فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.2K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
اختلاف هاشمی رفسنجانی و رهبر درباره مذاكره با امريكا
مصاحبه جعفر شیرعلی‌نیا با آیت‌الله رفسنجانی

به رهبری گفتم در روز قيامت از من و شما می‌پرسند كه چرا اين همه ضرر و مشكلات برای نظام و مسلمين ايجاد كرديد رهبری گفت جواب خدا با من باشد!
پس از اين مذاكره من با ايشان سر اين قضيه بسته شد

#فرهیختگان راهی به رهایی
🔸عرفان مآبی و کوته فکری!

🔹در یک کانال تلگرامی عارفانه ذیل مطلبی با عنوان: نتیجه انتخاباتِ آمریکا چی میشه؟ با نقل داستان صَفوان جَمّال آمده: امام فرمود: «كسی كه بَقایِ ظالم را دوست بدارد، از آنهاست و هر كسی كه از آنها باشد، در آتش جهنم خواهد بود». پس حتی برای لحظه ای به بَقایِ حکومتِ ظالمان راضی نباشید، حتی اگر در ظاهر به سودِ شما باشد.

🔸از دید معاصر عارف مآب، میلیون ها نفر از شیعیان که از شکست مفتضحانه ظالمی همچون ترامپ خوشحال اند و امید دارند آسیب کمتری از دولت متخاصم جدید ببینند در آتش جهنم اند!
چرا کوته نظری هایمان را به حجج الهی ربط می دهیم؟!

🔹چقدر فرق است بین عرفان مآبانی که مردم مسلمان و شیعه را بخاطر خوشحالی از رفع افسد و امید به بهبود اوضاع و لغو تحریم های ظالمانه آمریکایی مستوجب آتش جهنم می دانند، و بین عارفی همچون آیة الله العظمی بهجت که معتقد بود حتی امام حسین (ع) هم مایل بود با یزید صلح کند!

🔸تعجب نکنید؛ عین تعابیر آن عارف بزرگ را از زبان استاد محمد اسفندیاری در کتاب حقیقت عاشورا بشنوید:

🔹«از میان معاصران، کسی که معتقد است امام حسین -ع- سه پیشنهاد داد و یکی از بندهای آن بیعت با یزید بود، آیت الله محمد تقی بهجت، مرجع تقلید معاصر است. وی در جایی ضمن مردود دانستن این نظر که امام حسین حاضر به بیعت نبود، می گوید آن حضرت، خود، بیعت را پیشنهاد کرد؛ «یعنی به شام بروند و با یزید بیعت کنند». و اندکی بعد می گوید: «حضرت سیدالشهدا به بیعت با یزید به نحوی راضی شد».
همچنین در جایی دیگر می گوید: «شمر... نگذاشت ابن زیاد ملعون با امام حسین ع کنار بیاید و صلح کند... مگر برادرش، امام مجتبی ع صلح نکرد؟ این حضرت هم صلح میخواست».
و در جایی هم می گوید: حضرت در درخواست صلح فرمود... یا برود مدینه، یا برود ثغری [مرزی] از مسلمين، یا با خود یزید بیعت کند».

(در محضر حضرت آیت الله العظمی بهجت، ج ۳، ص ۷۴ و ص ۱۵۶ و رحمت واسعه، ص 82).

پ. ن: عجالتا قصد تایید یا رد نظر آن عارف بزرگ را نداریم؛ فقط خواستیم تفاوت دیدگاه عارفان بزرگ و عارف مآبان معاصر را نشان دهیم./بزم قدسیان


#فرهیختگان، ندای آگاهی
در شهرِ دنيا

حکايت دنيا، حکايت شهري است بي‌پناه که سيل و زلزله و صاعقه بر آن فرود آمده است و طاعون و وبا و سياه‌زخم، دمار از روزگار مردم برآورده. کوچه‌ها و خيابان‌ها پر از جنازه‌هاي گنديده است؛ ابرها از آسمان بر زمين افتاده‌‌اند، و کوه‌ها کوره‌هاي آتش شده‌اند. مردم در ميان دود و آتش و خون، به هر سو مي‌گريزند؛ اما راه و چاه پيدا نيست. در اين ميان، مردم به جاي آنکه دست يک‌ديگر را بگيرند و امان و پناه هم باشند، از راه و رسم يک‌ديگر مي‌پرسند و از قبله و قبيل هم بازخواست مي‌کنند. يکي گريبان ديگري را گرفته است که چرا فرزند مرده‌ات را به رسم پيشينيان، کفن‌پيج نمي‌کني، و ديگري بر گذرگاه‌ها ماليات بسته است. بر ديوارها اعلاميه زده‌اند که گريۀ زنان بايد با صداي بم باشد و آهنگ چرخ درشکه‌ها در دستگاه ماهور. بلندگوها سرود ملي پخش مي‌کنند و خون غيرت در رگ‌هاي جنگ مي‌فرستند؛ جنگ جزاميان با طاعون‌زدگان.
ما از هم گسيخته‌ايم، از هم بُريده‌ايم؛ هر يك به سويي رفتيم و هر روز آيين دشمني را جشن گرفتيم. نياموختيم كه آواز قناري‌ها براي ما است؛ ندانستيم كه سوت قطار هميشه چاووشي نمي‌خواند. روزي خواهد رسيد كه از ما جز استخواني براي عبرت جزاميان نمي‌ماند. من، تو را مي‌فهمم آنگاه كه دشنه در تهيگاه دشمن فرو مي‌كني؛ تو نيز مرا بفهم آنگاه كه در التهاب رقص، دست از پا خطا مي‌كنم. يارانه براي من، صف براي من، قبض‌هاي آب و برق و گاز براي من. گوارا باد بر تو بهشت موعود. زندگي براي من.

رضا بابایی

ارسالی از بانو‌ریحان


#فرهیختگان، ندای آگاهی
لطف الله میثمی: اگر انسجام درونی داشته باشیم می توانیم از فرصت روی کار آمدن بایدن استفاده کنیم

🔸اگر انسجام درونی داشته و جامعه مدنی و نظام حاکم در ایران مانند مسأله برجام هماهنگ با هم عمل کنند، می توان از فرصت ایجاد شده استفاده کرد. اگر در داخل منسجم و فارغ از تفاوت های جناحی عمل کنیم یا به تعبیری دیگر اگر اجرای بدون تنازل قانون اساسی در داخل کشور مدنظر قرار گیرد و همگی متحد شویم، می توانیم از فضای جهانی به وجود آمده بهترین بهره را ببریم.

🔸بایدن معتقد است اسرائیل در درجه نخست باید مشکلش را فلسطینی ها حل کند نه اینکه با کشورهایی نظیر امارات و بحرین که سابقه جنگ با اسراييل را نداشته‌اند، قرارداد صلح امضا کند. این کشورها اصلا جنگی نداشتند که حالا بخواهند صلح کنند. یکی از موارد دیگری که به نظر می رسد بایدن سیاست دیگری در قبالش داشته باشد، برجام است.

🔸این توافق پس از دو سال مذاکره به وجود آمد و همه طرفین آن را امضا کردند. دموکرات ها می گویند به برجام بازخواهند گشت و همه جانبه گرایی را رعایت می کنند. همه جانبه گرایی جزوی از فرهنگ بشریت است./ امتداد


#فرهیختگان راهی به رهایی
🔴پوشک؛ مسأله این است

عباس عبدی
اعتماد ۱۹ آبان ۱۳۹۹

🔘به نظر می‌رسد که آمار مربوط به کرونا کم‌کم در حال شفاف شدن است، آن هم پس از گذشت ۹ ماه. مقایسه فوتی‌های کشور در سال جاری با سال‌های گذشته نشان می‌دهد که تعداد فوتی‌های کشور در تابستان ۱۳۹۹، بیش از ۱۳۱ هزار نفر بود که حدوداً ۳۵ هزار نفر بیش از مرگ و میری است که در غیاب کرونا انتظار می‌رفت داشته باشیم. در حقیقت میزان مرگ و میر ناشی از کرونا در تابستان امسال که هوا گرم بود و خطر کرونا کاهش داشت به حدود ۳۷ درصد کل مرگ و میرها رسیده بود. در حالی که این افزایش در فصل بهار حدود ۱۹ درصد بود.

🔘اگر اقدامی نشود و به طور قطع در فصل پاییز به بالای ۶۰ درصد خواهد رسید، و اگر همین طور ادامه پیدا کند، امسال در زمستان به رکورد دو برابر نیز خواهیم رسید. رکوردی که هم اکنون در تهران رسیده‌ایم. چرا که افزایش تعداد فوتی‌های ۸ ماه اول سال جاری تهران حدود ۴۳ درصد بوده است ولی این تعداد برای ده روز اول ماه آبان، نسبت به سال ۱۳۹۸ بیش از دو برابر شده است، به عبارت دیگر تهران اکنون به مرحله‌ای رسیده است که مرگ و میر کرونایی بیش از مرگ و میرهای عادی شده است، و به علت جایگاه جمعیتی تهران و به احتمال فراوان موجب تسری و اشاعه بیماری به کل کشور خواهد شد و این روند همچنان ادامه خواهد یافت.


#فرهیختگان راهی به رهایی
نامه‌ای‌ به یک نومید

می‌دانم که اگر این روزها به کسی بگویی چشمانت را ببند به تو اعتماد نخواهد کرد. در روزگاری چنین سرشار از اضطراب ما به سان مردمانی گرفتار آمده در غاری تاریک، چسبیده‌ به انتهایی‌ترین دیواره، می‌کوشیم تا سرحد امکان چشمان‌مان را بگشاییم و حواس‌مان را آماده نگهداریم زیرا خطر در همین یک قدمی است با این حال من از تو می‌خواهم کمی چشمانت را ببندی و موقعیتی را که می‌گویم تصور کنی؛ نگران تاریکی نباش، در تخیل آدمی همواره جایی برای نور هست و خیال آخرین چیزی است که این جهان می‌تواند از ما دریغ کند. مردی را تصور کن که هر آن‌چه در توان داشته صرف جلوگیری از وقوع جنگی خانمان‌سوز کرده اما حالا از همه جا صدای نحس شیپورهای جنگ است که به گوشش می‌رسد، قامت رعنایش را ببین که خمیده گشته، کشورش را ببین که اشغال شده و امیدش را که برباد رفته است. در همین احوال دوستی برایش نامه‌ای می‌نویسد و از تسلط یاس بر سرزمین روحش حرف می‌زند. مرد را تصور کن که در آن غوغای درونی اندوه و هراس، نشسته پشت میزی و برای دوست نومیدش می‌نویسد، هیجانش را ببین، دستانش را که در یکی قلم و در دیگری سیگار نگه می‌دارد . حالا چشمانت را باز کن تا به نامه‌اش نگاه کنیم. در پاسخ آورده:" می‌نویسی که جنگ له‌ات کرده، که دلت می‌خواهد بمیری...نامه‌ات را می‌خوانم و درکت می‌کنم... ما هرگز پیش از این، چنین یک‌پارچه به دست نابودی سپرده نشده بودیم. من تو را میفهمم، اما از آن جا به بعدش که میخواهی زندگیت را بربنیان این یاس قرار دهی و یا پشت نفرتت سنگر بگیری دیگر با تو موافق نیستم...کاری هست که از دستت برمی‌آید،تردید نداشته باش. هر کسی حیطه نفوذی برای خودش دارد که می‌توان برای صلح از آن بلا واسطه سود برد. درک کن که جنگ همانقدر که ساخته و پرداخته شور جنگ‌طلب‌هاست ناشی از نومیدی و انفعال کسانی که از خونریزی بیزارند نیز هست".
نام مرد آلبر کامو است و آن نامه واقعا در روزهای مهیب آغاز جنگ جهانی دوم نوشته شده است. متن کاملش را می‌توانید در جلد اول کتاب «یادداشت‌ها» پیدا کنید. این روزها گمانم نامه را بارها و بارها خوانده‌ام، در همین ایام غریب دی‌ماه که اضطراب و تلخی، مکرر بر جان ما چیره شدند و ویرانه‌هایی از نفرت و نومیدی برجا گذاشتند. کلمات نامه کامو نشانم می‌دهند که حتی در تاریک‌ترین روزها، وقتی شکست حتمی و امید عبث می‌نماید، هنوز و هم‌چنان کارهایی هستند که بشود انجام‌شان داد، راه‌هایی هست که نرفته‌ایم، چیزهایی هست که نخوانده‌ایم و درهایی هست که نکوبیده‌ایم. هر بار که یاس بر جانم چنگ می‌اندازد، به کلمات عزیز کامو برمی‌گردم و از خودم می‌پرسم آیا تمام تلاشت را کرده‌ای؟ آیا کاری نیست که بتوانی انجام دهی تا از رنجوری فضا و اندوه آدم‌ها کم کنی؟ آیا هنوز بودنت فایده‌ای دارد، فایده‌ای بسیار بسیار کوچک اما واقعی و ملموس؟ جواب این پرسش‌ها قانعم می‌کند که هنوز برای زانو زدن، برای تسلیم شدن زود است. قانع می‌شوم که اگر کامو در آن روزگار سیاه اشغال کشورش و سلطه فاشیسم بر اروپا هنوز و همچنان در جستجوی راهی برای انسان ماندن و از رنج دیگران کاستن است پس من هم لابد به اندازه خودم می‌توانم کاری کنم که زندگی، اندکی هم شده کمتر ناخواستنی به نظر برسد. در نتیجه باور دارم بدترین بلای این ایام، دریغ کردن خویش از دیگری است که به قول لویناس: دیگری مقدس است. با خودم بارها زمزمه می‌کنم تفاوت، دشمنی نیست. زندگی در تکثرش باشکوه است. به خودم یاداوری می‌کنم دشمن جهل است، نه جاهل، به خودم قول می‌دهم اندوهم را برای خودم نگه دارم، امیدم را برای دیگران. این را نیز از کامو آموخته‌ام آن‌جا که می‌نویسد:"حتی اگر ناامیدی برای‌مان مسلم است یا باید چنان عمل کنیم که گویی امیدواریم یا خود را بکشیم، رنج بردن حقی ایجاد نمی‌کند".
بارها از خودم پرسیده‌ام این قدرت درونی، این شوق زندگی در کلمات کامو ریشه در چه نگرشی دارند و پاسخم را در یاداشت‌ها یافتم."می‌گوید باید عشقی داشت،عشقی بزرگ در زندگی. از آن رو که این عشق برای نومیدی‌های بی دلیلی که ما در چنگ می‌گیرد، عذر موجهی می‌تراشد". تا یادم نرفته، دیگر چشمانت را نبند. از کامو است باز هم که" برابر تردیدهای فرساینده زندگی، من ترجیح می‌دهم که چشمانم باز باشد". /کرگدن

امیرحسین کامیار



#فرهیختگان راهی به رهایی
اقبال وسیع به این قبیل روشها، نشانگر آن است که جامعه عمومی ما با تأثیری که بر سیاست دارد، هنوز در پارادایم و سرمشق پیشین در دانش طب باقی مانده، و وارد عصر جدید علم به معنای دقیق آن نشده است. درواقع، مطلقا قصد ندارد بفهمد چه تحولاتی در علم صورت گرفته است. سرمشق پزشکی منحط سنتی قدیم و یونانی مآب، قرنهاست کنار گذاشته شده اما در اینجا، همچنان از قوت برخوردار است. در اینجا بحث تخصص در طب سنتی نیست، نوعی نگاه عقب مانده در حوزه علم است و بس.


رسول جعفریان

#فرهیختگان، ندای آگاهی
دکتر «داود فیرحی» استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران، پژوهشگر نواندیش و نویسنده برجسته اندیشه سیاسی بر اثر کرونا درگذشت.

#فرهیختگان این ضایعه خطیر را به خانواده ایشان و جامعه دانشگاهی کشور تسلیت می‌گوید.
‍ و اینک در مرگ بزرگی چون "فیرحی"، جز حسرت و آه چه می توان گفت.


جامعه ی خردمندان، امروز، در کمال ناباوری و تاسف؛
انسانی با فضیلت، وارسته و خردمندی صبور را از دست داد.
نواندیشی مشفق که برای این آب و خاک، دل می سوزاند.
گفتارش آرام، مستدل و منصفانه بود.
از او درس ها آموختیم. بی واسطه و با واسطه معلم ما بود.

وقتی سرمایه های بزرگ معرفتی و پشتوانه های فرهیختگی، خسته از زندگی در "این جا و اکنون" یا به سوی آسمان و یا دیگر سرزمین ها پر می کشند، احساسی از اندوه و هراس بر جان مشتاقان سایه می افکند.
اندوهگین از رفتن شان و هراس از کم شدن ذخایر معرفتی یک ملت.
با مرگ و مهاجرت و به حاشیه راندن اندیشمندان، سرمایه ی معرفتی و ذخیره ی عقلانیت این مرز و بوم به نحو نگران کننده ای به خطر افتاده است.
آسمان اندیشه ی ایران، چنین، آرام آرام، بی ستاره می شود.

روانش شاد

علی زمانیان
خردمنتقد

جان آگه با #فرهیختگان
سوگ دکتر فیرحی و زبانی که لال می‌ماند!

برخی مصیبت‌ها چنان سنگین و جگرخراشند که هیچ کلامی نمی‌تواند تسلی بخش آدمی باشد. رحلت دکتر داود فیرحی از این نوع مصیبت‌هاست. تأثر من از مرگ نابهنگام این دوست فرهیخته و متفکر و زحمتکش و متواضع و با صفا به اندازه‌ای است که چشمم درست صفحۀ مانیتور را نمی‌بیند.
نمی‌دانم به چه زبانی باید به خانواده و دوستان و شاگردان و خوانندگانِ آثار گرانقدرش تسلیت بگویم جز اینکه از خداوند بخواهم تحمل این مصیبت را بر آنان آسان و با اجر فراوان همراه کند و او را در جوار مهر خود بهترین پاداش‌ها دهد
هجرت زودهنگام دکتر فیرحی مصیبتی بزرگ برای دانش و علم سیاسی در کشورمان هم به حساب می‌آید. او که تلاش فکری خود را بنا به خاستگاه دوگانۀ دانشگاهی و حوزویش در جهت ایجاد پیوندی معقول بین سنت مأثور و دستاوردهای عصر تجدد صرف کرد تا بدینوسیله گذرگاهی برای خروج از بن بست شرایط سیاسی ایران بگشاید، جایش در جغرافیای دانش سیاسی ایران خیلی خالی خواهد ماند. باشد که مرگ جانگدازش رجوع به آثار متعددش را در بین دانشجویان و اهل اندیشه صد چندان کند و بدین وسیله، اثر و خاطره‌اش تا ابد در این کشور زنده بماند.

احمد زیدآبادی
فصبر جمیل
با قلبی آکنده از اندوه رحلت اسفناک مفضال ارجمند حضرت حجة الاسلام والمسلمین دکتر داوود فیرحی استاد دانشگاه تهران وعضو‌مدعو گروه مطالعات اسلامی فرهنگستان علوم را به اطلاع می رساند . فقدان این پژوهشگر صلح دوست که هرگز چهره مهربانش از خاطر دوستان زایل شدنی نیست برای ارباب فضیلت ثلمه ای جبران ناپذیراست . این فاجعه مولمه را خدمت بازماندگان داغدار وبستگان سوگوار وهمه جامعه فضیلت گستر کشور تسلیت عرض میکنم وبرای روان ان عزیز رضوان واسعه حق متعال وبرای عموم دانشیان از ملت ایران عزت وسربلندی وبرای بسوگ‌ نشستگان این مصیبت صبرجمیل واجرجزیل مسالت دارم.

سید مصطفی محقق داماد
۲۱ آبان ۱۳۹۹

#فرهیختگان، ندای آگاهی
سیدمحمد خاتمی درگذشت فقیه متبحر و عالم متأمل دکتر داوود فیرحی را تسلیت گفت.

بسم الله الرحمن الرحیم
چه تاب‌سوز و جان‌فرسا است شنیدن خبر درگذشت عزیزی که وجودش حجت موجه بود بر سازگاری سنت (اگر دلیری نقد و نه نفی آن را داشته باشیم) و جهان نوپدید انسان روزگار (اگر بر نقد و نه نفی آن دلیری کنیم)؛ و چه خسارت‌بار است فقدان این بزرگ برای عالم اندیشه و ایمان.
روان پاک و تابناک حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر داوود فیرحی در جوار رحمت گسترده الهی آرام گرفت، ولی جان آنان را که انسان را آزاد و عزیز و برخوردار می‌خواهند و می‌دانند و دین خدا را برای فراهم آوردن چنین زندگانی برای انسان می‌فهمند و تفسیر می‌کنند آشوب‌زده و سوزان کرد.
او فقیهی بود متبحر و عالمی متأمل و خیراندیشی متخلق به اخلاق الهی و سیاست شناسی نواندیش و انسان‌دوستی بی‌ریا.
من این مصیبت بزرگ را به همه اصحاب علم و فضیلت و همکاران و همراهان و ارادتمندان به او، بخصوص به خاندان شریف فیرحی، به همسر باوفایش و فرزندان خوب و گرانقدرش و همه بستگان عزادار تسلیت می گویم و از پیشگاه حضرت پروردگار علو درجات این فقید سعید و سلامتی و صبر و اجر بازماندگان معزز را مسألت می‌کنم.
یادش گرامی و راه او پر رهرو باد

سیدمحمد خاتمی
٢١ آبان ١٣٩٩
‌‌
جان آگه با #فرهیختگان
«از رفتنت دهانِ همه باز ...
انگار گفته بودند:
پرواز!
پرواز!»

درگذشت دکتر داود فیرحی خسارتی بهت‌آور و حسرت‌آفرین است. در این سوک دردناک و پردریغ حقیقتاً دست و پای قلم از رفتار و ذهن و زبان از گفتار باز می‌ماند.

درباره‌ی اهمیت حضور اخلاقی و فکری او برای نهاد‌ حوزه، نهاد دانشگاه و دانش سیاسی و سیاست اصلاح در ایران گفته‌اند و بی‌گمان بسیار بیش خواهند گفت. خصلت ترکیبی و مبتکرانه‌ی برنامه‌ی فکری‌-‌سیاسی او در پی‌گیری پرسش‌هایی به‌هنگام چنان آثار او را ممتاز و متمایز کرده است که دیگر هیچ پژوهشی درباره‌ی مناسبات میان فقه و سیاست و قانون و اصلاح در ایران از گفت‌وگوی دقیق و نقادانه با او بی‌نیاز نخواهد بود، گفت‌وگویی که از چندی پیش با حضور مهربان و بی‌دریغ او آغاز شده بود و دریغا ناتمام ماند. امیدوارم آن گفت‌وگوها به همت اخوان الصفا و خلان الوفا در غیاب او پی گرفته شود.

حسن خلق و وفا و تواضع و وقار و مهربانی و بی‌آلایشی و نزاهت و بردباری او در مناسبات انسانی و در مباحثه‌‌ی علمی کم‌مانند و مثال‌زدنی بود.

خرمنی از نور و گرما که او در کویر تاریک و ساکت و سرد اندیشه‌ی سیاسی این دیار برافروخته است میرا نیست چرا که از اصیل‌ترین مسأله‌های روزگار ما ایرانیان در آستانه‌ی سده‌ی پانزدهم هجری شمسی جان و مایه می‌گیرد.

درگذشت دکتر داود فیرحی در اوج زایایی فکری و سیاسی خسارتی جبران‌ناپذیر برای ایران و ایرانی است. روان پویا و روشنش در سایه‌سار خرسندی و آرامش و آسایش، شاد و روان باد!

محمدمهدی‌مجاهدی


#فرهیختگان، ندای آگاهی
اندوه درگذشت یک دوست

خبر رسید که محقق ارجمند دکتر داود فیرحی درگذشت. این ویروس لعنتی چه عزیزانی را از ما می گیرد! فیرحی دانش آموخته حوزه و دانشگاه بود و در دانشکده علوم سیاسی دانشگاه تهران تدریس می کرد. او در اوج شکوفایی علمی و پژوهشی بود که در ۵۶ سالگی چشم از جهان فروبست. چه عمر کوتاه و در عین حال پر ثمری!
چند بار به مناسبتی‌هایی نوشته‌ام که کسانی می‌توانند در تفکر دینی سنتی نوآوری بکنند و به اندیشه‌های تازه و خلاق و کارآمد در قلمرو دین و جامعه و سیاست برسند که دو فرهنگه باشند یعنی هم با معارف سنتی اسلامی آگاه باشند و هم کم و بیش مجهز به معارف نوین باشند و از «امتزاج افق ها» سنتزهای تازه و تحول آفرین استخراج کنند. فیرحی یکی از مصادیق چنین متفکران بود. او هرچند به صفت روشنفکری و یا نواندیشی دینی شهره نبود و ادعایی هم نداشت ولی یکی از نقاط قوت او پژوهشگری بود و گفتن ندارد که «پژوهش»، به معنای دقیق و متعارف کلمه، دستمایه اولیه هر نوع نواندیشی و نوآوری در حیطه اسلام و تجدد است. پژوهش های بسیار مفید فیرحی از منابع بسیار خوب و پر ارج این استاد فقید برای عموم نواندیشان مصلح معاصر است.
در این باب سخن بسیار است و باید در جایی حق این دوست عزیز و فقید را ادا کرد.
فعلا آنچه می توان با دریغ و درد گفت، این است که: مرگ چنین خواجه نه مرگی است خرد! اندوه این عزیز را به خانواده و بستگان و دوستانش تسلیت می گویم. برای آن عزیز رحمت و غفران الهی و برای بازماندگان شکیبایی و پاداش نیکو آرزو می کنم.

حسن یوسفی اشکوری


#فرهیختگان پیک آگاهی شماست
انّاللّه و انّاالیه راجعون

درگذشت شادروان حجة الاسلام و المسلمین دکتر داود فیرحی استاد دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران و عضو شورای عالی علمی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی مایه تٲلم و اندوه اینجانب و همه دوستداران علم و معرفت گردید.این استاد برجسته دانشگاه و فقیه نواندیش حوزه از برجسته ترین نمادهای علمی کشور در زمینه پیوند دادن دانش مدرن با فقه و اندیشه سیاسی بود.بی تردید تکاپوهای علمی و فقهی و دیدگاههای تازه ایشان در این زمینه، برگ جدیدی را در تاریخ فقه و اندیشه سیاسی شیعی و اسلامی گشوده است.
در دیداری که در سال ۹٨ برای مشورت درباره نگارش مدخل دولت برای جلد ۲۴ دائرةالمعارف بزرگ اسلامی با ایشان داشتم، از پروژه های فکری کنونی و برنامه های آتی اش گفت.به راستی که نظم ذهنی و تعهد کامل او به روشهای پژوهش آکادمیک همیشه مایه اعجاب من بود.زهی اسفا که بلای عالمگیر کرونا ایشان را در فصل پختگی و شکوفایی اندیشه از ما گرفت و ایران و جهان اسلام را از اندیشمندی روشنگر، وطن دوست، با اخلاق و متدین محروم کرد.
اینجانب از طرف خود و همۀ استادان، پژوهشگران و کارکنان مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی این مصیبت بزرگ را به جامعه دانشگاهی و حوزوی کشور، خانواده گرانقدر ایشان و ملّت شریف ایران تسلیت می گویم.از خداوند متعال برای آن عزیز فقید، علو درجات و برای خانواده، خویشاوندان و دوستان و شاگردان ایشان صبر جمیل و اجر جزیل مسئلت دارم.

کاظم موسوی بجنوردی
https://t.me/arshivefarhikhtegan/453

#فرهیختگان، ندای آگاهی
در سوگ دکتر فیرحی عزیز

با تأثر و تأسف فراوان استاد ارزشمندی را از دست دادیم که با پژوهش‌های رهگشا و سعۀ صدر مثال‌زدنی‌اش، مطالعات دینی و سیاسی دهه‌های اخیر ایران را غنا می‌بخشید و در تکامل فرهنگی جامعۀ ما اثر می‌گذاشت. فقدان این پژوهشگر گرانقدر را به خانواده گرامیشان و همۀ علاقمندان به راه و رسم آن مرحوم تسلیت عرض می‌کنم.

محمد مجتهد شبستری
۱۳۹۹/۸/۲۱


#فرهیختگان، ندای آگاهی
آقای روحانی! این مسیر از پاستور نمی‌گذرد!

من نمی‌دانم خداوند زمین ساختمان پاستور و آسمان آن را از چه آفریده است که هر کس مدتی ساکن و مستأجر آن می‌شود همان مقدار استعداد و واقع بینی قبلی‌اش را نیز از دست می‌دهد و نگاهش به واقعیات تیره و تاریک می‌شود!
نمی‌دانم چه اتفاقی باید در این کشور بیفتد تا ساکنان پاستور به این نتیجه برسند که راه تنش‌زدایی احتمالی با آمریکا از این ساختمان عبور نمی‌کند.
از زمان مرحوم هاشمی تا کنون، هر رئیس جمهوری که در صدد برآمده است تا به زعم خود گرۀ رابطه با آمریکا را بگشاید، پس از یک دور هیجان کاذب در جامعه، عملاً از پس کار بر نیامده و بر سرخوردگی اجتماعی افزوده است.
با اینکه این تجربه چون چراغی بر ایوان تاریک سیاست ایران می‌درخشد، حسن روحانی گفته است:
"هدف ما این است که ایران در تعامل با جهان باشد و فشار تحریم را از دوش مردم برداریم و تحریم ظالمانه لغو شود. هر جایی، هر فرصتی برای این کار باشد ما اقدامات خود را انجام می‌دهیم و هیچ‌ کس حق فرصت‌سوزی ندارد".
از این سخنان چنین برمی‌آید که او می‌خواهد از فرصت پیروزی جو بایدن در انتخابات آمریکا برای تشنج‌زدایی درروابط ایران و آمریکا سود جوید.
البته پیروزی بایدن را می‌توان فرصتی برای تشنج‌زدایی در روابط تهران - واشنگتن فرض کرد مشروط بر اینکه ارکان اصلی قدرت در ایران نیز آن را به صورت فرصت ببینند و الّا اگر این ماجرا فقط به چشم آقای روحانی و یاران او در پاستور به عنوان فرصت دیده شود، نه فقط فرصت نیست، بلکه سرابی است که بر بغرنجی و خامت اوضاع خواهد افزود.
تجربۀ سالیان دراز نشان داده است که هر نوع تعامل با آمریکا از حدود اختیارات و توان رؤسای جمهور خارج است و اینکه بگویند در این میسر "به نظرات رهبری هم توجه خواهد شد" چیزی از این معادله را تغییر نمی‌دهد.
واقعیت این است که تنها نهاد رهبری در ایران توان و قدرت تصمیم‌گیری نهایی در مورد این معضل را دارد. بنابراین اگر رهبری مخالف رفع تنش در روابط دو کشور باشد، به طور قطع از رئیس جمهور کاری در این جهت جزمغشوش کردن اوضاع برنمی‌آید واگر هم موافق باشد، استلزام منطقی آن تشکیل هیئتی به عنوان نمایندۀ تام‌الاختیار مجموعۀ نظام سیاسی و اعلام آن به صورت رسمی و علنی است تا هم جامعه نسبت به پایداری نتیجۀ آن امیدوار باشد و هم نیروهای درون نظام امکان کارشکنی در مسیر آن را نداشته باشند.
طبعاً رئیس جمهور می‌تواند نظر خاص خود را در این مورد با افکار عمومی و نهادهای تصمیم‌گیر صریحاً در میان بگذارد اما پیش انداختن خود برای امری که قدرت و توان آن را ندارد، فرصت‌سوزی هر فرصت بالقوه‌ای است که در این زمینه ممکن است ظهور کند.
بنابراین، اگر از آقای روحانی در مقام ریاست جمهوری کاری ساخته است به جای آکه فضای هیجانی کاذبی در سطح جامعه برانگیزد و غوغای بی‌حاصل دوباره‌ای به پا کند، بهتر است وقت خود و دولتش را صرف مهار و کنترل شیوع بی‌سابقۀ ویروس کرونا در کشور کند تا مردم رنج کشیدۀ این سرزمین دسته دسته عزیزان خود را غریبانه تحویل گورستان ندهند!

احمد زیدآبادی


#فرهیختگان، ندای آگاهی
شمشیر و قلم؛ به یاد دکتر داود فیرحی

سیدحسن اسلامی اردکانی

✔️امروز که این خبر را شنیدم، به اولین دیدارها و گفتگوهایمان فکر کردم. دهه هفتاد بود که او را، که هنوز دانشجوی دکتری بود، دیدم و درباره رساله‌اش پرسیدم. گفت که با الهام از فوکو بحث نسبت دانش، قدرت و مشروعیت را در جهان اسلام دنبال می‌کند. همان که بعدها به وسیله نشر نی بارها بازچاپ شد...
📎 پیوند به متن کامل این یادداشت در سایت دین‌آنلاین


جان آگه با #فرهیختگان
« بزرگ بود و از اهالی امروز بود
و با تمام افق های باز نسبت داشت
و لحن آب و زمین را خوب می فهمید»

خبر تکان دهنده بود و بهت آور؛ دکتر داوود فیرحی، استاد مبرز علوم سیاسی دانشگاه تهران، بر اثر ابتلای به ویروس کرونا، روی در نقاب خاک کشید و به سمت بی سو پرواز کرد. هنوز دانشجوی فلسفه در انگلستان بودم که با نام و آثار ایشان آشنا شدم و آنها را در مطالعه گرفتم؛ فقیهی که دکتری در رشته علوم سیاسی داشت و دلمشغولِ بازاندیشی درباره رابطه میان دولت، فقاهت و مشروعیت سیاسی در ایران معاصر بود و پروژه جدی خویش را آهسته و پیوسته پیش می برد. پس از بازگشت از انگلستان، روزگاری که در « موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه» بودم؛ چند باری در دانشگاه تهران، همچنین برخی محافل خدمتشان رسیدم و از گفت و گوی با ایشان بسیار بهره بردم. افزون بر فضل و همت و پشتکار ستودنی، گشوده بود و آرام و متواضع و متین؛ مجموع فضایلی که اوقاتت را از همنشینی با او خوش می کرد. در میان دوستان روحانی ای که طی بیست سال اخیر داشته ام و از همصحبتی و همسخنی و مباحثه با آنها آموخته و حظ برده ام؛ صفای باطن آن یار سفر کرده مثال زدنی بود. چند باری با یکدیگر درباره نواندیشی دینی معاصر گفتگو کردیم؛ از ناقدانِ همدلی بود که عالمانه در این میراث نظر می کرد. از سر لطف ملاحظات انتقادی خویش درباره کارک هایم را نیز با من در میان گذاشتند؛ آموختم و استفاده کردم. از بخت بلند آمریکای شمالی و اروپا نشینان، به لطف و پیگیری دوست روحانی عزیز دیگری، مرحوم فیرحی، از بهار سال جاری در جلسات مجازی حلقه « دیدگاه نو/ سرای گفت و شنود» که به همت بلند برخی دوستان عزیز تورنتو از هشت ماه پیش دایر شده، از بهار امسال حضور یافتند. افزون بر ارائه یک سخنرانی در نقد نواندیشی دینی، به رغم اختلاف ساعت، تا پیش از بیماری، در عموم جلسات سخنرانی این محفل مجازی شرکت می کردند و با اهالی فکر و فرهنگی که از قضای روزگار این سوی کره خاکی، ساکن شده اند، بحث و گفتگو می کردند. حقیقتا فرصت مغتنمی برای همه ما بود. پس از شنیدن خبر تلخ امروز، چشمم به برخی از آثار مرحوم فیرحی در کتابخانه ام....افتاد؛ همچنین به سراغ « تلگرام» رفتم و پیام های پر از مهر و محبت ایشان در تلگرام را مرور کردم که برایم از ایشان به ماندگار خواهد ماند. سخت مغموم شدم و بغضی سنگین، گلویم را فشرد و لعنت بر کرونایی فرستادم که این عزیز را از ما گرفت. جای کار بسیار داشت و اگر اجل مهلت داده بود، می توانست تا بیست- سی سال دیگر بماند و بپاید و ببالد و پروژه خویش را پیش ببرد و باران صفت نزدیکان را گوهر بخشد و دوران را، باران. افسوس که « نشد روبروی وضوح کبوتران بنشیند» و پر کشید و « پشت حوصله نورها دراز کشید» و هیچ فکر نکرد که ما« برای خوردن یک سیب چقدر تنها ماندیم». میراث ماندگار بر جای مانده از او، قطعا بکار پژوهشگران حوزه اندیشه سیاسی، فقه سیاسی و نواندیشی دینی می آید. صبر بر این مصیبت را به دعا از جان جهان، برای خانواده داغدیده و بستگان و دوستان آن عزیز، خواستارم. پیام پر از مهر و رحمت خویش را به گوش باد صبا می خوانم تا مگر به روح و مزار پاک آن عزیز رساند:

ای صبا ای پیک دورافتادگان اشک ما بر خاک پاک او رسان


سروش دباغ


#فرهیختگان، ندای آگاهی