روحانیت با به قدرت رسیدن و با روند خودتخریبی‌های مداوم، به فصل جدید رسیده است. فصلی که خود ایشان مسبب اصلی آن است و اما بر آنان تلخ می آید. پیامد رفتارهای سیاسی و خودزنی های چند دهه‌ی اخیر، نقش اجتماعی و مرتبه و اعتبار اجتماعی آنان را یک‌سره برهم زد. به گونه که مرمت آن قلعه‌ی محکم اجتماعی پیشین، ممکن نیست و آینده‌ای مه‌آلود و ناپیدا پیش روی آنان است.

علی زمانیان....... ۱۳۹۹/۰۸/۰۸
خردمنتقد




#فرهیختگان، ندای آگاهی

بین این‌همه اتفاق و خبر ناگوار چند ثانیه‌ای حال دلتون رو خوب کنید

‍ من مانند Julien Benda که در نیمه‌ی اوّلِ قرن بیستم از خیانت روشنفکران The treachery of the intellectuals سخن به میان آورد نیستم و قصد توهین به هیچ روشنفکر راستینی را ندارم.
از میرزا فتح‌علیِ آخوندزاده و میرزاآقاخان کرمانی بگیر و بیا تا سیدحسن تقی‌زاده و ارانی و بهار و نیما یوشیج و صادق هدایت و ذبیح بهروز؛ ولی در مجموع آن‌ها را به دو گروه تقسیم می‌کنم:
الف) روشنفکرِ «نمی‌خواهم»
ب) روشنفکرِ «چه می‌خواهم»
متأسفانه، جامعه‌ی عقل‌گریز ما همیشه به «روشنفکرانِ نمی‌خواهم» (امثال صادق هدایت) بها داده است و از روشنفکرِ «چه می‌خواهم» (امثال سیدحسن تقی‌زاده و ارانی) با بی‌اعتنایی و گاه نفرت یاد کرده است.
ولی آن‌ها که سازندگان این سرزمین‌اند بیشتر همان «روشنفکرانِ چه می‌خواهم»اند چه ارانی باشد چه تقی‌زاده.
در ایران برای این که شما مصداقِ روشنفکرِ «نمی‌خواهم» شوید کافی است که از مادرتان «قهر کنید» و بگویید «خورشت بادمجان را دوست ندارم» و یک عدد رُمان پُست‌مُدِرْنِ کذائی و یا چند شعرِ جیغ بنفشِ بی‌وزن و بی‌قافیه و بی‌معنی («اَحْمدا»ی مُدِرْن) هم در این عوالم مرتکب شوید و به تمام کاینات هم بد و بیراه بگویید و دهن‌کجی کنید.
ولی روشنفکرِ «چه می‌خواهم» شدن بسیار دشوار است و «خربزه خوردنی» است که حتی پس از مرگ هم باید «پای لرز» آن بنشینید.
و از نکات عبرت‌آموز، یکی هم این که فرنگی جماعت نیز، برای روشنفکران «نمی‌خواهم»ِ ما همیشه کف زده‌اند!
محمدرضا شفیعی کدکنی

#فرهیختگان راهی به رهایی
t.me/IRANIntellectuals

گویی اکثر اصلاح‌طلبان ایران را، به ویژه در ۸۴ و امروز، توصیف می‌کند که از ضرورت شناسایی مسائل ملموس روزمرهٔ گروه‌های اجتماعی و صحبت دربارهٔ راه‌های جزئی‌نگر و ملموس پاسخ به این مطالبات غافل بوده‌اند و تاکید صرف بر آرمان‌ها و آرزوهای بلندمدت‌شان، آن‌هم بدون توضیح روشن نقشهٔ راه تحقق‌شان، کافی محسوب می‌کرده‌اند:
محمدرضاجلایی‌پور


«ما و همفکرانمان در حزب دموکرات همواره از آینده نوشتیم و کارهایی که می‌خواستیم بکنیم. و این بزرگ‌ترین اشتباه ما بود. فراموش کردیم که سیاست برای حل مشکلات امروز است. فراموش کردیم که مردم به ما رای دادند برای حل مشکلات امروزشان؛ و ما اینجا به پوپولیسم باختیم. چون با مردم و جامعه در وضعیت فعلی‌شان نتوانستیم ارتباط برقرار کنیم»
(الکساندرو باربانو، «ده دروغ»، ۲۰۲۰)

توییتر احسان سلطانی

#فرهیختگان راهی به رهایی

ما دانش آموزان کمره میشنان اینترنت نداریم

روستای کمره میشنان در لرستان فاقد اینترنت است و کرونا باعث شده بچه ها از تحصیل باز بمانند.

دانش آموزان از معلم خود خواسته اند از آنها ویدئویی ضبط کند بلکه فرجی شود./امتداد


جان آگه با #فرهیختگان

وقتی خدا، خدانشناسان را در آغوش می‌گیرد

خدا نگرانِ حقوق پایمال‌شده‌ی خدانشناسان است

نکش کافر را

نگیر اموالش را

منِ خدا پیگیر دادخواهی ستمدیدگان:
چه مؤمن و معتقد به من باشد
و
چه خدانشناس و نامعتقد باشد

هستم

عن أبی‌عبدالله قال: إنّ الله عزّوَجلّ أوحی إلی نبیٍّ من انبیائه فی مملکة جبّار من الجبّارین أن ائت هذا الجبّار فقُل له: إنّنی لم أستعملک علی سفک الدماء و اتّخاذ الأموال و إنما استعملتک لتکفّ عنّی أصوات المظلومین فانّی لم أدع ظلامتهم و إن کانوا کفاراً ( کافی ج ۲ ص ۳۳۳ ح ۱۴).


امیر ترکاشوند ۱۳۹۹/۰۸/۱۰


#فرهیختگان راهی به رهایی

کشور برادر اما مسلمان ستیز: ادامه تخریب گنبدها و مناره‌های مساجد در چین

🔺روزنامه تلگراف گزارش داد که دولت چین در ادامه برنامه‌های خود برای سرکوب مسلمانان و از بین بردن نمادهای اسلامی، گنبدها و مناره‌های مساجد معروف در این کشور را تخریب می‌کند.

🔺برای نمونه، تغییراتی اساسی در مسجد اصلی یینچوان، مرکز استان نینگشیا، که اقلیت مسلمان هوی چین در آن زندگی می‌کنند، مشاهده شده است.

🔺گنبدهای پیازی شکل سبز روشن و مناره‌های طلایی که در گذشته بالای مسجد نانگوان به سمت آسمان رفته بود، کاملا تخریب شده‌اند. گلدان‌های طلایی به سبک اسلامی، طاق‌های تزئینی و خط عربی هم که قبلا بنای مسجد را تزیین کرده بود، از بین رفته است و آنچه باقی مانده قابل تشخیص نیست. یک مرکز مستطیل شکل خاکستری، که نام «مسجد نانگوان» با زبان چینی بر سر در آن نوشته شده است.

🔺دفتر وزیر خارجه انگلیس درباره این تخریب‌ها گفت: «ما به شدت نگران اعمال محدودیت‌ بر اسلام و ادیان دیگر در چین هستیم. ما از چین می‌خواهیم که مطابق با قانون اساسی و تعهدات بین‌المللی خود به آزادی دین و عقاید احترام بگذارد.» / ایران اینترنشنال

جان آگه با #فرهیختگان

نکاتی از گفتگوی دیشبِ امانوئل ماکرون⁩ رئیس‌جمهور فرانسه با تلویزیون الجزیره:

▪️من احساسات مسلمانان را درباره کاریکاتورها درک می‌کنم ولی توقع دارم آنها هم ما را درک کنند. این کاریکاتورها کار دولت نیست؛ کار مطبوعات آزاد است و من وظیفه دارم از آزادی مطبوعات و حاکمیت قانون دفاع کنم.
▪️من از آزادی کاریکاتورها دفاع می‌کنم نه از خود کاریکاتورها . وظیفه قانونی من است که از آزادیِ اندیشیدن و گفتن و نوشتن و کِشیدن دفاع کنم؛ این معنایش این نیست که موافق گفته‌ها و نوشته‌ها و طرح‌ها هستم. وظیفه‌ام حراست از این آزادی‌هاست
▪️در فرانسه میلیون‌ها مسلمان زندگی می‌کنند. ما با آنها مبارزه نمی‌کنیم. آنها شهروند فرانسه‌اند با تمام حقوق شهروندی‌شان. ما در سه سال اخیر با کمک خودِ مسلمانان فرانسه داریم با جریان‌های اسلامی تندرو مبارزه می‌کنیم. در جهان نیز بیش از ۸۰٪ قربانیانِ تروریسم از مسلمانانند.
▪️ما بیش از ۳۰۰ تن از هموطنان‌مان را در این حملات تروریستی از دست داده‌ایم. امروز اسلام بحران بزرگی را در سراسر جهان زیست می‌کند؛ ادیان مختلف نیز در تاریخ‌شان چنین بحرانی را داشته‌اند. آنچه به نام اسلام دارد اتفاق می‌افتد آفتی است برای مسلمانان.
▪️حمله به فرانسه ناشی از سوء تفاهم است. ما با هیچ دینی از جمله اسلام مشکل نداریم و ادیان در این کشور آزادند با احترام به قانون. روشن است که هرگز اجازه نمی‌دهیم جمعیتی به نام "آموزش دینی" خارج از قوانین فرانسه عمل کند و هرگز نمی‌پذیریم که از خشونت به نام دین دفاع شود.

محمدجواداکبرین

جان آگه با #فرهیختگان

جمهوری اسلامی در چنبره راست مدرن و راست محافظه‌کار شبه دینی و ضرورت تغییر در انتخابات ۱۴۰۰

علیرضا شریفی محقق

▪️جمهوری اسلامی در دوران پس از جنگ همواره در چنبره جریان راست مدرن و جریان راست محافظه کار شبه دینی بوده است. راست مدرن و راست محافظه کار شبه دینی در یک نقطه مشترکند و آن بسط سیاست های نئولیبرال سازی و نئولیبرالیسم اقتصادی است که نتیجه محتوم آن شکل گیری الیگارشی است. محافظه کاری دینی ایرانی که خوانشی مغلوط و مغشوش از conservatism است که پیش از انقلاب در چارچوب پروژه سنت گرایی و اسلام شاهنشاهی سید حسین نصر و اکنون نیز توسط شاگردان و دستیاران گذشته وی در قالب محافظه‌کاری که هرگز اصولگرایی مبتنی بر اهداف شریعت و آرمان های انقلاب اسلامی نیست تعقیب می‌شود و راست مدرن که پروژه سی ساله او در نئولیبرال‌سازی همه جانبه کمر حکمرانی و اقتصاد و معیشت و فرهنگ و اخلاق جامعه اسلامی را شکسته است و اینک سه بحران عدالت اجتماعی، آزادی های عمومی و شکاف اجتماعی به غده های سرطانی بدل گشته که کشور را به سمت پرتگاه می برد. بسط الیگارشی از یک سو و نگاه امنیتی، پلیسی و مارکسیستی به عرصه اجتماعی، سیاستگذاری عمومی و برخورد با اعتراض مدنی از کارگر و کشاورز تا دانشجو و فعال مدنی این همه حاصل حاکمیت دو قرائت در عرصه قدرت است. اسلام آمریکایی در قالب لیبرالیسم فرهنگی و اسلام مارکسیستی با قشریگری و سیاست های پلیسی و امنیتی و البته هر دوی آنها در تثبیت الیگارشی و مناسبات قدرت و ثروت شریکند.

▪️حال جمهوری اسلامی نیاز به دولتی دارد که بتواند گفتمان عدالت، آزادی و فضیلت را در چارچوب اهداف شریعت و منظومه قانون اساسی تعقیب و راه اصلاح را ولو چند قدم بگشاید و اندکی از آلام جامعه را بکاهد. این مهم جز در مسیر همگامی توسعه اقتصادی و عدالت اجتماعی و عقلانیت و واقع‌بینی در سیاستگذاری عمومی، فقرزدایی بنیادین، توجه به نهادهای مدنی به عنوان ابزار توسعه اجتماعی و تحول در سیاستگذاری دینی و مقابله با تولید انحرافات سیستماتیک دینی و ترویج رویکردهای قشری، متحجر و خلاف عقلانیت ناب اسلامی که اخیرا نیز به صورت سازمان یافته به دنبال توجیه اشرافیت دینی در چارچوب نفی عدالت اجتماعی و قسط به عنوان فلسفه بعثت انبیا به تصریح قرآن و رکن رکین اندیشه شیعه و دعوای عدالت و ولایت هستند محقق نخواهد شد. این همه البته نیازمند عزم حاکمیت است چرا دولت به عنوان قوه مجریه خصوصا در حوزه اجتماعی و فرهنگی بسط ید قابل توجهی ندارد./جمهوری سوم


جان آگه با #فرهیختگان

عطش تغییر خط فارسی

محمود فتوحی

✅احسان بیست سال در مشهد معلم انگلیسی و مدیر یک مؤسسۀ آموزش زبان بوده؛ انصافا بر گونه‌های عامیانه و لهجه های انگلیسی و آمریکایی و استرالیایی مسلط است.

✅ظرایف طنز و کمدی انگلیسی را خوب می فهمد. کسی که طنز و استعاره را بی درنگ در زبان دوم بفهمد بر زبان مسلط است.
افتخار می کند که چنان لهجه دارد که کانادایی ها او را آنگلوفون می‌پندارند (یعنی بچۀ ناف لندن).

✅چنین استعداد زبانی را کمتر دیده ام حتی آنها که سالها در کانادا و امریکا زندگی کرده اند چنین زبان نمی دانند.
این آدم اصلا ذهن و ضمیرش انگلوساکسونی شده هر چند تا چهل سالگی از مشهد بیرون نرفته. دو سالی است آمده به مونترال کانادا که زبان «فغانس» یاد بگیرد.

✅عقاید شدیداً ضد وطنی دارد مثل اغلب مهاجران.
انگار دشمن اصلی‌اش ایران است و شهر مشهد و محلۀ خودشان در کوهسنگی تبعیدگاه سالیانش بوده است. بدجوری همه چیز وطن را تحقیر می‌کند!!!

✅به خصوص اگر با دو سه هموطن سر صحبتش باز شود دهن به دهن هم می دهند و فرهنگ و مردم و تاریخ و تمدن و هر آنچه نشان ایران دارد از دم به باد نقد و وهن و سخره می‌گیرند.
ما ایرانیها فلان !... ایرانیها فلان! ایرانی جماعت بهمان!

✅یکبار احسان به من گفت: همین الفبا که در ایران رایج است چقدر مشکل دارد؟ من شنیده‌ام که کلمۀ «استضعاف» را 144 جور می‌شود نوشت!
عثطزآف، اصطظعاف، اسطذئاف، عصتظعاف ...
بعد با عین عین و عر عر زبان فارسی را به مسخره گرفت.
گفتم: صدای «ش« در خط انگلیسی چند جور نوشته می‌شود؟
کلماتی را زیر لب گفت و با انگشت شمرد Fascism , schizophrenic, sugar, liquorice, chef
نهایتاً گفت: صدای ش حدوداً 10 جور نوشته می‌شود:
Sh, ch, sch, sc, tio, ci, ti, s, c, x

✅گفتم: عجب! خطی انعطاف‌پذیر و غنی دارند!!
گفت: بله، ولی زبان بین‌المللی است. بسیار غنی و در تعامل با زبانهای دیگر.
گفتم: نویسه‌هایش خیلی زیاد است. برای صدای «ک» 7 نویسه ساده و مرکب دارند: x, K, ch, c, ck, q, cq,
و برای صدای «س» c, s, th, x,
برای صدای «ز» x, s, z,
برای صدای «آ» a, u, o,
برای صدای «او» o, oo, ou, u, ow
برای صدای «ای»: e, ee, ie, I, y,

✅تازه بر عکس هم هست.
یعنی یک نویسۀ مرکب چند صدا دارد مثل ch که سه صدا دارد: ک، چ، ش. همچنین نویسه هایی که نوشته می شوند و خوانده نمی شوند:
listens, know, half, answer, psyche, autumn, rhyme, daughter, reign, numbring, mortgage,

✅خب! حالا اگر املای ممکن کلمۀ luxury (لاک شری) را مثل «استضعاف» حساب کنیم آن را به 210 شکل می‌شود نوشت: آ= 3 نویسه/ ک = 7 نویسه/ ش = 10 نویسه. 3×7×10=210
لاکشری را 210 جور می توان نوشت. البته بدون احتساب نویسه‌هایی که هستند ولی خوانده نمی‌شوند مثل u بعد از x در luxury . یا کلمۀ anxious انک(گ)شز(س) (aNG(k)SHəs را به 420 شکل می توان نوشت:
ک/گ (2) × ک (7) × ش × (10) × ز(3) 420=2×7×10×3

✅به نظر شما املای انگلیسی مشکلتر است یا املای فارسی؟
لطفاً چند کلمه انگلیسی بگویید که دقیقاً چنان که نوشته می‌شود بخوانندش. نمی‌گویم واژه های سختی مثل , anxiety , schema, acknowledgements ,autumn “Worcestershire”. “Choir”. “Sixth” "Squirrel"

✅اسمهای مکان هم که خود حکایت است.
در حومۀ همین شهر تورنتو شهرکی هست به نام «وان میل».

✅وقتی آدرس می دهند و می‌خواهی گوگل کنی می گویی خب! One mills اما به عقل جن نمی‌رسد که املای «وان» چنین باشد: Vaughan

✅من یک سال در کنبرا پایتخت استرالیا در شهرک Ngunnawal خانه داشتم. تلفظش چنین بود Nan'walصدها بار آدرس نوشتم اما مثل ساکنانش غالباً غلط.

✅دخترم در دبیرستان از دست اسپلینگ (املای) غلط معلمهای استرالیایی هر شب شکایت داشت الآن هم در تورنتو از غلطهای املایی که روی تخته و یا در پاور پوینتها می‌نویسند عصبانی است.

✅احسان گفت: آره من هم خیلی عصبانی می شوم.
گفتم: خوب! چرا فرهنگستان بریتانیا و آمریکا پیشنهاد تغییر خط نمی‌دهند؟

✅چرا برای ما و ترکیه این پیشنهاد را مطرح کردند؟
چرا فرانسویها پیشنهاد تغییر خط نمی‌دهند؟
چرا آلمانها و چرا دیگر ملل؟
احسان ساکت شد.
بعد چند لحظه گفت آره، مسالۀ مهمی نیست.

✅منقد باشیم، اما خودباخته نباشیم؛
بجای نق زدن و ویران کردن، بفکر سازندگی باشیم



جان آگه با #فرهیختگان

🎬فیلم کامل مناظره حجت الاسلام حامد کاشانی و حسین دهباشی

انتشار اظهار نظر حسین دهباشی در خصوص شهادت حضرت فاطمه زهرا (س)، با واکنش‌های انتقادی از سوی عده‌ای از کارشناسان مذهبی روبرو شد که در پی واکنش‌های متعدد، پنجشنبه 8 آبان ماه مناظره حجت الاسلام حامد کاشانی و حسین دهباشی در مجموعه یادمان شهدای انقلاب اسلامی سرچشمه برگزار شد.


جان آگه با #فرهیختگان

شیعه انگلیسی و استکبار صهیونیستی با گروهی به عنوان نواندیش به دنبال تکمیل مثلث تفرقه افکنی میان مسلمین است

عبدالحسین خسروپناه در واکنش به بیانیه جمعی از نواندیشان

🔹برخی اظهار داشتند لازم بود این بیانیه{محسن اراکی} آرام تر نوشته شود و بدان انتقاد کردند؛ اما باید پرسید اگر امام خمینی(ره) اینک حضور داشتند چه می کردند؟ در ماجرای خبرنگاری که به حضرت زهرا(س) سخنانی گفته بود، به تندی برخورد کردند! نکته دیگر نیز این است که آیت الله اراکی در این بیانیه تکفیر نکردند و این بهتان است بلکه تفسیق کردند.

🔹جامعه مدرسین با صدور این بیانیه توضیح داد که سخنان سیدکمال حیدری، سخنان حوزه علمیه نیست و حوزه علمیه اصلا سخنان تفرقه آمیز را نمی پذیرد، کفر مسلمانان نمی پذیرد؛ در حقیقت جامعه مدرسین تکفیر نکرد و مؤدبانه هشدار داد و ما ماه ها سخنان سید کمال حیدری را رصد کردیم و با دیدن انحراف تذکر دادیم.

🔹جمعی از نواندیشان دینی نسبت به شکل گیری و رواج خفقان و تکفیر در حوزه علمیه قم هشدار داده اند؛ نخست اینکه کجا تکفیر بود؟ نکته دیگر این که اینان نواندبش نیستند و ما در سخنان آنان حرف نو نیافتیم؛ این که حرف های جان هیت را ترجمه کنند و در کنار آن شعر مولوی را بگذارند که سخن نو نیست! من به شدت مخالف این هستم که اجازه سخن گفتن داده نشود! اما اینان فقط سخنان دیگران را ترجمه و بومی سازی ادبیاتی می کنند!

🔹تکفیری صورت نگرفته است؛ شور بختانه نخستین بار نیست که ضروریات دین را انکار می کنید اما کسی شما را تکفیر نکرد بلکه نقد کردند؛ شما در مقابل ادبیات توهین آمیز داشتید و به بزرگان حوزه و دانشگاه توهین کردید؛ شما به دنبال بدتر از این بودید و می گفتید باید قلم های مخالفانتان را شکست و دهانشان را دوخت.

🔹حال با این سابقه چگونه اینک جامعه مدرسین حوزه علمیه را پلیس حوزه می خوانید؛ آیا جامعه مدرسین وظیفه ندارد اعلام کند این اظهارات، تفکر حوزه علمیه نیست تا جلوی شبهه را بگیرد؟ و همچنین جلوی انحراف جوانان را بگیرد؟ شیعه انگلیسی و استکبار صهیونیستی با گروهی به عنوان نواندیش به دنبال تکمیل مثلث تفرقه افکنی میان مسلمین است./رسا

#فرهیختگان راهی به رهایی

بیانیّه‌ی جمعی از نواندیشان دینی ایرانی
🍃 در محکومیّت قتل‌های وحشیانه‌ی اخیر در فرانسه

زیتون- جمعی از نواندیشان دینی ایرانی٬ ضمن انتشار بیانیه‌ای «قتل‌های وحشیانه اخیر» در فرانسه را به «شدت و سراسر محکوم» کردند.

امضا کنندگان این بیانیه تاکید کردند که در همه‌ی ادیان الهی و اندیشه‌های بزرگ‌ترین مصلحان بشری، مجوّزی برای رفتارهای ضدّ انسانی و کشتار دیگر انسان‌ها نمی‌توان یافت.

به گزارش «زیتون» در ادامه این بیانیه آمده است: «اگر مسلمانان احساس می‌کنند به «مقدّسات»شان توهین شده، آن‌گاه تنها دستور قرآنی در مورد استهزای آیات خدا (چه رسد به پیامبر و امام)؛ بی اعتنایی و ترک محترمانه و موقّت مجلس است، آن هم تا زمانی که استهزاء‌کنندگان مسخره می‌کنند. پس از آن می‌توان، باز با حفظ اصول، با همان‌ها نشست‌وبرخاست کرد.»

در بخش دیگری از بیانیه نواندیشان دینی افزودند: «از سوی دیگر قابل تاکید است که به گمان ما به خاطر جنایت چند عنصر تندروی عضو جامعه‌ا‌ی مذهبی نمی‌توان و نباید کلّ این جامعه را تحت فشار قرار داد و به اسلام‌هراسی دامن زد. اسلام‌هراسی خود بخشی از مشکل و نه راه حل‌ّ افراط‌گرایی مذهبی است.»

متن کامل این بیانیه که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته به شرح زیر است:

ما جمعی از نواندیشان دینی ایرانی عمل وحشیانه و ضدّ انسانی قتل تروریستی شماری از شهروندان فرانسوی را به شدت و سراسر محکوم کرده، به خانواده‌های داغ‌دار تسلیت می‌گوییم و در اندوه مردم فرانسه شریک هستیم. بر اساس فهم ما از اسلام قتل حتی یک انسان چونان قتل همه‌ی انسان‌ها است (تلمیحی به قرآن آیه‌ی ۳۲ سوره‌ی مائده).

ما بر این باوریم که در همه‌ی ادیان الهی و اندیشه‌های بزرگ‌ترین مصلحان بشری، مجوّزی برای رفتارهای ضدّ انسانی و کشتار دیگر انسان‌ها نمی‌توان یافت. انسان‌ها‌، از هر دین و ملت و مذهبی، را همان خدایی آفریده که مسلمان، مسیحی، یهودی، بودایی و زرتشتی را آفریده است.

متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/81483


#فرهیختگان، ندای آگاهی

رای دادگاه اروپایی حقوق بشر


#فرهیختگان، ندای آگاهی

بهمن فرمان آرا به علت ابتلا به کرونا در بیمارستان لاله بستری شد

جامعه سازی فقهی فراسوی اسلام لیبرال و اسلام مارکسیستی

علیرضا کیانپور

چهل و یک سال از حکمرانی جمهوری اسلامی به عنوان حکومتی که در فلسفه سیاسی و قانون اساسی خود دعوی ابتنای بر شریعت را دارد می گذرد اما آیا به راستی عرصه حکمرانی در این دوره مبتنی بر اسلام فقاهتی بوده است. کدام اسلام فقاهتی؟ این پرسش اساسی است
قبل از پرداختن به این مسئله لازم است نکته ای را طرح کنم و آن این است که هر دو طیف روشنفکری دینی که نگارنده به آن تعلق ندارد و نواندیشی دینی که من دل در گرو آن دارم با این عرصه مواجه ای حقوقی و حقوق بشری و هرمنوتیکی داشته اند که از سنخ نخبه گرایی و با دغدغه نخبه گرایانه بوده حال وقت آن است که خوانش اجتماعی، معطوف به زندگی روزمره عموم شهروندان، آزادی های اجتماعی، سیاستگذاری اجتماعی و عدالت اجتماعی و در یک کلام خوانشی جامعه شناسانه از ظرفیت های فقاهت به مثابه یک نظام نرماتیو و هنجاری داشته باشیم. آیا به راستی در خوانش علوی از فقه ما رد پایی از سیاست های پلیسی در حوزه اجتماعی می بینیم یا رد پای این نوع نگاه را باید در شیوه حکومت داری خلیفه دوم و به نحو اتم و اکمل در حکومت بنی امیه و اسلام اموی ببنیم. آیا دیدگاه فقه شیعه به راستی در حوزه زندگی، امر جنسی و خانواده متصلب و جامعه فقهی جامعه بسته ای است. کسانی که منصفانه به احکام و تراث تاریخی حکومت نبوی و علوی می نگرند آیا می توانند چنین نگاهی داشته باشند. آیا نگاه بسته در امر جنسی و خانواده نگاه تاریخی پرده پوشانده در این حوزه محصول فرهنگ صوفیستی و کج عرفانی است یا محصول نرماتیزم فقهی آیا زن که مالکیت و فعالیت اقتصادی او به رسمیت شناخته شده اسیر یک فرهنگ بسته تاریخی و عناصر گوناگون آن بوده یا هنجارهای فقاهت. به نظر می رسد سیطره نگاه پلیسی، امنیتی، جامعه بسته و راز آلودگی، پرده پوشی، جهالت در سیاستگذاری عمومی بیش از آنکه محصول یک جامعه سازی فقهی معطوف به زندگی اجتماعی باشد، محصول نگاهی است که ترکیبی از صوفیسم، رویکرد کژ عرفانی و خوانش مارکسیستی از سیاستگذاری در حوزه عمومی است. در حوزه عدالت هرچند حرکت به سمت نیو لیبرال سازی در سه دهه گذشته نفس جامعه را از فرط فقر و شکاف طبقاتی به شماره انداخته اما باید به خاطر بیاوریم که بنیانگذار جمهوری اسلامی از اواسط دهه شصت با تقریری هوشمندانه از مقوله مصلحت از ابزار مصلحت و احکام حکومتی در راستای هموار کردن مسیر عدالت اجتماعی استفاده نمود در حالی که در سالهای پس از جنگ مفهوم مصلحت در خدمت نئولیبرال سازی و بسط الیگارشی قرار گرفت. نکته دیگر اینکه رسوخ دو گانه مسموم چپ و راست مدرن رقابتی را در عرصه سیاسی ایجاد نموده که در یک سو خوانش لیبرال نخبه گرا از آزادی و در سوی دیگر قرائت پوپولیستی از عدالت است. حال آنکه آزادی های عمومی یگانه مسیر مطالبه عدالت است. باز اگر به تاریخ برگردیم دو نوع خوانش از عدالت می بینیم. عدالت متصلب و توام با مشی پلیسی امنیتی را در مشی خلیفه دوم و عدالت اجتماعی توام با آزادی های اجتماعی و امکان نقد قدرت و نهی از منکر را در الگوی علوی. آنچه به نظر می رسد فارغ از ضرورت تغییر نگاه حاکمیت تغییر نگاه نو اندیشان دینی و خروج آنان از لاک مواجهه حقوقی و معرفت شناختی و نخبه گرا و گذار به مواجهه ای جامعه شناختی و معطوف به زندگی و عرصه عمومی است.


جان آگه با #فرهیختگان

جنایت علیه شارلی ابدو را محکوم می‌کنم اما شارلی ابدو نیستم

✍️محسن آرمین

جنایت ضد دین و عقل و انسانیت حمله به دفتر شارلی ابدو و کشته شدن انسان‌های بی‌گناه ، وجدان جهانی را متأثر کرده است.

آن چه تلخی این جنایت را دوچندان می‌کند این است که این جنایت نفرت انگیز به نام دفاع و در ایام سالروز میلاد پیامبری صورت می‌گیرد که خداوند او را رحمة للعالمین می‌نامد و به رواداری و خلق عظیم توصیف می‌کند. پیامبری که مهم‌ترین توصیه‌اش در دعوت و تبلیغ این بود که به جای نفرت پراکنی بشارت بدهید و به جای سخت‌گیری آسان بگیرید «یا معاذ بشر و لا تنفر, يسر و لا تعسر»(سيره ابن هشام، 4: 237) یا می‌گفت این دین متین و استوار است و نیازی به اجبار و کراه ندارد پس آن را به رفق و مدارا بیارایید که تندروی و افراط نه به مقصد می‌رساند و نه سودی می‌بخشد «يا جابر! ان هذا الدين لمتين فإوغل فيه برفق فان المنبت لا ارضا قطع و لا ظهرا ابقى»(كافى، 2: 86 و 87(

بحث در باره سازگاری آموزه‌های دینی با شفقت و مدارا و مخالفت آن با خشونت و افراط اگر چه مهم اما عاجل‌تر از آن در شرایط کنونی تحلیل واکنش‌ها نسبت به این جنایت است. زیرا چنین تحلیلی می‌تواند تصویر روشنی از نسبت وضع و جایگاه جهان امروز به وضعیت مطلوب انسانی به دست دهد. آیا واکنش‌های جاری نسبت به جنایت پاریس می‌تواند راهگشای جامعه جهانی برای برون رفت از خشونت و رادیکالیسمی باشد که امروز در افغانستان و عراق و سوریه و نیجریه رشد می‌کند و سایه خود را تا قلب اروپا می‌گستراند؟ آیا این واکنش‌ها از جنسی هست که بتواند ما را در عبور از وضعیتی به شدت آسیب پذیر از خشم و نفرت و جنایت امروز به سوی جامعه‌ای عاری از خشونت و یا دستکم جهانی بهتر از آن چه امروز در آن به سر می‌بریم، یاری برساند؟ امروز در واکنش به جنایت پاریس صدای «من شارلی ابدو هستم» در اروپا بلند است. با توجه به قدرت برتر رسانه‌ای غرب بسیار طبیعی است اگر گفتمان «من شارلی ابدو هستم»در فضای احساسی پدید آمده طنین انداز شود، آن گونه که همدلی و همسویی روشنفکران و نخبگان دیگر کشورها را نیز برانگیزد و همگی در اعلام موضع وصدور اطلاعیه در محکومیت این فاجعه از یکدیگر پیشی بگیرند. اما آیا این مواضع و اطلاعیه‌ها همان سروش نجات بخشی است که تقویت و گسترش آن می‌تواند راهنمای ما در گذار به سوی جهانی مطلوب باشد؟ اجازه بدهید در بررسی وضعیت موجود رویکردی خوشبینانه داشته باشیم و از تلاش‌های تهوع آوری نظیر تحرکات فاشیست‌های پگیدا و متهمان به جنایت علیه بشریت نظیر نتنیاهو برای سوء استفاده از این ماجرا به عنوان بخش دیگری از چهره کریه رادیکالیسم موجود که واقعیت جهان کنونی ما را تشکیل می‌دهد، سخنی نگوییم و با کارتونیست فرانسوی همراه شویم که پگیدا و امثال آن را همچون لاشخورهایی تصویر کرده‌ است که اطراف دفتر شارلی ابدو می‌گردند تا از جنازه‌های برجای مانده تغذیه کنند. اکنون به نحوی آشکار در برابر پرسشی مشخص قرار داریم آیا شعار «من شارلی ابدو هستم» از ظرفیت‌ها لازم برای تبدیل شدن به گفتمانی جهانی و ایجاد حرکتی مؤثر در دفاع از آزادی بیان در برابر بنیادگرایی خشن و ضد انسانی داعشیسم و طالبانیسم برخوردار است؟




جان آگه با #فرهیختگان