‍ دکتر «محرز» : سفیر کوبا گفته پروژه مشترک ساخت واکسن با ایران نداریم، واکسن برای کوباست و در اختیار ایران قرار دادیم - واکسن‌هایمان را برای مردم خودمان و آمریکای جنوبی لازم داریم
‌
یک هفته پس از صدور مجوز مصرف اضطراری واکسن کرونای «سوبرانا ۰۲» در ایران که انستیتو پاستور نام تجاری آن را به «پاستوکووک» تغییر داده، ابهام‌های تازه‌ای درباره نقش ایران در این پروژه مطرح شده است
‌
روز یکشنبه ۱۳ تیر، «پیام طبرسی» رئیس بخش عفونی بیمارستان مسیح دانشوری، در اظهارات مشابهی به پایگاه خبری «آنا» گفت: «در رابطه با واکسن پاستور، سفارت کوبا اظهاراتی متفاوت از آنچه که مسئولان ما می‌گویند داشت. این سفارت اعلام کرد این واکسن ایرانی - کوبایی نیست و کاملا کوبایی است و ما آن را برای تحقیقات به ایران دادیم که ایرانی‌ها به آن مجوز اضطراری مصرف دادند، مسئله این است که ما باز باید از کوبا واکسن را خریداری کنیم و مال ما حساب نمی‌شود» - «پیام طبرسی» نیز یکی از اعضای تاثیرگذار در ساخت واکسن «برکت» است./ فرارو
‌
جهانپور مدعی شد: این اظهارات کذب محض بوده و متاسفانه انگیزه برخی افراد برای ما هم نامشخص است. کار مشترکی که بخوبی پیش رفته است و شاید از بسیاری کارهای مشترک در حوزه واکسن، هماهنگ‌تر و منظم‌تر باشد این چنین مورد هجمه قرار گرفته است.

پ‌ن:
تجربه نشان داده تکذیبیه‌های مسئولین حکم تایید دارد و این یعنی اینکه تا اینجا ۶=۱-۷



جان آگه با #فرهیختگان

در اوصاف «بی‌شرفان»

فردین علیخواه

شرافتمند ماندن سخت است

✅ گئورگ زیمل، جامعه شناس آلمانی- که در اوایل قرن بیستم چشم از جهان فروبست- از جمله جامعه‌شناسانی بود که به ساخت تیپ اجتماعی بسیار علاقه داشت. او در آثارش از تیپ خسیس، ولخرج، غریبه، ماجراجو و فقیر نوشت. در این نوشته کوتاه با تأثیر از میراث زیمل، تیپ اجتماعی « بی‌شرف» معرفی می‌شود.

✅ تیپِ اجتماعی بی‌شرف در همه عرصه‌های جامعه، از بالا تا پایین، قابل‌ِ شناسایی است و محدود به حرفه خاصی نیست. «بی‌شرفی» در کردار، مهم‌ترین ویژگی این تیپ است. در سیاست، در اقتصاد، و در فرهنگ می‌توان مصداق‌های بی‌شرفی را یافت.

✅ در عرصه اقتصاد، «آدم بی‌شرف» همواره خودش را آدمی زرنگ و فرصت‌ساز می‌داند. او بی‌شعور نیست بلکه همه شعورش را در جهت منافع فردی بکار می‌گیرد. اگر جامعه گرفتار ویروس کرونا می‌شود او تلفن را برمی‌دارد و با جاهای مختلف تماس می‌گیرد و در یک روز تعداد زیادی ماسک و مواد ضدعفونی‌کننده را به انبارها منتقل می‌کند و بعد با فروش آنها میلیون‌ها تومان به جیب می‌زند. او به فرصت‌سازی اقتصادی در پس هر بلا یا مصیبتی می‌اندیشد. با بروز هر مصیبت، او از خوشحالی در پوستش نمی‌گنجد چون فکر می‌کند نردبانی برای صعود یافته است. به همین دلیل به هنگام رانندگی به شکل تحسین‌آمیزی در آینۀ ماشین، خودش را تماشا می‌کند و به خاطر شکار فرصت‌ها با چشمک زدن در آینه به خودش می‌گوید « مخلصیم قربان» و خرکیف می‌شود.

✅ سلبریتی‌هایی که در اوج هراس مردم برای مواجهه با کرونا به تبلیغ تجاری کالاهای در‌انبار‌مانده می‌پردازند، استادِ داوری که حتی یک سطر از پایان‌نامه دانشجو را نخوانده ولی در جلسه دفاع یک ساعت درباره ضعف‌های پایان‌نامه پرحرفی می‌کند، مأموری که علیرغم تأکید فرمانده‌اش بر عدم برخورد فیزیکی با دانشجویان معترض، به دلیل ناکامی های شخصی‌اش در ادامه تحصیل، دانشجویان را کتک می‌زند، فردی که دو سال است در مقابل داروخانه‌ها می‌ایستد و با نشان دادن نسخه و جلب ترحم مردمِ آشفته‌حال از آنان اخّاذی می کند، مقامی که صحبت‌هایش را در جلسات با خواندن سوره‌ای آغاز می‌کند و بعد در حالی که دندانش را خلال می‌کند به دوستانش می‌گوید راه پیشرفت در جمهوری اسلامی همین است، مدّاحی که پس از مجلس ترحیم و پس از شمارش ولع‌آمیز اسکناس‌های داخل پاکت، آنرا به سمت پدر متوفی پرتاب می‌کند،پزشکی که در راهروهای بیمارستان بریدۀ یک کاغذ مندرس حاوی شماره کارت را به خانواده بیمار میدهد و به آنان می‌گوید که کاری با بیمه و بیمارستان ندارد و تا پیامک واریز بیست‌و‌هشت میلیون تومان را دریافت نکند عمل را آغاز نخواهد کرد، مسئولی که مستقیم به دوربین نگاه میکند و لبخندزنان به مردم دروغ میگوید، جوانی که چند سال است در مراسم درگذشتگان در بهشت زهرا حاضر میشود و روزی چند کارتن ساندیس جمع می‌کند و به دکه‌های همانجا می‌فروشد نمونه‌هایی از تیپ بیشرف‌اند.

✅ بین «بیشرفی اولیه/آغازین» و «بیشرفی ثانویه» باید تمایز قائل شد. هر فرد معمولی ممکن است به ناچار یا به هر دلیلی در اوقاتی از زندگی‌اش بیشرف شود. در اینجا «بی‌شرفی» می‌آید و می‌رود.در بی‌شرفی اولیه فرد هنوز می‌تواند بی‌شرفی خود را تشخیص دهد. او می‌داند که بی‌شرفی خوب نیست و هنگام نگاه کردن به خودش در آینه روشویی، از بی‌شرف‌بودن شرمگین می‌شود و خودش را سرزنش می کند. ولی در بی‌شرفی ثانویه، «بی‌شرفی» بخشی از شخصیت فرد می‌شود. بی‌شرفی می‌آید ولی نمی‌رود و مانند چرکِ روی یقه پیراهن، میماند. در بی‌شرفی ثانویه مرز بین فرد و بی‌شرفی مشخص نیست. بیشرفی میشود فرد و فرد می‌شود بیشرفی. در اینجا فرد بیشرفی‌اش را با افتخار اعلام هم می‌کند. برای اینان، بی‌شرفی نه یک روش بلکه یک منش میشود.

✅جامعه ایران شکاف‌های اجتماعی فراوانی دارد که شکاف قومیتی، شکاف مذهبی، شکاف طبقاتی، شکاف حکومت/مردم، شکاف جنسیتی، شکاف نسلی از آن جمله‌اند. ولی به باور من مهم‌ترین شکاف جامعه ایرانی در این روزهای سخت، ابَرشکاف «شرافتمند / بیشرف» است.منظور آنکه در همه شکاف‌های اجتماعی یادشده می‌توان آدم بی‌شرف یافت. این روزها همانقدر که ثروتمندِ بی‌شرف داریم فقرایی داریم که در بی‌شرفی به مراتب بدترند و برای مثال با زخمی کردن دست کودکانِ گریان و هراسان طلای آنان را به سرقت می‌برند.به دلیل بحران‌های اقتصادی و اجتماعی گسترده، وسوسه‌های گوناگونی به سراغ‌مان می‌آید.وسوسه‌هایی که تحقق آنها با پایمال کردن منافع جمعی به نفع منافع فردی میسر است.

✅ در نتیجه شرافتمند ماندن در این روزها آزمونی سخت برای هر ایرانی است. تصور جامعه‌ای که در آن بیشرفی ثانویه پاندمی شود تصوری ترسناک است. روزی که دیگر نه شاهد اقلیت بیشرف، بلکه شاهد جامعه‌ای بیشرف باشیم.





#فرهیختگان، صدای فرزانگان

«سحر جعفری جوزانی» بازیگر سینما و تلویزیون ماجرای معلولیت و از کار افتادن فک خود را در جریان یک درمان دندانپزشکی شرح می‌دهد. فک از کار افتاده و برای اینکه بتواند حرف بزند مجبور است فکش را با دستش بگیرد.

او می‌گوید قبلا هم سر ماجرایی از پزشکی شکایت کرده، تهش به توبیخ جزئی پزشک ختم شده و او اکنون مشغول طبابت است. ماجرای تجارت پزشکی در ایران فراتر از فاجعه است، خوفناک است. اگر اتفاقی افتاد باید به کجا شکایت برد؟ سازمان نظام پزشکی که ارکان و روسایش را خود پزشکان انتخاب کرده اند! با تعارض منافعشان چه طور می‌خواهند به تخلفات پزشکی رسیدگی کنند؟

دو دقیقه آخر فیلم بسیار مهم است و به مشکلات عمومی این حوزه یعنی بی‌اخلاقی برخی پزشکان و وجود تعارض منافع شدید در حوزه پزشکی و بی‌نتیجه بودن شکایت از آن‌ها اشاره دارد.

اینجانب بارها در مورد مشکلات ساختاری حوزه بهداشت و عدم رسیدگی عادلانه به شکایات از پزشکان؛ مطلب نوشته‌ام. جالب است بدانید برخی از افراد این قشر بسیار مغرور و متکبر شده‌اند و کوچکترین نقدی را با توهین و فحاشی و مغلطه پاسخ می‌دهند.

کمیل نظام بهادری


جان آگه با #فرهیختگان

تحریم تا زمانی است که مردم تحمل کنند. همین امروز اگر طاقت مردم طاق شود و اراده کنند، بساط کاسبان تحریم را جمع می‌کنند. اما تا طاقت هست دروغ هست، تحریم هست، فقر هست، حرمت نیست و .... !

#فرهیختگان

روزگاری فروغی


روزگاری زبان فارسی و فرهنگ ایرانی نگهبانانی از نوع محمدعلی فروغی و ملک‌الشعرای بهار و عبّاس اقبال و دهخدا و نفیسی و فروزانفر و معین و خانلری داشت.
اینان گنجوران گذشته و معماران آیندهٔ این زبان و فرهنگ بودند. بسیاری از کسانی که امروز خود را جانشینان این بزرگان می‌شمارند از خواندن کتاب‌ها و مقالاتی که به نام خود چاپ کرده‌اند عاجزند. آزمونِ این کار، اگر مصالح سیاسی اجازه دهد، کار دشواری نخواهد بود.
با چراغ و آینه، ص ۲۱–۲۰

▪️سال‌ها قبل، در کلاس درسی در دانشگاه تهران می‌خواستم نمونهٔ قابل قبولی از روشنفکر در ایران مثال بیاورم، با تأمل بسیار بدین نتیجه رسیدم که از نسل قدیم محمدعلی فروغی و سید حسن تقی زاده و دکتر تقی ارانی و از جمعِ زندگان، نجفِ دریابندری را باید یادآور شوم و بعدها، هرگز ازین گزینهٔ خویش پشیمان نشدم. البته با استصحابِ طلبگی خودم باید یادآور شوم که «اثباتِ شئ نفی ما عَدا» نمی‌کند.
محمدرضا شفیعی کدکنی
تهران، ۹۶/۱۱/۴
مجلهٔ سیاه‌مشق، شمارهٔ یازدهم

۱۹ تیرماه؛ زادروزِ خدمتگزارِ بزرگِ فرهنگِ ایران شادروان استاد محمدعلی فروغی




#فرهیختگان، صدای فرزانگان

از فعالیت های پسندیده ای که در دانشگاه واگنینگن صورت می گیرد، انتخاب معلم سال هست که از سال ۱۹۸۱ جایزه معلم سال به معلمی که بهترین کیفیت آموزش و بیشترین رضایت آموزش را داشته است اهدا می‌شود.

نکته آموزنده برای اهدای این جایزه برای سال ۲۰۲۱ که همراه با دوران کرونا و آنلاین شدن آموزش بود، این است که دانشگاه تصمیم گرفت تا همه معلمان دانشگاه را که در این دوران سخت با تلاش های فداکارانه و نوآورانه خود توانسته اند، آموزش با کیفیت ارائه دهند، تقدیر و تشکر کرده و به عنوان معلم سال انتخاب کند.

در یک فیلم کوتاهی، دانشگاه از دانشجویان واخنینگن با فرهنگ‌ها و ملیت‌های مختلف درخواست کرده است تا از معلمان‌شان‌ تشکر کنند و دلیل این تشکر را هم ذکر کنند.

انجام چنین کاری نه تنها باعث رفع خستگی از تن معلمان شده و نشاندهنده این است که دانشگاه و دانشجویان قدردان زحمات معلمان هست، بلکه نشان می دهد چه عواملی منجر به رضایت دانشجویان شده است.

نقل از کانال امید نوروزی، استاد دانشگاه واخینگن



جان آگه با #فرهیختگان

شرط عبث اجتهاد در قوانین ایران
پیامد نقض مکرر شرط اجتهاد در نصب مقامات عالی

تصدی پنج مقام اصلی در جمهوری اسلامی مطابق قانون اساسی در انحصار مجتهدان است:

رهبری، فقهای شورای نگهبان، رئیس قوه قضائیه، دادستان کل و رئیس دیوان عالی کشور.


تصدی وزارت اطلاعات مطابق قانون عادی، و نمایندگی مجلس خبرگان بر اساس مصوبه خود این مجلس نیز منحصر به مجتهدان است.
این هفت سمت مجموعا نود و نُه مقام را مخصوص مجتهدان کرده است.

برای کسانی که هنوز جمهوری اسلامی را اصلاح پذیر می دانند شرط اجتهاد در قانون اساسی و قوانین عادی بتدریج به قدری رنگ و رویش رفته که قابل حذف است.

بحرانها وابربحرانهای فراروی کشور راه حل علمی و عملی می طلبند.
راه حل این بحرانها یقینا به دست فقیه و مجتهد نیست.

انبوه این مشکلات ساختاری داد می زنند:
شما اینکاره نیستید!
لطفا زحمتتان را هر چه زودتر کم کنید.

نظام جمهوری اسلامی در تعیین مقاماتی که شرطشان اجتهاد است با حداکثر تساهل و تسامح رفتار کرده است اما وقتی نوبت به احراز اجتهاد متجزی نمایندگان مجلس خبرگان می رسد نهایت سخت گیری صورت می گیرد.

این سیاست دقیقا یک بام و دو هوا و خودکامگی شرط اجتهاد را به ابزار اعمال سیاستهای دلبخواه تبدیل کرده تا روحانیون حکومتی به میزان تقرب به رهبری و چاکرمآبی بالا کشیده شوند و مجتهدان مطلق مستقل به لطایف الحیل حذف شوند.

زمانی که اعضای شورای نگهبان حقیقتا فقیه بودند، برای آقای خمینی محرز شد که با استنباط سنتی فقهی کشور اداره نمی شود.

الآن که فقهای شورای نگهبان جوانترین، کم تجربه ترین و کم دانش ترین دوران خود را تجربه می کنند به علت خشک ذهن بودن فقهای منصوب مصوبات آنها علی الاغلب خلاف موازین اسلام است و تفکر طالبانی در شورای نگهبان (اعم از فقها و حقوقدانان) سیطره یافته است.

شورای نگهبان عملا رکن جمهوریت، رای مردم و انتخابات را کاملا بی معنی کرده است.

مهمترین شرایط مدیران ارشد قضایی دانش حقوقی، تجربه کافی قضائی و سلامت اخلاقی است، مجتهد باشند یا مقلد.

وقتی در این ده مقام جمهوری اسلامی که اجتهاد مطلق شرط بوده غالبا این شرط به اجتهاد در حد تجزی سقوط کرده و در وزیر اطلاعات و هشتاد و هشت نماینده خبرگان که اجتهاد متجزی شرط بوده که محصول آن روحانیون مطیع چاکرمآب تشریفاتی و تزئینی شده، حفظ شرط اجتهاد کدام مسئله را حل کرده که نبود آن باعث مشکل شود؟

متاسفانه اجتهاد را هم مثل جمهوریت و انتخابات بی سیرت کرده اند.

با حذف شرط اجتهاد اقدامات متصدیان این سمتها پای دین و مذهب و فقه نوشته نمی شود، از ابتذال اجتهاد جلوگیری می شود و قوانین با واقعیت جمهوری اسلامی سازگار می شود.


متن کامل:

https://t.me/arshivefarhikhtegan/615/


#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست

امام جواد ع:
اَلمُؤمِنُ یَحتاجُ إلی ثَلاثِ خِصالٍ: تَوفیقٍ مِنَ اللهِ، وَ واعِظٍ مِن نَفسِهِ وَ قَبُولٍ مِمَّن یَنصَحُهُ !

هر مؤمنی نیازمند سه ویژگی است: توفیق الهی، وجدان درون، گوش نصیحت نیوش
تحف العقول، ص۴۸۰

#فرهیختگان

‍ لیلا بهرامی (پژوهشگر و دانش‌آموخته‌ی جامعه‌شناسی) در یادداشتی اختصاصی به نقش سازوکارهای فرهنگی در خشونت علیه زنان می‌پردازد:

📍 نقش سازوکارهای فرهنگی با تأکید بر بدن در خشونت روانی علیه زنان

📌 خشونت علیه زنان ازجمله مسائلی است که از صفحه‌های روزنامه و نشریات، رسانه‌های دیداری و شنیداری، صفحه‌های تلگرامی و اینستاگرامی گرفته تا در بین مکالمات دوستانه و علمی، بسیار در مورد آن نوشته و گفته شده است؛ اما بااین‌همه راه طولانی و پرفرازونشیبی برای رسیدن به سرمنزل مقصود در پیش دارد.

📌 نظام پدرسالاری که با زندگی روزمره‌ی افراد درهم آمیخته است به‌عنوان رفتاری آموخته‌شده در حال بازتولید است. ساختارهای پدرسالارانه و مردسالارانه باعث می‌شوند آناتومی، سرنوشت زنان باشد. این ساختارها علاوه بر آن، مانع می‌شوند که زنان بتوانند آزادانه و به اختیار، بدن خویش را شخصاً مدیریت کنند و درباره‌ی نیازهای آن تصمیم بگیرند. این ساختارها، نشان می‌دهند که بدن زن نمود واقعی سلطه است.

📌 خشونت علیه زنان از یک‌سو زاییده‌ی تبعیض‌های اقتصادی_اجتماعی همراه با نابرابری‌های قانونی و حقوقی در مکان‌ها و موقعیت‌های متفاوت و از سوی دیگر نتیجه‌ی سازوکارهای فرهنگی‌ای است که موقعیت فرودستی زنان را تولید و تثبیت می‌کنند؛ باورهای نهادی شده غیرعادلانه که بی‌رحمانه و موذیانه در لایه‌های زندگی روزمره زنان به تاخت‌وتاز می‌پردازند.

📌 خشونت علیه زنان پدیده‌ای است که در تمام مراحل زندگی و حتی قبل از تولد نوزاد دختر، در فرهنگ سنتی یک جامعه جریان دارد. چنان‌که تمایل به داشتن فرزند پسر از دیرباز میان ملل گوناگون وجود داشته است. گرچه این خرده‌فرهنگ در حال حاضر به نظر می‌رسد که دچار گسست شده است؛ اما همچنان در میان بسیاری از انسان‌ها رواج دارد.

📌 نوعی از خشونت روانی، تعریفی است که زن را ناموس و شرافت مرد تعریف می‌کند. چیزی که بوردیو با عنوان سلطه‌ی مردانه از آن یاد می‌کند. در این نظام زن مشروعیت لازم را ندارد و به همین دلیل در موقعیت فرودستی قرار می‌گیرد. زنان مایملک جمعی مردان مذکر خانواده محسوب می‌شوند و با جان گرفتن مفاهیمی مانند غیرت و تعصب در معرض خشونت قرار می‌گیرند. هنگامی‌که حریم خصوصی زن مورد تعدی و تجاوز قرار می‌گیرد، علاوه بر ناراحتی و احساس ناخوشایندی که از آن شرایط تجربه می‌کند، از یک‌سو به دلیل حاکم بودن فرهنگ تجاوز که قربانی را مورد مذمت قرار می‌دهد و از سوی دیگر به خاطر اینکه ناموس و آبروی یک خانواده محسوب می‌شود قدرت دفاع از خود را از دست می‌دهد.

📌 خشونت روانی می‌تواند کیفیت زندگی، مشارکت اجتماعی، اعتمادبه‌نفس و سلامت روان، تربیت فرزندان و رابطه زوجین را تحت تأثیر قرار دهد و اهمیت بیشتری از خشونت فیزیکی در زندگی افراد دارد؛ درحالی‌که چون یک آسیب پنهان است، غالباً نادیده گرفته می‌شود و به‌صورت زخمی تازه ................

متن کامل این یادداشت را در شماره‌‌ی نخست پنداشت بخوانید

نسخه‌ الکترونیکی پنداشت را با تخفیف ویژه از کیوسک جار و کتابخوان طاقچه دریافت کنید:
https://taaghche.com/book/95164

نکوداشت استاد فرزانه دکتر آذرتاش آذرنوش

سخنرانان:

🔹 سید احمدرضا خضری
🔹 حامد صدقی
🔹 بابک فرزانه
🔹 وحید سبزیانپور
🔹 هادی نظری منظم
🔹 مریم قاسم احمد
🔹 خلیل پروینی

دبیر نشست:
🔸 محمدمهدی امینی

پخش از طریق لینک زیر (ورود با گزینه میهمان):

https://www.skyroom.online/ch/hossein5092811/history



#فرهیختگان

آذربایجان دستی از پیکر ایران

دربارۀ پیوند آذربایجان و هویت ملی ایرانی باید از شاعری هراتی به نام صدرالدین هروی- که در قرن هشتم هجری به اصفهان آمده و دربارۀ آذربایجان شعر سروده است- نقل قول کنم. او اصفهان را به بهشت تشبیه می‌کند و آذربایجان را دستی از پیکر ایران‌زمین می‌داند. این سرزمین هیچگاه از ایران جدا نبوده است و در آینده هم نخواهد بود.

هویت ایرانی آذربایجان

تعاریف متعددی دربارۀ هویت ملی وجود دارد. به نظر من بهترین این تعریف‌ها همان روح جمعی است که میان مردمانی که در مرزها و سرزمینی مشترک با فرهنگ و اساطیر و آیین‌ها و خاطرات مشترک زندگی می‌کنند، وجود دارد. این هویت از اجزای مختلف تشکیل شده است باید بدانیم که نیاز نیست تمام عناصر متعلق به هویت ملی در تمام مناطق یک کشور وجود داشته باشد. مثلاً در منطقۀ آذربایجان زبان رایج زبان ترکی آذربایجانی است و فارسی زبان رایج نیست. این مسئله باعث نمی‌شود که آذربایجان را فاقد هویت ملی بدانیم. آنچه اهمیت دارد، میراث فرهنگی مشترک اقوام ایرانی است.

کتاب آذربایجان و شاهنامه یک کتاب مرجع است

بعد از انقلاب اسلامی و با شروع فعالیت‌های جلال خالقی مطلق ایرانیان پژوهش‌های ارزشمندی در حوزۀ شاهنامه‌شناسی داشته‌اند. اگر بخواهم چند نفر از شاهنامه‌شناسان برتر را نام ببرم، سجاد آیدنلو یکی از آنان است. او در تألیف به منابع پایبند است. وقتی که به کتاب آذربایجان و شاهنامه نگاه می‌کنیم متوجه می‌شویم که این کتاب بسیار مستند است و می‌توان به آن ارجاع داد. البته باید گفت الگویی که در این کتاب به کار گرفته شده است، قابل‌استفاده برای مناطق دیگر ایران نیست. این کتاب پاسخی به نیاز زمانه است و بر همین اساس نوشته شده است. بنابراین برای بررسی و مطالعۀ دیگر مناطق ایران از این منظر باید روش‌های دیگری به کار برد.

بخش‌هایی از سخنان دکتر ابوالفضل خطیبی در نخستین نشست سالانۀ «روز آذربایجان و هویت ملی ایران» که به همت مؤسسۀ «ندای آذرمهر ایرانیان» در ارومیه به مناسبت سالگرد انتشار کتاب «آذربایجان و شاهنامه» برگزار شد

[آذربایجان و شاهنامه: تحقیقی دربارۀ جایگاه آذربایجان، ترکان و زبان ترکی در شاهنامه و پایگاه هزارسالۀ شاهنامه در آذربایجان، دکتر سجاد آیدنلو، تهران: انتشارات دکتر محمود افشار، ۷۸۸ صفحه، ۱۵۰۰۰۰ تومان]

https://t.me/arshivefarhikhtegan/616


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

بیانیه جمعی از فعالان سیاسی، اجتماعی، حقوق بشری و صنفی در دفاع از مطالبات کارگران اعتصابی

این بیانیه به شرح زیر است:


🔸کارگران‌ و کارکنان شرکت‌های پیمانکاریِ نیروی انسانی پس از نزدیک دو دهه تلاش برای برخورداری از «حقوق‌ و مزایای مساویً برای کار مساوی»، یا «کار یکسان- مزد یکسان» مجبور به اعلام کارزار ۱۴۰۰ واعتصاب سراسری کارگران شرکت‌های پیمانکاری‌ در‌ صنعت‌نفت شده‌اند. اعتصابی که با مشارکت کارگرانِ دهها شرکت پیمانکاری شکل گرفته واز حمایت جمع کثیری از روشنفکران،حقوقدانان،فعالان سیاسی‌ و اجتماعی وسندیکای کارگران شرکت واحد اتوبوس‌رانی تهران‌وحومه،سندیکای کارگران شرکت نیشکر هفت‌تپه،‌اتحادیه آزاد کارگران ایران، شورای بازنشستگان ایران، کانون صنفی معلمان و نهادهای دانشجویان‌ و معلمان و… برخوردار شده است.ما نیز پشتیبانی خودرا ازمطالبات این کارگران اعتصابی اعلام نموده، برای تحقق آن خواهیم کوشید.

🔹ما تردید نداریم که ریشه بسیاری از نابرابریها،فسادها،ناکارامدیها وتبعیض های کنونی را جز از طریق شناخت و واکاوی قوانین،رویه ها و مناسبات رانتیِ درون ساختار نمی‌توان توضیح داد و هر گونه راه حل نهایی برای توقف بحرانهای متوالی کنونی جز از طریق اصلاح این ساختار ممکن نیست. اصرار بر تداوم سیاست‌های سراسر خطای پس از جنگ بویژه در عرصه اقتصادی،همچون بنیانی کج،ساختارناپایدار و بی‌ثباتی را پدید آورده که باید هر لحظه انتظار فروپاشی آن را داشت. برای مثال سیاستهای خصوصی سازی که با تفسیر غیر قابل قبول از اصل۴۴قانون اساسی راه را برای توزیع گسترده‌ی رانت حامیان سیاسی نظام فراهم آورد، به تاسیس یک شبه صدها شرکت پیمانکاریِ نیروی انسانی انجامید که با کمترین صلاحیت‌های فنی، سرنوشت بخش کثیری از نیروی انسانی ملی و هزاران کارگر نگون‌بخت را در دست گرفتند. در سال۱۳۶۹نیز دومین تبصره‌ی ماده‌ی هفتم قانون کار با صراحت به قراردادهای موقت و پیمانی،جنبه‌ی قانونی‌وحقوقی بخشید و وضعیت امروز سراسر رنج کارگران شرکت های پیمانکاری را رقم زد.


🔸این تبصره به پیمانکاران اجازه داد تا در­­کارهایی­که «طبیعتِ آنها جنبه‌ی مستمر دارد» _از جمله کارهای مربوط به نفت و گاز و پتروشیمی _ قراردادهای موقت و مدت‌دار منعقد کنند و بنا به میل و اراده‌ی خود دست به اخراج و تعدیل نیروی کار بزنند. از آن‌ تاریخ کارگران‌ و‌ کارکنان شرکت‌های پیمانکاریِ نیروی انسانی تلاش زیادی را برای رهایی ازاستثمار مضاعف‌ و نقض حقوق قانونی‌و‌انسانی خود انجام دادند، تا آن‌که به تصویب هیات وزیران،هرگونه به کارگیری نیروی انسانی برای انجام وظایف و فعالیت‌های کارشناسی،کمک کارشناسی و تخصصی از طریق شرکتهای طرف قرارداد و سایر تشکل‌های حقوقیِ غیردولتی به طور تمام وقت یا پاره‌وقت در دستگاه‌های اجرایی، از سال۱۳۸۵کلاً ممنوع شد، امّا از آن زمان حتی تحقّق این مصوبه در پروژه‌های عمرانی‌ و‌ در وزارت نفت نیز با مقاومت پیمانکارانِ متّکی به باندهای قدرت روبرو شد.
علی‌رغم صراحت بی‌چون و چرای مختصّات حقوقی، نظام و سازمان کار در ایران به‌شکل ویرانگرانه‌ای استثماری–رانتی است و جز با برهم زدن این مناسبات و تضمین و به رسمیت شناختن حقوق بنیادین کار، محو کار کودکان، رفع تبعیض‌درکار، اشتغال همه افراد جویای­کار،آزادی تشکیل انجمن‌ها و تشکل‌های مستقل برای حمایت از منافع صنفی و حرفه‌ای و مشارکت در مذاکرات و تصمیم‌سازیهایی که بر منافع آنها مؤثر است، بهبود وضع کنونی و خروج از بحرانها امکان‌پذیر نخواهدبود.

🔹دیر زمانی است که در ایران میثاق حکومت با مردم برای رفع هرگونه ستمگری و ستم‌کشی و ایجاد زمینه مشارکت مردم در تعیین سرنوشت خویش­و­ پی‌ریزی‌اقتصادی عادلانه برای ایجاد رفاه و رفع محرومیت و تبعیض، عامدانه زیرپا نهاده می‌شود. سیاستهای نولیبرالی از سال ۱۳۶۸ بدین‌سو جز ابزاری برای شکل‌دهی و قوام یک طبقه مسلّط رانتی–استثماری و انهدام سازمان عادلانه کار نبوده‌است. از یک‌سو تله‌های طبقاتی و فضایی فقر هرچه می‌گذرد چون فروچاله‌ها، تعداد بیشتری از مردم و مناطق گسترده‌تری را به‌ کام خود می‌کشد و از سوی دیگر در این هاویه‌ی فقر،بیکاری،بی‌آبی و بی‌پناهیِ ایجاد شده برای اکثریت مردم، شتاب انباشتِ غارتگرانه و پرفساد انحصارگران قدرت و ثروت و وابستگان آنها افزون می‌گردد. این معادله به سازمان و روابط ناهنجار و استثماری کار موجود منجر گردیده که بازسازی نسبی آن جز از راه مقاومتهای صنفی و سندیکایی و اعتصابهای سازمان‌یافته ممکن نخواهدبود.


نام امضا کنندگان در لینک زیر است.
https://bit.ly/3k5ltZe


جان آگه با #فرهیختگان

طالبان استاندارد حجاب زنان را مشخص کرد

طالبان در مناطق تحت تسلط خود با پخش اعلامیه‌هایی استاندارد حجاب زنان را مشخص کردند.

به گزارش اسپوتنیک، طالبان با پخش اعلامیه‌هایی زنان را به پوشیدن "برقع و چادری" دعوت کرده‌اند و پوشیدن چادر را مظهر حجاب نمی‌دانند.

در اعلامیۀ طالبان همچنین آمده است که زنان بدون همراهی مرد محرم، در شهر و خیابان‌ها گشت و گذار نکنند.

طالبان با پخش این گونه اطلاعیه‌ها به زنان در ولایت‌های شمالی کشور هشدار داده‌اند که بدون حجاب اسلامی و داشتن محرم از خانه بیرون نشوند.

این اعلامیه در حالی منتشر شده که پیشتر گروه طالبان حکمی را صادر کرده‌اند که در آن زنان نمی‌توانند بدون محرم شرعی به بیرون از خانه بروند و در محفل‌های عروسی که در آن ساز و سرود باشد، نباید کسی شرکت کند.

زنان افغانستان به‌ویژه نسلی که هرگز حکومت طالبان را به‌چشم ندیده‌اند از قدرت گرفتن این تندروان مذهبی پس از خروج نیروهای آمریکایی سخت هراسانند، شاید هراسان‌تر از باقی بخش‌های جامعه.

هفته گذشته، طالبان در بیانیه‌ای چارچوب حکومت دلخواه‌شان را ترسیم کردند. بیانیه جزئیات کمی در برداشت. تضمینی داده نشد که زنان بتوانند در عرصه سیاست مشارکت کنند یا اجازه داشته باشند بدون همراهی خویشاوند مرد، آزادانه تردد کنند. بسیاری نگران مفاهیم ابهام‌آمیزی‌اند که طالبان در وعده‌هایشان آورده‌اند؛ به‌عنوان مثال، «حجاب صحیح» یا تضمین «حقوق شرعی» دست طالبان را باز می‌گذارد تا تفسیری افراط‌گرایانه از این دست قوانین ارائه کنند.

منبع:
https://af.sputniknews.com/afghan/202107066967336



در این باره به یادداشتِ "افشای نصفه و نیمه" که پیش‌تر منتشر کردم مراجعه شود:
https://t.me/baznegari/560

کانال بازنگری (ترکاشوند) ۱۴۰۰/۰۴/۱۹


جان آگه با #فرهیختگان
.

«این عکس را سالها پیش در نمایشگاهی در پراگ دیدم. عکسی است از نخستین روزهای اعتراضهای انقلاب مخملی در سال ۱۹۸۹. از زمان این عکس تا پایان حکومت استبدادی در چکسلواکی کمتر از ۶ هفته طول کشید.
سالهاست این عکس از خاطرم پاک نشده و مدتی است مدام به یادش می‌افتم. امروز گشتم و پیدایش کردم.
نام عکاس: Přemysl Hněvkovský.
که چه بسا در زمان ثبت عکس در زمستان دلمرده پراگ در سال ۱۹۸۹ نمی‌دانست که چگونه خودش را و این سه نفر را در یکی از مهمترین لحظات تاریخ کشورش جاودانه می‌کند.»

کیوان حسینی



جان آگه با #فرهیختگان

برای افغانستان عزیز که زخم های تاریخی بر تن دارد

محمدباقر تاج الدین

✅افغانستان عزیز کشوری زخم خورده است که زخم های تاریخی و طولانی بر تن و جانش نشسته است. هیچ گاه اراده ای قوی نه در داخل این کشور و نه در بیرون از این کشور وجود نداشته است که بتواند جنگ و درگیری و توسعه نیافتگی و مشکلات گوناگون را حل و فصل نموده و مسیر توسعه و پیشرفت را هموار نماید. زخم هایی که بر تن و جان زنان و مردان این دیار شریف نشسته است اکنون دیگر به زخم هایی کاری و کهنه بدل شده اند که ترمیم و درمان شان بسیار دشوار می نماید.

✳️دانشجویی افغانستانی در مقطع کارشناسی ارشد پایان نامه اَش را با بنده گذرانده و موضوع را نیز «تحلیل جامعه شناختی موانع نوسازی در افغانستان» انتخاب کرده بود. قبل از این که دانشجوی مورد اشاره کار بر روی پایان نامه را آغاز کند همواره تأکید می کرد که مهم ترین دلیل توسعه نیافتگی افغانستان را باید در بیرون از این کشور جست و جو نمود. اما جالب است بدانید که پس از انجام پایان نامه گفتۀ خود را پس گرفت و نتیجه گرفت که مهم ترین دلایل را باید در درون این کشور جست و جو نمود. البته به این معنا نیست که دلایل و عوامل بیرونی را نباید جست و جو کرد و جدی گرفت بلکه تمام سخن در این است که بیش و پیش از پرداختن به موانع بیرونی ضرورت تام دارد که به موانع درونی پرداخته شود.

❇️یکی از مهم ترین نتایج پایان نامه مورد اشاره وجود جهل مرکب و جهل مقدس در برخی گروه های اجتماعی در این کشور است که تاکنون مورد توجه چندان قرار نگرفته و اقداماتی اساسی برای رفع این مشکل زیربنایی صورت نگرفته است. وجود نیروهای بنیادگرای دینی در این کشور مانند طالبان که حالا از قضا در حال تسخیر این کشور است به طور قطع و یقین برخاسته از جهل مرکب و جهل مقدس است که تا این جهل بدل به دانایی و آگاهی بنیادین نشود همچنان باید شاهد ظهور چنین نیروهایی با عملکردهای غیرعقلانی، غیر اخلاقی و غیر انسانی شان باشیم. این گفته به معنای نادیده گرفتن معادلات و قواعد منطقه ای و بین المللی و برخی تعاملات پیدا و پنهان موجود در این زمینه نیست.

✅این گونه به نظر می رسد که تا ریشۀ جهل مرکب و جهل مقدس در کشور افغانستان خشکانده نشود چندان امیدی به رهایی افغانستان عزیز از زخم های تاریخی و مشکلات گوناگون اَش نمی توان داشت. براین اساس بر تمامی اندیشمندان، روشنفکران و نخبگان کشور افغانستان فرض است که در جهت آگاهی بخشی و رهایی بخشی زنان و مردان جامعۀ خود از بند جهل مرکب و جهل مقدس کوشش های فراوانی داشته باشند. این گفته البته به معنای این نیست که در برابر طالبان مقاومتی به خرج ندهند و سرزمین خود را حفظ نکنند.





جان آگه با #فرهیختگان

‏حکم طالبان برای نکاح دختران بیش از ۱۵ سال و زنان بیوه کمتر از ۴۵ سال با مجاهدین !

این همان طالبانی است که به ادعای مقامات ایرانی و در دفاع از مذاکرات و پشتیبانی صورت گرفته، "عوض شده و تغییر کرده" است!

#فرهیختگان نگران گسترش طالبان

چرا باید رمان بخوانیم؟
رابطه بین ادبیات و اخلاق

#وحید_حلاج

سوال هایی از قبیل چرا باید کتاب بخوانیم؟ چرا باید فلسفه بخوانیم؟ چرا باید رمان بخوانیم؟ آنقدر تکراری و کلیشه‌ای‌اند که شاید بهتر باشد به تبع محسن نامجو بگوییم «از این تکراری تر ممکن است؟.» هر سایت، کتاب، نشریه، و کانال مربوط به فلسفه و فرهنگ را بگردید مطلبی درباره این سوالات پیدا می‌کنید و نویسنده‌ای که سعی کرده تا پاسخی بدهد. من هم در این نوشته کوتاه می خواهم ببینم چرا باید رمان بخوانیم یا به بیان دقیق تر چرا باید رمان/داستان/ زندگی‌نامه بخوانیم؟.

بعید می‌دانم کسی با فضای فلسفه و مخصوصا فلسفه اخلاق آشنا باشد و چیزی از قاعده طلایی اخلاق نداند. قاعده طلایی دو خوانش سلبی و ایجابی دارد. خوانش سلبی آن به بیان ساده می‌شود: با دیگران چنان نکن که خودت دوست نداری در همان شرایط با تو چنان کنند. و خوانش ایجابی آن به بیان ساده می‌شود: با دیگران چنان کن که دوست داری در همان شرایط با تو چنان کنند. تدقیق این بحث و بازکردن ظرایف آن، موضوع این نوشته نیست اما نکته‌ای که مشخص است، هر دو خوانش این قاعده نوعی جای‌گذاری خود با دیگری را توصیه می‌کنند. یعنی تو باید خودت را جای آن دیگری بگذاری و بتوانی شرایط او را مد نظر آوری و بعد ببینی که اگر خودت در آن شرایط قرار داشتی دوست داشتی چه معامله‌ای با تو بشود همان معامله را با دیگری انجام بده.

آیریس مرداک، فیلسوف اخلاق معاصر، در کتاب سیطره خیر بر هنر به عنوان راهی به سوی اخلاقی بودن تاکید می‌کند. از نظر مرداک، هنر توهم زداست، و دشمن بزرگ اخلاقی زیستنْ توهم شخصی است به این معنا که فقط شخص را در برابر خودش برجسته می‌کند و مانع از دیدن آن‌چه در بیرون اوست می‌شود. از نظر او برای اخلاقی‌بودن در رابطه با دیگران باید «خود» در میان نباشد و هنر زمینه‌ای فراهم می‌کند تا ما زیبایی‌های بیرون را ببینیم و از این جهت هنر شبیه اخلاق است.

به نظر می رسد که همین داوری را می‌توان درباره ادبیات هم کرد. مصطفی ملکیان در سخنرانی سال ۹۴ خود در نشستی با موضوع هنر و صلح به این وجه ادبیات اشاره کرده است. از نظر او «انسان‌ها هرچه تخیل بیشتری داشته باشند، هنرمندترند. برای اخلاقی زیستن باید قدرت تخیل بالا باشد.»

تخیل عنصر لازم برای زیست اخلاقی است؛ از این جهت که کمک می‌کند تا شخص بتواند شرایط «دیگری» را تصور کند که خودش در آن قرار ندارد و «دیگری» دچار آن شرایط است. اما قوه تخیل در همه آدمیان یکسان نیست. معمولا نویسندگان داستان از قوه تخیل بالاتری برخوردارند که در داستان‌هایشان نمود پیدا می‌کند. مثلا اورحان پاموک، نویسنده معاصر ترکیه‌ای، در کتاب استانبول، خاطرات و شهر سرگذشت زندگی خود را از کودکی تا بزرگسالی که با استانبول در هم تنیده شده است روایت می‌کند.

در روانشناسی رشد اصطلاحی وجود دارد با عنوان «فراموشی کودکانه (infantile amnesia)» که در آن مطالعات بالینی نشان می‌دهد کسانی که به بزرگسالی می‌رسند معمولا خاطرات پیش از پنج سالگی خود را به یاد نمی‌آورند. اما جالب این‌جاست که پاموک چندین صفحه از کتاب فوق‌الذکر را به خاطرات چهار سالگی و کوچکتر اختصاص داده و چنان با مهارت و زیبایی آن را به تصویر کشیده که خواننده خود را جای کودک می‌گذارد و با فراز و نشیب زندگی او همراه می‌شود. پاموک در کودکی، چنان که خود روایت کرده، کودکی به شدت خیال‌پرداز است و در خیال خود اورحان دیگری را در جای دیگری از شهر تصور می‌کند، یا در حالی که در اتاق نشیمن نشسته خود را در اقیانوسی تصور می‌کند که فرش اتاق، آب اقیانوس است و مبل و میز، قایق‌ها و کشتی‌های آن. این روایات از دو حال خارج نیست یا پاموک واقعا آن رویدادها را به یاد می‌آورد، پس از کودکی قوه تخیلی قوی داشته یا آن وقایع را کاملا به یاد نمی‌آورد و بخشی از آن را تخیل کرده که باز هم نشان‌دهنده قوه تخیل قوی اوست.

به هر حال آنچه واضح است نویسنده‌ای که توانسته داستانی در خور بنویسد، مخصوصا داستان مدرن که بیشتر به درونیات انسان می‌پردازد و معمولا از دید اول شخص روایت می شود، قوه تخیلی قوی دارد و خواننده با خواندن داستان و روایت‌ها و حتی سرگذشت‌ها می‌تواند خود را در جایگاه شخصیت‌های داستان قرار دهد و از این طریق گامی به سوی اخلاقی‌شدن بردارد.

حال به سوال ابتدای یادداشت بر می‌گردم: چرا باید رمان خواند؟ ما برای اخلاقی‌زیستن نیاز به قراردادن خود در جای «دیگری» داریم و این کار نیاز به قوه تخیل دارد. رمان و داستان می‌تواند قوه تخیل ما را نسبت به درک جایگاه «دیگری» پرورش دهد پس: خواندن رمان می‌تواند به اخلاقی‌تر‌زیستن ما یاری نماید.




جان آگه با #فرهیختگان

برای افغانستان عزیز


حاشیه‌ای از علی صاحب‌الحواشی بر یادداشت محمد باقر تاج‌الدین
https://telegra.ph/Afghan-07-13



#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست

از خود محمد مصدق تا نام او
از عدلیه داور تا قوه قهریه محسنی اژه‌ای

ملکه عدالت هنوز (از مشروطه تا امروز) در ایران رونمایی نشده و مردم ایران به آواز دهل قناعت کرده‌اند.

#فرهیختگان

آنگاه زمین سیاه شد

یکی از کتاب‌‌های ارزشمند که گاه اطلاعاتی یگانه دربارهٔ اخبار ملوک عجم و تاریخ ایران دارد مجمل‌التواریخ و القصص (قرن پنجم) است. نویسندهٔ آن از منابع بسیار و مختلفی برای نوشتن این کتاب بهره جسته که خوشبختانه از بیشتر آنها نام برده است. او کتاب را از آفرینش جهان آغاز می‌کند، با تکیه بر روایات دینی از عمر عالم می‌گوید و سپس به روش تاریخ‌نگاری دودمانی ایرانیان که تاریخ را بر حسب دوران حاکمیت فرمانروایان تقسیم می‌کرده‌اند، تاریخ ایران باستان را با حوادث عصر کیومرث آغاز می‌کند و با فروپاشی حکومت ساسانیان پایان می‌دهد.
نخستین‌ بار به سال ۱۳۱۸ استاد محمد تقی بهار کتاب را بر اساس تنها دستنویسی که تا آن زمان شناخته شده بود، تصحیح می‌کند. با دستیاب شدن سه دستنویس دیگر آقایان سیف‌الدین نجم‌آبادی و دکتر زیگفرید وبر یک بار دیگر آن را به سال ۱۳۷۸ در آلمان منتشر می‌کنند که نسبت به چاپ مرحوم بهار برتری‌هایی دارد و در واقع کار را چند قدمی پیش برده‌اند.
در سال ۱۳۹۹ چاپ منقح‌تری از مجمل‌التواریخ به تصحیح دکتر اکبر نحوی، با همت انتشارات دکتر محمود افشار منتشر شد. با توجه به این که کتاب پر است از اعلام تاریخی و جغرافیایی، همچنین اشاره به وقایع تاریخی کار آقای نحوی بسیار سخت بوده و ایشان با مراجعه به منابع بسیار توانسته‌اند این متن دشوار را چنین پاکیزه‌ و با تعلیقات فایده‌مند عرضه کنند.

این روزها کتاب را ورق زدم و در باب بیست و دوم آن مطلب شاعرانه و زیبایی دیدم که اگر چه در منابع دیگر هم هست لطفی دارد به این دلیل که درست در آغاز خلقت، رنگ‌ولونی آخرالزمانی را تصویر می‌کند و نشان می‌دهد انسان از دیرباز بین ستم و نازل شدن بلا ارتباطی دیده و شناخته. در کتاب آمده که تا پیش از کشته شدن هابیل به دست قابیل روی زمین سپید بود، پس از آنکه پیکر هابیل کنار کوه‌های حدود سرندیب در خاک شد، خاک روسیاه گردید و بعضی از میوه‌ها مضر و ناخوش شدند. متن را بخوانیم:

«نخستین کسی که از دنیا بیرون رفت هابیل بود که قابیل بکشتش چنانکه حق‌تعالی در قرآن یاد کرده است و هم در آنجا در کوه‌های حدود سرندیب قابیل، هابیل را در زیر خاک کرد. و اندر کتاب دلایل‌القبله چنان خواندم که روایت کرده است ابن عباس رضی‌الله‌ عنه که آن وقت زمین اسفید بود تا آن وقت که قابیل، هابیل را بکشت، پس لونش بگردید و طعم و بعضی از میوه‌ها ناخوش گشت و مضر...»(ص ۶۱۱)

(مجمل التواریخ و القصص، تصحیح اکبر نحوی، انتشارات دکتر محمود افشار با همکاری انتشارات سخن، ۱۳۹۹)

عاطفه طیه


جان آگه با #فرهیختگان

تشویق طولانی و بیش از ۵ دقیقه‌ای اصغر فرهادی و دیگر عوامل فیلم "قهرمان" پس از اکران فیلم

به نظر می‌رسد مخاطبان حاضر در سالن سینما به خوبی از فیلم فرهادی استقبال کرده‌اند. حال باید منتظر واکنش و نظرات منتقدان نسبت به فیلم بود.




جان آگه با #فرهیختگان