چرا باید رمان بخوانیم؟
رابطه بین ادبیات و اخلاق

#وحید_حلاج

سوال هایی از قبیل چرا باید کتاب بخوانیم؟ چرا باید فلسفه بخوانیم؟ چرا باید رمان بخوانیم؟ آنقدر تکراری و کلیشه‌ای‌اند که شاید بهتر باشد به تبع محسن نامجو بگوییم «از این تکراری تر ممکن است؟.» هر سایت، کتاب، نشریه، و کانال مربوط به فلسفه و فرهنگ را بگردید مطلبی درباره این سوالات پیدا می‌کنید و نویسنده‌ای که سعی کرده تا پاسخی بدهد. من هم در این نوشته کوتاه می خواهم ببینم چرا باید رمان بخوانیم یا به بیان دقیق تر چرا باید رمان/داستان/ زندگی‌نامه بخوانیم؟.

بعید می‌دانم کسی با فضای فلسفه و مخصوصا فلسفه اخلاق آشنا باشد و چیزی از قاعده طلایی اخلاق نداند. قاعده طلایی دو خوانش سلبی و ایجابی دارد. خوانش سلبی آن به بیان ساده می‌شود: با دیگران چنان نکن که خودت دوست نداری در همان شرایط با تو چنان کنند. و خوانش ایجابی آن به بیان ساده می‌شود: با دیگران چنان کن که دوست داری در همان شرایط با تو چنان کنند. تدقیق این بحث و بازکردن ظرایف آن، موضوع این نوشته نیست اما نکته‌ای که مشخص است، هر دو خوانش این قاعده نوعی جای‌گذاری خود با دیگری را توصیه می‌کنند. یعنی تو باید خودت را جای آن دیگری بگذاری و بتوانی شرایط او را مد نظر آوری و بعد ببینی که اگر خودت در آن شرایط قرار داشتی دوست داشتی چه معامله‌ای با تو بشود همان معامله را با دیگری انجام بده.

آیریس مرداک، فیلسوف اخلاق معاصر، در کتاب سیطره خیر بر هنر به عنوان راهی به سوی اخلاقی بودن تاکید می‌کند. از نظر مرداک، هنر توهم زداست، و دشمن بزرگ اخلاقی زیستنْ توهم شخصی است به این معنا که فقط شخص را در برابر خودش برجسته می‌کند و مانع از دیدن آن‌چه در بیرون اوست می‌شود. از نظر او برای اخلاقی‌بودن در رابطه با دیگران باید «خود» در میان نباشد و هنر زمینه‌ای فراهم می‌کند تا ما زیبایی‌های بیرون را ببینیم و از این جهت هنر شبیه اخلاق است.

به نظر می رسد که همین داوری را می‌توان درباره ادبیات هم کرد. مصطفی ملکیان در سخنرانی سال ۹۴ خود در نشستی با موضوع هنر و صلح به این وجه ادبیات اشاره کرده است. از نظر او «انسان‌ها هرچه تخیل بیشتری داشته باشند، هنرمندترند. برای اخلاقی زیستن باید قدرت تخیل بالا باشد.»

تخیل عنصر لازم برای زیست اخلاقی است؛ از این جهت که کمک می‌کند تا شخص بتواند شرایط «دیگری» را تصور کند که خودش در آن قرار ندارد و «دیگری» دچار آن شرایط است. اما قوه تخیل در همه آدمیان یکسان نیست. معمولا نویسندگان داستان از قوه تخیل بالاتری برخوردارند که در داستان‌هایشان نمود پیدا می‌کند. مثلا اورحان پاموک، نویسنده معاصر ترکیه‌ای، در کتاب استانبول، خاطرات و شهر سرگذشت زندگی خود را از کودکی تا بزرگسالی که با استانبول در هم تنیده شده است روایت می‌کند.

در روانشناسی رشد اصطلاحی وجود دارد با عنوان «فراموشی کودکانه (infantile amnesia)» که در آن مطالعات بالینی نشان می‌دهد کسانی که به بزرگسالی می‌رسند معمولا خاطرات پیش از پنج سالگی خود را به یاد نمی‌آورند. اما جالب این‌جاست که پاموک چندین صفحه از کتاب فوق‌الذکر را به خاطرات چهار سالگی و کوچکتر اختصاص داده و چنان با مهارت و زیبایی آن را به تصویر کشیده که خواننده خود را جای کودک می‌گذارد و با فراز و نشیب زندگی او همراه می‌شود. پاموک در کودکی، چنان که خود روایت کرده، کودکی به شدت خیال‌پرداز است و در خیال خود اورحان دیگری را در جای دیگری از شهر تصور می‌کند، یا در حالی که در اتاق نشیمن نشسته خود را در اقیانوسی تصور می‌کند که فرش اتاق، آب اقیانوس است و مبل و میز، قایق‌ها و کشتی‌های آن. این روایات از دو حال خارج نیست یا پاموک واقعا آن رویدادها را به یاد می‌آورد، پس از کودکی قوه تخیلی قوی داشته یا آن وقایع را کاملا به یاد نمی‌آورد و بخشی از آن را تخیل کرده که باز هم نشان‌دهنده قوه تخیل قوی اوست.

به هر حال آنچه واضح است نویسنده‌ای که توانسته داستانی در خور بنویسد، مخصوصا داستان مدرن که بیشتر به درونیات انسان می‌پردازد و معمولا از دید اول شخص روایت می شود، قوه تخیلی قوی دارد و خواننده با خواندن داستان و روایت‌ها و حتی سرگذشت‌ها می‌تواند خود را در جایگاه شخصیت‌های داستان قرار دهد و از این طریق گامی به سوی اخلاقی‌شدن بردارد.

حال به سوال ابتدای یادداشت بر می‌گردم: چرا باید رمان خواند؟ ما برای اخلاقی‌زیستن نیاز به قراردادن خود در جای «دیگری» داریم و این کار نیاز به قوه تخیل دارد. رمان و داستان می‌تواند قوه تخیل ما را نسبت به درک جایگاه «دیگری» پرورش دهد پس: خواندن رمان می‌تواند به اخلاقی‌تر‌زیستن ما یاری نماید.




جان آگه با #فرهیختگان

برای افغانستان عزیز


حاشیه‌ای از علی صاحب‌الحواشی بر یادداشت محمد باقر تاج‌الدین
https://telegra.ph/Afghan-07-13



#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست

از خود محمد مصدق تا نام او
از عدلیه داور تا قوه قهریه محسنی اژه‌ای

ملکه عدالت هنوز (از مشروطه تا امروز) در ایران رونمایی نشده و مردم ایران به آواز دهل قناعت کرده‌اند.

#فرهیختگان

آنگاه زمین سیاه شد

یکی از کتاب‌‌های ارزشمند که گاه اطلاعاتی یگانه دربارهٔ اخبار ملوک عجم و تاریخ ایران دارد مجمل‌التواریخ و القصص (قرن پنجم) است. نویسندهٔ آن از منابع بسیار و مختلفی برای نوشتن این کتاب بهره جسته که خوشبختانه از بیشتر آنها نام برده است. او کتاب را از آفرینش جهان آغاز می‌کند، با تکیه بر روایات دینی از عمر عالم می‌گوید و سپس به روش تاریخ‌نگاری دودمانی ایرانیان که تاریخ را بر حسب دوران حاکمیت فرمانروایان تقسیم می‌کرده‌اند، تاریخ ایران باستان را با حوادث عصر کیومرث آغاز می‌کند و با فروپاشی حکومت ساسانیان پایان می‌دهد.
نخستین‌ بار به سال ۱۳۱۸ استاد محمد تقی بهار کتاب را بر اساس تنها دستنویسی که تا آن زمان شناخته شده بود، تصحیح می‌کند. با دستیاب شدن سه دستنویس دیگر آقایان سیف‌الدین نجم‌آبادی و دکتر زیگفرید وبر یک بار دیگر آن را به سال ۱۳۷۸ در آلمان منتشر می‌کنند که نسبت به چاپ مرحوم بهار برتری‌هایی دارد و در واقع کار را چند قدمی پیش برده‌اند.
در سال ۱۳۹۹ چاپ منقح‌تری از مجمل‌التواریخ به تصحیح دکتر اکبر نحوی، با همت انتشارات دکتر محمود افشار منتشر شد. با توجه به این که کتاب پر است از اعلام تاریخی و جغرافیایی، همچنین اشاره به وقایع تاریخی کار آقای نحوی بسیار سخت بوده و ایشان با مراجعه به منابع بسیار توانسته‌اند این متن دشوار را چنین پاکیزه‌ و با تعلیقات فایده‌مند عرضه کنند.

این روزها کتاب را ورق زدم و در باب بیست و دوم آن مطلب شاعرانه و زیبایی دیدم که اگر چه در منابع دیگر هم هست لطفی دارد به این دلیل که درست در آغاز خلقت، رنگ‌ولونی آخرالزمانی را تصویر می‌کند و نشان می‌دهد انسان از دیرباز بین ستم و نازل شدن بلا ارتباطی دیده و شناخته. در کتاب آمده که تا پیش از کشته شدن هابیل به دست قابیل روی زمین سپید بود، پس از آنکه پیکر هابیل کنار کوه‌های حدود سرندیب در خاک شد، خاک روسیاه گردید و بعضی از میوه‌ها مضر و ناخوش شدند. متن را بخوانیم:

«نخستین کسی که از دنیا بیرون رفت هابیل بود که قابیل بکشتش چنانکه حق‌تعالی در قرآن یاد کرده است و هم در آنجا در کوه‌های حدود سرندیب قابیل، هابیل را در زیر خاک کرد. و اندر کتاب دلایل‌القبله چنان خواندم که روایت کرده است ابن عباس رضی‌الله‌ عنه که آن وقت زمین اسفید بود تا آن وقت که قابیل، هابیل را بکشت، پس لونش بگردید و طعم و بعضی از میوه‌ها ناخوش گشت و مضر...»(ص ۶۱۱)

(مجمل التواریخ و القصص، تصحیح اکبر نحوی، انتشارات دکتر محمود افشار با همکاری انتشارات سخن، ۱۳۹۹)

عاطفه طیه


جان آگه با #فرهیختگان

تشویق طولانی و بیش از ۵ دقیقه‌ای اصغر فرهادی و دیگر عوامل فیلم "قهرمان" پس از اکران فیلم

به نظر می‌رسد مخاطبان حاضر در سالن سینما به خوبی از فیلم فرهادی استقبال کرده‌اند. حال باید منتظر واکنش و نظرات منتقدان نسبت به فیلم بود.




جان آگه با #فرهیختگان

«برسد به دست توجیه‌گران طالبان»

پاسخی مختصر به تحلیل سعید لیلاز

واقعیت این است که حواشیِ ظهور دوبارۀ طالبان برای من از خود طالبان تکان‌دهنده‌تر است. برخی تحلیل‌هایی که می‌شنویم از خود طالبان ترسناک‌تر و تأسف‌آورتر است. تکلیف ما با طالبان روشن است، می‌دانیم از کجا آمده، به کجا می‌رود و چه اندیشه و برنامه‌ای دارد. اما این‌که یک اقتصاددان، استاد دانشگاه و روزنامه‌نگار در تهران، در همسایگی دیوار به دیوار ما، تحلیل‌هایی طالبان‌دوستانه ارائه دهد، ضربۀ روحی دردناکی است. بهتر است خودتان نظرات سعید لیلاز را در مصاحبه‌اش در این لینک بخوانید. چگونه می‌توان تا این اندازه بیراه اندیشید و تحلیل‌های نادرستی تحویل جامعه داد!

بهتر است به جای این‌که بندبند پاسخ لیلاز را بدهم، تحلیل مختصر خودم را بگویم. یک چیز روشن است: طالبان اگر بخواهد و اراده کند، همین فردا، واقعاً همین فردا، می‌تواند اسلحه را زمین بگذارد، در کمال امنیت و مشروعیت خود را برای اولین انتخابات در افغانستان آماده کند و از این مجرا وزن اجتماعی راستین خود را نشان دهد و با حضور در نهادهای حکومت به میزان پشتوانۀ مردمی‌اش در کشورداری و قانونگذاری سهیم باشد. در افغانستان امروزی برای رسیدن به کرسی‌های ادارۀ کشور به تیر و تفنگ نیاز نیست؛ به خونریزی و فتح سنگر به سنگر نیاز نیست. درها باز است. آیا باید به یک استاد دانشگاه که ادعای لیبرال بودن هم دارد این بدیهیات را یادآوری کرد؟ بیچاره مفهوم «لیبرال» و «لیبرالیسم» که در ایران یک نمایندۀ شایسته و راستین ندارد!

اما وقتی راه برای رسیدن به قدرت باز است، چرا طالبان تن به سازوکار دموکراتیک نمی‌دهد؟ روشن است! نخست این‌که اعتقادی به «رأی» ندارد؛ طالبان چیزی تحت عنوان «شهروند» را به رسمیت نمی‌شناسد که حال این شهروند بخواهد «رأیی» داشته باشد. طالبان رعیت و بنده می‌خواهد. از دیگر سو، برخلاف ادعاهای کسانی که به تبلیغاتچی‌های طالبان تبدیل شده‌اند، طالبان در بهترین حالت اقلیتی کوچک از مردم افغانستان را می‌تواند پشت خود جمع کند. اگر طالبان می‌تواند در گوشه گوشۀ افغانستان خودنمایی کند، یکی به دلیل ماهیت چریکی این گروه است (با چندصد چریک می‌توان شهر و کشوری را به آشوب کشید)، و دوم به دلیل ترس مردم بی‌دفاع است. خنده‌دار است که یک اقتصاددان وزن اجتماعی یک گروه را بر اساس نفوذی که با زور کلاشنیکف به دست آورده است می‌سنجد!

چگونه می‌توان از نیرویی نظامی که چند دهه است تفنگ را زمین نگذاشته انتظار داشت فردا رفتاری مدنی داشته باشد تا آن‌گاه بگوییم منافع اقتصادی یا منافع امنیتی ما در گرو مماشات یا سازش با این نیروی نظامی است؟ البته دلیلی ندارد ما در منازعۀ افغانستان وارد جنگ به نفع یکی از دو طرف بشویم، اما آیا بین دو نیرو که یکی متکی به انتخابات، رسانه‌های آزاد و سازوکار دموکراتیک، و مدافع انگاره‌های مدرن است، و نیروی دیگر که آشکارا تاریک‌اندیش است، فقط به صرف برخی ملاحظات امنیتی معیوب، باید با آن نیروی تاریک‌اندیش، پیش‌بینی‌ناپذیر و خطرناک دست دوستی داد؟ شگفتا!

لیلاز می‌گوید: «مسئلۀ زنان افغانستان به ما مربوط نیست، باید بین خودشان مسئله را حل کنند!» چگونه می‌توان چنین کلبی‌مسلک و خام‌اندیشانه در مورد امور اجتماعی نظر داد؟ بله، مسائل اجتماعیِ کشور همسایه به خودش مربوط است، اما مگر می‌توان مسئلۀ طالبان را به مسئلۀ سرکوب زنان تقلیل داد؟ جواب این نیز روشن است. خاورمیانه فقط یک راه نجات از افراط‌گرایی و جنگ‌طلبی دارد و آن تقویت جوامع مدنی است. طالبان از مفهوم جامعۀ مدنی چه می‌فهمد؟ طالبان هولناک‌ترین دشمن جامعۀ مدنی است! کسی که دلسوز ایران و خاورمیانه است، باید مدافع جوامع مدنی خاورمیانه باشد. سرکوب وحشیانۀ زن و نابودی خشک و متصلب آزادی‌های مدنی که در مرام طالبان است، جامعۀ مدنی افغانستان را نابود می‌کند و محال است بدون تقویت جوامع مدنی در خاورمیانه ما صد سال دیگر روی آرامش را ببینیم.

نه آقای لیلاز! اخلاق و شرع و سیاست‌ورزی مآل‌اندیشانه و خردمندانه ما را وامی‌دارد که بفهمیم مسئلۀ زنان افغانستان به ما مربوط است: 1. از جهت «اخلاقی» نادیده گرفتن رفتار یک نیروی خشن که فقط با زبان تازیانه با زنان حرف می‌زند، نارواست. 2. از جهت «شرعی و دین‌دوستی»، اگر دلبستگی به دین داشته باشیم، باید بدانیم که طالبان با قرائت متصلب خود از اسلام بیش از هر دشمنی به چهرۀ اسلام آسیب می‌زند. 3. و از منظر «سیاست‌ورزی خردمندانه» (و نه فقط چند انگارۀ امنیتی کوته‌بینانه و نسنجیده) ظهور طالبان ضربۀ جبران‌ناپذیری به خاورمیانه است.

تکلیف چیست؟ تکلیف روشن است! اخلاق و شرع و عقلانیت را قربانی نکنیم. پشت مردم افغانستان بایستیم و وقتی سازوکار دموکراتیک وجود دارد، زور اسلحه را به رسمیت نشناسیم. این تفنگ فردای پیروزی سینۀ کس دیگری را نشانه خواهد گرفت...

مهدی تدینی

#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

صعود طالبان و افول مراجع
به بهانه‌ی وقایع این روزهای افغانستان و سکوت مراجع تقلید در قبال آن


محسن حسام مظاهری



۱
"گروه تروریستی طالبان بعد از تصرف شهرک شیعه نشین بانو و سرزمین های گسترده ای از افغانستان و کشتار اهالی آن، هجوم گسترده ای را از محور های مختلف علیه شهر جاغوری در ولایت غزنی صورت داد.
گروه طالبان هزار نفر از گردان الحمراء را مأمور کرد که اگر اهالی شهر جاغوری که از دوستداران حضرت امیرالمومنین هستند با سرکرده طالبان بیعت نکردند، به این شهر یورش برده و آن را بر سر اهالی و ساکنان آن خراب کنند.
هجوم طالبان به جاغوری چند ساعتی به طول کشید و بعد از یک نبرد شدید، نیرو های مقاومت مردمی با همکاری نیرو های امنیتی توانستند در برابر یورش طالبان بایستند و بعد از محاصره مهاجمان، ضربه سنگینی بر نیرو ها و تجهیزات نظامی وارد کنند و ۲۲ نفر از تروریست های طالبان در میدان نبرد به هلاکت رسیده و شمار زیادی از آنها به اسارت در آمدند.
شهر جاغوری از مهم ترین مناطق شیعه نشین در ولایت غزنی به شمار می رود و شهر علما و محل تولد حضرت آیت الله اسحاق فیاض از مراجع نجف اشرف است."
این خبری است که دو روز پیش (۱۸ تیر ۱۴۰۰) در "خبرگزاری رسمی حوزه" منتشر شد:
https://hawzahnews.com/xbdQZ

۲
از آغاز دور تازه‌ی حملات و جنایات گروه بدنام طالبان در افغانستان و جوار مرزهای شمال شرقی ایران چند هفته‌ای می‌گذرد. بااین‌وجود در فضای کشور هنوز شاهد انفعال، سردرگمی و تناقض در تحلیل و فهم این وقایع هستیم. نه مواضع حاکمیت و دستگاه رسمی سیاست خارجی شفاف و روشن است و نه مواضع کارشناسان و تحلیل‌گران و فعالان سیاسی.

۳
اما عجیب‌تر از همه سکوت و انفعال سازمان‌های دینی و متولیان آن‌ها است. کسانی که انتظار می‌رود در صف نخست موضع‌گیری و واکنش به این حوادث باشند. چراکه جنایات طالبان به نام دین و شریعت اسلام صورت می‌گیرد.
آن‌طور که من با مراجعه به پایگاه‌های اینترنتی رسمی و صفحات دفاتر مراجع تقلید در شبکه‌های اجتماعی و نیز جستجوهای اینترنتی رصد کردم تا این لحظه هیچیک از مراجع مشهور و نیز آنها که در مظان مرجعیت‌اند و احتمالا نسل بعدی مراجع را تشکیل خواهند داد، درباره وضعیت این روزهای یک کشور اسلامی و فجایعی که به نام اسلام در آن رخ می‌دهد، موضع علنی و شفافی نگرفته‌اند.
و این انفعال حتی مراجع افغانستانی‌تبار از جمله آيت‌الله اسحاق فیاض را هم شامل می‌شود.

۴
مرجعیت شیعه یک نهاد ریشه‌دار، پرنفوذ، مؤثر و از منابع قدرت دینی بوده که فراتر از مرزهای سیاسی هدایت لااقل بخشی از بدنه شیعیان کشورهای مختلف را برعهده داشته است. صیانت از چنین جایگاهی و حفظ شأن راهبری شیعه آن‌هم در دنیای امروز که مناسبات و تعاملات و روابط سیاسی اقتصادی در آن دائما پیچیده‌تر شده و به تبع نسبت نهاد دین با نهاد دولت و قدرت و سازوکارهای مدیریت افکار عمومی و هویت‌سازی و حفظ جامعه‌ی دینی نیز صورت‌بندی به کلی متفاوتی از گذشته پیدا کرده است، کار دشواری است. ایفای چنین نقش خطیر و مهمی دیگر با همان روش‌های سنتی و مناسبات فروبسته، شخصی و گلخانه‌ای علمایی و کانال‌های ارتباطی محدود و عدم شفافیت مالی و عملکردی بیوت و کنش محافظه‌کارارانه در دفاع از منافع جامعه‌ی دینداران و موارد مشابه دیگر امکانپذیر نیست و حاصلی جز فروکاست جایگاه مرجعیت و تحدید بیشتر دایره‌ی نفوذ و تأثیر مراجع ندارد.

۵
آنچه از مراجع تقلید (به عنوان یکی از گروه‌های مرجع اجتماعی) انتظار می‌رود بسیار فراتر از پرداختن به فروعات فقه فردی و توسعه‌ی مناسک و اعلام موضع‌های مناسبتی و کلیشه‌ای و نهایتا اعلام آغاز و پایان ماه‌های قمری و میزان فطریه و نرخ کفاره است. نه سیاست‌زدگی و تبدیل مرجعیت به تریبون پروپاگاندای حاکمیت و نه انفعال و تنزه‌طلبی و بی‌اعتنایی به مسائل روز ملی و جهانی خصوصا بحران‌های خونین که گریبان‌گیر جهان اسلام است، هیچکدام به سود سازمان دین و جامعه دینداران و خود روحانیت شیعه نیست.
و این را لااقل آن دسته از مجتهدان و اساتید رده‌بالای حوزه که قصد دارند در آینده در جایگاه مرجعیت قرار گیرند، باید به درستی درک کنند و برایش آماده شوند. (البته که به نظر می‌رسد به دلایل مختلف ازجمله همین مدل کنشگری مراجع و نیز مجموعه تحولات شتابانی که هم در سطح جهانی و هم درون جوامع شیعی جریان دارد، در نسل‌های بعدی، "مرجعیت" در معنا و مفهوم فعلی ثابت نمانده و اساسا صورت و معنای دیگری خواهد یافت.)


۱۴۰۰/۰۴/۲۰



جان آگه با #فرهیختگان

استقبال کم‌نظیر از قهرمان


تشویق حاضرانِ در سالن گراند لومیر پس از تماشای قهرمانِ اصغر فرهادی


جان آگه با #فرهیختگان

‍ ترجمه عربی، فرانسه و ترکی استانبولی کتاب محمدعلی موحد رونمایی می‌شود

آیین رونمایی از ترجمه عربی، فرانسه و ترکی استانبولی کتاب «هیاهو بر سر هیچ» نوشته محمد علی موحد روز دوشنبه (بیست‌ویکم تیرماه ۱۴۰۰) در خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار می‌شود.

در ایلنا بخوانید...



جان آگه با #فرهیختگان

گفتمان بسیج همگانی بر علیه توسعه نیافتگی!

محمدحسن علایی



تولد یک گفتمان جدید، در گرو پذیرش آرای مخالف و تجمیع آن زیر چتر منافع ملی است با این مقدمه کوتاه پرسش این است که براستی آیا امکان ایجاد یک بسیج همگانی، متشکل از نخبگان، کارگزاران، طبقات اجتماعی، دانشگاهیان، نیروهای اجتماعی با گرایشات متنوع، قدرت سیاسی، منتقدان، روشنفکران و ... وجود دارد؟
البته پیش فرض نگارنده این است که جریانات مختلف به ضرورت این مهم نائل آمده اند. نگارنده اساساً براندازی ساختارهای اجتماعی را به هیج وجه در راستای نیل به توسعه یافتگی نمی داند، بدیهی است بستن امیدهای واهی به بیگانگان برای پیشرفت ایران، بسیار نامتفکرانه و البته تاسف برانگیز است.
حال برگردیم به پرسش اصلی این جستار، آیا براستی وحدت حداکثری حول منافع ملی در عمل امکان پذیر است؟
اهل درد، چندیست به این پرسش می اندیشند، دیری نمی پاید که طیف وسیعی از بی دردان نیز تکلیف خود را در قبال این پرسش تعیین کنند و مواضع صریحی برای تضمین بقای کشور، ابراز دارند. در این صورت به نظر می رسد از چند حالت خارج نخواهد بود؛ یا به ضرورت وحدت همگانی نائل می آیند و زهی سعادت؛ یا بر طبل تفرقه می کوبند و صرفا تفکر خویش را حق می پندارند و یک تنه می خواهند هم رودرروی دگراندیشان و هم در برابر بیگانکان بایستند که زهی خیال باطل؛ 

اما بیگانگان  هرگز خوش ندارند کشوری چون ایران در منطقه ی خاورمیانه، به توسعه دست پیدا کند چرا که با منافع آنها سازگاری ندارد، چندان که پیشتر ها نیز به خوبی خود را نشان دادند، بسیج همگانی برای نیل به توسعه یافتگی، به رغم نظام سلطه، سعی در اصلاح روابط خویش با جهان را در دستور کار خویش قرار می دهد و این میان تنها به توان ظرفیت های داخلی خویش اتکا می کند و این همه حاصل نمی شود جز با بسیج همگانی همه ی نیروها در سایه صلح و امنیت؛ گفتمان بسیج همگانی، گفتمان صلح و امنیت است صلح و امنیت برای آحاد ملت و همه ی اقلیتها و اقوام ایرانی که رویای ایرانی توسعه یافته را در سر می پروراند. سخن آخر اینکه، کار امروز را به فردا نسپاریم و امر خطیر ایران دوستی را به آینده موکول نکنیم؛ برای ایران شدن ایران، فردا دیر است.


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

🏴 همه از خدائیم و به سوی او می‌رویم

مهدی عبایی مبارز دیرین و دردآشنا، اصلاح‌گر فرزانه و وارسته خراسان درگذشت.

او بخشی از حافظه سیاسی و مدنی دوران پرفراز و نشیب ماست. با دردهای مردم زیست و در راه رهایی آنان از ظلم و جهل و جمود هیچ‌گاه از پا ننشست. همیشه در اندیشه ایران بود و اسلام تکیه‌گاهش برای آزادی و آبادی آن.

معلم بود و معلم ماند و چنان اخلاقی زیست که همه توانستند در سیاست به او تکیه کنند.

ستون اصلاحات در خراسان بود و چهره همیشه در میدان ایران. جامعه مدنی ما امروز سخت نیازمند امثال اوست تا به اعتبار خرد و صبر و شجاعت توانمندتر شود و راه دشوار آزادی و مردم‌سالاری را بپیماید.

عبایی آسمانی‌تر از آن بود که در خاک بماند. ما به عبایی‌ها هم‌چنان نیازمندیم تا «در این خاک، رگ و ریشه این تاک بماند.»

متن و اسامی در Instant view
https://telegra.ph/تسلیت-07-14-2


جان آگه با #فرهیختگان

اِنّا للّه و انا الیه راجعون...

حجت الاسلام و المسلمین استاد علی حکیمی دقایقی قبل در مشهد دار فانی را وداع گفت.

وی از مولفان دائره المعارف #الحیات و برادر گرانقدر علامه محمدرضا حکیمی و از شاگردان عالم بزرگ مکتب معارف خراسان، مرحوم آیت الله شیخ مجتبی قزوینی بود.



#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

‌‌‌‌‌🔴 خبر آمد «محمدرضا حکیمی» که روزهای گذشته در بیمارستان بستری شده بود، با بهبودیِ نسبی، به خانه برگشته است؛ اندیشمندِ 86 سالۀ منادیِ مکتبِ تفکیک.

این گزارش که حمیدرضا محمدی تهیه کرده، نگاهی دارد بر نقاطِ عطفِ زندگیِ اندیشه‌ورانۀ او.


#فرهیختگان آرزوی سلامتی و طول عمر برای استاد دارد

فیلم کامل گفتگوی مالک شجاعی با موسی اکرمی
سه‌شنبه ۲۲ تیرماه ۱۴۰۰

موضوع گفتگو: ما و قلسفه علم



جان آگه با #فرهیختگان

سازمان آزادی مذهبی بین‌المللی (IRF) که در ایالات متحده آمریکا مستقر است در تیرماه ۱۴۰۰ یک اجلاس بزرگ سه‌روزه برای پاسداشت آزادی مذهبی در جهان برگزار کرده است.

در این اجلاس و در میان کسانی که از سخت‌گیری و تعصب علیه آزادی مذهبی صدمه دیده‌اند یک زن مسلمان اویغور چینی نیز حضور داشت. در زیر سخنان زن مسلمان اویغور چینی را خلاصه کرده‌ایم. نام او «تورسونئای زیاژودون» است که تجربه حضور در کمپ وحشیانه دولت چین برای آزار مسلمانان اویغور چینی را داشته است. او اکنون در آمریکا بسر می‌برد.

«دولت چین به طور سیستماتیک پیگیر نابودی دین، زبان و فرهنگ مردم اویغور است. از سال ۲۰۱۶ کمپین وحشیانه دولت چین علیه ما آغاز شد. قتل بی‌شمار مسلمانان اویغور و شکنجه و حتی تجاوز جنسی بخشی از رفتار دولت چین با مسلمانان اویغور بود. من اینجا آمده‌ام چون وظیفه خود می‌دانم صدای کسانی باشم که مقابل چشمان من کشته شدند و به طور ظالمانه در زندان‌ها در بند هستند.

من دو بار به کمپ منتقل شدم و بار دوم حتی ظالمانه‌تر بود. آنجا ساختمان‌هایی بود که شبیه زندان بود و شما همیشه می‌توانستی شاهد رفت‌وآمد پلیس مسلح باشی. دوربین‌های فراوانی نیز در آن ساختمان‌ها قرار داشت. در آن کمپ‌ها برایمان فیلم‌های پروپاگاندای حزب کمونیست را پخش می‌کردند، به ما قوانین چین را آموزش می‌دادند از ما می‌خواستند که به وفاداری‌مان به حزب کمونیست چین قسم بخوریم.

در کمپ همیشه صدای گریه و جیغ‌زدن می‌شنیدیم و نگران بودیم بلایی که سر این افراد می‌آید سر ما ه بیاید. آن‌ها بارها من را نیز زیر شکنجه و بازجویی قرار دادند و کتک زدند. یک شب نیز ماموران مستقر در آنجا من و یک دختر ۲۰ ساله را مورد تجاوز جنسی قرار دادند. آن‌ها هر کاری می‌خواستند با زن‌ها می‌کردند. برخی از زن‌ها ناپدید شدند. مقابل چشمان خودم خونریزی منتهی به مرگ برخی از آن‌ها را دیدم. بعضی از این زنان سلامت عقل خود را از دست دادند.

اگرچه اکنون جسم و صدای من آزاد است ولی من عمیقا رنج می‌کشم و می‌خواهم با بیان آنچه بر من و دیگر مسلمانان اویغور در چین می‌گذرد، بر این رنج غلبه کنم.

میلیون‌ها اویغور اکنون زنده هستند تنها به این امید که در این دنیا هنوز عدالت وجود دارد. آن‌ها منتظر کمک شما و دیگر انسان‌ها هستند. من از وقتی با کمک دولت ایالات متحده به این کشور آمدم جرات کافی برای بیان رنج خودم را پیدا کردم»./ توانا


جان آگه با #فرهیختگان

#معرفی_کتاب

اندیشۀ سیاسی در نهج‌البلاغه و بررسی رویکرد امام علی نسبت به تعامل انسان در ساحت سیاست و حکومت، یکی از ابعاد مهم در بررسی شخصیت امام علی است، جنبه‌ای که مغفول مانده و بدان کمتر پرداخته شده و باید به آن توجهی در خور و شایسته داشت.

آنچه در این کتاب آمده، بررسی تعابیر و مفاهیم سیاسی در اندیشۀ امام علی(ع) در قریب ۱۳۰ موضوع است. این مباحث توسط سید محسن دوازده‌امامی، عضو هیئت‌علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه اصفهان طی یادداشت‌هایی در فضای مجازی با نام «جرعه‌ای از جام علی» ارائه شده است. در این یادداشت‌ها، تلاش بر آن بوده است که با یک رویکرد تطبیقی و مقایسه‌ای و با یک خوانش امروزین، اندیشۀ سیاسی امام علی مورد تأمل قرار گیرد.
این کتاب در ۲۷۰ صفحه به قیمت ۱۵۰۰۰ تومان توسط انتشارات جهاد دانشگاهی واحد اصفهان منتشر و تقدیم علاقه‌مندان شده است.


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

اگر کِرم داشتی به پشت بام نمی رفتی!

وضع آب شرب تهران خوب نبود.بعضی محلات مثل سرچشمه قنات پاکیزه داشت که به آن قنات حاج علی رضا می گفتند. قنات شاه هم در باب همایون بود اما مردم عادی از جوی‌های روباز و کثیف آب شرب خود را تامین می‌کردند.ضمن اینکه بعضی خانم‌ها هم کهنه‌ها و لباس‌های آلوده را داخل این آب‌ها می‌شستند.برای همین یکی از حرفهای مهمی که مدام بالای منبر گفته می‌شد این بود که آب.ها را آلوده نکنید!

یادم هست حکیمی بود که برای هر مریضی و بیماری فقط یک دارو داشت.آن دارو هم جوهر سفید بود که برای دفع کِرم از بدن ملاقه ملاقه به مریض‌ها می‌داد. یک روز یک نفر از پشت بام افتاده و دست و پایش شکسته بود. حکیم بلافاصله برایش جوهر سفید تجویز کرده بود. مرد بینوا می‌گفت من دست و پای‌ام شکسته دوای دست و پای شکسته به من بده!
حکیم پرسید چرا اینطور شدی؟
گفت: از پشت بام افتاده‌ام.
حکیم گفت اگر کرم نداشتی به پشت بام نمی‌رفتی!

خاطرات آیت الله دکتر محمد صادقی تهرانی ص ۲۴




#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

#معرفی_کتاب

آنچه در این کتاب آمده است، آسیب‌شناسی جامعه دینی در اندیشه امام علی است. در این کتاب به سؤالاتی مانند آیا می‌توان به نقادی جامعه دینی پرداخت؟ آیا می‌توان حاکم، والیان و مدیران را در نظام اسلامی مورد سؤال قرار داد؟ آیا حاکمیت سیاسی نسبت به عملکرد خود پاسخگو است؟ ظاهرگرایی و قشری نگری چگونه بنیادهای یک جامعه را تهدید می‌کند؟ انسداد و استبداد چگونه حاصل می‌شود؟ استبداد دینی چیست، پرداخته شده است

این کتاب سیدمحسن دوزاده امامی در ۱۸۰ صفحه و به قیمت ۳۵۰۰۰تومان توسط جهاد دانشگاهی اصفهان چاپ شده است


جان آگه با #فرهیختگان

پاره ای از نظرات عباس زریاب خویی و میزگردی پژوهشی پیرامون مشروطیت در سال ١٣٥۶

این مقدمه بخشی از سخنان عباس زریاب خویی مورخ برجسته است که به یکی از اهداف تاریخ اشاره می‌کند.
اگر تاریخ ما این بوده و هست... یعنی شرح کشت و کشتارها... و خصومت و خونخواهی‌ها... اصلاً نیازی به درس تاریخ نیست؛ رُمان و قصه‌ها پر از این‌گونه وقایع و صحنه‌هاست. حال آنکه تاریخ در درجه اول تاریخ فرهنگ و قومیت یک ملت است نه تاریخ اشخاص و تاریخ باید بیشتر جریان تلاش ملت‌ها را برای ایجاد تمدن و فرهنگ بازگو کند. یعنی بایستی بگوید یک ملت چگونه از دوران بدوی به دوران تمدن رسیده و چه تازه‌هایی در حیات خود پدیدآورده و چه ارمغان‌هایی به بشریت عرضه کرده و در راه پیشبرد هدف‌های انسانی و تمدن بشری چه اندازه سهیم بوده است.


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

❇️ عرفان شرقی و تصوّف اسلامی

مصطفی ملکیان

مباحثی که در این گفت‌وگو به آنها پرداخته می‌شود:

🔸 نظریه‌ی عقلانیت و معنویت
🔹 عرفانِ ابن‌عربی و مولانا و عطار
🔸 عرفان و ادبیاتِ مکتب خراسان
🔹 حکمتِ شمس و مولانا
🔸 مقایسه‌ی شخصیت‌ِ ابوسعید ابوالخیر و عین‌القضاة همدانی
🔹 تفاوت عرفان و فقه
🔸 عرفان اسلامی به قرآن قرابت بیشتری دارد یا به ادیان شرقی؟
🔹 نظریه‌ی وحدتِ متعالیِ ادیان (تراسندنتالیسم)
🔸 تجربه‌ی دینی

مشاهده در آپارات - یوتیوب

منبع: پیج یوتیوب حيرة



جان آگه با #فرهیختگان

اصغر فرهادی زیر تیغ نقد بازیگری یا آماج حسادت !

#فرهیختگان