فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.2K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
«نه به کینه»

علیه انواع نژادپرستی
در شب میلاد پیام‌آور مهر

احسان شریعتی

🔸نژادپرستی(راسیسم) در آغاز نگرشی بود قایل به وجود نژادهای انسانی و نوعی سلسله‌مراتب پایگانی تمایزگذارنده میان نژادهای برتر و پست‌تر. پیآمد عملی چنین عقیده‌ای تفکیک و تبعیض، ستم‌گری و بهره‌کشی و گاه تخاصم فعال و خشونت‌آمیز میان انسان‌ها بود. نژادپرستی با به‌کار‌بستن مفهوم نژاد در مورد انسان‌ها و خلط تفاوت‌های طبیعی مشهود با تمایزات اجتماعی و رفتاری اقوام، همه را به شاخص‌های نژادی تعبیر می‌کرد. نژادپرستی این پیش‌فرض جعلی را تبلیغ می‌کرد که علت انحصاری همهٔ تفاوت‌های فرهنگی بیولوژیکی(۱) است . نژادپرستی زیست‌شناختی اما ساده‌ترین شکل انواع خودپرستی‌های جمعی و قوم‌وقبیله و تبار و خاندان‌گرایی‌های افراطی شبه‌ناسیونالیستی و شووینیستی بود. همین شکل ابتدایی نژادپرستی هم هنوز حتی در پیشرفته‌ترین کشورهای صنعتی جهان مانند ایالات متحده حضور فعال دارد؛ که استمرار آن‌را در حوادث اخیر این کشور، و جنبش اعتراضی فراگیری که در غرب برانگیخت، دیدیم. اما بطورکلی، پس از جنگ دوم جهانی و برملا شدن ابعاد نسل‌کشی نژادی، نه تنها واژهٔ «نژاد» (و کاربردش در مورد انسان) زیر سؤال رفته که امروزه مفهوم «راسیسم» فراتر از حوزهٔ نژادی، به هر نوع خودگرایی جمعی حذف کنندهٔ دیگری نیز اطلاق می‌شود و از انواع‌ و اشکال‌ گوناگون نژادپرستی نه فقط قومی بلکه همچنین فرهنگی (و از جمله دینی و حتی متافیزیکی) سخن می‌رود، که البته در این موارد واژهٔ دیگری باید جست و نژادپرستی مفهوم گویایی برای رساندن این معنای کلی و دربرگیرندهٔ مصادیق متنوع گرایش‌های خودمحورانهٔ بشر نیست، و فقط برای رساندن منظور و تسهیل تبادل آراء در گفت‌وگو با تسامح غیرعلمی، چه رسانه‌ای چه عامیانه، از این قبیل اصطلاحات رایج و سرسام‌آور استفاده می‌شود: بنیادگرایی، رادیکالیسم، اسلام‌گرایی، اسلام سیاسی، اسلام‌هراسی، اسلام‌ستیزی، سکولاریسم و لائیسیسم جنگی، و نوزایی جنگ‌های صلیبی دیروز در پوش جنگ تمدن‌های امروز و...

🔹هنگامی‌که قدرت‌ها و دولت‌ها پای به وادی دین و دکترین می‌نهند و خلاصه، در جشن و جنگ تبلیغاتی و رسانه‌ای جمعی و جهانی امروز، در بازار مکاره و زبان زرگریِ واژگان و معیارهای افراط‌وتفریطی، اعم از دینی و ضددینی، تمدنی و ضدمدنی، فستیوالی برپا می‌شود از جنون و عدم‌تساهل، هراس و کینه، ستیز و تحریک، خون و خشونت، فناتیسم‌ و پروفاناسیون(هتک حرمت)، آنچه در این «رژیم‌های حقیقت» قربانی می‌شود، نفس حقیقت است، و عدالت و ارج‌شناسی دیگری، و انسانیت و دوستی، و صلح و آزادی.

🔸درچنین فضای شبهه‌ناک و آلوده‌ای از سوء ظنّ و فهم سوء نسبت به دیگری، بار دیگر در شرایطی مشابه آستانهٔ جنگ جهانی اول قرار گرفته‌ایم، دورانی از گسترش سراسر ارضی بیماری‌های همه‌گیر و برآمدن انواع نژادپرستی و اقتدارگرایی‌، و در چنین زمانی بود که برجسته‌ترین فیلسوف آن‌زمان فرانسه، هانری برگسون، در برابر تمامی «اخلاق های بسته» و «دین‌های ایستا» که «خاستگاهی» جز ترس از فروپاشی و مرگ، و عقل و پرسش‌گری نداشتند، بازگشت به سرچشمهٔ اخلاق «باز» و دین «پویا» را فرامی‌خواند(۲)، «سرچشمه»ای که جز «عشق و عرفان» نبود: دین و اخلاقِ همهٔ قهرمانان و قدیسان، بنیانگذاران و اصلاح‌گران، «عارفان» تحول‌‌خواه و تعالی‌جو .

————————————————————

۱- در طبقه‌بندی‌های بیولوژیک، واژهٔ «نژاد»(race، از ریشهٔ ایتالیایی razza به‌معنای خانواده، خاستگاه، نوع)، یک پله پایین‌تر از «نوع» است که آن‌را به زیرمجموعه‌هایی قابل تلفیق با یکدیگر تقسیم‌پذیر می‌سازد (مثل اسب و خر). مفهوم نژاد که به‌لحاظ بیولوژیکی پیچیده‌تر و مسئله‌زاتر از «نوع» است،غالبا غلط استفاده می‌شود. از آنجا که جمیعت‌های انسانی با تفاوت‌های ژنتیکی معناداری از هم متمایز نمی‌شوند، کاربرد آن بر موجودات انسانی بیشتر معنایی قراردادی و دلبخواهی دارد. (J.Ruffié, De la biologie à la culture, pp.99,102,144)

۲- نگا. هانری برگسون، "دو سرچشمه اخلاق و دین"،


#فرهیختگان، ندای آگاهی
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
عبدالکریم سروش خطاب به رئیس جمهور فرانسه: آقای مکرون در جبهه سکولاریزم ستیزه‌گر قرار نگیرید
رفتار با مسلمانان را از حکومت‌های انگلیس و کانادا بیاموزید


همزمان با میلاد پیامبر گرامی اسلام، دکتر عبدالکریم سروش، اندیشمند و فیلسوف ایرانی به برخوردهای دولت فرانسه و امانوئل مکرون با مسلمانان انتقاد کرد و از ماکرون و دولتش خواست رفتار با مسلمانان و نگاه به اسلام را از دولت‌های انگلیس و کانادا بیاموزند و در جبهه سکولاریزم ستیزه‌گر و بنیادگرا قرار نگیرند.

فايل صوتى كامل👇🏻


جان آگه با #فرهیختگان
رحمت پیامبر واژه‌ای مانوس، اما غریب


رسولی از جنس مردم با پیغام‌های آسمانی پای بر زمین گذاشت . آنگاه که خداوند از رنج کشیدن او برای هدایت آدمی سخن می‌گوید. به او می‌گوید شاید برای ایمان آوردن آدمیان جان دهی. "لَعَلَّكَ باخِعٌ نَفْسَكَ أَلاَّ يَكُونُوا مُؤْمِنين‏". خود نیز گواهی می‌دهد که هیچ پیامبری به اندازه من در راه هدایت اذیت نشد. اما هیچ‌گاه پا پس نمی‌کشد و تا آخرین نفس برای هدایت بشر استقامت می‌کند.

بله رسالت او رحمت است و مهربانی "و ما ارسلناک الا رَحْمَةً لِلْعالَمين‏". خداوند متعال در مقام توصیف یاران پیامبر نیز، همراهان او را بر یکدیگر مهربان و سختگیر بر کافران معرفی می‌کند. مگر ایشان نفرمود من برانگیخته نشده‌ام تا انسان ها را نفرین کنم، بلکه من برای دعوت به حق و رحمت برانگیخته شده ام. خدایا قوم مرا هدایت کن، زیرا که آنها نمی‌فهمند. آیا در روز فتح مکه در برابر مشرکین نفرمود الیوم یوم المرحمه؟ کسی که در آن روز اعلان عفو عمومی کرد و در جنگ طائف به شخصی همانند ابوسفیان یکصد شتر داد تا به اسلام متمایل شود.

راست گفته‌اند که پیامبر گل سرخ توحید در کویر شرک بود و تنها راز هدایت بت‌پرستان و جمع کردن ملحدین از پای بت‌ها جز اخلاق‌مداری ایشان نبود. با این وصف آیا وقت آن نرسیده که اخلاق پیامبر برای ما اسوه حسنه باشد و در برابر یکدیگر مهربان باشیم؟

مقدم‌ترین فرد برای الگوی‌پذیری از پیامبر حوزه علمیه است. کسی که دینداری مردم و داعیه هدایت ایشان بر دوش اوست. حوزه‌ای که باید سخن مخالفان را برتابد و با اخلاق کریمانه مایه هدایت گمراهان و سعادت هادیان گردد.

انتظار نیست که بزرگان حوزه در مقام مخالفت با دیدگاه‌های مخالف، اولین گزینه را بر توطئه و جیره‌خواری از دشمن قرار دهند. سخن مخالف را با انگ بی‌سوادی طرد نمایند. آری هدایت حلم و صبر می‌خواهد تا جبر و زور. چگونه است که در مقام خطابه از اخلاق پیامبر دم می‌زنیم اما در برابر سخنان یکدیگر طاقتمان طاق می‌شود؟ چگونه می‌توان کسی را با رمی و تکفیر هدایت کرد؟ لکن چه می‌توان کرد که رحمت ایشان در میان واژه‌ها مانوس، اما غریب است.

آیت‌الله سیدکمال حیدری


#فرهیختگان، ندای آگاهی
من این اسلام را نمی خواهم خدایا شاهد باش امروز بلایی بر سر اسلام از سوی مسلمان نماها آمده که نه منافقین ونه یهودیان چنین ضربه ای به اسلام نزده اند.

جلال جلالی‌زاده

✅خدای مهربانم می خواهم از شما بپرسم چرادین اسلام را برای انسان ها فرستادی ؟ آیا از کشتاروخونریزی خوش حال می شوی؟ آیا مخالف شادی هستی؟ آیا از جهل ونادانی پیروان این دین شادمانی؟ یا برعکس خدای زیبایی ها هستی واز صلح وصفا وآرامش وامنیت مسرور می شوی. ما کدام یک را باور کنیم؟

✅اگر به متون دینی مراجعه کنیم ,تو به عنوان رحمان ورحیم معرفی شده ای ولی مسلمانان تورا منتقم وجبار وبی رحم معرفی کرده اند .من سخنان تورا باور کنم که از سوی شخصی صادق وپاک به نام محمد امین به ما ابلاغ شده است ویا سخنان عده ای به نام مسلمان که مظهر کشتار وخشونت وجنایتند.

✅ای خدای من ,باور کن من تورا به خاطر فضل وکرم وخوبی هایی که درحق من نموده ای دوست دارم ودر مقابل عظمتت اظهار شرمساری می کنم .اما مشکلی که هست تو به من عقل واراده واختیار داده ای نمی توانم بدون تحقیق هرچیزی را بپذیرم .باور کن به نام تو جنایت هایی صورت می گیرد که مایه ی شرم هرانسانی است .کجایی دنیا گفته اند که باید به نام تو در روز روشن ودر دنیای متمدن معلم مثل حیوان ذبح شود ویا به مراکز دینی دیگران حمله شود؟ خدایا می دانی که همین طالبان والقاعده ودواعش که تنها از دین ریش وپشمک را به ارث برده اند چگونه به مراکز علمی ومساجد واماکن کسب هجوم می برند وبه عشق همبستری با حوریان آماده شده در بهشت زنان وکودکان ودانشجویان را تکه تکه می کنند.

✅خدایا این عقب ماندگی ما تقصیر شماست ویا ناشی از کج فهمی ما از دین شماست؟ خداوند عزیزم خودت اجازه داده ای که به نام دینت مردم از هرگونه لذتی محروم شوند .حق تشکیل حزب وتشکل را نداشته باشند؟ در مهبط وحیت که پیامبرت الگو بود واین همه پیامبر وامام واولیا هستند نه حرکتی هست ونه فعالیتی ؟ خدای من این دینی که فرستاده ای برای سربلندی وآزادی ما آمده یا برای سرکوب ما ؟ راستی تو که خدای من وهزاران مخلوق دیگر ی ,دوست داری آزاده وار زندگی کنیم یا بی ارزش وبرده وار؟
خدای من راستی چرا امروز مسلمانان همگی از دارالاسلام به سوی دارالکفر فرار می کنند؟ نکنه در کفر خبرهایی هست که ما نمی دانیم. خدای من امروز در دارالاسلام نه خبری از آزادی هست ونه عدالت ,اما تا دلت بخواهد مجالس وعظ وسخنرانی وشعار وتبلیغات وجود دارد .هرکس بخشی از آیه ای را گرفته وخودرا جانشین وسفیر تو می داند وخودرا محق وارباب ودیگران را مکلف وخادم .معلوم نشد که رحمت پیامبر (ص) کجا رفت؟ اگر رحمت بوده این غضب و خشونت مسلمانان از کجا آمده است؟ خود پیامبر ابوسفیان وهند جگرخوار وکعب بن زهیر وعبدالله بن ابی وده ها نفر وتهمت زنندگان به همسرش را بخشید ,این فقها از کجا الصارم المسلول را برشاتم الرسول نوشتند و وبه بهانه حفظ حکومت طاغوت ها گردن ها را بریدند وخون ها ریختند .مگر نفرموده ای پاداش بدی بدی است مگر حتی در قصاص گذشت را توصیه نکرده ای؟

✅خدایا این مردم حتی ازکرونا عبرت نگرفته اند ,جاهلیت برگشته است ,تقلید از نیاکان ,توسل به غیر خودت ,مرده پرستی,رمالی ,فالگیری , بت پرستی نوین درقالب اطاعت های کورکورانه وتقدس بخشی به احبار ورهبان .راستی خدای من جوامع اسلامی چه تفاوتی با جوامع جاهلی دارند ؟ مگر نه این است که قبیله پرستی وتمایز وتفاخر وتکاثر وتکالب وتقاتل وتخاصم به شیوه ی دیگری در عالم اسلام ظهورکرده است.نتیجه زحمت پیامبر ویارانش چه شد؟ راستی خدای مهربان شما از ویرانی وسرگردانی لذت می بری؟ می دانی چقدرشهرها وآثار باستانی از سوی وحوش مدعیان دینداری ویران شدند؟ چرا مدعیان پیرویت یک بار مبشر خیر وسعادت نبودند وهمیشه پیام آور نفرت وجنگ وکشتار وگرانی وفقر وترس ونا امنی هستند؟ پروردگار مهربان آیا به این کارها راضی هستی؟ به نظرم کرونارا فرستادی تا بگویی ای بندگان ,ای مسلمان ها ذره ای خجالت بکشید ,عبرت بگیرید ,من نظاره گرم شمارا می بینم .اما خدای من چنان غبار قدرت طلبی ودنیاپرستی دل انسان هارا پوشانیده که نه تنها دین وپیامت بلکه تورا فراموش کرده اند .من هرچه را بپذیرم اما کشتن معلم ودانشجورا نمی توانم به نام دین منادی زندگی وسعادتت بپذیرم .

#فرهیختگان، ندای آگاهی
دکتر داود فیرحی بر اثر ابتلا به ویروس کرونا در بیمارستان بستری شده و تحت مراقبت‌های ویژه قرار گرفته‌اند.


از خداوند متعال برای ایشان، بهبودی کامل و شفای عاجل را خواستاریم.



جان آگه با #فرهیختگان
ما از لعن های شما ضرر نکردیم!

حجت الاسلام جواد طاهری امام جمعه خیرآباد ورامین:

سال ۷۸ در میان کوه‌های مرز پاکستان اسیر اشرار تکفیری بودم. نواری را مکرر برایم می‌گذاشتند که در آن به حساب خودشان مشرکین (شیعیان) توسط مولوی عبدالملک نقد می‌شد؛ به من هم می‌گفتند: مشرک! گوش کن، آن مولوی می‌گفت: شیعیان به پیامبر اسلام و صحابه اهانت می‌کنند حتی به خلیفه مسلمین! سپس گلچینی از کلام‌های روحانی شیعه که بر خلفاء لعنت می‌فرستاد و مداحی مداحانی که مطالب افراطی و غیر واقعی بیان کرده بودند، پخش می‌کرد و قسمتهای تندش را منعکس می‌نمود. از میان سخنرانان، صدای یک روحانی برایم آشنا بود که آن صدای آقای دانشمند بود.

وقتی از بند اشرار آزاد شدم در شهرهای مختلف ضمن سخنرانی و بیان آسیب‌ها به نقد مواضع آقای دانشمند پرداختم. تا اینکه روزی ایشان را ملاقات نمودم؛

گفت: آن حرفها متعلق به دوره جوانی و ابتدای کارم بوده و به اشتباه بودن آن، توجه نداشته‌ام ومشهور نیز نبودم؛ خیلی از آقایان آن موقع انتقادی نمی‌کردند، وقتی هم تذکر دادند که کار از کار گذشته بود. هر چند تمام سعی من در اصلاح آن بود و از اهل سنت نیز عذرخواهی کرده‌ام.

سپس گفت: بگذار خاطره‌ای برایت بگویم؛ روزی به مولوی عبدالحمید امام جمعه زاهدان زنگ زدم و گفتم: من دانشمند هستم و حرف‌های آزار دهنده‌ای که بر ضد اهل تسنن زده‌ام نظر علمای قم و نظام جمهوری اسلامی نیست و کار شخصی من است که با تذکر اساتیدم فهمیده‌ام خطا کرده‌ام لذا الان از شما به عنوان نماینده اهل سنت عذرخواهی می‌کنم و تکرار نمی‌کنم شما نیز می‌توانید این عذرخواهی را در خطبه‌های نماز جمعه‌تان منعکس کنید. او نیز در خطبه‌هایش انعکاس داده بود. مولوی عبدالحمید اسماعیل زهی همچنین در جواب من گفت: آقای دانشمند ما که از لعن‌های شما ضرر نکردیم؛ زیرا هر دانشجوی سنی که می‌خواهد شیعه شود همین نوار شما را برایش می‌گذاریم دیگر منصرف می‌شود!!


جان آگه با #فرهیختگان
ایران و انتخابات امریکا

عباس آخوندی
14 آبان 99

🔸بی‌گمان انتخابات امریکا به عنوان یک قدرت بزرگ بر سرنوشت صحنه سیاسی جهان موثر است. به ویژه انتخابات 2020 که خطر بازگشت به مرکانتالیسمِ دوران استعمار را دربردارد. نکته‌ای که در ایران به آن کمتر توجه می‌شود، پدیده‌ای به نام ترامپ است. این پدیده تنها اولویت دادن به امریکا در سیاست‌گذاری ملی نیست بلکه تلاش در جهت تغییر رویکرد حاکم بر نظم جهانی به نفع روش‌های کاربست مستقیم زور و گرایش به سمت جنگ تجاری با سایر قدرت‌ها و ملت‌ها در سیاست بین‌المللی و یا به عبارتی مرکانتالیسم نو است. با شکست ترامپ این اندیشه از صحنه‌ی سیاست امریکا زدوده نخواهد شد، هرچند مانع‌های بزرگی پیشِ پای آن قرار خواهد گرفت. بنابراین، انتخابات امریکا زورآزمایی بین بازگشت به مرکانتالیسم خشونت‌بار دوره استعمار و گرایش به سمت آزادی نسبی مبادله در جهان است. هرچند امریکای دموکرات در مواردی در بزنگاه‌ها چشم خود را بر این آزادی بسته است. به هر روی، در کوتاه مدت به سبب تفاوت روش کاربست زور توسط هر یک از این دو نامزد و هم‌چنین گرایش جانبداری هر یک از این دو به آزادی مبادله در جهان تاثیر مستقمیمی بر صحنه سیاست جهانی خواهد داشت. هم‌چنان‌که هم‌اکنون اعلام نتایج مقدماتی انتخابات بر بازارهای سهام در جهان و ایران و ارزش پول‌های ملی داشته‌است. با در نظر داشتن این واقعیت در صحنه سیاست جهان، مستقل از رای‌آوری هریک از این دو نامزد ما باید سیاستی مستقل و مبتنی بر تامین منافع و امنیت ملی ایران داشته‌باشیم.

🔸به یادآوریم که دو جنگ جهانی اول و دوم نتیجه کاربست همین سیاست از سوی قدرت‌های بزرگ جهان که تصور می‌کردند به‌تنهایی باید و یا می‌توانند منابع ثروت جهان را در اختیار داشته باشند، بود. و شکل‌گیری جامعه ملل (League of Nations) و بعدها تاسیس سازمان ملل را موجب شد که تا حدی امنیت جهانی را هرچند به نفع قدرتهای بزرگ تامین کرد. به هر روی، جهان آبستن حوادث بزرگی است که بسیاری از ابعاد آن برای ما روشن نیست. ولی، می‌توانیم مطمئن باشیم که مداخله‌های بزرگی در منطقه ما؛ چه در حوزه‌ی تمدنی ایران و چه در جنوب خلیج فارس و شمال افریقا رخ خواهد داد.

🔸در این صحنه‌ی واقعی سیاست جهانی، همراه داشتن افکار عمومی ملت‌ها کم‌ارزش نیست. ما باید بر سیاست گفت‌وگو، حل صلح‌آمیز مناقشه‌ها و آزادی مبادله در جهان پافشاری کنیم و خودمان را در میان چرخ‌دنده‌های این ماشینی که به راه افتاده است نیندازیم. از این‌رو، داشتن سیاستی مستقل و مبتنی بر حقوق بین‌الملل، همکاری‌های حداکثری منطقه‌ای وهم‌چنین همکاری حداکثری با سایر قدرت‌های بزرگ جهان بر مبنای حفظ منافع ملی ایران راهکار است. سه سیاست: 1- همکاری حداکثری با سایر قدرت‌ها اعم از قدرت‌های جهانی و یا منطقه‌ای و یا دستِ‌کم رفع خصومت با بسیاری از آنها شامل اتحادیه اروپا، چین و روسیه و همسایگان است. 2- رفع مانع‌های مبادله‌های مالی بین‌المللی و مشخصا الحاق به کنوانسیون‌های اف‌ای‌تی‌اف و 3- حرکت به سمت آزادی مبادله‌های تجاری در جهان راهکار است.


#فرهیختگان، ندای آگاهی
‌‎وَلَا تَسُبُّوا الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَيَسُبُّوا اللَّهَ عَدْوًا بِغَيْرِ عِلْمٍ كَذَلِكَ زَيَّنَّا لِكُلِّ أُمَّةٍ عَمَلَهُمْ ثُمَّ إِلَى رَبِّهِمْ مَرْجِعُهُمْ فَيُنَبِّئُهُمْ بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ


انعام ۱۰۸


#فرهیختگان، ندای آگاهی

زندگی‌نامه‌ی شقایق


دانشگاه کابل




▪️ای زندگانِ خوبِ پس از مرگ
خونینه جامه‌های پریشانِ برگ‌برگ
در بارش تگرگ
آنان که جانتان را
از نور و شور و پویش و رویش سرشته‌اند!
تاریخ سرفراز شمایان به هر بهار
در گردش طبیعت تکرار می‌شود،
زیرا که سرگذشت شما را،
به کوه و دشت
«بر برگ گل به خونِ شقایق نوشته‌اند.»
محمدرضا شفیعی کدکنی



#فرهیختگان، راهی به رهایی
بهتر آن است که فکر خود را درتحمل ناگواری‌های حال به کار بندیم تا در پیش‌بینیِ وقایعِ شوم آینده

فرانسوا دو لاروشفوکو - ادیب، فیلسوف، و استادِ بزرگ کلماتِ قصار فرانسوی (۱۶۸۰ - ۱۶۱۳) - حکمت‌ها، ترجمهٔ دکتر محمدی گلپایگانی، انتشارات روزنامهٔ اطلاعات




#فرهیختگان، ندای آگاهی
تاملی در باب "توهین"


زبان سلطه و انتقام

مجله‌ی فرانسوی"شارلی ابدو" در سال‌های پیشین و در چند نوبت با ترسیم کاریکاتوری از پیامبر اسلام، سبب خشم مسلمانان گردید. مسلمانان این کار را توهین به ساحت مقدس پیامبر تلقی کردند و در نتیجه‌ی آن، گروهی، با حمله‌ی مسلحانه، تعدادی از تحریریه‌ی این نشریه را به قتل رساندند. اخیرا نیز با تکرار همان تجربه‌ی خطای قبلی، عامل خشونت جدیدی شد.


مقاله‌ی حاضر به بهانه‌ی موضوع توهین شارلی ابدو، به گفتاری در این باب می‌پردازد. و تلاش می‌کند بخشی از پرسش‌های مطرح شده‌ زیر را مورد واکاوی قرار دهد:

✅ “توهین” چیست؟ آیا می‌توان ملاک و معیار قطعی برای تمایز “توهین” از غیر “توهین”(که مورد توافق همگان باشد)، به دست داد؟
وقتی چیزی توهین محسوب می‌شود، آیا در همه حال، توهین است و یا “توهین”، تخته‌بند ادراک موقعیت‌ها و شرایط است؟
به سخن دیگر، آیا “توهین” امری مستقل از ادراک آدمیان است و یا وابسته به ادراک است؟
چرا چیزی از نظر آقای "الف" “توهین” تلقی می‌شود و اما همان، نزد آقای "ب" توهین محسوب نمی‌شود؟
این تنوع و گوناگونی ادراک از چیست؟ و آیا در هنگام اختلاف، اساسا راه برون رفتی وجود دارد؟

✅ مقاله، به شرح و بسط عناوین زیر اهتمام دارد:

1. چیستی توهین
2. تفاوت در فهم “توهین” از کجاست؟
3. توهین و نقد (تشابهات و تفاوت‌ها)
4. چرا نباید توهین کرد؟
5. چاره چیست؟

متن کامل مقاله را از این جا مطالعه بفرمایید

علی زمانیان....... ۱۳۹۹/۰۸/۱۴
خردمنتقد

جان آگه با #فرهیختگان
این‌که جامعه مدرسین به شکل آمرانه و تهدیدآمیز نسخه‌ای بپیچد، شایسته حوزه نیست

محمدتقی فاضل میبدی

🔹نقد دوست محترم آقای خسروپناه و دفاع ایشان از بیانیه جامعه مدرسین خواندم. وتوجه و تذکر و نقد معظم‌له نسبت به مصاحبه‌ای که داشتم می‌ستایم. سخن حقیر این است که اگر کسی در جامعه علمی سخنی بر خلاف مشهور گفت، ونظری درموردی بیان داشت، باید با او به شکل «تبادل رای» برخوردکر‌د که این از آموزه های اسلام وقرآن است . «جدال احسن» غیر از این نیست. فرمودید که با ایشان(سید کمال حیدری) مباحث علمی صورت گرفته است. بسیار خوب؛ جا داشت همان مباحث را منتشر می‌کردید تا “ فیتبعون احسنه” انجام می‌شد.

🔹این که یک نهاد سیاسی و یا حتی، فرهنگی مانند جامعه مدرسین به شکل آمرانه و تهدیدآمیز نسخه‌ای بپیچد، شایسته حوزه نیست. بالندگی فرهنگ اسلامی در گرو آزادی و اظهار آرای گوناگون بوده است. کسی را نمی‌توان به خاطر فکرش تکفیر و یا تحقیر کرد. جامعه محترم مدرسین مرجع فکری و سیاسی حوزه نیست . یک نهاد فرهنگی و سیاسی است که می‌تواند نظرات خود را ارائه دهد. یا مقبول می‌شود و یا مطرود. باید حق آزادی دیگران را محترم شمرد. روشی که داب حوزه‌ها بوده است. بنگرید اختلافات کلامی و فقهی که میان مرحومان شیخ مفید و شیخ صدوق در مسائل کلامی و‌فقهی وجود داشت.

🔹اگر جامعه محترم مدرسین خود را مرجع فکری و سیاسی حوزه می‌داند پنداری نادرست است . موضعی که سال گذشته از آقای یزدی در برابر آیت‌الله شبیری سر زد، و پیش از آن در برابر برخی مراجع دیگر، از نگاه ما، قابل دفاع نیست. حقیر هم مانند شما خیلی از نظرات آقای سید کمال حیدری را نمی‌پسندم وایشان را تاکنون ندیده‌ام، ولی سنت آزاداندیشی را حفظ کنید. فرمودید اینها زمانی که قدرت داشتند افراد را حذف می کردند، اولا این روش بحث از شما بعید است و ثانیا اگر منظورتان حقیر است، باید گفت از سال ۶۲ که از سپاه آمدم هیچ‌گاه هیچ پستی نداشتم تنها رابطه‌ام با نظام حضوری اندک در جبهه‌های جنگ بود .

🔹ثالثا این افتخار داشته‌ام که همیشه طرفدار آزادی اندشه باشم .کتابی از حقیر در سال ۷۳ چاپ شد، عنوانش «حدیث آزادی بود» ناشر روزنامه همشهری. در هر صورت بیایید تا استقلال فکری حوزه را پاس بداریم. این که برخی دوستان شما هر از چند گاهی تهدید می‌کنند که فکر سکولار در حوزه پیداشده، اگر چنین باشد باید استقبال کرد و این فکر را پاسخ داد. مرحوم شهید مطهری در برابر دکتر حسین آریانپور چه برخوردی داشت؟ از آن مجادلات کتاب در نقد مارکسیم در آمد؟ چرا حوزه‌ها پس از انقلاب از تولید امثال مطهری عقیم است؟ شما باید پاسخ دهید. چرا باید امثال مطهری در حوزه استثناء باشد ونه قاعده؟ شاید یکی از دلائل آن فقدان استقلال فکری در حوزه هاباشد. سخن زیاد است تا بعد./نامه‌های حوزوی


جان آگه با #فرهیختگان
جان پدر کجاستی؟

دلم نیامد از عکس‌های تلخ واقعۀ دانشگاه کابل بگذارم. این عکس را می‌گذارم. دخترکان بامیانی هستند که به مدرسه می‌روند. بامیان همان جایی است که طالبان تندیس‌های عظیم و کهن بودا را منفجر کردند. جای خالی تندیسۀ بودا را در پس‌زمینۀ عکس می‌بینید. عکاس یحیی آزادی است. گریه و خنده را در این عکس به‌هم آمیخته است. خنده‌اش خونی‌ست اشک‌آمیز. انگار می‌خواهد به آن تفکری که تندیس‌های تاریخی بودا را به‌مثابت بت منفجر کرد بگوید: ببین! دختران ما به مدرسه می‌روند و همین شکست تست.

تروریست‌ها دانشجویان را در دانشگاه کابل قتل عام کردند. کشتار کور. کشتار کین. در دانشگاه کابل موبایلی یافتند که کسی ۱۴۲ بار به فرزندش زنگ زده بود... آخر که دید پاسخی نمی‌دهد، این پیغام را نوشت: جان پدر کجاستی؟

دل بر گذر قافلۀ لاله و گل داشت
این دشت که پامال سواران خزان است

دردا و دریغا که درین بازی خونین
بازیچۀ ایام دل آدمیان است

سایه می‌گفت آدمیزاد به غار برنمی‌گردد اما...

جان پدر کجاستی؟

پانوشت:
عکس را از کانال تلگرامی سیاحت‌نامۀ افغانستان برداشته‌ام.

میلاد عظیمی
نورسیاه

https://t.me/arshivefarhikhtegan/450

#فرهیختگان، ندای آگاهی
این که از چند روز پیش مدام در رسانه‌ها از مسئولین نظام در سطوح مختلف می‌شنویم که برای ما مهم نیست چه کسی در آمریکا رأی بیاورد حرف عاقلانه‌ای نیست. سیاست عرصۀ جولان تعقل است نه بروز احساسات و احکام کلّی و قطعیِ کودکانه. مگر می‌شود کسی که می‌گوید من به پیمان برمی‌گردم با کسی که نقض پیمان می‌کند برابر باشد؟ قل هل یستوی...؟ به گمانم این جمله را سالها پیش از آلبر کامو خواندم و با وجود آنکه در صغر سن به سر می‌بردم در آن تشکیک کردم. نوشته بود (نقل به مضمون): "در نظر یک هنرمند هیچ جلادی از جلاد دیگر برتر نیست." پیش خودم گفتم برای هنرمند در مقام تماشاگر، شاید، اما اگر زیر شلاق آن جلاد باشد چه؟ قطعاً یک ضربه کمتر یا اندکی ملایم‌تر کلّی توفیر دارد. حالا برای مسئولین و قشری که در این چند سال هیچ تفاوتی را احساس نکردند شاید اما برای مردمی که زیر فشار تورم و تحریم و تبعیض له شده‌اند تفاوت بسیار است. در ابتدای تذکرة الاولیاء عطار حکایتی عبرت‌آموز درج است. بخوانیم:

نقل است که صادق (ع) از ابو حنیفه پرسید که عاقل کیست؟
گفت: آنکه تمییز کند میان خیر و شر.
صادق (ع) گفت: بهایم نیز تمییز توانند کرد، میان آنکه او را بزنند و آنکه او را علف دهند.
ابو حنیفه گفت: نزدیک تو عاقل کیست؟
گفت: آنکه تمییز کند میان دو خیر و شر تا از دو خیر، خیر الخیرین اختیار کند و از دو شر، خیر الشرین برگزیند.

رضا موسوی طبری


#فرهیختگان، ندای آگاهی
چرا آتئیست‌ها به کاخ سفید راه پیدا نمی‌کنند؟


همه گروه‌های اقلیت امریکایی تقریباً تاکنون نماینده‌ای در عرصه سیاسی آمریکا معرفی کرده‌اند، اما چرا هنوز برای آتئیست‌ها دشوار است که در عرصه سیاست ملی آمریکا به منصب مهمی دست یابند؟

امسال کامالا هریس، زنی سیاه‌پوست با پیشینه هندی در کنار جو بایدن برای بالاترین مناصب سیاسی امریکا رقابت می‌کند. هیلاری کلینتون نیز نخستین زنی بود که در امریکا بیشترین رأی مردم را در انتخابات ۲۰۱۶ کسب کرد و باراک اوباما اولین رئیس‌جمهور سیاه‌پوست این کشور بود. همچنین در سال‌های اخیر، پت باتیگیگ نخستین کاندید همجنس‌گرا و تد کروز اولین شخص با پیشینه لاتین در امریکا بودند که توانستند در انتخابات ابتدایی ریاست‌جمهوری برنده شوند و به مرحله بعدی راه پیدا کنند. برنی سندرز اولین امریکایی-یهودی راه پیدا کرده به رقابت اصلی کاندیدای ریاست جمهوری در حزب دموکرات و رشیدا طالب و ایلهان عمر نخستین زنان مسلمانی بودند که به کنگره امریکا راه پیدا کردند.

با این میزان از گسترش تنوع نژادی، قومی و مذهبی و رفع موانع سیاسی-جمعیتی در ایالات متحده امریکا، در سال‌های اخیر هیچ امریکایی آتئیستی در سیاست ملی امریکا نقش‌آفرینی نکرده‌است و به طور کلی، در طول تاریخ امریکا نیز فقط پتر شارک، آتئیست عضو حزب دموکرات را می‌توان به یاد آورد که موفق شد به کنگره راه پیدا کند...

پیوند به متن کامل این گزارش در سایت دین‌آنلاین



#فرهیختگان، ندای آگاهی
👍1
اتود افشاری.pdf
106.7 KB
اتود افشاری برای عود
ساخته‌ی آرش آقایی


جان آگه با #فرهیختگان
مسخِ روحی
و انحطاطِ عقلانی و سیاسی جامعهٔ ایران


حق این است که نسل مشروطیت، با همه نقاط ضعف که در زندگی اغلب مردانش می‌توان یافت، نسلی است سربلند. بعد از شهریور ۱۳۲۰ و به‌ویژه بعد از کودتای ۱۳۳۲ و به‌ویژه‌تر بعد از اصلاحات ارضی و انقلاب سفید و همین‌طور بیا تا بعد و بعدتر، ایران به‌لحاظ اجتماعی دچار یک نوع مسخ روحی و انحطاط عقلانی و سیاسی شده است و چنان خود را در چنبرهٔ نفوذ مادی و معنوی اجانب می‌بیند که هیچ‌گاه به فکر اصلاح خود از درون نیست. روشنفکران ما از بعد از شهریور ۱۳۲۰، روز‌به‌روز در این اندیشه راسخ‌تر می‌شوند که ایرانی خود هرگز به صلاح وضع خویشتن قادر نیست و باید، مثل مهرهٔ شطرنجی منتظر بماند تا دست بازیگری از بازیگران، بر رقعهٔ شطرنج جهانی و منطقه‌ای درباره‌اش تصمیم بگیرد.
از روزگار نوجوانی من، همیشه به ما و شاید هم نسل قبل از ما، چنین تلقین شده است که منتظر این باشیم که حزب محافظه‌کار در انگلستان روی کار خواهد آمد یا حزب کارگر، در آمریکا دمکرات‌ها برنده خواهند شد یا جمهوری‌خواهان و آنگاه منتظر بمانیم که سیاست آن حزب دربارهٔ «خاورمیانه» و «خلیج فارس» چه خواهد بود و دربارهٔ نظام حکومتی ایران چه تصمیمی خواهد گرفت.
از اندیشه‌های نادر و استثنایی در این باب، باید چشم‌پوشی کرد و آن فکری را تعقیب کرد که به قول قدما، «اَعَمّ اغلب» است. حق این است که در این پنجاه و چند سالهٔ بعد از سقوط رضاشاه، و شاید هم اندکی بعد از روی کار آمدن او، به‌تدریج این اندیشه مثل موریانه حیثیتِ تاریخی ما را از درون تباه کرده است؛ ولی اقرار نکردن به وجود این بیماری روانی اجتماعی، مسلماً به بهبود آن نخواهد انجامید.
تمام قضایا از همین‌‌جا شروع می‌شود. نسل مشروطه شعارش این بود که:
دفع اجانب را جدّی شویم
لازم اگر شد، متعدی شویم
ولی نسل‌های بعد و بعد‌تر، تصوّر چنین روحیه‌ای را هرگز ندارند و در جهتِ عکس، شعاری دادند در این حدود که:
«وضع» اجانب را «ناظر» شویم
بهر «مقاصد»شان «حاضر» شویم
تمام مشکل ایران در این روحیه است و سیاستِ جهانی هم در این هفتاد سال تمام سعی‌اش، بر این بوده است که روحیهٔ دوم و لوازم آن را در ایران گسترش دهد و همواره در بزنگاه‌های تاریخی که رشتهٔ کار از دستش بیرون رفته، به انواع جنایات و ترور‌ها و سپردن کارها به دستِ قدّاره‌بند‌ها و چاقو‌کش‌ها و اوباش و اراذل و متعصّبان و هوچی‌ها، متوسل شده است تا اندک‌اندک بتواند با ابزارهایی «شسته‌رُفته‌تر» و با «بسته‌بندی» بهتر، اوضاع را در کنترل خویش درآورد و با موادّ فرهنگی و سر و صورتِ دلپذیری، به همان روحیه و پرورش آن، ادامه دهد و ما در همین عمر کوتاه پنجاه و چند سالهٔ خودمان چندین بار شاهد این احوال بوده‌ایم.

محمدرضا شفیعی کدکنی
با چراغ و آینه، ص ۴۰۴



#فرهیختگان، ندای آگاهی
با #فرهیختگان بمانیم
آغاز تسطیح و تخریب حریم یکی از مهمترین زیگورات‌های جهان  / محوطه جهانی چغازنبیل قربانی کارخانه قند می‌شود؟ / آیا استاندار خوزستان مانع از این اتفاق خواهد شد؟
 
مجتبی گهستونی روزنامه نگار و فعال میراث فرهنگی

بررسی‌های انجام شده حکایت از آن دارد که ساخت یک کارخانه قند در حریم درجه یک و دو میراث جهانی چغازنبیل و روی طاقدیس سردارآباد از برخی دستگاههای متولی مجوز گرفته اما تاکنون هیچ مجوزی از سوی وزارت میراث فرهنگی و پایگاه جهانی چغازنبیل صادر نشده است.

گفته می‌شود، با وجود نبود صدور مجوزهای لازم برای ساخت این کارخانه، بهره‌بردار با وجود دریافت تذکرهای متعدد از سوی پایگاه جهانی چغازنبیل، در اقدامی قسمت‌هایی از اراضی ملی واقع در حریم جهانی چغازنبیل را تسطیح کرده است. 


#فرهیختگان، راهی به رهایی