ضریب بالایی که آقای عبدالکریمی به متغیر سنت/مدرنیته می‌دهد من به متغیر استبداد(دینی)/ آزادی می‌دهم.

گفتار، راهبرد و شخصیت‌های «مرزی» راه‌حل غلبه بر خطر دوقطبی شدن کنونی ایران است.

سخنان رضا علیجانی در میزگرد پرگار


چرا شکاف سنت/ مدرنیته را شکاف اصلی جامعه ایران نمی‌دانم؟
آیا جامعه ایران به قول دورکهیم دچار یک وضعیت آنومیک (و فراتر از آن حالت اتمیزه) شده؟
آیا می‌توان پدیده های اجتماعی را با نظرگاه اصالت فرهنگ توضیح داد یعنی پشت هر مسئله اجتماعی الزاما یک معضل فرهنگی نهفته است؟
انسان آمیزه ای است از تفکر، احساس و منافع؛ آیا دیدگاه دیالکتیکی و دیدن ارتباط و تاثیر و تاثر متقابل بین سیاست و اقتصاد و فرهنگ نظرگاه درست تری در توضیح پدیده های اجتماعی نیست؟
آیا انقلاب بهمن نمادی از شکاف سنت/ مدرنیته است؟
چرا به کار بردن کلمات شبه مرموز اپوزیسیون، رژیم و... را دقیق نمی دانم؟
ایرانیان خارج از کشور بخشی از جامعه مدنی ایران هستند. چرا یکسان سازی مخالفان خارج از کشور را نادرست می‌دانم؟
چگونه «راهبرد مرزی تحول‌خواهی» (مستقل از اصلاح‌طلبی و سرنگونی‌طلبی)، یک راه حل فرادوقطبی است.

#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

سلامت

ای طرحِ سلامت، به سلامت، به سلامت!

حسین دهباشی


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

تصویر آخرالزمانی از هورالعظیم

محیط‌بان سیدباقر موسوی از وضعیت امروز تالاب هورالعظیم، و گاومیش‌هایی که در دمای ۵۰ درجه‌ی خوزستان مرگ و زندگی‌شان به آب وصل است در لجن‌زاری از آخرین قسمت‌های بازمانده‌ی تالابِ بی‌آب دست و پا می‌زنند.

ویدیو را این محیط بان درظهر امروز ۱۶ تیر ۱۴۰۰ گرفته است.


جان آگه با #فرهیختگان

بیمارستان مهرانه زنجان بیماران سرطانی را بصورت رایگان و بدون دریافت وجه و کاملآ رایگان مداوا می‌نماید.


همچنین یک هتل نیز ، جهت رفاه همراه بیماران سرطانی تخصیص داده شده است.


آدرس : زنجان،خیابان صفا،کوچه نهضت سواد آموزی،پلاک ۵
تلفن : 33444555- 024
33468100- 024



#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

خاطرات ارباب کیخسرو شاهرخ

به کوشش شاهرخ شاهرخ؛ رایشنا رایتر. ترجمه غلامحسین میرزا صالح. تهران: مازیار، 1382.


جان آگه با #فرهیختگان

و حکومت ولایت محور جز ذهنیت تبلیغات محور، چه خروجی قابل توجهی دارد !
پیش بسوی یک محرم عاشقانه !

#فرهیختگان در سوگ خردمحوری

سردار قاآنی فرمانده سپاه قدس:
یا ولایت یا آشغالدونی... مملکت حساب کتاب دارد !

#فرهیختگان در عصر جیغ ولایت

روزنامه «همشهری» پروندۀ خوب و پراطلاعی در مورد نویسندگی سایه و نوشتن به اسم دیگری منتشر کرده است (+). از جالبترین بخش‌های این پرونده، مصاحبه با نویسنده‌ای با نام مخفف آقای «میم» است که کتابی برای یکی از اهالی سیاست نوشته. او ۲۰ ساعت فایل صوتی از آن سیاستمدار گرفته و ظرف چهار ماه آنها را پیاده‌سازی، تنظیم، ویرایش و بازنویسی کرده و کتابی ۳۵۰صفحه‌ای از خاطرات او آماده کرده است، با دستمزد صد میلیون تومان (+). قیمت دستتان باشد.
از احسان‌نامه


جان آگه با #فرهیختگان

«بلیت بخت‌آزمایی برای فردوسی»


وقتی در آغاز قرن چهاردهم ــ قرنی که سه سال پایانی آن را سپری می‌کنیم ــ سیاستمداران و نخبگان ایرانی پی بازتعریف و تحکیم هویت ملی ایرانی بودند، نام فردوسی نیز باید بیش‌ازپیش زنده می‌شد. باید نهادی دولتی برای این منظور پدید می‌آمد. «انجمن آثار ملی» در ۱۳۰۵ با دستور رضاشاه تأسیس شد. نخستین وظیفۀ انجمن احیای نام حماسه‌سرا و اسطوره‌پرداز فرهنگ و تاریخ ایران بود: ابوالقاسم فردوسی. نخست‌وزیر فروغی به عنوان رئیس انجمن و ارباب کیخسرو به عنوان خزانه‌دار و دبیر انجمن منصوب شدند. دو ایرانشناس نامدار، هرتزفیلد آلمانی و گودار فرانسوی نیز اعضای افتخاری انجمن شدند. اما در عمل بار اصلی کار بر عهدۀ ارباب کیخسرو بود. او رئیس زرتشتیان تهران و یکی از سیاستمداران خوشنام ایرانی بود که از ۱۲۸۸ تا هنگام مرگ (۱۳۱۹) نمایندۀ زرتشتیان در مجلس بود. تلاش او برای زنده کردن نام فردوسی آغاز شد...

کیخسرو به توس رفت که آن زمان قریه‌ای بود با چند زمین زراعی. اما محل دقیق دفن فردوسی معلوم نبود و با شک و گمان‌هایی همراه بود. ۳۷ سال پیش از آنکه ارباب کیخسرو دست‌‎‌به‌کار ساخت آرامگاه فردوسی شود، لُرد کِرزن، جهانگرد انگلیسی، در بارۀ قبر فردوسی نوشته بود: بنای ویرانی در توس به اشتباه گمان می‌شود «قبر شاعر ملی فردوسی است... اما قبر شاعر بزرگ در زیر بنای کوچکی است که تا هفده سال پیش نیک معلوم بود. ولی... از بین رفته و به جای بنای یادبود مزرعۀ گندمی آن را فراگرفته است.» کیخسرو هم قبر فردوسی را ــ نه در آن بنای ویران که «مأمونیه» نامیده می‌شد ــ بلکه در باغی به نام قائم‌مقام یافت. آن زمان حتی جادۀ درستی از مشهد به توس وجود نداشت. کیخسرو با چند کارشناس فرانسوی این گور را با دیوارهای خشتی ویران در نزدیکی روستایی به اسم اسلامیه پیدا کرد. وقتی فردوسی درگذشت علما او را مسلمان نمی‌دانستند اجازه ندادند در گورستان دفن شود و دخترش او را در زمینی متعلق به خود فردوسی دفن کرد. کیخسرو به اندازۀ یک متر از روی آن آرامگاه مخروبه خاکبرداری کرد و به گوری رسید...

هرتزفیلد آلمانی و کریم طاهرزادۀ بهزاد طرح‌هایی برای ساخت مقبرۀ فردوسی تهیه کردند. طرح بهزاد پذیرفته شد و بیست هزار تومان برای آن در نظر گرفته شد. بهزاد در جوانی مشروطه‌خواه بود و در آلمان معماری خوانده بود (او برادر همان حسین بهزاد، نقاش معروف است). اما تهیه کردن این بیست هزار تومان راحت نبود. در آن سال‌ها بودجۀ کشور بسیار مقتصدانه و دقیق بسته می‌شد. قرار شد ده هزار تومان از راه صرفه‌جویی در بودجه به این طرح اختصاص یابد و برای ده هزار تومان باقی‌مانده برگۀ بخت‌آزمایی (لاتاری) فروخته شود. اما ایدۀ ساخت آرامگاه مخالفانی هم در میان نمایندگان مجلس داشت. سیدرضا فیروزآبادی، روحانی خیّری که نمایندۀ تهران بود، معتقد بود فردوسی شاعری بیش نبوده و شایستۀ چنین گرامیداشتی نیست و اگر قرار است پولی خرج شود باید صرف اماکن مقدس زیارتی شود.

در نهایت طرح تصویب شد و ساخت آرامگاه فردوسی هشت سال طول کشید، از ۱۳۰۵ تا ۱۳۱۳ و بی‌تردید بار اصلی اجرای آن بر دوش ارباب کیخسرو بود که دائم میان تهران تا مشهد که آن زمان اصلاً جادۀ راحتی نداشت رفت‌وآمد می‌کرد. در جریان ساخت نیز دشوارها فراوان بود و وسط کار طرح جدیدی از گودار، معمار فرانسوی جایگزین طرح بهزاد شد. اما تازه وقتی کار به پایان رسید، مسئولیت بزرگ‌تری به ارباب کیخسرو واگذار شد: قرار شد مراسم بزرگی با عنوان «هزارۀ فردوسی» برگزار شود و مهمانانی از سراسر دنیا برای این مراسم دعوت شوند. «هزارۀ فردوسی» با شکوه و با ایرانشناسانی از سراسر جهان در مهر ۱۳۱۳ برگزار شد.

ارباب کیخسرو مرد متمولی بود و مناعت طبع والایی داشت. در تمام مدتی که عملاً همۀ کارهای انجمن آثار ملی را انجام می‌داد بابت خدمت حقوق نگرفت و افزون بر این وقتی مأموریت‌های کشوری دیگری هم به او واگذار می‌شد دستمزد دولتی نمی‌گرفت. یکی از گلایه‌های او هنگام ساخت آرامگاه فردوسی این بود که حس می‌کرد کسانی که برای کمک به او وارد کارها می‌شوند در هزینه‌ها صادقانه عمل نمی‌کنند. در خاطراتش در این باره می‌نویسد: «در مورد افرادی که مأمور کمک به من شده بودند خیالم راحت نبود. هیچ وقت نمی‌توانستم فهرست مخارجشان را به دست آورم. وقتی بعضی از هزینه‌ها را کنترل می‌کردم می‌دیدم سه یا چهار برابر نوشته‌اند.» ارباب کیخسرو تیر ماه ۱۳۱۹ به طرز مشکوکی جان باخت. صبح جسد او را در پیاده‌رو یافتند...

پی‌نوشت:

۱. منبع اصلی‌ام برای این نوشتار کتاب خاطرات ارباب کیخسرو بود، ترجمۀ غلامحسین میرزاصالح
۲. در پیوست برگۀ لاتاری آرامگاه فردوسی را می‌بینید.

مهدی تدینی
https://t.me/arshivefarhikhtegan/614

جان آگه با #فرهیختگان

ظلم
من گمون نکنم اینها بعد از این بتونن مملکت رو اداره کنن
خانه شجریان

جان آگه با #فرهیختگان

گونه‌های اصلاح‌طلبی: بروکرات‌محور، ساختاری و نهادی

محمدرضا جلائی‌پور
(منتشرشده در انصاف‌نیوز - ۱ فروردین ۱۴۰۰)


چرا دستاوردهای اصلاح‌طلبان در ۲۴ سال گذشته محدود و ناکافی بوده است؟ پاسخ نگارنده این است: از جمله به این علت که اصلاح‌طلبان به ضرورت و اولویت آن‌چه «اصلاحات نهادی» می‌خوانم توجه کافی نداشته‌اند. در ادامه برای توضیح این مدعا سه‌ گونه اصلاح‌طلبی و ویژگی‌هایش را معرفی و دلایلم در ضرورت اولویت‌بخشی به اصلاحات نهادی را ذکر می‌کنم. این سه گونه ابزارهایی مفهومی و تیپ‌های آرمانیِ وبری‌اند و مصادیق خالص ندارند و اشکالی از هر کدام می‌توانند به شکل مکمل یکدیگر عمل کنند.


1️⃣ اصلاح‌طلبی بروکرات‌محور

این گونهٔ اصلاح‌طلبی عملا بیشتر «بهبودخواه» است و از سال ۷۶ تا امروز گونهٔ غالب اصلاح‌طلبی بوده است، می‌کوشد از طریق انتخابات بروکرات‌های بیشتر و بهتری را به نهادهای حکمرانی و نمایندگی بفرستد تا مجری خط‌مشی‌های اصلاح‌طلبانه در چارچوب نهادها و ساختارهای موجود حکمرانی شوند. دال مرکزی این نوع اصلاح‌طلبی در عمل بیشتر «توسعه» بوده‌است و به ویژه در دولت‌های سیدمحمد خاتمی و دولت اول روحانی در این راستا دستاوردهایی هم داشته است. بیژن زنگنه و محمود حجتی از نمونه‌های این بروکرات‌های اصلاح‌طلب بوده‌اند و سعید لیلاز و مرتضی مردیها از نیروهای فکری حامی این نوع اصلاح‌طلبی محسوب می‌شوند. تشکیلات متناسب با این نوع اصلاح‌طلبی «حزب کادرپایه» است که عمدتا با محوریت بروکرات‌های سابق و به قصد فرستادن بروکرات‌های بیشتر به نهادهای حکمرانی سازمان می‌یابد و تقریبا همهٔ احزاب اصلاح‌طلب تا کنون (اعم از بزرگ و کوچک) را شامل می‌شود. مهم‌ترین ابزار تغییر این نوع اصلاح‌طلبی حضور نامزدمحور در انتخابات و رایزنی با هیات حاکمه بوده است و برای استفاده از این ابزار هم طرف مذاکره‌اش شورای نگهبان و نهادهای امنیتی بوده‌اند که مانع ورود بروکرات‌های اصلاح‌طلب به نهادهای حکمرانی نشوند و مثلا رد صلاحیت‌ها کمتر شود. پایگاه اجتماعی هدف این نوع اصلاح‌طلبی در عمل طبقهٔ فرادست و طبقهٔ متوسط بوده است و فلسفهٔ سیاسی‌اش به محافظه‌کاری لیبرال و مشروطه‌خواهی نزدیک‌تر بوده است. منظومهٔ سیاستی الگویش عملا میانه‌ورانه بوده و در میان نهادهای سیاسی کنونی اصلاح‌طلبان احزاب کارگزاران سازندگی و ندا به این گونهٔ اصلاح‌طلبی نزدیک‌ترند.

2️⃣ اصلاح‌طلبی ساختاری

اصلاح‌طلبیِ ساختاری از سال ۸۴ در عرصهٔ سیاسی ایران حضور داشته و به ویژه بعد از سال ۹۶ در رسانه‌هایی مثل کلمه، زیتون، ایران فردا و صفحات پاره‌ای از اصلاح‌طلبان ساختاری در رسانه‌های اجتماعی نمود بیشتری یافته است. اصلاح‌طلبان ساختاری معتقدند مادامی که قانون اساسی اصلاح و نظارت استصوابی لغو نشود، اصلاحات بروکرات‌محور کم‌دستاورد می‌ماند و بحران‌های هم‌افزای کنونی تشدید می‌شود. این گونهٔ اصلاح‌طلبی به ویژه بر ضرورت تقویت جنبش‌های اجتماعی تاکید دارد، دال مرکزی‌اش دموکراسی بوده، سوژهٔ توامندسازی‌اش عملا «جامعه» بوده است و بیشتر از رسانه‌های اجتماعی برای سازماندهی استفاده می‌کند. در میان چهره‌های سیاسی مصطفی تاجزاده و کیوان صمیمی و در میان نیروهای فکری سعید حجاریان و سعید مدنی به این گونهٔ اصلاح‌طلبی نزدیک‌تر بوده‌اند. فشار از پایین (با جنبش اجتماعی و بسیج افکار عمومی) استراتژی و ابزار تغییر اصلی اصلاح‌طلبی ساختاری فرض می‌شود و طرف مذاکرهٔ اصلی‌اش هم رأس هرم قدرت سیاسی است. پایگاه اجتماعی هدف این گونه اصلاح‌طلبی بیشتر طبقهٔ متوسط است، فلسفهٔ سیاسی‌اش گاهی مشروطه‌خواهی و گاهی جمهوری‌خواهی است، منظومهٔ سیاستی‌اش عملا به سیاست‌های لیبرال‌دموکراتیک نزدیک‌تر بوده و در میان نهادهای سیاسی موجود بخشی از احزاب اتحاد ملت و توسعهٔ ملی به آن نزدیک‌تر بوده‌اند.


3️⃣ اصلاح‌طلبیِ نهادی

ادامهٔ متن کامل



#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

ماهیت گفتاری متون دینی و پیامدهای آن

رضا بابایی

کتاب‌ها را می‌توان به دو گروه نوشتاری و گفتاری تقسیم کرد: نوشتاری، ذهنیات نویسنده در قالب طرحی اندامواره و نظام‌مند بر روی کاغذ است. گفتاری، سخنان شفاهی گوینده یا گویندگان است که سپس صورت کتبی پذیرفته‌ است؛ مانند کتابی که شامل ضرب‌المثل‌های پراکنده و رایج در میان مردم است. گرد آمدن در قالب کتاب و میان دو جلد، ماهیت شفاهی امثال و حِکَم را تغییر نمی‌دهد؛ چنانکه تبدیل کتاب‌های نوشتاری به فایل‌های صوتی، ماهیت نوشتاری آنها را متحول نمی‌کند.

کتاب‌های گفتاری و نوشتاری، ظاهری یکسان، اما ماهیتی دیگرگون دارند. تفاوت ماهوی آنها بسیار است؛ از جمله:
۱. متن گفتاری‌ به‌شدت متکی به قرینه‌ها و نشانه‌های بیرون از متن است؛ به طوری که گاه فهم آن بدون نظرداشت قرائن منفصل، زمان صدور، جغرافیای صدور، زیست‌جهان مخاطب و فرهنگ زمانه ممکن نیست.
۲. متن گفتاری یا شفاهی، نظم درختی یا اندامواره نمی‌پذیرد و سیر آن نه خطی است، نه دایره‌وار و نه متضلع.
۳. متن گفتاری، خالی از تناقض‌نمایی و حتی تناقض‌ یا اختلاف در سطح و زبان نیست؛ برخلاف متن نوشتاری که زبان و و منطق و مخاطبان آن بیش‌وکم یکسان است. از همین رو است که در ضرب‌المثل‌ها گزاره‌های متناقض‌نما فراوان به چشم می‌خورد. یک‌جا می‌گوید: «با یک گل بهار نمی‌شود» و در جایی دیگر می‌گوید: «یکی مرد جنگی به از صدهزار».
۴. دایرۀ مخاطبان متن گفتاری، محدودتر اما متنوع‌تر است.
۵. پاراگراف‌بندی در متن گفتاری، دشوار یا ناممکن است و از آن دشوارتر، فصل‌بندی است؛ مگر فصل‌ها و باب‌هایی که هیچ منطقی ندارند جز تقسیم صوری مطالب؛ مانند شش دفتر مثنوی که از هیچ طرحی پیروی نمی‌کنند جز طرح تقسیم برای تقسیم.
۶. آمیختگی متن‌های گفتاری با زمان نزدیک و مکان خاص، بیشتر از متن‌های نوشتاری است.
۷. متن‌های گفتاری بیش از آنکه سخنگوی دانش‌ها و ارزش‌ها باشند، ماهیت انگیزشی دارند.
۸. پراکندگی موضوعی و گریزهای فراوان در متن‌های شفاهی، معمول و پذیرفتنی است.

مشهورترین کتاب شفاهی در زبان فارسی، مثنوی معنوی است. مثنوی، سخنرانی‌های منظوم مولانا در شب‌های قونیه بوده است؛ نه کتابی همچون منطق الطیر عطار یا گلشن راز شبستری. همچنین همۀ متون دینی و تاریخی اسلام، ماهیت شفاهی دارند و کلمۀ «متن» در عنوان «متون دینی» اعم از گفتار و نوشتار است. در گفتاری و شفاهی بودن حدیث و اخبار تاریخی، نزاعی نیست؛ اما نظریه‌پردازان اسلامی در ماهیت نوشتاری یا شفاهی قرآن هم‌داستان نیستند. تاریخ تدوین قرآن، معنای لغوی و تاریخی وحی، لحن آیات، ماهیت انگیزشی(انذار و بشارت)، شیوۀ تقسیم مطالب به آیات و سوره‌ها، چیدمان مطالب، ارتباط معنادار هر بخش از قرآن با واقعه‌ای تاریخی(شأن نزول) و پیوستگی معنایی و محتوایی آیات با رویدادهای اجتماعی یا سوانح فردی، بخشی از ادلۀ کسانی است که قرآن را متنی شفاهی می‌دانند. نوشتاری بودن قرآن، بیشتر ادلۀ کلامی و فراعلمی(مانند عقیده به نزول دفعی و یک‌پارچۀ همۀ قرآن در شب قدر) دارد.

عقیده به شفاهی بودن قرآن، دیدگاه‌های رسمی را دربارۀ قرآن متحول می‌کند؛ بدون آنکه ذره‌ای از ارزش‌های معنوی و دینی آن بکاهد. پیامدهای این دیدگاه، فراوان است. در اینجا به دو نمونه اشاره می‌کنم:

یک. گاهی دانش‌ها و ارزش‌های مندرج در کتاب‌های شفاهی، ماهیت انگیزشی و رانشی دارند؛ نه بازگویی واقعیت‌های علمی و معرفتی. مثلا وقتی مولوی می‌گوید: «گر اژدهاست در ره، عشق است چون زمرد»، نیروی عشق را در مصاف با موانع سلوک می‌ستاید؛ اما معلوم نیست که مانند عوام آن اعصار معتقد بوده است که زمرد، به‌واقع مار و اژدها را کور می‌کند؛ چون پیشتر ابوریحان بیرونی، ناراستی این خرافه را بالمعاینه ثابت کرده بود. حتی همین توصیۀ مولانا(سپرسازی از عشق در برابر موانع سلوک) در عصری و برای نسلی راهگشا است که استعداد عاشقی دارد؛ اما برای مردمی که – به هر دلیلی - تجربۀ عشق برای آنان ناممکن یا بسیار نادر شده است، باید به داروهای مشابه روی آورد. بنابراین توصیۀ مولوی، تنها به نحو کلی پذیرفته است، نه به همان معنا که او خود تجربه کرده است.

همچنین وقتی قرآن، قلب گوشتی و صنوبری‌ شکل را در سینۀ انسان، مرکز ادراکات فراحسی او می‌شمارد(وَلَٰكِن تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ؛ لیکن کور است قلب‌هایی که در سینۀ آنان است. سورۀ حج، آیۀ ۴۵)، چه توجیهی دارد جز اینکه قرآن را کتاب شفاهی بدانیم و مخاطبان آن را مشافهان(مخاطبان رودرو)؟ این مقدار را بیشتر مؤلفان علم اصول فقه(مانند میرزای قمی و آخوند خراسانی) پذیرفته‌اند؛ بحث در این است که اشتراک آیندگان و مشافهان در کلیات است یا در جزئیات.

دو. استخراج نظام‌های نظری و عملی از متون شفاهی ممکن نیست؛ مگر در حد کلیات و سمت‌وسو.



جان آگه با #فرهیختگان

اندیشه‌ها و آموزه‌های محمدرضا حکیمی

در instant view بخوانید
https://telegra.ph/Hakimi-07-08



جان آگه با #فرهیختگان

یادی از استاد ابراهیم پورداود


«خاطره‌ای که از کلاس‌های درس استاد ابراهیم پورداود دارم این است که با مظلومیّت و سادگی هرچه تمام‌تر [در سنّی نزدیک به هشتاد سالگی] می‌گفت: فرزندانم من مسلمانم. بعضی تهمت می‌زنند که من یهودی‌ام یا می‌گویند من زردشتی‌ام. من فقط حوزهٔ تحقیق و مطالعه‌ام ایران باستان و اوستاست، وگرنه مسلمان و معتقد به قرآنم. قدر قرآن را بدانید. اگر به زیارت مشهد مقدّس می‌روید قدر آن بارگاه روحانی را بدانید.»


فرار از فلسفه (زندگی‌نامهٔ خودنوشت فرهنگی)، بهاءالدّین خرّمشاهی، ص ۱۹۲
مجمع پریشانی



جان آگه با #فرهیختگان

فرار از فلسفه
میثم موسوی


کتابِ «فرار از فلسفه» زندگی‌نامهٔ خودنوشتِ بهاءالدّین خُرّمشاهی است که در سال ۱۳۷۶ نگاشته شده است. کتابی که گویی نام و شالودهٔ اصلی آن وام‌دارِ ابوحامد غزالی و کتابِ فرار از مدرسه، اثر دکتر عبدالحسین زرینکوب است. چنان که نویسندهٔ کتاب ضمن ابرازِ احترام به فلسفه و پذیرفتن اهمّیّت و فواید آن (ص 10 از مقدّمه و 599)، خود را منتقد و بدگمان به فلسفه و عرفانِ فلسفی معرّفی می کند (ص8 از مقدمه) و می‌آورد: من اعتقادی به اتقان فلسفه ندارم و مدّعیات فلسفه بیش از آن که یافتنی باشد، بافتنی است (ص598)، و با غزالی همدلی و همدردی دارم که برنمی‌تابم که فلسفه خود را قیّم و حاکم اندیشه‌ها و اعتقادات دینی بینگارد و بگوید هر اعتقادی از جمله معاد یا واقعیّت فرشتگان و یا حقّانیّت بهشت و دوزخ باید توجیه و توضیح عقلی داشته باشد. (ص599) کتابِ فرار از فلسفه، پناه بردن از غربت فلسفه به قربت حکمت قرآنی است.(ص68) آن هم از سوی من که سی سال با قرآن و حافظ مأنوس بوده و به ترجمه و شرح آن دو پرداخته‌ام. (ص8 از مقدّمه)
خرّمشاهی در این کتابِ خود که فاقد نثری جذّاب است، به تمجید از اندیشمندان و نویسندگان متعدّدی مانند محمد مصدّق، مهدی بازرگان، روح‌الله خمینی، علی خامنه‌ای، محمد خاتمی، عطاءالله مهاجرانی، عبدالکریم سروش، غلامعلی حداد عادل، حسن حبیبی، داریوش شایگان، عبدالحسین زرینکوب، محمدرضا شفیعی کدکنی و... می‌پردازد. هرچند در پاره‌ای از کتاب سارتر را فیلسوفِ کافه نشین کم‌اهمّیّتی می‌شمارد (ص241) و احمد شاملو را با تمام احترامی که برای او به عنوان یک شاعر قائل است (چنان که شاملو نیز در مصاحبه با ناصر حریری با همهٔ بد و بیراهی که به خرّمشاهی گفته است، بهترین نقد شعرِ خود را نقد خرّمشاهی بر دفترِ ابراهیم در آتش دانسته است.) پهلوان‌پنبه‌ای می‌خواند که جرأت ورزیده است با کمترین اطّلاع از چون و چند شیوهٔ علمی نقد و تصحیح متون، دیوان حافظ را بر مبنای چند نسخهٔ مندرس و جدید و بی‌اعتبارِ چاپی، روایت کند. (ص392و393)
او در ادامه از دوستیِ خود با دکتر غلامحسین ساعدی سخن می گوید و این که ترجمهٔ کتابِ درد جاودانگی را به ساعدی و کامران فانی اهدا کرده اما غلامحسین ساعدی پس از انقلاب اسلامی دوستی‌اش با وی را خاتمه داده است؛ چرا که ساعدی باور نمی‌کرد من مسلمانی معتقد و عاشق قرآن و اسلامم. و حتی مرا پس از مصاحبه‌ای که با دوستان کیهان فرهنگی در مشهد با استاد سیدجلال آشتیانی انجام داده بودم، هجو کرد؛ یعنی نمایشنامهٔ کوتاهی نوشت و بنده و آقای دکتر رضا داوری را با همین اسامی واقعی به باد هجو و تمسخر گرفت. (ص394)
من با همهٔ تزلزلی که در ایّام دانشجویی در اعتقاداتم افتاده بود و گاه می‌شد که نمازهایم قضا یا فراموش می‌شد و یا گاهی به محض کوچکترین ناراحتی گوارشی روزه‌ام را می‌خوردم، اما حتی یک لحظه اعتقادم را به وجود و وحدانیّت خداوند یا نبوّت انبیای الهی و حضرت رسول (ص) یا صدق و صحّت وحیانی قرآن از دست ندادم. (ص231) همیشه به زیارت امامزاده‌ها می‌رفتم و به نذر و نیاز و عوالم معنویِ وابسته به آنها هم اعتقاد داشتم و دارم. (ص13)
بهاءالدّین خرّمشاهی ضمن آن که از بی‌علاقگی‌اش به سیاست سخن می‌گوید (ص28)، خود را یک سنّت‌گرا معرّفی می‌کند و می‌نویسد: من یک سنّت‌گرای تمام عیارم. حتی اگر به ارتجاع یا محافظه‌کاری متّهم شوم باکی نیست. همهٔ اینها هستم، اما تعهّدی نسبت به تجدّد ندارم. تجدّد جز آنکه زندگی را روز به روز کم‌عمق‌تر و کم‌معناتر سازد و ما را از عهد اَلَست دورتر کند و بعیدالعهد گرداند کاری نمی‌کند. (ص8 از مقدّمه)

فرار از فلسفه (زندگی‌نامهٔ خودنوشت فرهنگی)، بهاءالدّین خرّمشاهی، نشر جامی، تهران، 1377
مجمع پریشانی



#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

تطهیر روسیه در کتب درسی

آقای «حسین طریقت» از دبیران ادبیات در مطلبی از حذف برخی مطالب با هدف «تطهیر روسیه» در اذهان کودکان منتشر کردند، که در ابتدا باور پذیر نبود، اما متاسفانه با بررسی کتب، شاهد سانسور عجیب تاریخ هستیم، که موارد به صورت #رشتو بیان می شود.

🔹چاپ اول (۹۷-۹۶) : «تبریز، این شهر کهن، مرکز فرماندهی خط مقدم دفاع در برابر دست‌درازی‌های همسایهُ شمالی ایران، یعنی روسیه بود»
چاپ جدید: حذف!

🔷چاپ اول: «جنگ "روس‌ها" با ما جنگ میان ارتش دو کشور نبود.»
چاپ جدید: «جنگ "سپاه روس" با ما...»

🔹چاپ اول (۹۷-۹۶): «روسیه چشم طمع بر آذربایحان دوخته‌بود.»
چاپ جدید: حذف!

🔷چاپ اول (۹۷-۹۶): "روس‌ها" مثل مور و ملخ در شهر پراکنده شدند.
چاپ سال بعد: "سپاه روس" مثل مور و ملخ...

🔹چاپ اول: «دیری نگذشت پرچم روس‌ها در خاک آغشته به خون بی‌گناهان به اهتزاز درآمد.»
چاپ جدید: «دیری نگذشت که این منطقه به تصرف سپاه روس درآمد.»

🔷چاپ اول: «نگاه فزون‌خواهانه و دهشتبار روس‌ها به فراتر از این‌ها دوخته‌شده‌بود.»
چاپ جدید: حذف!



جان آگه با #فرهیختگان

«بخش هایی از پیام آیت الله منتظری پس از شکسته شدن حرمت دانشجو و دانشگاه در ۱۸ تیر »

۲۰ تیر ۱۳۷۸

🔹در روزهای اخير دست رسوای خشونت، يک بار ديگر جنايت آفريد و اين بار فرزندان راستين امت، چشم و چراغ ملت، دانشجويان عزيزمان شبانه مورد هجوم و حمله ناجوانمردانه عده ای تهی مغز و فريب خورده قرار گرفتند، كه اين جنايت هولناک يقينا در تاريخ كشور ما چون نقطه سياهی خواهد ماند، چرا كه در هيچ رژيمی شكستن حرمت دانشگاه و دانشجو تا اين حد نبوده است.

🔹جمع زيادی از نيروهای انتظامی و گروه های متشكل شبه نظامی به نام انصار حزب الله نيمه های شب و در نوبت های پياپی و از جمله در حالی كه اكثر دانشجويان دانشگاه تهران در خواب بودند با چوب، باتوم، چاقو و اسلحه گرم به خوابگاه آنان حمله كردند و با ضرب و جرح بسياری از آنان و شكستن درب ها و كمدها و ابزار و وسايل زندگيشان و آتش زدن اطاق ها و كتاب ها و دفاتر و حتی قرآن كريم، آنان را به خاک و خون كشيدند و برحسب آنچه نقل شد حتی در حال نماز مورد ضرب و جرح قرار دادند و جمعی را از طبقه بالا به پايين پرت كردند و در نتيجه چند نفر به شهادت رسيدند، و جمع زيادی را بازداشت نمودند و بدين وسيله حريم مقدس دانش و دانشگاه را شكستند.

🔹ولی كيست كه نداند محرک و پشتيبان و تأمين كننده امكانات برای اينها چه كسانی می باشند؛ و در واقع اينان نيروهايی رسمی هستند كه جهت سركوب مردم تربيت شده اند و در موقع حمله لباس شخصی می پوشند و به نام نيروهای مردمی حمله می كنند و متأسفانه از بودجه مردم شريف ارتزاق می نمايند.

🔹بسياری از برادران و خواهران به ياد دارند كه در رژيم گذشته در مقاطع گوناگون برای حمله به مردم امثال شعبان بی مخ ها و چماقداران حرفه ای را به صحنه می فرستادند، اينک نيز همان شيوه غلط به نام انصار حزب الله انجام می شود، ولی سازمان دهندگان و محركين اين گروه های فشار و چماقدار بايد توجه كنند اگر رژيم گذشته از اين شيوه های زور و چماق نتيجه گرفت آقايان نيز نتيجه خواهند گرفت.

🔹اينجانب صريحا اعلام می كنم كه آمرين و عاملين اين جنايات در هر پست و مقامی كه هستند خائن به دين و ملت اند و بايد مجازات شوند، چرا كه: (لكم فی القصاص حيوة يا اولی الالباب) و سكوت بزرگوارانه ملت پايانی دارد.

🔹حوزه های علميه كانون تربيت فلاسفه الهی و مراجع عظام و فقهای والامقام، و دانشگاه ها مركز تربيت دانشمندان و اساتيد رشته های مختلف علوم انسانی و طبيعی و... است و عظمت و شوكت جامعه و كشور به حرمت و اقتدار اين دو قشر مؤثر و ارزشمند است.

🔹انتظار می رود دولت و مسؤولين قاطعانه عمل نمايند و مسببين اين حوادث ناگوار را تعقيب و مجازات كنند و مانند قتل های فجيع زنجيره ای دفع الوقت ننمايند. در ماجرای قتل ها نيز مسؤولين آن را محكوم نمودند ولی طولانی شدن رسيدگی به پرونده و ندادن پاسخ قانع كننده به مردم سؤال برانگيز شده است كه اين قاتلين به كجا وابسته اند كه با آنان برخورد قاطع نمی شود. مردم منتظر عمل می باشند و بيش از اين سهل انگاری در برابر تحميل های ناروا را نمی پذيرند و از رئيس جمهور منتخب خود انتظار تصميمات قاطعانه و عمل به وعده ها را دارند.

🔹اينجانب در حالی كه خود به طور غيرقانونی در خانه محصور هستم، اين مصيبت بزرگ را به حضرت ولی عصر (عجل الله تعالی فرجه الشريف) و علما و دانشمندان و اساتيد و دانشجويان و همه ملت ايران و خانواده ها و بازماندگان دانشجويان شهيد تسليت می گويم و برای همه شهدای عزيز رحمت واسعه حق تعالی و علو درجات را مسألت می نمايم.

کتاب دیدگاهها جلد اول، صفحه ۱۲۳




#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

«در شورای امنیت کشور با دعوا، شأن جلسه را اصلا رعایت نکردم و گفتم امشب هرکس در کوی دانشگاه بیاید لوله ‌اش میکنم! محکم ایستادم و مجوز تیراندازی را گرفتم.»

حرفهای "قالیباف" از اتفاقات کوی دانشگاه در ١٨ تير سال ۱۳۸۲



#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

یزید و معاویه و استالین پدیده‌های ساده‌ای هستند، مظاهر فزون‌خواهی و شیفتگیِ‌انسان به قدرت. آنها تفاوت ماهوی با آن انسانِ مثلا سی‌هزارسال پیش ندارند که برای‌ ربودن توشه هم‌نوع‌اش او را به قتل می‌رساند. اما فهمِ امثال این قاآنی به سادگیِ درک‌نمودنِ معاویه و حجاج‌ابن‌یوسف نیست.

این‌ هم که بگوییم طرف ایمان‌ ندارد، یا اسلام را نفهمیده، یا گرفتار تبلیس ابلیس است یا خائن و تبهکار است و از این قبیل، هیچ گره معرفتی از فهمِ پدیده این آدم و امثال او، که در این بساط فراوان‌اند، نمی‌گشاید زیرا همه این ادعاها "خطابیات"اند و نه توضیحات و تبیین‌ها.


مسئله اینجاست که آدمی غرایز اولیه خودش را در ظرفِ "شاکله‌هایِ ذهنیتی" موردقبولِ عام می‌ریزد تا اولا در پیگیری آن غرایز پیش خودش سرافکنده نباشد، و ثانیا آنگاه که آن غرایز اولیه را پی‌می‌گیرد درمیان جمعیتی که همان "شاکله‌هایِ ذهنیتی" را دارند "موجه" جلوه کند.

قرآن که درهنگامه یک جدالِ بزرگ اجتماعی تکوین یافت، بسیار متوجه این پدیده‌انسانی است. مثلا آنجا که گفت: "مِن‌الناس مَن یُعجِبُک قُوله فی‌الحیات‌الدّنیا و یُشهِدالله علی ما فی قَلبه و هو اَلَدُّالخِصام" (از مردمان کسان‌اند که در دنیا سخن‌شان تو را شیفته کند، و خدا را گواه دُرستی آنچه در دل دارند گیرند، (ولی) از سرسخت‌ترین دشمنانت باشند!).


متن کامل یادداشت علی صاحب‌الحواشی را در Instant view بخوانید

https://telegra.ph/Yazid-07-09



جان آگه با #فرهیختگان

ولایتی پزشک منتقد را تهدید کرد

در پی انتشار کلیپ‌های انتقادی محمدرضا هاشمیان، پزشک بیمارستان مسیح دانشوری از قطعی برق، علی اکبر ولایتی، رئیس بیمارستان مسیح دانشوری در نامه‌ای به او تذکر داد./جماران



جان آگه با #فرهیختگان

پس از بیعت نوبت به دعوی الوهیت می‌رسد

علیرضا کفایی

طالبان در افغانستان انسان می‌کشد، ویران می‌کند و از اسلام می‌گوید، در ایران هم عده‌ای به حمایت از آنان تاکید دارند و خواستار مناسبات سیاسی هستند حتی اعلام می‌کنند که طالبان می‌تواند یکی از ابزارهای نیرومند در منطقه و جهان برای بازیهای دیپلماتیک ایران باشد.

اگر این فرض آنها درست باشد که در بازیهای سیاسی داخلی و خارجی به حقیقت یا مصلحت می‌توان با طالبان مناسباتی داشت؛ جای سوال است که چرا با آمریکا و حتی اسرائیل نمی‌توان تعامل کرد و ابزار نیرومندتری در دست داشت.
طالبان فقط تفنگ دارد آن هم عاریتی! و قساوت قلب دارد آن هم ذاتی! که با دین آنرا توجیه می‌کند؛ اما آمریکا علاوه بر اینها علم هم دارد، واکسن هم دارد، ثروت هم دارد، به دین هم کاری ندارد که در کار توجیه دینی باشد.

معلوم نیست بنای جمهوری اسلامی را بر کدام فرض و ادله از دین قرار داده‌اند که حاضرند با جانیان و خونریزان و آدمکشان هم کاسه و هم مسلک شوند اما مشخص است که انقیاد و تسلیم ملت را می‌خواهند.
بیعت! می‌خواهند، می‌خواهند طرحی را پیش برند (همانطور که در سالهای اخیر مشاهده کرده‌ایم) که مردم راه بیعت کردن در پیش گیرند، بیعت مسئله اصلی است و طالبان هم در راهی که تا کنون طی نموده تسلیم مردم و بیعت کردن با سرکرده را در راس امور قرار داده است.
معنایی بی‌اعتبار از اسلام را گسترش می‌دهند و با تاکید اعلام نظر می‌کنند که هر کس با فلان! بیعت نکند از اسلام خارج شده است، این نسخه هیچگاه مورد قبول عامه قرار نخواهد گرفت، مردم در قرن پیشرفت و تکنولوژی و ارتباطات زندگی می‌کنند و به مراتب بالایی از آگاهی و اختیار و شناخت رسیده‌اند که تحت قیمومیت هیچکس قرار نمی‌گیرند، سعی باطلی می.کنند بر بیعت گرفتن، دوامی نخواهند داشت، باید دریابند که ما همه انسانیم و امکان خطا و سهو از هرکس می‌رود و چنین بی پروا به حمایت از طالبان نپردازند.

آن سوی بیعت و طالبانیسم، تحدید آزادی انسان است، تهدید آگاهی است (آگاهی چشم اسفندیار خودکامگان است)، کاتولیک ها هم در برهه ای از تاریخ همین کردند و هنوز هم سبک مغزانی بر این روش هستند اما انسان آزاد و آگاه می داند که گفتار و کردار و نوشتار و فهم کاتولیک ها و طالب ها و هر آنکه بر حمایت از این تهی مغزان شمشیر بدست! اصرار دارد برای جامعه و انسانیت مخرب و ویرانگر است، می داند پس از بیعت نوبت به دعوی الوهیت! می رسد. هشیار باید بود!



جان آگه با #فرهیختگان