واکنش شبکه یاری کودکان کار به اصلاح بخش‌نامه پذیرش کودکان مهاجر در مدارس ایران:
اقدام ضروری؛ دیده‌بان و پیگیر اجرای کامل هستیم.

▫️«شیوه نامه اصلاحی ثبت نام دانش‌آموزان اتباع خارجی در مدارس جمهوری اسلامی ایران در سال تحصیلی ۱۴۰۰-۱۴۰۱» توسط اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی وزارت کشور به وزارت آموزش پرورش ابلاغ شد.

گذشته از فرایند نسبتا روشن و ساده‌سازی شده و تاکید بر برخورداری تمام کودکان مهاجر از حق تحصیل در تمام سطوح که نکته مثبت این اصلاحیه است، به نظر می‌آید محدودیت‌های مکانی ثبت‌نام در مدارس دولتی، و عدم توجه به تمامی مهاجرین (اعم از افغانستانی، پاکستانی و ...) مانع از تحقق سراسری تحصیل کودکان مهاجر در مدارس دولتی ایران خواهد شد.

▫️شبکه یاری همچنین نگران ممانعت مدارس از ثبت نام، عدم ابلاغ به موقع و محدودیت زمانی، ناهماهنگی‌های دفاتر کفالت از پذیرش بخش‌نامه و نظارت بر اجرای کامل آن است.

▫️از آنجا که دیده‌بانی حقوق کودک از ماموریت‌های اصلی شبکه یاری است، این شبکه مشاهدات و تجارب میدانی خود را از اجرای این بخش‌نامه ثبت و گزارش خواهد کرد.


#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست

زدن دوکلمه حرف حساب که اینقدر لکنت زبون نداره!

با #فرهیختگان برای روشنایی

وصیت ویژه رهبری به رییس جدید قوه قضائیه محسنی اژه‌ای: با "چنگ و دندان" از نظام مقدس محافظت کنید !

با #فرهیختگان در سوگ عدالت

نمکی وزیر بهداشت:
آنچه که مقام معظم رهبری از تیم سلامت تا به‌حال تقدیر کردند از هیچ‌کس نکردند وقتی ایشان به عنوان ولی فقیه به شما مجاهد فی سبیل‌الله می‌گویند دیگر جای غصه نیست !

#فرهیختگان: مردم را چه غم که رهبری وزیر چاپلوس را به رتبه مجاهد فی سبیل الله مفتخر کرد !

اگرچه دور خانه آجری ما را حصار کشیده بودند، خانه بی در و پیکرِ ذهن و تخیل را نمی‌شود با هیچ آهن و دیواری بست، و ما می‌توانستیم ارتباط ذهنی‌مان را با عالم هنر و فرهنگ بشری حفظ کنیم. قبلاً هردوروزنامه‌نگار و روزنامه‌نویس بودیم. در حصر نیز همچنان روزنامه‌نگار و روزنامه‌نویس باقی ماندیم؛ وقایع اتفاقیه حصر روزنامه‌ای است پر از تصویر و خط‌خوردگی. دوربین‌ها و شنودها در همه‌ جای خانه و حیاط آشکار و پنهان هر کلمه و هر ایما و اشاره را از دهان‌مان می‌ربودند و از رفتارمان می‌قاپیدند، لذا، هرچه را که می‌خواستیم به یکدیگر بگوییم و به گوش و چشم نامحرمان نرسد آن را می‌نوشتیم یا تصویر می‌کردیم و سپس خط می‌زدیم. چنین شد که سریالی از روزنامه‌ها به وجود آمد. خط‌خوردگی در حقیقت نشانه‌ی گفتگوی ما با یکدیگر است. گاه بر روی کاغذهای کوچک یادداشت ابتدا تصویر نقش می‌بست و سپس نوشته‌ها و خط‌خوردگی‌ها از راه می‌رسیدند. گاهی هم اول نوشته بود و بعد خط‌خوردگی‌ها‌ و تصاویر آن را تکمیل می‌کردند. درنهایت آنها را بر روی مقوا کلاژ کردیم. این خط‌خطی‌ها شرح احوالات ماست و یا تحلیل‌های‌مان از شرایط ایران و جهان.


جان آگه با #فرهیختگان

برای روز دماوند، سیزدهم تیر

سیاوش کسرایی ـ شاعری که مرور کارنامۀ ادبی و زیست و شخصیت شاعرانه‌اش او را پیش از هرچیز شاعری با علق و گرایش‌های ملی می‌شناساند ـ مجموعه‌شعر «با دماوند خاموش» را در سال ۱۳۴۵ منتشر کرد. نام این دفتر از شعری به همین عنوان وام گرفته شده؛ شعری که سراسر وقف مدح زیبایی و عزت و عظمت قلۀ دماوند است.
در این شعر، کسرایی، همانند ملک‌الشعرا بهار که با جان‌بخشی به دماوند در قصیدۀ دماوندیه او را طرف خطاب قرار داده بود، خودِ دماوند را مخاطب می‌گیرد و با او گفت‌وگو می‌کند. شعر از سلام و درود به دماوند آغاز می‌شود، با دعا برای دوام سربلندی و جاودانگیِ شکوه آن ادامه می‌گیرد، و چنین به نظر می‌رسد که شاعر، همچنان‌که مقابل شاه می‌ایستند و قصیدۀ ثنای او را می‌خوانند، مقابل خلقتی شاهوار ایستاده و او را مدح می‌کند:
سلام ای شکوهمند!
سلام ای ستیغ صبح‌خیز سربلند!
به یال و بال و دره‌ها و دامنت درود
به چشمه‌های پاک و روشنت درود
تن تهمتنی و قلب آهنینت استوار
درشتی‌ات بجای بی‌گزند...
پس از این‌هاست که راوی گلایه آغاز می‌کند، از تنهایی و دلتنگی و تهی‌دستی خویش قصه ساز می‌‌کند و آنگاه از دماوند می‌خواهد که با واژه‌های سنگی‌اش زبان گویای او شود و او را تنها نگذارد:
شب برهنه، بی‌ستاره ماند
نگاه و دست ما تهی
سکوت سوخت ریشه‌های حرف سبزگشته را
بگو بگو که گاه گفتن تو دررسید
تو با زبان شعله‌ریز و واژه‌های سنگی‌ات بگو
که سخت‌تر شبی است
که سردتر شبی است از شبان دیرپای ما
بگو دهان ز گفت‌وگو مبند!
در ساخت این شعر، همان اجزایی که شاعر در سازمان قصیده می‌نشاند، به ترتیب جا گرفته است: مطلع و تغزل و تخلص و تنه و شریطه و مقطع، منتها در ساختمان شعر نو.
در همین مجموعه شعر دیگری هم هست که دماوند در آن نقش مهمی دارد: شعر «هول». این شعر روایی نسبتاً بلند این‌گونه آغاز می‌شود:
خواب می‌بینم
که دماوند گرانسنگ از میان رفته‌ست
کوه ورجاوند پیروزی
کوه پیشانی‌بلند آسمان‌آهنگ
از میان رفته‌ست...
نام شعر گویای آن است که این خواب دهشتناک چه مایه سبب هراس شاعر شده است. نبودن دماوند کابوس اوست، و شعر شرح جزئیات این کابوس: در جای خالی دماوند بیابان رسته و مردم سوگوار و خسته در هم می‌لولند. صحنه‌ای نمایشی است: مرد لوچی در خواب ظاهر می‌شود «کز فلزّ اعتقاد مردمان بر پایشان زنجیر می‌بندد وز هراسی سخت، سخت می‌خندد». مردم بی‌چهره در نور مهتاب به رقص وحشت درمی‌آیند و یکی‌یکی اعضای بدن خود را می‌کَنند و به زمین می‌اندازند. از دست و پا و کلۀ خون‌آلود کوهی ساخته می‌شود و مردم به گرد آن می‌رقصند. راوی از وحشت این صحنه از خواب می‌پرد و شعر این‌گونه پایان می‌پذیرد:
می‌گشایم چشم
در اطاقم هستم و سرماست
از میان نقش‌های یخ که روی شیشه‌ها بسته
قله پنهان در غبار مه
قامت رعنای کوه جاودان پیداست.
در هر دو شعر، کسرایی «دماوند»‌ را نماد وحدت ملی می‌گیرد و ارجی فوق‌العاده برای آن قائل می‌شود. در شعر نخست، از او می‌خواهد خاموش نماند، زبان شعله‌ریزش را بگشاید و حکایت شبان دیرپای ایرانیان را بگوید. در شعر دوم چنین روایت می‌کند که اگر دماوند نباشد و وحدت ملی از میان برود، ملت مثل زامبی‌هایی می‌شوند در بیابانی تاریک و هول‌آور: بی‌چهره، بی‌هویت، پاپتی، سوگوار و مثله‌شده. ملتی که به‌جای جشنی تابستانی و روشن در روز سیزدهم تیرماه در دامنه‌های دماوند، گرد کوهی می‌رقصند از سرهای خون‌آلود، دستانِ جداشده از بدن، و پاهای تکه‌تکه‌ای که تا راه می‌رفتند قدر آن دامنۀ سبزِ پُرشقایق را نمی‌دانستند.


سایه اقتصادی‌نیا


جان آگه با #فرهیختگان

امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام:

شَرُّ الاَخلاقِ اَلكِذبُ والنفاقُ
بدترین خصلت‌ها دروغ و نفاق و دورویی است.


با #فرهیختگان تا آگاهی

سه تفاوت ایران و سوئیس

مجتبی لشکربلوکی

زمانی در میدان مخبرالدوله دو تا ساعت بود که شهرداری نصب کرده بود، یکی رو به جنوب و یکی روبه شمال. این دو ساعت هیچ وقت نبود که با هم مطابق باشند، اغلب یکی دو دقیقه و گاهی یکی دو ساعت با هم تفاوت داشتند. خدا رحمت کند محمد مسعود را، در روزنامه مرد امروز نوشته بود: هر وقت این دو ساعت با هم میزان بشوند، کار مملکت هم میزان خواهد شد.

این نکته آن قدر ظریف بود که دهان به دهان می گشت و شهرداری چون دید که واقعا نمیتواند این نقص را رفع کند، برای رهایی از شماتت مردم، آن ساعت ها و ستون ساعت را از میدان برداشت.

به عقیده من معجزه کشور سوئیس در بانکداری و ثبات اقتصادی آن نیست، در این که تورم در آن جا از همه کشورها کمتر است هم نیست، در بی طرفی نیست، در عدم شرکت در جنگ نیست، در عدم قبول عضویت در اتحادیه اروپا هم نیست، در آب و هوا و نظافت و لطافت و ادب مردم آن نیست، معجزه سوئیس در این است که بیش از پنجاه ساعت، با شکل و شمایل مختلف فقط و فقط در سالن فرودگاه آن است، و هیچ کدام از این ساعت ها حتی یک ثانیه با هم تفاوت ندارند. توفیق سوئیس در همین امر جزئی ما را آگاه می کند چنین ملت هایی می‌توانند معجزه سیاسی و اقتصادی هم داشته باشند.

☑️⭕️تحلیل و تجویز راهبردی:
آنچه خواندیم نوشته استاد محمد ابراهیم باستانی پاریزی، تاریخ پژوه و ادیب معاصر است. هر چند بدیهی است که منظورشان این نبوده که اگر روزی روزگاری تمام ساعت های ایران دقیق باشند و یک عدد را نشان بدهند، همه مشکلات ما برطرف می شود. اما به نکته ظریفی اشاره کرده و روی مساله مهمی انگشت گذاشته.
ما در ایران اکنون با یک نسل توسعه خواه روبرو هستیم که حسرت و آرزوی توسعه را دارد. اما باید از نسل توسعه خواه عبور کنیم به نسل توسعه آگاه (۲۵٪ جامعه ایران) و نسل توسعه آفرین (۳٪ جامعه).
۵ ویژگی برای نسل توسعه آگاه/آفرین وجود دارد که یکی از این پنج ویژگی انضباط (دیسیپلین) است. (باقی ویژگی ها در اینجا تشریح شده) احتمالا همه ما کلمه دیسیپلین را شنیده ایم. اما به چه جامعه ای با دیسیپلین می گوییم؟ جامعه ای که به این مثلث طلایی احترام بگذارد: زمان-قاعده-برنامه.

▫️زمان محترم باشد. تفاوت هفت و هفت و پنج دقیقه کاملا درک شود و بدانیم که یک اختلاف ۳۰۰ ثانیه ای بین همین دو وجود دارد.
▫️قاعده محترم شمرده شود. یعنی آنکه تصمیمات و اقدامات ما بر اساس یک مبنای مشخص، معقول و مقبول باشد و سلیقه و هیجان، فامیل/قوم سالاری، پارتی بازی، هم حزبی گری، بر شئونات جمعی ما تاثیر نگذارد. قاعده سالاری یعنی پیش بینی پذیری آینده و یعنی کاهش هزینه های تعاملاتی.
▫️برنامه محترم شمرده شود. برای امور مهم، جدولی وجود داشته باشد که بگوید دقیقا چه کسی؟ چه کاری؟ را چه زمانی؟ انجام می دهد و منجر به تولید چه چیزی؟ (اقلام قابل تحویل) می شود؟ کلمه برنامه را به لجن نکشیم و به هر ایده خامِ شفاهیِ تست نشده ای، برنامه نگوییم!
احترام به مثلث طلایی «زمان، قاعده و برنامه» باعث می شود که در گذار زمان به این ویژگی ها آراسته شویم:
◾️تعهد به چرخه
• ارایه برنامه مشخص مکتوب (و نه حرف های پراکنده شفاهی مبهم)
• اجرای مبتنی بر برنامه (و نه هر روز هر کاری به ذهن مون رسید انجام دهیم)
• پایش سیستماتیک و یادگیری (سنجش انحراف بین برنامه مکتوب و نتایج اجرا و تحلیل انحراف ها)
◾️گذار از فرهنگ شفاهی به مکتوب (فرهنگ شفاهی بسیار مستعد سه چیز است: فراموشی، ابهام و زیرتعهدات زدن)
◾️تبدیل وعده ها به تعهد
آیا تربیت نسل توسعه آگاه /آفرین، تنها مسیر و سریع ترین مسیر توسعه است؟ جواب هر دو قطعا خیر است. اما به دلایلی که قبلا گفته شده، برخی مسیرهای توسعه در ایران محدود و مسدودند بنابراین باید از روزنه هایی که باقی مانده استفاده کرد. نیلوفرآبی، نتوکراسی، مشق شب و تربیت نسل آتی چهار استراتژی توسعه ایران هستند (اینجا بیشتر بخوانید) که در این نوشته به یک مورد از آنها اشاره شد.

می توانیم این نوشته را بخوانیم و فراموش کنیم، یا تصمیم بگیریم که؛
◾️ خودمان از این به بعد در زندگی شخصی و از آن مهم تر در تعاملات جمعی مان به مثلث طلایی زمان-قاعده-برنامه احترام بگذاریم.
◾️ تا آنجا که می توانیم این مثلث طلایی را به دیگر منتقل کنیم و ترویج دهیم. مثلا به جای وعده های هوایی-شفاهی، تعهدات عملی-مکتوب بدهیم.
◾️ نخواهیم یک شبه کل کشور را توسعه بدهیم، ولی هدف گذاری کنیم که یک جامعه کوچک (مثلا مدرسه، خانواده، اداره، دپارتمان، گروه) را با این سه اصل اداره کنیم.
◾️نخواهیم همه به این سه اصل احترام بگذارند، خودمان را متعهد کنیم که علی رغم فشارهای هنجاری جامعه به این سه متعهد باشیم و تا آنجا که می توانیم نسل بعدی را با این سه اصل پرورش دهیم.
ملتی که به این مثلث طلایی بی احترامی کند، به آینده خودش بی توجهی کرده است.


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

​هنوز اعتراف نکرده اند که چاقویشان در کمرمان است، چه رسد به التیام زخم!

عقیل دغاقله

۵۷ سال پیش در چنین روزی (دوم ژولای ۱۹۶۴) برای اولین بار قانون منع تبعیض علیه اقیت های نژادی، قومی، زبانی، نژادی و جنسیتی در آمریکا تصویب شد. این قانون ما حصل مبارزه اقلیت های نژادی، به ویژه سیاه پوستان، و زنان بود.

بسیاری در آمریکا تصویب این قانون را به به مثابه احقاق حقوق اقلیت ها جشن گرفتند. با این حال و علیرغم این قانون و تلاش های مستمری که دولت های مختلف انجام داده اند هنوز انواع تبعیض و نژادپرستی در لایه های مختلف جامعه آمریکا نهفته است.

در ویدیوی پیوست ملکوم ایکس، فعال سیاه پوستی که تمام عمرش را صرف مبارزه علیه تبعیض های نژادی در آمریکا ساخت، در پاسخ به خبرنگاری که از او می پرسد که شما تصور می کنید ما شاهد بهبود در روابط تبعیض آمیز هستیم جواب دقیقی می دهد.

ملکوم ایکس می گوید:  «خیر، بهبودی حاصل نشده است» و سپس معنای بهبود در روابط تبعیض آمیز را به روشنی تبیین می کند:

❗️«وقتی یک چاقوی ۹ اینچی را در پشت من فرو می کنی و ۶ اینچ آن را بیرون می آوری، این بهبود نیست.»

‼️«همه چاقو را بیرون بیاوری باز بهبود در روابط تبعیض آمیز نیست.»

✅ بهبود در روابط تبعیض آمیز به مرحله ای می گویند که کمک کنی زخمی که تو بر من وارد ساخته ای شروع به التیام کند. بهبود در روابط تبعیض آمیز یعنی التیام زخم، مداوای زخم !

✅ چنین بهبودی با اعتراف به تبعیض شروع می شود و نه با هیچ چیز دیگر. اگر اعتراف نکنی که چاقویت را در پشت من فرو کرده ای، رفع تبعیضی هم صورت نمی گیرد. حتی زمانی که چاقویت را از پشت من بیرون می کنی، من نمی دانم که قصد تو ضربه ای دیگر است، یا رها کردن من زخمی به حال خود!

✅ ملکوم ایکس آخر این مصاحبه می گوید که: آنها حتی اعتراف نکرده اند که تبعیضی بوده است، اعتراف نمی کنند که چاقویشان در پشت من است، چه رسد به خارج کردن چاقو و التیام زخم.

آری، مبارزه با تبعیض و بهبود در روابط تبعیض آمیز، با اعتراف آغاز می شود. بدون اعتراف قدمی پیش گذاشته نمی شود. بهبودی حاصل نمی شود. و بسیاری هنوز معتقد نیستند که تبعیضی در حق زنان، اقلیت های دینی و قومی و بومی و یا مهاجران صورت می گیرد، چه رسد به مداوای زخم!  هنوز معتقد نیستند که تبعیضی در حقوق صورت گرفته است، چه رسد به الیتام زخم. هنوز اعتراف نکرده اند که چاقویشان در کمرمان است، چه رسد به التیام زخم. هنوز اعتراف نکرده اند که زخمی عمیق بر روح و وجودمان زده اند،‌چه رسد به مداوای آن.

بدون آن اعتراف، سخن از بهبود و التیام بی معنی است، بیهوده است.



جان آگه با #فرهیختگان

جمهوریِ لاجمهور

یادداشتی از سعید حجاریان منتشر شده در وب‌سایت #مشق_نو

واژه‌های «جمهور» و «جمهوری» در برخی لحظات تاریخی، چه در ایران و چه در خارج از ایران به‌کار گرفته شده‌اند. به‌عنوان مثال مرحوم دکتر ابراهیم یزدی، نوعی تقسیم‌بندی را از ادوار مختلف جمهوری اسلامی ایران تحت عناوین جمهوری اول، دوم و سوم ارائه کرده است. برخی دیگر از نویسندگان ایرانی نیز به تبعیت از ایشان یا به موازات همان ایده طرح بحث کرده‌اند.

با این مقدمه کوتاه می‌خواهم نقبی به سیزدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری بزنم. در این دوره از انتخابات واژه «جمهور» به‌کرات شنیده شد و همه به‌دنبال «نجات جمهور» بودند. بعضی فهرست‌‌های انتخاباتی هم مزیّن به‌نام جمهور بودند و گفته شد «جمهوریت» نظام در خطر است. حال، نگاهی به گذشته بیندازیم و ببینیم ما تا سال ۱۴۰۰ با چه نوع جمهوریتی‌ مواجه بوده‌ایم.

از ابتدای انقلاب تا پایان دوره نخست ریاست‌جمهوری آیت‌الله هاشمی را می‌توان «جمهوری کاریزمایی» نام نهاد. در این دوره غلبه با جاذبه رهبری بود و مردم به اندک اشاره‌‌ی رهبر و با مشارکت بالا در انتخابات شرکت می‌کردند و رأی می‌دادند. در این دوران رقابت معمولاً کمرنگ بود، به‌نحوی که نامزد پیروز پیش از اتمام انتخابات یا حتی برگزاری آن معرف حضور همگان بود؛ به زبان آماری رقابت کم و انحراف از معیار آراء نامزدها زیاد بود.

حتی، در نخستین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری هم شاهد بودیم آراء نامزدها به‌طرز معناداری تفاوت داشت. این رویه تا انتخابات دوره ششم ادامه داشت تا آنکه جدالی گفتمانی-سیاسی میان آقایان هاشمی رفسنجانی و توکلی درگرفت. در این دوره رقابت بالا گرفت و همزمان مشارکت پایین آمد. این تغییر نشان داد دوره رهبری کاریزماتیک به سر آمده است و دیگر مردم به فرموده، برگه رأی خود را پُر نمی‌کنند.

علاوه بر این رئیس‌جمهور مستقر با خطای محاسباتی در زمینه اقتصاد پاس گل مهمی به رقیب‌ داد و به آلترناتیوسازی کمک کرد و رأی چهار میلیونی وی را ساخت و محمود احمدی‌نژاد بعدها از این نکته درس آموخت که چگونه می‌توان به جنگ بزرگان رفت و آن‌ها را به اشرافی‌گری و ویژه‌خواری و… متهم کرد.

انتخابات ریاست جمهوری دوره ششم آغاز «جمهوری رقابتی» و گذار از پارادایم پیشین بود. این دوره را می‌توان با تسامح «جمهوری رقابتی» نامید. رقابت در این دوران نه‌ به‌معنای رایج کلمه بلکه مرادف با اجازه نظام سیاسی برای رقابتی درون‌حکومتی بود؛ گویی نظام از خود بیگانه‌زدایی کرده و به یک حزب با تعدادی فراکسیون اجازه رقابت داده است. وجه ممیزه این دوران، افزایش همزمان مشارکت و رقابت بود و رویه‌اش تا انتخابات دوره دوازدهم ادامه یافت.

اکنون، با انتخابات ریاست‌جمهوری دوره سیزدهم وارد دوره‌ای جدید از جمهوریت شدیم که «جمهوریت به‌شرط لا» یا به بیان دقیق‌تر «جمهوری لاجمهور» توصیف‌کننده آن است. در انتخابات ۱۴۰۰ پروژه بیگانه‌زدایی از سیستم تحت لوای نظارت استصوابی و سایر ابزارهای حذفی به نقطه اوج خود رسید؛ به‌نحوی که همه رؤسای‌جمهور بالقوه آمدند و هیچ‌کس نماند!

هیچ فراکسیونی در درون نظام سیاسی نماینده واقعی خود را نداشت و صرفاً ساخت قدرت طیفی از نامزدهای خود را تأیید کرد و در ویترین انتخابات چید. در جمهوریِ لاجمهور رقابت و مشارکت تؤامان کاهش یافت و شد آنچه شد!

جمهوریِ لاجمهور اما پایان راه نیست و چنانچه این وضعیت ادامه یابد، ممکن است نظام سیاسی ایران به‌صورتی دیگر تغییر شکل دهد؛ چنانکه تلویحاً گفته شد شاید در آینده انتخابات به‌معنای امروزین وجود نداشته باشد. به بیان دیگر، ممکن است در روندی که اهمیت صندوق رأی به حداقل رسیده است، ضرورت وجودی آن نیز از بین برود تا نهایتاً فردی فی‌المثل از طریق بیعت به ریاست قوه مجریه گمارده شود یا آنکه ساختار یکپارچه قدرت فردی را برای اداره امور کشور تربیت و معرفی کند و اساساً پست ریاست‌جمهوری حذف شود.

در این رویه، سیاست به‌طور کلی از سلسله مسائل عمومی کشور خارج خواهد شد و همه‌چیز بر مدار اقتصاد خواهد چرخید. یعنی از یک سو، عده‌ای «کارگزار» -ولو با لعاب سیاست- اداره امور عمومی کشور را به‌عهده خواهند گرفت و اقتصاد را به پیش می‌رانند و از سوی دیگر، وزارتخانه‌های حساس و پُست‌های سیاسی-امنیتی از دایره «هماهنگی» خارج می‌شوند و مستقیماً زیر نظر رهبری قرار خواهند گرفت.

پایان


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

اینکه برای اولین بار حکومت اسلامی تشکیل می‌شود حرف بیخودی است؛ از اول مگر ولایت فقیه نبوده است؟

بسیار غیرمنطقی است که بگوییم اگر قوا یکدست شود برای کشور بهتر است، یکدستی آینده بسیار بدتری برای مملکت رقم خواهد زد.


مصطفی هاشمی طبا




#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

اما در بلندمدت حداقل دو نتیجه دارد:
مرگ ومیر عمومی ناشی از رجزخوانی و خودنمایی حکومت
پروار شدن کاسبان حکومتی بازار واکسن


با #فرهیختگان در بحران

كبوترهایِ من
برای عباس كيارستمی



▪️همسایهٔ من،
سایه و
سِرگینشان را
بر زمین می‌دید
وز پنجره، هر روز می‌غُرّید.

یک‌بار هم از بُرجِ زهرِ مارِ خود
بیرون نکرد او سَر
تا بنگرد آن سُرخ را در فرّهٔ فیروزه‌فامِ صبح
یا رَفرَفَه‌یْ پروازشان را
بشنود در پشتِ‌بامِ صبح.

می‌گفتم:
«آن بالا،
ببین در آبیِ بی‌ابر
آن طوقیَک را، در طوافِ صبح،
در پرواز!
آن سینه‌سرخان را ببین،
در آن سماعِ سبز!
بالیدنِ آمال‌شان را
بال‌شان را، بین!
آن وَجْدها و
شورها و
حال‌شان را بین!
آن شامگاهان، نغمهٔ قوقو سرودن‌ها
بقربقوها، دُم‌کشیدن‌ها
در طشتِ آبِ پشت‌ِبام و
صبح
تن‌شُستن و در آفتابِ بامدادی پرگشودن‌ها.

امّا،
همسایهٔ من،
سایه و
سرگینشان را
روز و شب می‌دید
وز پنجره، هرلحظه، می‌غُرّید.

روزی،
سرانجام،
آن نگاهِ چرک‌مرده چیره شد،
ناچار
بُردم به شهری دورشان،
و آنجا رها کردم
مُردَم به دست و پای، در آن لحظهٔ بدرود
در بازگشتن،
آه!
با روحم
نمی‌دانی چه‌ها کردم؟

وقتی شکسته،
خسته و
بگسسته از هستی
باز آمدم، دیدم
بسیار دور از باورِ من، در همین نزدیک
خیلِ کبوترهام،
پیش از من
در آن غروبِ روشن و تاریک
جمعی نشسته روی پاساره
جمعی به‌رویِ آغلِ در بسته‌شان، خالی.
و آن طوقیَک،
بر اوج
در طوفِ بامِ خانه،
در طیفی ز تنهائیش
می‌پرَّد
همسایهٔ من، خصمِ هر زیبایی و آزرم،
آنجا کنارِ پنجره، با خشم و
هم با چشم،
می‌غُرّد.

در زیرِ آواری ز حیرانی شدم، ویران
وان دَم که در آن واپسین فرصت، براشان، دانه
افشاندم

با خویش می‌گفتم: چه زیبایی و آزرمی
در پویه و پروازِ این سِحْر‌آفرینان است!
که روح را
در جویبارانِ زلال خویش،
می‌شوید

یا رب زبون‌ باد و زیان‌کار، آن نگاهی کاو
غیر از گناه و فضله،
زیرِ آسمان،
چیزی نمی‌جوید.



محمد‌رضا شفیعی کدکنی
از مجموعهٔ «هزارهٔ دوم آهوی کوهی»

عباس کیارستمی:
۱ تیر‌ماه ۱۳۱۹ تهران
۱۴ تیر‌ماه ۱۳۹۵ پاریس




#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

در شرایطی که جامعه با پیک پنجم کرونا دست به گریبان است و روند واکسیناسیون عمومی با شعارزدگی و کارنابلدی مسئولان با سرعتی اندک و ناکافی جریان دارد، شماری از سازمان‌ها و تشکل‌های مذهبی‌ و مناسکی اعلام کردند:
مجالس و آیین‌های غدیر و محرم امسال باشکوه‌تر از همیشه برگزار خواهد شد.


متن کامل‌ بیانیه امروز شورای تازه‌تاسیس شبکه‌های هیئت و تشکلهای دینی (متشکل از هیئت رزمندگان اسلام، شورای هیئات مذهبی کشور، کانون مداحان کشور، سازمان بسیج مداحان و هیئات کشور، مجمع کانون های فرهنگی، تبلیغی و جهادی کشور، اتحادیه انجمن های اسلامی دانش آموزان، مجمع جهانی حضرت علی اصغر، شبکه هیئات دانشجویی، انجمن شاعران اهل بیت، بنیاد دعبل خزاعی و مرکز توسعه فعالیت های دینی):
aghigh.ir/000Uw9

محسن حسام مظاهری


جان آگه با #فرهیختگان

گفت‌وگوی کانال حيرة با مصطفی ملکیان پیرامون «عرفان شرقی و تصوّف اسلامی»

مباحثی که در این گفت‌وگو به آنها پرداخته می‌شود:

نظریه‌ی عقلانیت و معنویت
عرفانِ ابن‌عربی و مولانا و عطار
عرفان و ادبیاتِ مکتب خراسان
حکمتِ شمس و مولانا
مقایسه‌ی شخصیت‌ِ ابوسعید ابوالخیر و عین‌القضاة همدانی
تفاوت عرفان و فقه
عرفان اسلامی به قرآن قرابت بیشتری دارد یا به ادیان شرقی؟
نظریه‌ی وحدتِ متعالیِ ادیان (تراسندنتالیسم)
تجربه‌ی دینی


حيرة 18 | مصطفى ملكيان | العقلانية والمعنوية | العرفان بين الشرق والغرب | الأدب الفارسي الروحي

پیج حيرة در یوتیوب



#فرهیختگان، صدای فرزانگان

ایران و طالبان افغانستان

حمیدرضا جلائی‌پور
(منتشر شده در روزنامه اعتماد ۱۵/۴/۱۴۰۰)

افغانستان کشور پیچیده‌ای است، تاکنون دو ابر‌قدرت جهانی (شوروی سابق و آمریکای لاحق) در بزانو در آوردن این کشور ناکام مانده‌اند. از این‌رو شایسته نیست درباره آینده افغانستان ساده‌سازی کرده و شادی‌کنان پیشگویی کنیم که بزودی شهرهای بزرگ این کشور به تسخیر طالبان در می‌آید. به لحاظ تاریخی معمولا دولت‌های مرکزی افغانستان بر کل سرزمین‌های این کشور به یک میزان حاکمیت نداشتند و نباید ذوق‌زده و در عالم تصور به پیشواز پیروزی قریب‌الوقوع طالبان رفت.

با این همه وضعیت پیچیده افغانستان باعث نمی‌شود از رویکرد راهبردی ایران در نوع تعامل با افغانستان صحبت نکنیم. آیا چون طالبان یک جنبش مذهبی «ضد‌آمریکایی» و طرفدار «حکومت اسلامی» است، باید ایران و جمهوری اسلامی در برابر دولت قانونی افغانستان طرف طالبان را بگیرد و جنایات این گروه تروریستی را تطهیر کند؟ به نظر می‌رسد بنا به چهار دلیل زیر راهبرد اصلی ایران در این کشور باید تقویت «دولت-ملت» افغانستان باشد نه تطهیر طالبان.

۱-قدرت گرفتن جنبش مذهبی-افراطی طالبان یا تشکیل مجدد حکومت و امارت اسلامی در افغانستان ضد منافع ملی ایران است. طالبان بعنوان یک جنبش ضد شیعه و ضد ایران (نیرویی که در دهه ۸۰ یازده دیپلمات ایرانی را در مزار شریف به قتل رساند) و ضد توسعه می‌تواند جریان‌های متعارض سلفی و مسلح در ایران را تقویت کند. ائتلاف ضد ایران (موسوم به ائتلاف نتانیاهو، بن‌سلمان و ترامپ) برای به آشوب کشاندن ایران از طریق تاکید بر تنش‌های قومی و دیگری تنش‌های مذهبی-سلفی در درون ایران حساب باز کرده‌ و می‌کند.

۲-ایران بیش از چهار دهه در پذیرش مهاجران افغان‌ نقش جدی داشته است اما در فرایند و همکاری‌های توسعه اقتصادی افغانستان نقش جدی نداشته است. ایران در چارچوب دولت-ملت افغانستان (نه از طریق قدرت‌گیری اختصاصی طالبان) می‌تواند در این کشور نقش توسعه‌ای داشته باشد وگرنه وضع فعلی، یعنی «هزینه» دادن ایران و «بهره» گرفتن ترکیه ادامه می‌یابد. ایران در شرایط فعلی در افغانستان یک پنجم نقش ترکیه را در توسعه‌ اقتصادی افغانستان ندارد. طالبان ضد توسعه کی به مشارکت ایران در توسعه افغانستان مجال خواهد داد!

۳-افغانستان کشور متکثر و چندقومی (پشتون، تاجیک، هزاره و ...) است. بافت قومی بدنه تشکیلاتی طالبان از قوم پشتون هستند. ولی طالبان حتی صدای قوم پشتون هم نیستند، بلکه نماینده بخشی از مذهبی‌های سنتی قوم پشتون هستند.

۴-اینکه در درون افغانستان عده‌ای قصد دارند که جریان طالبان را وارد فرایند مدیریت اجرایی کشور افغانستان کنند، موضوعی است درون افغانستانی و به نیروهای داخلی این کشور ربط دارد و تندروهای وطنی ایران نباید عجولانه به تطهیر طالبان بپردازند. دولت-ملت‌های افغانستان، تاجیکستان و ایران می‌توانند همچون سه پسر-دختر عمو یارویاور هم باشند. مثل روز روشن است دفاع از منافع ملی و حوزه نفوذ ایران در چارچوب همکاری دولت-ملت‌های همسایه شرقی بهتر تامین می‌شود و طالبان حتی در الگوی «دولت-امت» تندروهای وطنی نیز جای ندارد.



#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

منتشر شد
نظریۀ عام اصلاح دینی (بازخوانی روایت سید جواد طباطبایی از فلسفۀ سیاسی مشروطه) | نویسنده: سید جواد میری | چاپ اول | نقد فرهنگ | ۱۴۰۰ |

خرید آنلاین از فروشگاه اینترنتی انتشارات نقد فرهنگ

ارسال از طریق پست
🛒برای خرید این کتاب روی این لینک کلیک کنید🛒

🛒برای خرید سایر کتاب‌های سید جواد میری (چاپ شده در انتشارات نقد فرهنگ) روی این لینک کلیک کنید🛒



#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

صف مرغ؛
حاصل تحریم یا ناکارآمدی؟

سیدمصطفی تاجزاده

✅ اگر کمبود و گرانی گوشت و مرغ اولین بار است که اتفاق افتاده، خب مقصرش آقای روحانی است.

✅ ولی اگر برگردیم سال ۱۳۹۱ که ۱۲ سال مجلس و کل کشور در اختیار اصولگراها بود و دولت هم دولت آقای احمدی‌نژاد و همه وزرایش هم اصولگرا بودند، آن‌قدر بحران مرغ جدی شد که سردار احمدی‌مقدم فرمانده نیروی انتظامی مصاحبه کرد و گفت خواهش می‌کنم تلویزیون دیگر تصاویر مرغ پخته را پخش نکند.

✅ آن وقتی بود که آقایان جنتی و علم الهدی مردم را دعوت می‌کردند به اشکنه‌خوردن و به تخم‌مرغ خوردن به جای مرغ‌خوردن.

✅ چرا این مشکل پیش آمد؟ برای اینکه بارها به رهبری هشدار دادیم که نگذارید ایران تحریم نفتی و بانکی بشود که آثار اقتصادی وحشتناک دارد. روحانی و احمدی‌نژاد هم نمی‌شناسد. از این به بعد هم همین است.

✅ اگر اقتصادتان بخواهد سامان پیدا کند باید تحریم‌ها را لغو کنید. اگر تحریم‌ها لغو نشود دولت بعدی هم با مرغ مشکل خواهد داشت.

✅ رهبر می‌توانست کاری کند که پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل نرود. به نظر من رهبری کوتاهی کرد.

✅ در دوره اصلاحات سیاست درست رهبر حمایت از راهبرد دولت خاتمی بود. وی جلوگیری از ایجاد اجماع جهانی علیه کشورمان را صحیح خواند ولی متاسفانه این سیاست را در دولت احمدی‌نژاد تغییر داد.



جان آگه با #فرهیختگان

حضور طالبان در گمرک ایران و افغانستان

محمود صادقی، نماینده سابق مجلس، با انتشار این فیلم در صفحه توییتر خود نوشت: حضور طالبان در اسلام قلعه، گمرک ذغال ایران و افغانستان ( مرز دوغارون ) امروز دو شنبه ۱۴ تیرماه ماه ۱۴۰۰؛ مسئولان ایرانی توضیحی ندارند؟!



#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

"ماشه‌ی خاطرات"

فصل برگ‌ریزان سالخوردگی

یک اسم، مکان، شیئی و یا حتی یک نشانه، گاهی تو را از اکنون به ژرفای گذشته‌ی مبهم و تاریک پرتاب می‌کند. بی آنکه خواسته باشی و یا حتی آگاه باشی، در زمان از دست رفته غرق می‌شوی و جریان تند رودخانه‌ی خاطرات ترا با خودش تا سرزمینی دور می‌برد. این پرتاب شدگی به لحظه‌های نشانه گذاری شده، اگر تکرار شود، اندوه، چونان مه از راه می‌رسد و اقلیم وجودت را در خود فرو می‌بلعد. جایی که نه دیده می‌شوی و نه کسی را می‌بینی. راه را گم می‌کنی و در مسیر باریک میان مزارع و کوچه باغ‌های خشتی و کهن دست به دیوار راه می‌روی. خاطرات، در فضای مه‌آلود، ترا به خودت واگذار می‌کند. "مارک اوژه"، از یک "اسم"، "مکان" و یا هر چیزی که گذشته را به یک باره پیش چشم آشکار می‌کند، با مفهوم "ماشه‌ی خاطرات" سخن می‌گوید. ما به لحظات زیسته و رخ‌دادهایی را که از سر می‌گذرانیم، آغشته می‌شویم. به گونه‌ای که هیچ‌گاه این آغشتگی رهای‌مان نمی‌کند. گذشته در ما حضور دارد، هر چند پنهان، تا زمانی که ناگاه "ماشه‌ی خاطرات" کشیده شود.

✅ "ماشه‌ی خاطرات"، آدمی را از جغرافیایی که بر آن ایستاده است، رهسپار تاریخی می‌کند که در گذر تندباد فراموشی از یادها رفته است. وزش طوفان سهمناک گذشته‌ای سمج و جا ماندن در لحظه‌هایی است که اکنون از آن "من" نیست، ضربه‌های مداومی را می‌ماند که بر پیکر نحیف زندگی نواخته می‌شود. آدمی پس از این احساس است که به خود می‌گوید: من ساکن زمانه‌ای دیگرم، مرا از موطن آشنایم کنده‌اند و به "اینک" پرتاب کرده‌اند. این را کهنسالان در عمقی دردناک تجربه می‌کنند. اندوه غریبگی‌شان را با اکنون از لرزش صدا، کندی کلام و آه های مکررشان می‌توان فهمید. خود را بیگانه‌ی "معاصر" می‌بینند. جا مانده از کاروانی که دیری است از این سرزمین رفته است.

هم‌چون ناشناس، وقتی خود را حاشیه نشین فراموش شده‌ای از سوی ساکنان امروز می‌یابد، به سوی خاطرات عقب نشینی می‌کند. شاید دردناک‌تر از این نباشد که به تعبیر "کریستوفر بالس"،به چشم خود می‌بیند به ابژه‌ای تاریخی و شیئی‌ موزه‌ای تبدیل شده است. "بالس" بر این باور است که هر نسلی به تاریخ پیوستن خود را به چشم خود خواهد نگریست. و یا به تعبیر سعدی، به چشم خویش می‌بیند که جان‌اش می‌رود.

✔️ فصل کهنسالی، روزگار سرد و سرمای میان زیستن در گرمای متن و جهیدن در (به تعبیر خیام)، "صندوق عدم" است. هنوز نرفته است اما دیگر "حضور" ندارد. هست، اما هستی‌اش معنای خود را از دست داده است. شاید این، همان دوره‌ای است که در الاهیات مسیحی از آن به "آئین تشرف" یاد می‌کنند. آئینی که شخص، از هر چه بر او بار شده است، تهی می‌شود. ریسمان‌هایی که او را به زمان و مکان بسته است بتدریج باز می‌شوند. آئینی برای دل کندن از زندگی و رضایت دادن به رفتن.



علی زمانیان ۱۴۰۰/۰۴/۱۳
خرد منتقد


جان آگه با #فرهیختگان

حقوق بشر در ایران پیروز شده است

محمد مجتهد شبستری

📌 بارها از خود پرسیده‌ام این‌همه گفتن و نوشتنم دربارۀ ضرورت وارد کردن حقوق بشر عصری در فرهنگ سیاسی ایران و تحمل تیرهای ملامت‌های استبدادگران قدرت‌مدار که پیامد آن‌ها بود در طول چهار دهۀ اخیر، بالاخره به کجا انجامیده است؟ در حال حاضر با مشاهدۀ مطالبات روزافزون اساسی سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بخش عظیمی از ملت ایران و اعراض آن‌ها از مرجعیت‌های حامی استبداد و خودداری‌شان از اجابت خواسته‌های مستبدانۀ آنان، و خصوصاً آنچه در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ مشاهده شد پاسخ پرسش خود را یافته‌ام.

📌 آن پاسخ این است که امروز همۀ آنان که در چهار دهۀ اخیر در ایران مطالبه‌گرحقوق بشر بوده‌اند باید بسیار راضی و مسرور باشند؛ زیرا که تمام آن مطالبات گوناگون و اعراض‌ها و مقاومت‌ها چیزی غیر از مطالبۀ جدی ارکان اساسی حقوق بشر نیست و بنابراین امروز حقوق بشر در اعماق فرهنگ سیاسی ایران کنونی ریشه دوانده است. باید مسرور باشیم از این‌که علی‌رغم همۀ کوشش‌های استبدادگران، فرهنگ «حقوق بشر عصری» در ایران به پیروزی رسیده است.

از تحکیم ملت



#فرهیختگان، صدای فرزانگان