#فرهیختگان، ندای آگاهی

🔻از تأکید بر اندیشه سیاسی تا اهمیت دادن به جریان‌های سیاسی در جهان اسلامی؛ گفت‌وگو با محمد مسجدجامعی درباره مرحوم داود فیرحی

✔️سردبیر دین‌آنلاین: خبر درگذشت دکتر داود فیرحی را که شنیدم به سراغ دکتر محمدمسجدجامعی در دفتر وی در مؤسسه مطالعات راهبردی اسلام معاصر(مرام) رفتم تا با او درباره اندیشه‌ها و نظرات استاد فیرحی گفت‌وگو کنم. مسجدجامعی که تجربه سفارت واتیکان و مراکش را دارد در حوزه مطالعات سیاسی «زمینه‌های تفکر سیاسی» را نوشته و دکتری ژئوپلتیک را در دانشگاه پیزای ایتالیا گذرانده است. او به ژئوپلتیک اهمیت می‌دهد و معتقد است برای فهم وقایع باید به همه عناصر دخیل توجه کرد و تأکید تک‌بعدی رهزن است و نتیجه‎‌ای ندارد. برای همین به گمان وی محققی مانند داود فیرحی که همه وقایع را از زاویه نظریه و اندیشه سیاسی می‌بیند به عناصر فرهنگی و جغرافیایی کمتر توجه دارند.

پیوند به متن کامل این گفت‌وگو در سایت دین‌آنلاین


#فرهیختگان، ندای آگاهی

منطق موجهات سنتی

زمان فارابی و فیلسوفان پس از او تا ابن سینا زمان ترجمه، شرح، تعلیقه نویسی و به ندرت تألیف رساله های کوچک منطقی یا فلسفی بوده است. ابن سینا با روی گردانیدن از شرح و تعلیقه نویسی سنت تألیف کتاب و نگارش رساله به ویژه رساله های منطقی را بنیاد نهاد.

ابن سینا در نگارش منطق به عربی و در بیان مسئله های باریک منطق توجهات، موضوعی که فارابی بدان چندان نپرداخته بود، بر نکته ها و ابهاماتی انگشت نهاد که پس از او محل بحث های فراوان در این سنت شد.

اوج شکوفایی این نکته یابی ها قرن هفتم و در دو کتاب رساله ی شمسیه نوشته نجم الدین کاتبی قزوینی و مطالع الأنوار نوشته ی سراج الدین ارموی و شرح استادانه ی قطب الدین رازی تحتانی بر این دو کتاب به ویژه بر کتاب مطالع الأنوار است.

در این شرح به نکته هایی در منطق موجهات اشاره شده که اهمیت آنها تنها در نیمه ی دوم قرن بیستم شناخته شد. نیکولاس رشر فیلسوف و منطق دان معاصر که پژوهش های گسترده ای در آثار منطقی فرهنگ اسلامی کرده است، با توجه به ترکیب زمان با ضرورت و امکان در منطق موجهات این آثار می نویسد :

«به عقیده ی من با اطمینان می توان گفت - مگر اینکه کشف هایی تازه در فلسفه لاتینی خلاف آن را ثابت کند - نظریه ی منطقی مفهوم های زمانی به چنان درجه ی بالایی در منطق عربی رسید که در هیچ برهه ی بعدی پیش از زمان ما، به آن درجه نرسیده بود.»

منبع :
- ضیاء موحد؛ منطق موجهات
- Nicholas Rescher. "Modal Syllogistic in arabic philosophy" in studies in modality, Oxford
----------------
منطق و فلسفه و کلام


#فرهیختگان، ندای آگاهی

سخنرانی استاد ضیاء موحد: "ابن سینا و جهانهای ممکن"، سالِ (1389)2011، موئسسه حکمت و فلسفه

ماریو بورِگارد (Mario Beauregard) استاد علوم عصب‌شناختی در دانشگاه آریزونای امریکا به همراه یک روزنامه‌نگار در حوزه علم و دین، کتابی با عنوان «مغز معنوی: دفاع یک عصب‌شناس از روح» نوشته‌اند. این کتاب به ویژه از آن جهت قابل توجه است که حاوی بخشی از پژوهش‌های دست اول بورِگارد بر روی مغز راهبان کانادایی است. بورِگارد استدلال می‌کند که مادی‌انگاری (ماتریالیسم) نمی‌تواند آگاهی را تبیین بسنده کند، او به دیدگاهی باور دارد که نام آن را پسامادی‌انگاری (پست-ماتریالیسم) می‌گذارد. از نظر او، مادی‌انگاری نتیجه‌ی بی-برو-برگرد پژوهش‌های علمی نیست، بلکه صرفا پیش‌فرض بسیاری از دانشمندان است.او معتقد است که فرامادی‌انگاری تبیین بهتری از پدیده‌ی آگاهی به دست می‌دهد. بورِگارد مشخصا معتقد است که تبیین طبیعی‌باورانه از تجارب دینی تبیینی بسنده نیست و تجارب دینی را می‌توان حاکی از امری فراطبیعی به حساب آورد. فایل پی‌دی‌اف کتاب و نیز لینک دانلود فایل‌های خوانش صوتی کلّ کتاب (۲۵۸ فایل) در ادامه می‌آید. توضیح عکس - ماریو بورِگارد در کنار دالایی لاما:
bit.ly/38SF74S

یاسر میردامادی

#فرهیختگان صدای فرزانگان

یقین دروم اثر امشو به های های مو نیست

خراسانیات

هنرمندان:
محمدرضاشجریان
پرویزمشکاتیان

دراین اثر که برگرفته از موسیقی مقامی خراسان است،از سروده‌های باباطاهر و ملک الشعرای بهار استفاده شده است.
این آلبوم در سال ۱۳۶۵ وبا اجرای گروه عارف ضبط شده است.

#فرهیختگان پیک آگاهی شماست

در کلیسای کاتولیک، سنتی وجود دارد که کسی اگر «شفا» بگیرد، سال‌ها و بلکه دهه‌ها روی فرد «شفا» یافته گروهی از پزشکان مستقل از کلیسا متشکل از ۶ متخصص کار می‌کنند و اگر دو سوم این گروه از پزشکان بگویند که از نظر پزشکی توضیحی برای بهبودی بیمار ندارد، آن‌گاه کلیسای کاتولیک رسما آن‌را «شفای مسیح» اعلام می‌کند. گفتنی است معیارهای تأیید معجزه از سوی کلیسای کاتولیک از سال گذشته (۲۰۱۶ میلادی) به دستور پاپ فرانسیس سخت‌گیرانه‌تر از گذشته شده است. برای «قدّیس» اعلام کردن نیز یکی از شرایط کلیسای کاتولیک آن است که نامزد مقام قدّیسی باید در زمان زنده بودن یا پس از مرگ خود کسی را «شفا» داده باشد. از این رو برای «قدّیس» اعلام کردن هم به فرایند چک دانشمندان نیاز است. این دانشمندان لزوما خداباور یا مسیحی نیستند. در مشاهده مشرّفه‌ی شیعه هم که «شفا» کم‌وبیش رخ می‌دهد ما شدیداً نیاز به ایجاد چنین سنتی هستیم و الا به راحتی باورهای افراد بازیچه قرار می‌گیرد. شنیده‌ام در حرم امام رضا گروهی برای راستی‌آزمایی کسانی که مدعی «شفا»‌ هستند وجود دارد اما هیچ گزارشی از چندوچون آن ندیده‌ام. این را بیفزایم که من گرچه شخصا به معجزات باور دارم (و مثل هیوم از اساس منکر معجزات نیستم، البته مطابق یک تفسیر از هیوم بر اساس تفسیری دیگر هیوم «از اساس» منکر معجزات نیست) اما اولا مدلل ساختن معجزه باید پس از آن باشد که تبیین طبیعی‌باورانه از آن محال وقوعی یا بسیار بعید شود و دوم این‌که معجزه از آن‌جا که در ادیان دیگر (مسیحیت، هندوئیسم و غیره) هم وجود دارد، حقانیت هیچ دین خاصی را ثابت نمی‌کند و اگر حجیتی داشته باشد (که به نظرم دارد) تنها در این حد است که طبیعی‌باوری (نچورالیزم) را تضعیف می‌کند.
یاسر میردامادی

https://www.deseret.com/2016/12/19/20602514/why-the-catholic-church-sometimes-turns-to-science-to-investigate-miracles#pope-francis-passes-in-front-a-portrait-of-mother-teresa-as-he-is-driven-through-the-crowd-at-the-end-of-a-canonization-ceremony-in-st-peters-square-at-the-vatican-on-sept-4-2016-where-francis-declared-mother-teresa-a-saint


#فرهیختگان راهی به رهایی

برگزاری نشست «روز جهانی فلسفه»
با سخنرانی:

دکتر محمدرضا حسینی بهشتی:
فلسفه و بحران‌های معاصر

دکتر حسین مصباحیان:
اعتماد به خود، احترام به دیگری: در ضرورت به رسمیت شناختن متقابل

دکتر علی‌اصغر مصلح:
پدیدارشناسی «دیگری» در ماجرای قتل ساموئل پتی

پنجشنبه ۲۹ آبانماه ۱۳۹۹ ساعت ۱۵:۳۰
لینک پیوستن به نشست:
https://webinar.ihcs.ac.ir/b/ihc-fxk-mhk

#فرهیحتگان، صدای فرزانگان

گزیده‌ای از آخرین گفت‌وگوی حجت‌الاسلام دکتر فیرحی که با مجلهٔ «خیمه» درباره خوانش سلیقه‌ای تاریخ اسلام انجام شد

🔴 یک دوره ابوذر محبوب می‌شود یک دوره سلمان!

✔️ بهترین شیوه برای سیره‌پژوهی عبور از پیش‌فرض‌های کلامی و ایدئولوژی‌هایی است که امروزه به وجود آمده است.
✔️ ما معتقدیم که امام، معصوم بوده و برای امامت نیز از جانب خداوند منصوب شده است، سپس می‌گوییم حکومت جزئی از امامتِ معصوم است. در نتیجه وقتی به روایاتی از امام علی(ع) می‌رسیم که در مورد بیعت و انتخاب است و با پیش‌فرض‌های کلامی ما سازگاری ندارد، آنها را کنار می‌گذاریم.
✔️ اخیراً کتابی دیدم که سخنان امام حسین(ع) در آن جمع‌آوری شده بود، اما مؤلف این کتاب، بخش‌هایی که ناظر به تأیید بخشی از سیرهٔ خلفای راشدین توسط امام حسین(ع) بود را ترجمه نکرده بود. لذا یکی از مشکلات ما در مواجهه با نصوصِ ناظر به سیرهٔ ائمه(ع)، به‌ویژه سیرهٔ سیاسی که محل مناقشه با اهل‌سنت است، فشار پیش‌فرض‌های کلامی بر فهم نص محسوب می‌شود.
✔️ تئوری‌ها مبنای روش‌شناسی دارند و کمک می‌کنند که بتوانیم با نص، انس بیشتری بگیریم، اما ایدئولوژی‌ها اینگونه نیستند. مثلاً اصل بر این است که اسلام یک دین انقلابی است و باید ائمه(ع) و صحابه را به‌گونه‌ای ببینیم که انقلابی باشند. بنابراین می‌بینید که ابوذر در ادبیات مرحوم شریعتی برجسته می‌شود، اما از سلمان خبری نیست. یا می‌بینید که در یک برهه از زمان، ناسیونالیسم برجسته می‌شود و در نتیجه سلمان مورد توجه واقع می‌شود. یا حتی مبتنی بر همین درک ناسیونالیستی، ائمه(ع) به نوعی، ایرانی تفسیر می‌شوند. در نتیجه بخش بزرگی از نص را به این ترتیب تعلیق می‌کنیم، یعنی زبان نص را می‌بندیم و جلوی متن را می‌گیریم که حرف نزند.
✔️ به نظر می‌رسد که قدما آزاداندیش‌تر از امروزی‌ها بودند که دو دلیل داشته است؛ یکی از دلایلش این بود که آزاداندیشی برای یک فقیه حُسن محسوب می‌شد و همین که به نتیجه می‌رسید می‌گفت اگر این حکم خدا باشد، تا اطلاع ثانوی تابع آن هستم.
دوم اینکه، سنتی وجود داشت که بر آن اساس مجتهد، حرف‌های خود را به صورت بی‌محابا می‌زد، اما امروز اینچنین نیست و اگر بخواهند حرفی بزنند به لحاظ سیاسی و اجتماعی بایکوت می‌شوند. از طرفی به لحاظ روانی هم انسان‌ها شهرت را بر نواندیشی ترجیح می‌دهند و از همین‌رو قول مشهور اطمینان‌آورتر محسوب می‌شود.
✔️ از زمان رحلت امام خمینی(ره) فقط چند دهه می‌گذرد، اما شاهدیم که از آثار ایشان تفاسیر بسیار متفاوتی ارائه می‌شود و با این وصف تصور کنید که وضعیت در مورد سیرهٔ ائمه(ع) به چه صورتی خواهد بود. باید این شهامت را داشته باشم که به متون بازگردیم و ذهنمان را از پیش‌فرض‌های مهم کلامی و ایدئولوژیک خالی کنیم و اگر به نتیجه‌ای رسیدیم بگوییم این حکم خدا است و تابع آن هستیم.

متن کامل در شمارهٔ ۱۳۷ منتشر شده است

#فرهیحتگان، صدای فرزانگان

🔶 دانش‌آموزانی که برای درس خواندن سر به کوه گذاشتند

🔹 پس از دانش آموزان روستایی در گیلان که برای دسترسی به اینترنت و استفاده از شبکه شاد در کنار جاده مجبور به درس خواندن شده بودند؛ این بار تصاویری از دانش آموزان اسفراینی که سر به کوه گذاشتند، خبر ساز شد.

🔹 دانش آموزان روستای اردغان از توابع دهستان میلانلوی شهرستان اسفراین، این روزها برای استفاده از اینترنت و دسترسی به شبکه آموزشی شاد، باید کیلومترها کوه‌پیمایی کنند!/ تسنیم



جان آگه با #فرهیختگان

⭕️ دومین دورهٔ همایش ملی ادبیات، انسان، شهر

🔻نگاهی به #انسان و #زندگی از دریچهٔ #ادبیات

🍃 اساتید: همایون کاتوزیان، داوری، مهاجرانی، محقق داماد، کزازی، امینی، یثربی، علی‌زمانی، میرشکاک، عبدالملکیان، دخانچی، شهرستانی و...


🗓 شروع از یکم آذرماه

✔️ حضور برای همهٔ علاقه‌مندان، آزاد و رایگان است.

🔷 لینک پخش زنده (اسکای‌روم، آپارات):

🌐http://skyroom.online/ch/seifdar76/adabiat-ensan-shahr
🌐http://aparat.com/adabiat_ensan_shahr/live


#فرهیختگان، ندای آگاهی

‏چهل روز از کوچ‌ راوی حزن‌‌ها و‌دردهای ناگفته‌مان گذشت.
‏⁧ #محمدرضا_شجریان ⁩
‏ویدیو: مهریاد ‌کیارسی


جان آگه با #فرهیختگان

نویسندگان فرانسوی در مخالفت با تعطیلی کتابفروشی ها در دوران قرنطینه، بعنوان حرفه ای غیرضروری، بسیج شدند. الكساندر ژاردین، روز یکشنبه مورخ ۱۵ نوامبر در مصاحبه با شبکه BFMTV، اعلام داشت که ما نویسنده های فرانسوی مصمم به پرداخت جریمه کتابفروشی هایی که مقاومت کرده و حاضر به تعطیلی کتاب و کتاب فروشی نشده اند، هستیم.

علل پیدایش دیکتاتورها

مصطفی ملکیان

🔹به نظر من، سه دسته آدم هستند که باعث پیدایش دیکتاتورها می‌شوند و یک انسان عادی را به دیکتاتور تبدیل می‌کنند.

1️⃣ انسان‌هایی که ظاهر و باطن‌شان متفاوت است (می‌توانیم آنها را چاپلوس بنامیم..)

2️⃣ کسانی‌که می‌خواهند کارناکرده به مزد برسند؛ طالبان گنج بی رنج. چنین کسانی مجبورند به آنان که همۀ مزدها نزد ایشان است نزدیک شوند و..

3️⃣ کسانی‌که دچار خلایی درونی‌اند و لذا مجبورند خود را به مرکزی متصل کنند. آنان احساس می‌کنند که همچون قایقی متزلزل‌اند و به عروة‌الوثقایی نیاز دارند. هرسه مشکل مذکور، فرهنگی است. اگر در جامعه‌ای این سه دسته افراد موجود نباشند، هیچ‌کس مجالی برای دیکتاتور شدن نمی‌یابد؛ اگر هم کسی هوس دیکتاتوری داشته باشد، بی‌آنکه قهر و غلبه ای در کار باشد می‌پژمرد و به نوعی دیکتاتوری دن کیشوت‌وار تبدیل می‌شود: کسی‌که فکر می‌کند سیطره دارد ولی در واقع فاقد سیطره است.


کتاب «تقدیر ما، تدبیر ما..»

#فرهیختگان، ندای آگاهی

یاسر میردامادی:

امیر صائمی، استاد فلسفه‌ی اخلاق و عضو هیأت علمی گروه فلسفه‌ در پژوهش‌گاه دانش‌های بنیادی (آی‌پی‌ام)، اخیراً پادکستی برای قصه‌گویی زده است. ورود فیلسوفان به حوزه‌ی عمومی بسیار مغتنم است نه فقط از جهت مفید بودن‌ فیلسوفان برای حوزه‌ی عمومی بلکه هم‌چنین از جهت مفید بودن حوزه‌ی عمومی برای فیلسوفان:
https://t.me/beyondstoriespodcast

جان آگه با #فرهیختگان

در رثای دوستی که گفت "نه"


امیر رضایی

مجید شریف در سال ۱۳۷۴ که ، به تعبیر خودش ، در جست و جوی راهی ورای فاجعه ( حصر و شکنجه ) و رسوایی ( در غرب به بیهودگی ماندن ) بود ، با انتشار دو بیانیه در خارج از کشور که در آن از حق مسلم شهروندی و حق زیستن در وطن خویش سخن گفته بود ، دلیرانه به میهن بازگشت و راه بازگشت را برای عده‌ای از فعالان در پس خود هموار کرد. او زمانی تصمیم به بازگشت گرفت که فضای داخل در انسداد کامل بود و کسی را یارای بازگشت نبود. از این رو دوستانش به او توصیه می‌کردند که دست به چنین خطری نزند و با جان خویش بازی نکند ، اما او بازگشت به میهن و زندگی کردن در آن را حق طبیعی خود می‌دانست و در نهایت دل به دریا زد و با تصمیمی دلیرانه ، که از غرور بلندش ناشی می‌شد ، با ذوق و شوقی وافر به ایران بازگشت تا در وطن خویش به مسئولیت اجتماعی ، فرهنگی ، مدنی و سیاسی مسالمت‌جویانه‌اش ادامه دهد .

اما او را به دلیل فعالیت سیاسی‌اش در خارج به دفعات احضار کردند تا با ترفند تهدید و تطمیع به تسلیمش وادارند اما پاسخ او همیشه روشن بود : "نه"

او پس از بازگشت سه سال پربار را در وطنی که بدان و به مردم آن عشق می‌ورزید به سر کرد. هفت ، هشت ترجمه خوب و عالی دستاورد فرهنگی این دوره کوتاه بود . نظم ، دقت ، پشتکار ، خلاقیت ذهنی ، احساس مسئولیت اجتماعی ، گرایش به مردم ، شهامت مدنی و.... همه و همه کمکش می‌کردند تا در خلق آفرینش‌های فرهنگی و فعالیت.های مدنی پر‌کار و توانمند و ثمربخش باشد . و اگر می‌گذاشتند که او زنده بماند بی‌گمان به توشه فرهنگی این سرزمین می.افزود به ویژه که این ا‌واخر از ترجمه خسته شده بود و قصد داشت دست به تالیف ببرد . اما دریغ و درد که پیش از آن که این سرو بلند‌قامت سایه‌اش را بیشتر بگستراند ، تیغ جهل و تعصب و نفع در عین بی‌گناهی او را فرو‌افکند و از این مرز و بوم کهن شوربختانه باز هم سرو بلند بالای دیگری را ربود.

یادش گرامی ۲۸ / ۸ / ۹۹


#فرهیختگان، ندای آگاهی