۱۲ فروردین ۱۳۵۸

رفراندوم آری یا نه به نظام جمهوری اسلامی

عکس از آرشیوملی ایران


#فرهیختگان، ندای آگاهی

مستند قحطی بزرگ در ایران
سال‌های ۱۲۹۸ – ۱۲۹۶ خورشیدی


#فرهیختگان، ندای آگاهی

سابقه و سبب برگزاری سیزده بدر در سنت‌های ایرانی

سجاد آیدنلو


#فرهیختگان، ندای آگاهی

اشاره مهدی نصیری مدیر مسول سابق کیهان به سیره امام علی(ع) و سیاستی که با شعار آن انقلاب شد

#فرهیختگان، ندای آگاهی

شش لباس دور ریختنی که باید آن را در سال جدید به آتش کشید!


مجتبی لشکر بلوکی


☘نوروز بمانید که نوروز شمایید☘



نکته 👈(به سراغ کمد ذهنیت ها و عادهایتان بروید .دربش را باز کنید .کمی از آن فاصله بگیرید و از دور به آن ها خودتان نگاه کنید .شاید این لباس ها ، باید دور انداخته شوند:

شش لباس کهنه ذهنی و دور ریختنی 👇



سال نو، فرصتی است برای پوشیدن لباس های نو و کنار گذاشتن کهنه ها
لباس ها، فقط کت و شلوار و پیراهن نیستند. لباس ها، عادت های ما هستند. می شود عادت های قدیمی و ذهنیت های کهنه را کنار گذاشت و رفتارهای جدید را تجربه کرد.
بنابراین به سراغ کمد ذهنیت ها و عادت هایتان بروید. دربش را باز کنید. کمی از آن فاصله بگیرید و از دور به آن ها خودتان نگاه کنید. شاید این لباس ها، باید دور انداخته شوند:

»» لباس انتظار برای شانس
اگر فکر می کنیم که آدم های موفق در اثر شانس به موفقیت رسیده اند سخت در اشتباهیم. کافیست زندگی هر کدام از کارآفرینان را بخوانیم موفقیت از عرق کردن و تلاش کردن و شکست خوردن به دست آمده. شانس، فرصت هایی است که یک ذهن آماده و کارکرده روی هوا می زند و نه صرفا یک انسان منتظر و خواب آلوده. خلاصه آنکه شما باید بروید در خانه شانس در بزنید و نه برعکس.

»» لباس کمال‌گرایی افراطی
کمال‌گرایی افراطی یعنی من باید در یک موضوع/زمینه/حوزه، به 100% برسم اگر نرسم باید آن را کنار بگذارم. لباس جدید می تواند این باشد: فقط یک پله بیشتر با گام های استوار.

»» لباس اهداف حقیر و مبتذل
این عادت فکری باعث می شود که هدف گذاری های کوچک یا مبتذل انجام دهیم. مثلا اگر در سبد اهدافمان فقط خانه و مدرک و شهرت است، یک جای کار ایراد دارد، انسان بودنِ انسان به داشتن اهداف فرافردی و فراخانوادگی است. به جایش عادت اهداف فراگیر را جایگزین کنید. بزرگ باشید و جهانی بیاندیشید. در جهان امروز که شبکه های اجتماعی در دسترس ماست برای آن که در سطح جهانی عمل کنیم، همه چیز آماده است.

»» لباس دروغ
دروغ روح آدمی را متلاشی می کند، لابد می پرسید چگونه؟ دروغ باعث می شود بین گفتار و باور شکاف بوجود بیاید. تکرار آن باعث می شود که این شکاف به سایر ارکان وجود آدمی نیز سرایت کند اما جمله شکاف بین گفتار و عمل (که می شود خیانت و عدم انجام تعهدات) و شکاف بین باور و گفتار (که می شود دو رویی) و شکاف بین ... دروغ سرآغاز متلاشی شدن روح است. لباس صداقت را بر جان خود بپوشانیم.

»» لباس تکرار دیگران و تقلید
پوشیدن این لباس باعث می شود که هر چه بیشتر شبیه به دیگران شویم. خودمان نباشیم بلکه دیگران را زندگی کنیم. باید جسور بود. لباس تقلید را درید و خودمان برای خودمان تصمیم گیری کنیم. خداوند هر کدام از ما را به صورت یکتا و تکرار نشدنی خلق کرده است.

»» لباس ترس از شکست
شکست ناشی از زمین خوردن نیست. وقتی شکست می‌خوریم که هیچ‌وقت بلند نشویم. ریسک نکردن بزرگ‌ترین ریسکی است که می‌توانیم انجام دهیم. بنابراین در سال جدید، چند تجربه جسورانه برای خودمان تعریف کنیم. حتی اگر در آن ها موفق نشدیم، موفق شده ایم که ترس از شکست را در خودمان بکشیم.

»» و عینک نقطه ضعف
علاوه بر آن شش لباس، در کمد لباس تان ممکن است عینک نقطه ضعف هم باشد آن را بیابید و بشکنید و دور بریزید. همه‌ ما نقاط ضعفی داریم. اما توجه به نقاط ضعف باعث می شود که نقاط قوت خود را نبینیم. سال جدید را بگذارید سال تمرکز بر نقاط قوت. بپرسید با توجه به نقاط قوتم چه کاری می توانم انجام دهم؟

☑️⭕️فراموش نکنیم، این جان آدمی است که باید نو شود و نو بماند و گرنه تحویل سال جز گردش ایام و چرخش زمین نیست. از همین روست که گفته اند: نوروز بمانید که نورزو شمایید! از روی این جمله آخر رد نشوید. 30 ثانیه تامل کنید. نوروز هدیه خداوند به ماست و نوشدن و نو ماندن هدیه ما به اوست.



جان آگه با #فرهیختگان

نسخه شنیداری سخنرانی فرشاد مومنی تحت عنوان : عصر انتخاب های استراتژیک: درباره توافق همکاری اخیر با چین


جان آگه با #فرهیختگان

🔹مستند «حزب خران» در بی بی سی فارسی در روز سیزده فروردین

«حزب خران» که اولین بار در دهه ۲۰ شمسی در مطبوعات ایران ظاهر شد، در دهه ۴۰ بار دیگر توسط دست‌اندرکاران مجله فکاهی شناخته شده توفیق، بعنوان یک صفحه‌ طنز ویژه در داخل آن مجله راه‌اندازی شد.  

عباس توفیق از سردبیران مجله و یکی از بینانگذاران آن حزب می‌گوید آن ایده تنها بعنوان یک کار رسانه‌ای برای مبارزه با ناهنجاریهای اقتصادی و اخلاقی جامعه در نظر گرفته شده بود اما با چنان استقبالی روبرو شد که کم‌کم شکل یک سازمان گرفت، متقاضیان عضو شدن باید «دلایل خریت» ارائه می‌کردند تا پذیرفته شوند و حتی برایشان «کارت حزبی» صادر شود. سیزده‌بدرهم «روز خر» اعلام و بطور ویژه‌ای جشن گرفته می‌شد. مستند حزب خران، روایتی است در مورد این حزب از زبان دست‌اندرکاران آن در بی بی سی فارسی در روز سیزده‌بدر امسال.



#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

‍ آدینه‌ی نیک و عید پاک

امسال نزد مسیحیان غرب آدینه‌ی نیک یا جمعه‌ی مقدس به امروز افتاده است.

این روز را در فرهنگ‌های آلمانی‌زبان Karfreitag و در فرهنگ‌های انگلیسی‌زبان Good Friday و در فرهنگ‌های فرانسوی‌زبان Vendredi saint و در فرهنگ‌های عرب‌زبان الجمعة العظیمة می‌خوانند.

آدینه‌ی نیک از بزرگترین مناسبت‌های جهان مسیحیت، روز بزرگداشت مصلوب شدن مسیح و یادآوری مصائب او ست.

مسیحیان معتقد اند، یک‌شنبه سه روز پس از آن که مسیح در سزرمین جلجتا (جلجتا یعنی جمجمه‌گاه) بیرون بیت‌المقدس بر صلیب رفت و پیکرش به خاک سپرده شد، باز از خاک برخاست.

روز رستاخیز مسیح را مصادف با نخستین یک‌شنبه‌ پس از برآمدن نخستین ماه تمام بهاری گرفته‌اند. این‌چنین، این یک‌شنبه مناسبتی شمسی-قمری است. به همین دلیل، در دو تقویم‌ میلادی (گریگوری و جولیان) در بازه‌هایی گوناگون در نوسان است. ۲۱ مارس نخستین روز بهار در تقویم گریگوری فعلا بر ۳ آوریل در تقویم جولیان منطبق است.

برای مسیحیان غرب که گاه‌شمار شمسی گریگوری را مبنای محاسبه‌ی اوقات گرفته‌اند، یکشنبه‌ی رستاخیز مسیح در بازه‌ای میان ۲۲ مارس و ۲۵ آوریل تغییر می‌کند.

این روز امسال نزد مسیحیان غرب به ۴ آوریل افتاده است. این عید بزرگترین عید در فرهنگ مسیحی است.

این یک‌شنبه را به آلمانی Ostersonntag، به انگلیسی Easter Sunday، و به فرانسوی Pâques، و به عربی عید‌الفصح یا عیدالقیامة می‌خوانند.

واژه‌‌های Pâques و پاک (در ترکیب «عید پاک») و فصح (در ترکیب «عید الفصح») ریشه‌ی واحدی دارند که همان פֶּסַח در عبری کهن است که به آوای pesaḥ (پسخ) خوانده می‌شود و از نظر معنایی و مناسکی، محتمل است بی‌نسبت با سنن کهن «بلاگردانی» ساحران (تعویذ یا Apotropaic magic) نباشد. برخی نیز ریشه‌ی این عید و واژه‌های پیرامون آن را به آیین میترائیسم برگردانده‌اند.

https://t.me/arshivefarhikhtegan/510

محمد مهدی مجاهدی

جان آگه با #فرهیختگان

ساز و آواز ابوعطا
استاد شجریان

تار استاد فرهنگ شریف
آلبوم پیوند مهر

#فرهیختگان، ندای آگاهی

پیام تسلیت معاون میراث‌فرهنگی کشور در پی درگذشت استاد پیشکسوت باستان‌شناسی

معاون میراث‌فرهنگی کشور با صدور پیامی درگذشت میرعابدین کابلی از مفاخر و اساتید پیشکسوت باستان‌شناسی ایران با نزدیک به نیم قرن حضور موثر و فعال در عرصه‌های پژوهش، آموزش و فعالیت‌های میدانی باستان شناسی را تسلیت گفت.

 در متن پیام محمدحسن طالبیان آمده است:
«انا لله و انا الیه راجعون
با نهایت تاسف جامعه و خانواده میراث‌فرهنگی در سال جدید بار دیگر در سوگ یکی دیگر از مفاخر علمی و خدمتگزار خود نشست. خبر درگذشت استاد فرهیخته و  پیشکسوت باستان‌شناسی و میراث‌فرهنگی، شادروان میرعابدین کابلی پس از یک دوره بیماری سخت در آغازین روزهای فصل رویش و بالندگی در پی در گذشت یکی دیگر از اساتید مرمت کشور در سال جدید موجب تاثر و تاسف عمیق شد. 

استاد کابلی از جمله باستان‌شناسان پرتلاش عرصه علم و فرهنگ با بیش از چهار دهه فعالیت در حوزه پژوهش و آموزش بود که از نخستین سال‌های حضورش در سال ۱۳۵۱ در مرکز باستان‌شناسی ایران و پس از آن در سال ۱۳۶۷ در سازمان وقت میراث‌فرهنگی و سپس در پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری علاوه بر مسئولیت‌های خطیر پژوهشی و مدیریتی در ستاد سازمان وقت، با شرکت در بسیاری از کاوش‌های باستان‌شناسی و فعالیت‌های میدانی به عنوان سرپرست کاوش یا باستان‌شناس دستاوردهای علمی در خور توجهی را به جامعه باستان‌شناسی و علمی کشور تقدیم کرده بود.

شركت در كاوش‌های هفت تپه خوزستان، كاوش‌های ابوفندوا در خوزستان، کاوش‌های شهداد كرمان طی سال‌های ۱۳۵۰ تا  ۱۳۵۲و ۱۳۵۵ و ۱۳۵۶ و ۱۳۷۳به عنوان باستان‌شناس، سرپرست و معاون هیئت، بررسی‌ها هلیلان در ایلام، به عنوان سرپرست مشترک هیئت در سال ۱۳۵۳ ، كاوش‌های تپه یحیی كرمان (پیش از تاریخ)، كاوش‌های تپه حصار دامغان (پیش از تاریخ)، كاوش‌های شوش خوزستان (پیش از تاریخ) به عنوان نماینده مركز باستان‌شناسی، كاوش‌های سنگ سیاه برازجان (هخامنشی) به عنوان باستان‌شناس و نقشه بردار، كاوش‌های تپه جلد و خرم آباد لرستان (پیش از تاریخ، ایلامی، ایلامی نو) به عنوان سرپرست هیئت، كاوش‌های ارجان بهبهان (ایلامی نو)،  كاوش‌های شوش (هخامنشی، پارتی ، اسلام) به عنوان سرپرست هیئت در سال‌های ۱۳۶۲،۱۳۶۳، ۱۳۷۴ و ۱۳۷۵، تعیین حریم محوطه باستانی شهداد كرمان به عنوان سرپرست، كاوش‌های ارجان خوزستان (ایلامی نو) به عنوان سرپرست هیئت، بررسی محوطه باستانی قمرود در قم به عنوان سرپرست هیئت در سال‌های ۱۳۶۹ تا ۱۳۷۳ و ... از جمله فعالیت‌های میدانی این باستان‌شناس فرهیخته و پرتلاش است که نتایج دستاوردهای آن در بسیاری از همایش‌ها و نشست‌های علمی در قالب مقاله و سخنرانی ارائه شده است.

علاوه بر تلاش‌ها و فعالیت‌های ارزشمند باستان‌شناسی و معرفی شایسته محوطه‌های بسیار با اهمیت ایران، استاد کابلی مدیریت مسئولانه سایت‌هایی چون شوش و هفت تپه را نیز در دوره طولانی بر عهده داشت و کار حفاظت و مرمت و آموزش به جوانان را توامان انجام می‌داد. از این رو دکتر کابلی در حوزه پژوهش و حفاظت و مرمت جزو پیشکسوتان دلسوز عرصه میراث‌فرهنگی بود که تکرار شدنی نیست.

ضایعه درگذشت این استاد فرهیخته را به جامعه میراث‌فرهنگی و باستان‌شناسی کشور، همکاران و شاگردان او و فرهنگ دوستان تســـلیت عرض کرده و از درگاه خداوند متعال برای آن مرحوم رحمت واسعه الهی و برای بازماندگان صبر و شکیبایی مسئلت دارم. روحش شاد»

جان آگه با #فرهیختگان

اصلاح طلب تمام عیار

سیدعلی میرموسوی:

مهندس مهدی بازرگان از روشنفکران دینی برجسته و موثر چهاردهمین قرن هجری بود که اندیشه و عمل را به هم آمیخت و به تعبیر ماکس وبر رسالت دانشمند و سیاستمدار را ترکیب کرد. چهره­ای پرکار و خستگی ناپذیر با کارنامه ای که بیش از ۸۰ اثر شامل کتاب، مقاله و جزوه در موضوع های گوناگون اجتماعی، مذهبی، سیاسی و علمی تنها بخشی از آن است. مشخصه اصلی و مشترک این آثار پردازش به مسائل و دشواری های فراروی جامعه ایران و کوشش برای ارائه راهی برای برون رفت از آن ها بود.

نواندیشی دینی بازرگان با چند ویژگی برجسته مشخص می شد: نخست قرآن گرایی، که به تعبیر خودش ریشه در درس تفسیر قرآن ابولحسن خان فروغی در دوران دبیرستان داشت. قرآن گرایی نزد او به معنای اولویت بخشیدن به قرآن در فهم دین بود و با نگاهی انتقادی به برداشت رسمی و رایج از دین همراه بود. دومین ویژگی آن بهره بردن از یافته های علمی جدید در تفسیر تعالیم و آموزه های دینی و توجیه و پشتیبانی از آن بود. سومین ویژگی پرهیز از التقاط آموزه ها و مفاهیم دینی با مفاهیم مارکسیستی بود که نیروهای چپ در ترویج آن می کوشیدند. در نهایت این که هرچند او از ایدئولوژی اسلامی سخن می گفت، ولی با ایدئولوژیک شدن اندیشه دینی به معنای بسته و غیر قابل نقد بودن آن نیز مخالف بود.

متن کامل
https://bit.ly/3rqbLAG



#فرهیختگان پیک آگاهی شماست

ریل انحرافی حمایت از تولید


علی میرزاخانی

در ایران به دلیل دو خطای بزرگ، «حمایت از تولیدکننده» جای «حمایت از تولید» را گرفته است و این جابجایی، یک انحراف بزرگ محسوب می‌شود. اگر سیاستگذاری اقتصادی جهان طی دو دهه گذشته، در اختیار متولیان اقتصاد ایران بود احتمالا مردم جهان مجبور بودند همچنان گوشی‌های دکمه‌ای نوکیا را استفاده کنند چون عمرا این متولیان محترم اجازه می‌دادند نوکیا که به سلائق مردم بی‌اعتنا ماند ورشکست شود و به جایش کاری می‌کردند که تولیدکنندگان گوشی هوشمند جوانمرگ شوند! علت اینکه نوکیاهای زیادی به صورت خودروهای عقب‌مانده و تولیدات بی‌کیفیت به شهروند ایرانی تحمیل می‌شود ریشه در این انحراف دارد. در سرمقاله شماره اول ۱۴۰۰ این داستان را تشریح کرده‌ام.

▫️متن کامل👇🏻
https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سرمقاله-28/3752160-ریل-انحرافی-حمایت-از-تولید

عراق بدون ایران در مسیر پیشرفت!

رحیم قمیشی

همان موقع که ما داشتیم قرارداد نقشه راه را با چین امضا می‌کردیم که به قول دکتر ظریف چنانچه تحریم‌ها برداشته نشوند و FATF تصویب نشود، هیچ ارزش مهمی را برای ما نخواهد داشت.
همان وقتی که ما داشتیم فکر می‌کردیم آیا میزان تزریق واکسن کرونا را از دو دهم درصد می‌توانیم به سه دهم درصد برسانیم، همان وقتی که ما نگران نزدیک شدن اسراییل به عربستان بودیم، الکاظمی نخست وزیر عراق در رأس هیأت بلند پایه‌ای به عربستان رفت و ضمن دیدار با محمد بن سلمان ولیعهد آن کشور، قرارداد جامع اقتصادی با عربستان به امضا رساند تا انشاالله با حضور فعالانه سرمایه‌ها و شرکت‌های عربستانی در عراق، شاهد شکوفایی بیشتر آن کشورها باشیم.

البته که عراق حق دارد برای پیشرفت کشورش برنامه‌ریزی بلند مدت داشته باشد.
اما...
می‌دانیم ما ۳۰ درصد انرژی عراق را تامین می‌کنیم در حالی که آن کشور حتی یک دلار بابت آن انرژی حیاتی صادراتی را به ما ندارد.
در حالی‌که ما شهدای بسیاری را در مبارزه با داعش در عراق دادیم، عربستان از هیچ کمکی به بعثی‌ها و داعشی‌ها برای خرابکاری در آن کشور مضایقه نکرد.
در حالی‌که ما بابت همه تخریب‌های زمان جنگ در کشورمان، بابت خرمشهر خونین و تخریب شده‌مان، بابت شهدای مظلوم‌مان در دفاع از اهواز و آبادان و هویزه و سوسنگرد و سایر شهرها، بابت شهدایی که در حمله موشکی شبانه به مردم مظلوم شهرهایمان، بابت ده‌ها هزار مجروح شیمیایی، یک ریال از عراق تقاضای غرامت نکردیم، مبادا فشاری به آنها وارد بیاید.
در حالی که ما مسئولیت عراق را در شهید شدن فرمانده عزیزمان قاسم سلیمانی در سفر به آن کشور را نادیده گرفتیم، عراق به سلامتی همه ما، قراردادهایی را با عربستان امضا کرد تا بزودی شرکت‌های عربستانی در عراق فعال شوند و به ما بخندند.
لابد خون عربستانی‌ها ژنتیک دیگری دارد که با وجود خیانت‌هایشان هرگز آلوده نمی‌شود!

می‌دانیم فردای سوریه هم همین است و ما شاید ناگزیر از پرداخت خسارت هم باشیم.
می‌دانیم آینده یمن و لبنان و فلسطین هم همین است.
می‌دانیم ما ملت مظلومی هستیم که سرمایه‌های پر زحمت‌مان باید صرف اموری شوند که کمترین بهره را برای ما دارد... اگر ضرر نداشته باشد!

پیوند عربستان و عراق، پیوند سوریه و ترکیه، پیوند اسراییل و امارات، پیوند قطر و عربستان مبارک‌شان...
فقط یادشان نرود ما در روزهای سختی مردم‌مان به‌خاطر بسیاری‌شان رنج‌های بسیار بیشتری بردیم! ما هزارن شهید دادیم تا آنها بهره‌اش را ببرند.

حتما آنها پیشرفت می‌کنند.
حتما ما روزهای بهتر را خواهیم دید.
حتما آینده خوب‌تر است.
فقط نمی‌دانم چطور!
تنها می‌دانم انتخابات در آن هیچ تاثیری ندارد! هیچ تاثیری.


#فرهیختگان، ندای آگاهی

کلاس آنلاین هاروارد در مورد کار آفرینی در کشورهای در حال توسعه.

شرکت در دوره کاملآ رایگان است


https://online-learning.harvard.edu/course/entrepreneurship-in-emerging-economies?delta=2

🔺 بسیار خواندنی و نکته‌سنجانه. این نوشته نقشه‌ی راه آینده‌ای مداراجو و چندفرهنگ‌گرا را برای ایران ترسیم می‌کند، نقشه‌ی راهی که هم از تئوکراسی برکنار است و هم از عکس‌برگردان آن: سکولاریسم سخت.

یاسر میردامادی

https://www.aasoo.org/fa/articles/3365


جان آگه با #فرهیختگان

این قطعه مجموعه‎ای از خلاف اخلاق قانون عرف و شرع را باهم یکجا دارد که اگر عدلیه کشوری صادقانه مدعی حق عمومی مردم باشد باید روحانی اتوبوس را با عناوین اتهامی مخل تندرستی آحاد جامعه ، نظم عمومی، مضر به اعتقادات مردم و متجاوز به قانون رسمی کشور محاکمه و راهی زندان کند.
این نمونه کوچکی از چهل سال مدیریت یک کشور معتبر و ثروتمند بدست کسانی است که حتی در حاکمیت تحت امر خود ماجراجویی و اخلال می‌کنند !

#فرهیختگان، راهی به آگاهی است

چهارمین شماره فصلنامه نقد دینی


تحول احوال
‌‌
•تحوّل مؤمنانه
محمد جواد اکبرین

•اصلاح‌گری اسلامی، جریان‌های فکری و چهره‌های شاخص آن
استون دووارت، با مقدمه و ترجمه‌ی رضا بهشتی معز

•تحول احوال دینداری و دینداران
مقصود فراستخواه، مهسا یارسان

•در جستجوی معنای معنای متن دینی
احمد علوی

•طرحی نظری در تحلیل اندیشه سیاسی شیعه
امیرحسین علینقی

•داده‌های وحیانی و یافته‌های انسانی
محسن متقی

•گامی دیگر در تقدم اخلاق بر فقه
سارا رضائیه


نسخه PDF شماره تازه فصلنامه ارزشمند و تحقیقی "نقد دینی" را بطور کامل و رایگان دانلود و مطالعه کنید.

#فرهیختگان

سازمان جهانی بهداشت: تجمعات مذهبی حتی‌القدور محدود شوند

🔸سازمان جهانی بهداشت در بیانیه‌ای از مردم جوامع مختلف خواست تا می‌توانند از برگزاری مراسم و حضور در اجتماعات خودداری کنند. این بیانیه به ویژه به اعیاد و مناسبت‌های دینی از جمله عید پاک و ماه رمضان اشاره دارد و از معتقدان می‌خواهد جشن‌های خود را حتی‌المقدور در فضای باز، در زمانی محدود با افرادی معدود برگزار کنند.

سازمان جهانی بهداشت تاکید کرده که حاضران در این گونه مراسم، باید همواره ماسک داشته باشند، دست‌های خود را ضدعفونی کنند و مقررات فاصله‌گذاری را از یاد نبرند.

در این بیانیه توصیه شده که بهتر است اعیاد به صورت خانوادگی انجام گیرند و از دیدارهای متفرقه پرهیز شود.

احمد المنداری‌، مدیر بخش خاورمیانه سازمان جهانی بهداشت گفته است که ۱۴ کشور منطقه از جمله ایران و اردن، با جهش ‌آمار ابتلا به کرونا و مرگ و میر ناشی از بیماری مواجه هستند.

او در یک کنفرانس مطبوعاتی، به تجربه سال گذشته اشاره کرد که نشانگر افزایش موارد ابتلا در اعیاد و تعطیلات مذهبی بود و از مردم خواست در به جا آوردن مناسک و مراسم معمول در ماه رمضان یا عید پاک، مراقب باشند.

مصر و دوبی گفته‌اند که ضیافت‌ها و گردهمایی‌هایی بین افطار و سحر ممنوع می‌شوند اما نماز تراویح (نماز جماعت مسلمانان سنی پس از نماز عشا در ماه رمضان) به قوت خود باقی خواهد بود اما زمان آن به نیم‌ساعت محدود می‌شود.

در اردن اما به دلیل وضعیت خطیر شیوع ویروس، اقامه نماز تراویح در مساجد تا پایان ماه رمضان تعطیل خواهد بود. دولت ترکیه زودتر از سایر کشورهای مسلمان، تدابیری برای ماه رمضان اندیشیده و محدودیت‌های سراسری اعلام کرده است.

طبق تصمیم اردوغان، در طول رمضان، تردد بین شهری در روزهای آخر هفته ممنوع خواهد بود و رستوران‌ها صرفا برای تحویل به مشتری، غذا درست می‌کنند. هرگونه اجتماع برای افطار و فاصله بین افطار و سحر نیز قدغن شده است

جان آگه با #فرهیختگان