محمد آقازاده:

اصغر فرهادی یک فیلمساز زیر متوسط و فرصت طلب است که بخاطر شرایط شانس دیده شدن را در حدی بدست آورد که اصلا شایستگی اش را نداشت ، این نظر را من از سالها پیش داشتم و نوشتم و چیز تازه یی برای من ندارد ، او داوری اخلاقی را در فیلم هایش بدور می اندازد و مثل فیلمهایش زندگی می کند


جان آگه با #فرهیختگان

🔻رویداد آنلاین #حق_تعیین_سرنوشت

🔴 درس-گفتگوهایی درباره #حقوق_بشر، #حقوق_زنان در تعیین سرنوشت، #حکومت_دینی و #دموکراسی

🔹بیش از ۲۵ ساعت ارائه و گفتگو با اساتیدی چون: بازرگان، یوسفی اشکوری، الهه کولایی، سروش محلاتی، مینو معلم، قنبریان، نیلچی زاده، عمادالدین باقی، سوزنچی و...

🔸همراه با تخفیف ویژه برای اشتراک شش ماهه تمام درس-گفتگوهای سایت مدرسه آزادفکری

👈🏻ثبت نام از ۲۲ تیر | شروع دوره: ۱ مرداد

🌐 AzadFekriSchool.ir
🆔 @AzadFekriSchool

سگ


▪️و نقل است که در عهدِ او زاهدی بوده است مردی بزرگ؛ پیوسته بر خواجه محمد حکیم اعتراض کردی. و خواجه کلبه‌ای داشت در همه دنیا. چون از سفرِ حجاز بازآمد سگی در آن کلبهٔ وی جای ساخته بود و چند بچه زاده که آن خانه را در نبود و شیخ نخواست که به اختیار خود آن سگ را برانگیزاند. هشتاد بار به سرِ او رفته بود تا بُوَد که آن سگ به اختیار خود برخیزد و دلش دستوری نمی‌داد که آن سگ را براند و آن بچگانِ او را تشویش دهد. پس همی در آن شب آن زاهد مصطفی را، صَلَّی اللّهُ علیهِ و سَلَّم، به خواب دید.
گفت: «با کسی برابری می‌کنی که هشتاد بار از برای سگی مراجعت کند و برود. برو اگر سعادت ابدی خواهی کمرِ خدمتِ او بر میان بند.» و آن زاهد ننگ داشتی از جوابِ سلام او. بعد از آن، خدمت می‌کرد.


ذکر محمد بن علی التّرمذی رَضِیَ اللّه عَنه
[حکیم تِرمِذی صاحب کتاب ختم‌ الولایه]
تذکرة‌الاولیاء عطّار نیشابوری، تهران: ۱۳۹۸، جلد اول، صص ۵۶۳–۵۶۴
به مقدمه، تصحیح و تعلیقات دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

توصیه‌های تکراری اقتصاددانان آشنا
و گوش‌های سنگین مقامات همیشگی
و ایرانی که رو به خرابی بیشتر است
و رنجی که ما مردم بی پناه می‌بریم

#فرهیختگان

دکتر ضحی کاظمی، دبیر بازنشسته آموزش و پرورش، فعال فرهنگی، پژوهشگر دکترای جامعه شناسی، خواهر زهرا رهنورد و از مبارزین سیاسی پیش از انقلاب، شب گذشته به دلیل ابتلا به بیماری کرونا در بیمارستان سینای تهران درگذشت.

#فرهیختگان، این ضایعه را به بانوی نستوه استاد زهرا رهنورد، همسر آزاده او میرحسین موسوی عزیز و خانواده بزرگ کاظمی تسلیت می‌گوید.

نام‌گذاری کوچه ای به نام ژاله آموزگار

ژاله آموزگار در واکنش به نام‌گذاری کوچه‌ای به نامش، با بیان این‌که «من یک آدم کاملا معمولی هستم» می‌گوید: این حرکت جالبی است، لااقل برای این‌که به خانم‌ها هم شانی بدهند.

🔹چندی پیش بود که خبر رسید «پنج خیابان تهران به نام بانوان شهیر ایرانی نام‌گذاری می‌شود»؛ میمنت میرصادقی، توران میرهادی، نیمتاج سلماسی، ژاله آموزگار و مریم بهروزی اسامی بانوانی است که در این فهرست قرار گرفته‌اند، از برخی‌های‌شان تنها میراث‌شان به جا مانده اما حیات علمی و فرهنگی عده‌ای دیگر از آن‌ها هنوز در امتداد نفس‌های‌شان جاری است.

🔹این اقدام سبب شد تا از ژاله آموزگار، عضو وابسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی و پژوهشگر فرهنگ و زبان‌های باستانی درباره تغییر نام کوچه بن‌بست «لادن» به «استاد دکتر ژاله آموزگار» بپرسیم و او نظر خود را درباره این اقدام این‌طور بیان می‌کند: به هر حال من بسیاربسیار ممنون هستم. من اصلا خبر نداشتم، خود آن‌ها این تصمیم را گرفتند، و من از این تصمیم‌شان بسیاربسیار متشکرم. اما خودم را در این حد نمی‌دانم.

او سپس در توصیف خود می‌گوید: من یک آدم کاملا معمولی هستم؛ کار خارق‌العاده‌ای نکرده‌ام. همیشه یک معلم بودم و علاقه‌مند. و کارهای کوچکی که انجام داده‌ام، بالاخره هر کسی می‌توانست انجام دهد.

آموزگار می‌افزاید: به هر حال این نظر من است، ولی گاهی خدا به آدم نظر لطفی دارد و من همه این‌ها را بر این می‌گذارم.

این عضو وابسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی در ادامه گفت‌وگو با ایسنا همچنین بیان می‌کند: چون به غیر از من کسانی دیگر هم بوده‌اند، فکر می‌کنم حرکت جالبی است، لااقل برای این‌که به خانم‌ها هم شانی بدهند. همیشه این کار مردانه بوده، شاید حتی در کشورهای دیگر هم همین‌طور بوده است. بها دادن به خانم‌هایی که در هر زمینه‌ای کسی بودند و کاری کردند، حرکت بسیار خوبی است.

🔹ژاله آموزگار درباره تغییر نام خیابان «عنصری» در منطقه ۱۱ تهران به نام «استاد توران میرهادی» نیز می‌گوید: خانم توران میرهادی را خیلی خوب می‌شناسم و بسیار برای‌شان احترام قائل هستم. خدمتی که ایشان انجام دادند، خدمت فرهنگی بزرگی است. با دیگر افراد این فهرست کمتر آشنایی دارم اما برای خانم میرهادی بسیار احترام قائل هستم و واقعا حق‌شان بود.

او در پایان نیز بیان می‌کند: من هیچ آدم فوق‌العاده‌ای نیستم و فقط در یک مسیر خوب قرار گرفتم.

🔸ژاله آموزگار در ۱۲ آذر ۱۳۱۸ در خوی متولد شد. او که دکتری زبان‌های زبان‌های ایرانی و ادبیات مزدیسنی را از دانشگاه سوربن دریافت کرده، بیش از ۳۰ سال در دانشگاه تهران تدریس کرده‌است. از آثار آموزگاز می‌توان به «اسطوره زندگی زردشت» و «زبان پهلوی، ادبیات و دستور آن» با همکاری احمد تفضلی، «تاریخ اساطیری ایران» و ... اشاره کرد.
https://www.cgie.org.ir/fa/news/264821




#فرهیختگان، صدای فرزانگان

هشدار وزارت کشور فرانسه

رضا علیجانی

چند ماه پیش بخش امنیتی وزارت کشور فرانسه به من هشدار دادند که تحت ریسک جمهوری اسلامی قرار دارم. درباره ترددهایم و به خصوص سفر به کشورهای همسایه ایران تذکراتی دادند. من مسئله را چندان جدی نمی‌گرفتم. آنها هم اطلاعات دقیقی نمی‌دادند که از کجا به این مسئله رسیده‌اند.

گفتم مواضع من طوری نیست که مستلزم چنین تهدیدی باشد. آنها گفتند فقط مواضع نیست ارتباطات هم هست. به هر حال تحت ریسک هستی.

بدین خاطر و بنا به بعضی دلایل شخصی دیگر خانه‌ام را عوض کردم. قبل از این ماجرا هم دعوت‌هایی به ترکیه داشتم که برخی‌شان مشکوک بود و نپذیرفتم. وسایل الکترونیکی‌ام را خواستند و چک کردند که امن بود.

حذف فیزیکی در اروپا به سادگی امکانپذیر است اما در مخیله‌ام هم آدم‌ربایی نمی‌گنجید. از دیروز بعد از ماجرای خانم علینژاد تصمیم گرفتم در این باره حرف بزنم.

از ایران هم خبر رسید که وزارت اطلاعات نامه‌ای به اطلاعات سپاه زده و درباره ارتباطات من و بحث تحول‌خواهی نکاتی را متذکر شده. اطلاعات سپاه هم ظاهرا گفته همه چیز تحت کنترل است.




#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

آقای رئیسی پس از تماس با برخی از صاحب نظران سیاسی با دیدگاه های متناقض به منظور مشورت و تعامل درباره آینده سیاسی کشور و پیداکردن راهکارهای مناسب، در اقدامی دیگر تعدادی از اقتصاددانان، این بار هم با دیدگاه های کاملا متناقض را دور هم جمع کرد تا با آنها در خصوص آینده اقتصادی کشور مشورت کند!

از منظر علمی و کارشناسی ممکن است اقدام رئیس جمهور منتخب (یا به قول بعضی ها، منتصب!) قابل توجه باشد اما با دقت در گذشته و مواضع سیاسی اقتصادی دعوت شدگان بر هر شخص بیطرفی معلوم می شود که افراد دعوت شده با دیدگاه های متناقض و ناهمسو با یکدیگر، همان کسانی هستند که طی دهه های گذشته در دولت های پیشین راهکارهای اقتصادی ارایه می دادند. یعنی، راهکارهایی ارایه داده اند که مدلل وضعیت نابسامان کنونی اقتصاد کشور است. کسانی که برای بودن و ماندن در حاکمیت هیچگاه نتوانستند و نخواستند علت العلل مصایب اقتصادی را آشکار سازند. به صراحت بگویند: مشکل اقتصادی ایران چیست؟

آقای رئیسی اما کسانی را دعوت نکرد که بدون رودربایستی به علت نابسامانی ها اشاره کنند؛ برعکس، همان افراد با همان گله ها؛ همان راهکارهای تکراری و همان توصیه هایی که نه فقط در گذشته نتوانستند گره ای از مشکلات فراوان ملت ایران را باز کنند بلکه روز به روز بر نابسامانی ها و مشکلات اضافه شدند و ملت را در چاه ویلی فرو برده اند که بیرون آوردنشان شبیه به معجزه است.

برخی از مشاوران آقای رئیسی را می شناسم؛ موضع گیری های سیاسی اقتصادی آنها را می دانم و وابستگی شدیدشان را به جناح خاص سیاسی.
افراد دعوت شده توصیه شده از طرف مشاوران آقای رئیسی به طور قطع قادر نخواهند بود هیچ کمکی به وضعیت نابسامان کنونی کرده و جامعه را از منجلابی نجات دهند که خودشان باعث آن هستند. این افراد با راهکارهای متناقض، غیرکارشناسانه، فرصت طلبانه و نان به روز خوردن، سبب خواهند شد شرایط به مراتب وخیم تر شده و آینده ای نامعلوم و نگران کننده را برای جامعه ملتهب ایران ترسیم خواهند کرد.

قدم های نسنجیده آقای رئیسی که حکایت از روش های پوپولیستی برای کسب محبوبیت حداقل میان نخبگان است، راه به جایی نخواهند برد و او با این روش ها هرگز نخواهد توانست ناجی ملت ایران باشد.

آقای رئیسی به جای انجام این اقدامات نمایشی بی حاصل، باید بتواند تیم اقتصادی یکدستی را انتخاب کند که واقعا دلشان برای ملت ایران بتپند و نخستین اولویت شان، حفظ منافع ملی باشد؛ هرچند با شناختی که از اطرافیان آقای رئیسی دارم، مطمئن نیستم این اتفاق بیافتد و دیری نخواهد پایید که مردم دلشان برای آقای روحانی تنگ شود!

رحیمی بروجردی



#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

مذهب طالبان

بشیر احمد انصاری



"مذهب طالبان"، عنوان کتابی است که بشیر احمد انصاری، نویسنده و پژوهشگر ساکن ایالات متحده آمریکا، در مورد ریشه یابی مذهبی و فکری طالبان در تاریخ مسلمانان و مقایسه این گروه با جریان خوارج نوشته است. این کتاب در ۸۶ صفحه با یک مقدمه و ده بخش، به صورت منسجم به مذهب اعتقادی طالبان، رابطه آن با مذهب حنفی، و شباهت های اعتقادی آن با خوارج میپردازد. "گروهی متقی تر از پیامبر"، "ذهنیت قبیلوی"، "جنگ با زمامداران مسلمان"، "تحجرفقهی"، "مذهب نظامی گرا"، "بینوایان عقده مند" و "گهواره مشترک خوارج قدیم و جدید" عمده ترین مباحث کتاب را میسازند. گروهی که به خوارج معروف گشته اند، فرقه ای کلامی از فرق کلامی اسلامی بودند که هسته اولیه آنها درجنگ صفین میان علی بن ابی طالب و معاویه در سده هفتم میلادی شکل گرفت. نویسنده با به چالش کشیدن پیوند اعتقادی و فکری این گروه با اهل سنت، شیعه، معتزله، اشاعره و حرکت های سیاسی معاصر چون اخوان المسلمین، حزب تحریر، سلفی ها و جماعت تبلیغ مینویسد: " با در نظرداشت مشخصات روانی، بستر اجتماعی، شیوه تفکر، اخلاق سیاسی و حتی شکل و صفات ظاهری ریشه های اعتقادی طالبان، تنها به گروه مذهبی-نظامی خوارج در تاریخ مسلمانان شباهت دارد "./از کتاب ممنوعه


https://t.me/arshivefarhikhtegan/617


#فرهیختگان، صدای فرزانگان

روایت پدر از باج‌گیری جنسی طالبان از دختراش در ولسوالی تیشکان بدخشان!

فریحه ایثار

♦پدر دختر به یکی‌از دوستان ما در راه فرار از بدخشان به ولایت کندز، داستان تجاوز بالای دخترش را از سوی طالبان چنین بازگو می‌کند:

♦‏«پس از تصرف تیشکان از سوی طالبان، طالبان درین ولسوالی خانواده‌ها را مجبور ساخته‌اند که دختران‌‌شان را به نکاح طالبان درآورند. دختر من یکی‌از آن‌ها است. طالبان با استفاده از زور فشار و خشونت، مجبور‌ام ساخت که یکی از دخترانم را به نکاح طالب درآورم.

♦ آن‌ها (طالبان) دخترم را به زور نکاح کردند و با خود بردند. پس از چند روز اطلاع حاصل کردم که نه تنها طالب نکاح شده شب با دخترم می‌خوابید، بلکه گروهی از طالبان نیز از دخترم استفاده جنسی می‌کرد. گروه گروه طالب هر شب بدون استثنا بالای دخترام با این توجیه که دخترام با مجاهدین طالب به نکاح شرعی درآورده شده است، تجاوز گروهی می‌کردند.

♦هرشب بدون استثنا برعلاوه‌ی طالبی که در قید نکاح دخترم بود،چندین طالب دیگر نیز از دخترم سو استفاده جنسی می‌کرد.با شنیدن این خبر روز بالایم شب شد.رفتم تا به یکی از قومندان‌های طالب در همان منطقه شکایت نمایم.

♦داستان تجاوز را به یک قومندان طالب درقریه شریک ساختم و گفتم:
من دخترم را با یک نفر نکاح کرده بودم، نه گروهی از طالبان. حالا هر شب گروه گروه طالبان با دخترم می‌خوابند و تجاوز می‌کنند.

♦در پاسخ، قومندان طالب به من گفت: «من زورم به آن‌ها نمی‌رسد و کاری از دست من ساخته نیست. اگر می‌توانی خود برای دخترات کاری کن.»

♦روایت‌های تکان‌دهنده‌ و وحشت‌ناک مشابه از باج‌گیری جنسی زنان گرفته تا تجاوز، قطع دست، محکمه صحرایی، وضع محدودیت‌های شدید در برابر زنان، تبعیض و خشونت بر علیه آن‌ها، کودکان و در کل بر علیه مردم در تمامی ولایت‌ها و ولسوالی‌های تحت کنترول طالبان به گوش می‌رسد، که از سوی برخی از نمایندگان ولایت‌ها و رسانه‌ها تایید گردیده است.

‏ ⁧♦ جنایات جنگی⁩ در ساحات تحت حاکمیت طالبان جریان دارد. طالبان مردم را می‌کشند. بر زنان و کودکان تجاوز می‌کنند. اموال خانه مردم و دفاتر دولتی را به سرقت می‌برند. از مردم و خانه مردم به عنوان سپر و کمین استفاده می‌کنند. خانه‌های مردم و اماکن عمومی را به آتش می‌کشند. بالای پایه‌های برق حمله کرده حتا بر داکتران بدون مرز بمب می‌اندازند. افراد ملکی و دولتی را هدف قرار می‌دهند.

♦‏پرسش اما این است که چی سبب شد که به پرتگاه سقوط برسیم؟ عامل‌اش به کجا برمی‌گردد؟ فکر نمی‌کنید که یکی از عوامل جنایاتی که اخیرا در کشور داده است نتیجه حکمی مبنی بر «عقب‌نشینی تکتیکی» است؟ کی این حکم را اولین‌بار صادر کرد؟ غنی؟ محب؟ وزیردفاع یا داخله؟ و چرا ؟ و به حکم کدام بادار؟ مگر اینها طالب را نمی‌شناختند؟! در حالی‌که، هویت طالبان تروریست، بد‌ذات و وحشی برای همه‌ی ما معلوم بود و است. چرا تا این حد خیانت و‌ بازی با سرنوشت مردم؟ اگر قرار بود که دودسته و‌در‌یک‌معامله سیاسی سیاه و شرم‌آور مردم و نظام و جغرافیای افغان‌ستان را تسلیم طالبان کنید [که کردید و فروختید]، چرا زیر نام «عقب نشینی تکتیکی»؟

♦چرا با سرنوشت هزاران جوان، نیروهای دفاعی و امنیتی و مردم بازی کردید ‌و می‌کنید؟ چرا فرزندان جوان مردم بی‌چاره و بی‌پناه را قربانی برنامه‌های شوم و مغرضانه فاشیستی‌تان می‌کنید؟ کی می‌تواند سرنوشت سیاه این دختر نگون‌بخت را سپید سازد؟ کی می‌تواند به یگانه نان‌آور خانواده‌های اکثریت فقیر و درمانده و بی‌پناه که دیگر با ما نیستند، زندگی بخشد؟ کی پاسخ‌گوست؟

♦ما (مردم) اماچرا در برابر جنایات‌ وحشت‌ناک وفجایع خاموش ایم؟ کجاست دیاسپورای افغان‌ستان؟چراهمه‌ خاموش‌اند؟چرا حرکت‌های اعتراضی و دادخواهی راه نمی‌اندازند؟ چرا در برابر درِ سازمان ملل متحد اعتراض نمی‌کنند؟ درین سرزمین هرروز جنایات جنگی رخ می‌دهد،کجاست مدافعین دموکراسی و حقوق بشر؟

♦آن همه روشن‌فکر، کنشگر حقوق بشر و حقوق زن وفمینیست کجاست؟ آن همه «همه‌چیز‌دان» و «همه‌چیز فهم»کجا رفتند؟ مردم غیرتی سلحشور و جنگی و مقاوم کجاست؟ چرا همه یک ‌دست صدا بلند نمی‌کنیم ؟چرا هنوزهم نظاره‌گر حرف‌های واهی فیس‌بوکی و نمایشی وطن‌فروشان و‌مزدوران ایم؟ به چی دل‌خوش کرده ایم؟

♦و به‌ چی دل بسته‌ایم؟تعدادگروه‌های تروریستی طالبان جمع وطن‌فروشانِ خاین به چندنفر می‌رسد که بتوانندبرسرنوشت ۱ ملت و ۱ نظام آن‌گونه که خودخواهند مسلط شوند؟!زمان تصفیه حساب با خاینین و وطن‌فروشان خواهد رسید.

♦اما فکر نمی‌کنید که حالا دقیقا زمان ایستادگی ومقاومت و دفاع برای آزادی رسیده است!؟



#فرهیختگان نگران گسترش طالبان

گفت‌وگو با متون: از انسان کلاسیک تا پژوهشگر مدرن

معرفی منابع؛ روش‌شناسی

نقل‌قولی از کتاب تازه منتشر‌شده‌ی «متن‌کاوی: تأملاتی تئوریک در باب تصحیح، بازسازی و متن‌پژوهی» اثر مجتبی مجرد


کتاب «متن‌کاوی: تأملاتی تئوریک در باب تصحیح، بازسازی و متن‌پژوهی» در بهار امسال، ۱۴۰۰ خورشیدی، منتشر شده است که دربردارنده‌ی بررسی‌هایی نظری درباره‌ی متن‌پژوهی است. متن زیر را عیناً از متن کتاب در اینجا بازتاب می‌دهم، و در آینده درباره‌ی این کتاب بیشتر خواهم نوشت.

🔽🔽
انسانِ کلاسیک در مواجهه با میراثِ مکتوبِ پیشینیان، به گفت‌وگو با متن می‌نشیند. اما این گفت‌وگو توام است با یک انتظارِ متوَقَّع یا از پیش اندیشیده شده. در اینجا باید یکی از دو طرفِ گفت‌و‌گو جامع و کامل باشد تا بتواند دیگری را اصلاح کند. استبدادِ کلاسیک در فهمِ متن دقیقاً از همین‌جا متولد می‌شود. یا خواننده درمی‌یابد که متن نسبت به فهم خودش جامع و کامل نیست که در این صورت خود را محقّ می‌داند که به اصلاح متن بپردازد، یا آنکه گمان می‌کند خودِ او در مواجهه با متن دچار نقصان است که در اینجا تلاش خواهد کرد تا متن را چنان مقدس سازد که به تدریج بتواند از طریق خوانش‌های گوناگون، خویشتن را جامع و کامل کند. درست در همین نقطه است که سنّت‌های کلاسیک برای «تصحیح متن» آغاز می‌شود.

🔻 اصلاح و تصحیح خواننده از طریق متن زمانی رخ می‌دهد که متن، کامل و جامع به نظر آید. پرسش اینجاست که چگونه برای انسانِ کلاسیک، متن‌ها کامل و جامع (=مقدّس) می‌شوند؟ به گمانم پاسخ تا حد زیادی روشن است: ایمان. فقط ایمان است که می‌تواند متنی را کامل و جامع بنمایاند، و گرنه هیچ متنی —و باز تاکید می‌کنم هیچ متنی— نمی‌تواند جامع و کامل باشد، زیرا متن به سبب متن بودنش، مکان‌مند و زمان‌مند است. متن قادر به حرکت نیست و فقط می‌تواند بازتفسیر شود، اما این بازتفسیرها نیز نمی‌توانند همیشگی باشد، زیرا دگردیسی‌های زبانی، فرهنگی، و اجتماعی باعث می‌شود به تدریج برخی واژگان و عبارات متن با زبان مردمِ دوره‌های بعد بیگانه شود. علاوه بر آن، بار عاطفی و فرهنگی واژگان نیز به‌طور پیوسته در حال دگرگونی است.

🔻 هنگامی که متنی مقدّس می‌شود، اساساً قابل تصحیح نیست، بلکه خواننده باید خودش را با آن تصحیح کند. متن مقدّس تغییر نمی‌یابد و اصلاح نمی‌شود، بلکه فقط می‌توان از تفسیر آن سخن گفت. در گفت‌وگوی خواننده و متن مقدّس، این خواننده است که تصحیح می‌شود نه متن ... مصحّحِ کلاسیک در بندِ پیش‌فرض‌هایی است که گفت‌وگوی او با متن را تبدیل می‌کند به یک «مونولوگِ دیالوگ‌نما». گویا قرار نیست مفاهمه‌ای با متن صورت بگیرد. ... مصحّح، دست‌نویس‌های یک متن را گرد می‌آورد و حتی آنان را می‌سنجد و سپس به «اصلاح» و «نیکو‌ساختن» متن می‌پردازد. او یکی «سلفی‌گرایِ متنی» است، یعنی گمان می‌کند که متن در هنگام تولد بسیار متعالی و آرمانی بوده و در جریان انتقال و استنساخ‌های پیاپی دچار تیرگی و کدورتِ تحریف و تصحیف شده است و رسالت او اکنون این است که متن را به همان دوران اوج اولیه بازگرداند.

🔻 شکی نیست که نوع گفت‌وگوی مصحّح کلاسیک با متن، با نوع گفت‌وگوی متن‌پژوه مدرن متفاوت است، زیرا حاصل این گفت‌وگو برای یکی —کلاسیک— باید به کمال منتهی شود: کمالِ خود یا متن؛ اما برای دیگری —مدرن— حاصلِ گفت‌وگو صرفاً به یک مفاهمه‌ی دوطرفه منجر می‌شود، مفاهمه‌ای که به دنبال کمال و جامعیّت نیست بلکه در پی ادراک مخاطب است. ... پژوهشگر مدرن —به اقتضای فهم و زیستِ مدرن— هنگامی که به سراغ متونِ تاریخی می‌رود، نمی‌تواند از سیطره‌ی نگاه علمی و تجربه‌گرایانه‌ی خود خلاصی یابد و یگانه روش صحیح رویارویی با متن را عبور از همین منشور می‌داند. از همین رو، بیش از آن‌که در اندیشه‌ی تصحیح متون باشد به بازسازیِ متن می‌اندیشد؛ بازسازیِ متنی هرچه شبیه‌تر به تراویده‌های قلمِ مؤلف. از نظر او لازمه‌ی پژوهشِ راستین، گردآوری داده‌هاست؛ داده‌ها چنان که هستند و نه چنان که —مطابق تصوّر مصحّح کلاسیک— باید باشند. دقیقاً در همین نقطه است که بازسازیِ متن، از تصحیح سنّتی فاصله می‌گیرد و نگاه کلاسیک به نقد کشیده می‌شود؛ نقدی مبتنی بر واقع‌گرایی علمی و تجربیِ مدرن.
🔼🔼


زهیر میرکریمی



جان آگه با #فرهیختگان

با رسوایی آدم ربایی اخیر در آمریکا
بهتر است همان شهروندان داخل ایران را برای ماندن راضی کنید آقای رییس‌جمهور !

#فرهیختگان

حمیدرضا صدر درگذشت
خداحافظی با مفسر محبوب سینما و فوتبال

حمیدرضا صدر، نویسنده، منتقد سینما و تحلیل‌گر فوتبال پس از ماه‌ها مبارزه با بیماری سرطان، در سن ۶۵ سالگی درگذشت. حمیدرضا صدر در سال ۱۳۳۵ در شهر مشهد متولد شد و تحصیلات خود را در دانشگاه تهران و لیدز انگلستان پشت‌سر گذاشت.

نویسنده فقید و منتقد سینمای ایران اما به دلیل تحلیل و تفسیرهای ورزشی خاص خود، یکی از چهره‌های آشنا و مورد علاقه برای طرفداران فوتبال در ایران بود که در برنامه‌های تلویزیونی و رسانه‌ها، درباره موضوعات ورزشی و به خصوص فوتبال، نقد، بررسی و تحلیل‌ انجام می‌داد.
فارغ التحصیل لیسانس رشته اقتصاد و فوق لیسانس شهرسازی از دانشکاه تهران و دکترای شهرسازی از دانشگاه لیدز انگلستان می باشد



من فکر میکنم تا همین سن هم خیلی بیشتر از سهمم از دنیا گرفتم.


جان آگه با #فرهیختگان

خداحافظی با تو، حمید صدر، مثل خداحافظی با صد کاروان ذوق و هلهله است. مثل نشستن در خانه‌ی هرروز خالی‌تر از آشنا و شنیدن پژواک صدای حالا چه‌کنم، چه‌کنم خویش و قوم. تنها که بودیم، تنهاتر هم می‌شویم با نبودن آدم‌هایی مثل تو، حمید صدر. آدم‌هایی که با گلویشان حرف‌های سازنده می‌زنند، به‌جای اینکه پاره‌اش کنند از شعار و فریاد بر سر هم. آدم‌هایی که بلدند بنشینند کنار همه‌جور آدمی، جوان و پیر و خسته و تازه، و تازه‌شان کنند. آدم‌هایی با یقه‌ی صاف و تمیز، که یقه‌ی دیگران را نمی‌گیرند و نمی‌درند. با انگشت‌هایشان کتاب ورق می‌زنند بجای اتهام زدن. کار می‌کنند به‌جای غر زدن: در تلویزیون، در مجله، در خانه، هرجا و با هر که کار کار بشود. آدم‌های سالم که دست از سر دیگران برداشته‌اند.  
قربان صفایت می‌روم. صد کاروان مستان دست‌افشان بدرقه‌ی راهت. سفرت بخیر، و تسلی برای مهرزاد و غزاله.


سایه اقتصادی‌نیا


جان آگه با #فرهیختگان

نزدیک دانشگاه


اگر چیزی در خواهرزاده‌ام باشد که دوست داشته باشم، آن است که برای حرف زدن عجله نمی‌کند. از زمان رسیدن، هنوز دهانش را باز نکرده، اما وقتی این کار را می‌کند، برای حرف‌های خوب است. اینجا بسیار خطرناک نیست؟ گاهی بله، وقتی دولت بیان می‌کند که خیلی آرام هستیم، آشوب‌گرهایی می‌فرستند تا دانشجویان را تحریک کنند. چگونه این کار را می‌کنند؟ از یک هفته قبل، پلیس‌ها می‌رسند. سریعاً رهبرانی را استخدام می‌کنند. سپس، منتظر بهترین لحظه می‌مانند. می‌دانیم وقتی عمل می‌کنند که دوشنبه صبح روی لاستیک‌های در حال سوختن در حیاط دانشکده می‌پریم. دولت ظاهراً گروهی را برای برقراری نظم می‌فرستد. از تلویزیون نیز می‌آیند. آشوب‌گران که پشت پنجره‌ها هستند، تظاهر می‌کنند که به پلیس‌های مخفی در پارک شلیک می‌کنند. یک یا دو نفرشان را زخمی می‌کنند، اما نه چندان شدید؛ این کار می‌تواند گروه دولتی را به جبران وا دارد. پنج دقیقه بعد، تانک‌ها می‌رسند. و شما چه کار می‌کنید؟ قبلاً هیچ. تحمل می‌کردیم. اما در نهایت تکنیکش را فهمیدیم. سیستم کوچکی را که به نظر برای اکنون کاربرد دارد، مد نظر قرار دادیم. به‌محض اینکه لاستیک‌ها را در آتش می‌بینیم، رها می‌کنیم و آن‌ها را همانجا با خودشان می‌گذاریم. آن‌ها از آن بالا تیر می‌زنند، فکر می‌کنند هنوز در محیط هستیم. خوشبختانه آن‌ها نادان‌اند، اما با ارزیابی در روز دیگر خاتمه می‌دهند.
لحن بی‌تفاوتش مرا می‌ترساند. به نظر می‌رسد هیچ‌گونه اهمیتی برای آنچه ممکن است برایش پیش بیاید، قائل نیست. اندک لبخندی‌ به‌هنگام ارزیابی دقیق رخدادها دارد. ادامه می‌دهد؛ به هر روی، نمی‌دانم چرا این‌قدر تلاش می‌کنند چوب لای چرخمان بگذارند تا کسی نخواهد اینجا بماند. اگر آن‌ها نمی‌خواهند ما را ببینند، ویزای آمریکا به ما بدهند و این دانشگاه سریعاً خالی می‌شود. این جوانان دانشجو به نظرم ناامید‌تر از دانشجوهای زمان من به نظر می‌آیند. به هر حال دوالیه* بود، تونتون ماکوت‌ها*‌* بودند و سال‌های سیاه و پلیس خون‌خوار رژیم بربر. این تلخی شاید از آنجایی می‌آید که به تغییر بعد از رفتن پاپادک اعتقاد داشتند. هیچ چیز بدتر از امیدی بربادرفته نیست.

* رئیس‌جمهور فرانسوا دوالیه (François Duvalier) مشهور به پاپادک (Papa Doc)، دیکتاتور هاییتی و پدر دیکتاتور بعدی، ژان کلود دوالیه (Jean-Claude Duvalier) مشهور به به‌به‌ دک (Bébé Doc)
*‌* Tontons macoutes
اعضای شبه‌نظامی «داوطلبان امنیت ملی» (Volontaires de la Sécurité Nationale, VSN) که به‌دنبال حمله‌ای به رئیس‌جمهور دوالیه در 29 ژوئیه 1958 این نیرو را تشکیل دادند و هیچ‌گونه حقوقی نمی‌گرفتند. این داوطلبان در زمان پسر او نیز وجود داشتند.


معمای بازگشت
(برنده جایزه رمان مدیسی)
دنی لافریر
ترجمه از فرانسوی: علی نساجی زواره
https://t.me/arshivefarhikhtegan/618


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

زشت و زیبای آراء مطهری

رضا علیجانی

▪️طرح‌ نظريه‌ پيشينی‌ بودن‌ عدالت‌ نسبت‌ به‌ ديانت‌ در كل‌ دستگاه‌ فكری‌ آقای‌ مطهری‌ بسط‌ پيدا نكرده‌ است‌. اگر يك‌ شاخص‌ خود بنياد خارج‌ از دين‌ در نظر گرفته‌ شود اساساً دستگاه‌ و سامان‌ فكری‌ به‌ گونه‌ ديگری‌ شكل‌ می‌گيرد. ولی‌ به‌ هر حال‌ ايشان‌ اين‌ اصل‌ را به‌ عنوان‌ يك‌ نظريه‌ پذيرفته‌ است‌ و اين‌ اصل‌ به‌ عنوان‌ يك‌ "رگه‌" مثبت‌ در "چارچوب‌ فكری‌" وی‌ قرار دارد، ضمن‌ اينكه‌ اين‌ نظريه‌ كاربرد علمی‌ و تسری‌ و استمرار در مجموعه‌ دستگاه‌ فكری‌ ايشان‌ نداشته‌ است‌.

▪️گرايش‌ استدلالی‌ در همه‌ انديشه مطهری‌ وجود دارد و ما می‌توانيم‌ يك‌ سامان‌ فكری‌ در دستگاه‌ فكری‌ او ببينيم‌، هر چند در جاهايی‌ ممكن‌ است‌ تعارضاتی‌ هم‌ وجود داشته‌ باشد. تقليدی‌ و تعبدی‌ نديدن‌ همه‌ امور و تأكيد بر بحث‌ تحقيق‌ و استدلال‌ و يك‌ نوع‌ عقل‌گرايی‌. هرچند عقلانيت‌ مورد نظر ايشان‌ عقل‌ مدرن‌ نيست،‌ يا گرايش‌ فلسفی‌شان‌ گرايش‌ فلسفی‌ ما قبل‌ انديشه‌ها و نحله‌های‌ مختلف‌ فلسفی‌ بعد از رنسانس‌ است‌؛ اما در عين‌ حال‌ يك‌ روحيه‌ استدلالی‌ در آثار ايشان‌ مشاهده‌ می‌شود و آن‌ گرايشات‌ تعبدی‌ كه‌ در برخی‌ از نحله‌های‌ حوزوی‌ وجود دارد در آثار ايشان‌ كمتر ديده‌ می‌شود.

▪️شايد اين‌ نقطه‌ ضعف‌ و نقطه‌ منفی‌ مهم‌ را نه‌ تنها در آقای‌ مطهری‌ بلكه‌ در بسياری‌ از روحانيون‌ ببينيم‌ كه‌ حرف‌ خود و حوزه‌ها را "اصل‌" اسلام‌ می‌پندارند. يعنی‌ وقتی‌ حرف‌ می‌زنند و برداشتها و مواريث‌ تاريخی‌شان‌ را بيان‌ می‌كنند، می‌گويند: "نظر اسلام‌ اين‌ است‌ كه‌...". نسبی‌‌نگری‌ در اندیشه‌ آقای‌ مطهری‌ جايی‌ ندارد (نسبی‌نگری‌ نه‌ نسبی‌گرايی‌). ايشان‌ اساساً يك‌ شاخص‌ نهايی‌ شده‌ و مطلق‌ دارد، يك‌ جای‌ ثابت‌ ايستاده‌ است‌ و از آنجا همه‌ جای‌ دنيا و همه‌ مقولات‌ را می‌بينيد و همه‌ چيز را نقد می‌كند.

▪️عدم‌ اعتقاد به‌ آزادی‌ عقيده‌ معنای‌ روشنترش‌ عدم‌ اعتقاد به‌ آزادی‌ بيان‌ آن‌ عقيده‌ است‌. پس‌ به‌ زبان‌ ديگر مرحوم‌ مطهری‌ به‌ آزادی‌ فكر معتقد است‌ اما به‌ طور كامل‌ به‌ آزادی‌ بيان‌ معتقد نيست‌. هر دو رويكرد ياد شده‌ در آثار ايشان‌ وجود دارد: هم‌ اشاره‌ به‌ آزادی‌ و حقوق‌ طبيعی‌ و هم‌ تأكيد بر بحث‌ كتب‌ ضاله‌ و بحث‌ ارتداد و اينكه‌ ماديگری‌ جرم‌ قابل‌ تعقيب‌، مجازات‌ و حتی‌ اعدام‌ است‌. اين‌ دو سوی‌ يك‌ ماجرا است‌.
متن کامل:
https://www.naqdedini.org/140003-06/
 

جان آگه با #فرهیختگان

📣 اشتراک ویژه تمام دوره های سایت مدرسه آزادفکری تنها با پرداخت ۲۸۰ هزار تومان (مهلت تخفیف تا ۱ مرداد)

🔻شما با خرید اشتراک شش ماهه سایت مدرسه، می‌توانید به بیش از ۴۰ درس‌گفتگو در موضوعات مختلف مثل «دین و اخلاق»، «بحران دانشگاه»، «حقوق زنان»، «همجنسگرایی»، «حق تعیین سرنوشت» و... دسترسی کامل پیدا کنید.

🔹برخی از اساتید مدرسه: شهشهانی، بازرگان، خسروپناه، وسمقی، علاسوند، نیلی، عبدالکریمی، اشکوری، فنایی، محدثی، سروش محلاتی، مشایخی، فراستخواه و...

👈🏻ثبت نام در سایت مدرسه آزادفکری

🌐 AzadFekriSchool.ir
🆔 @AzadFekriSchool

چرا به آزادی نمی‌رسیم؟


سید علیرضا بهشتی شیرازی


⭕️ ما به آزادی نمی‌رسیم چون چندان مهمش نمی‌دانیم. اگر باور نمی‌کنید آن را با بعضی از پیش‌پا افتاده‌ترین اموری که به آنها اهمیت می‌دهیم مقایسه کنید. خداوند در ما خاصیتی قرار داده است که به هر چیز همت کنیم معمولا محقق می‌شود...

⭕️ وضعیت حاکمان را با پیش از ۸۸ مقایسه کنید. حتی همین مقدارِ به قولِ ما ناکافی از همتی که جامعه نسبت به آزادی‌اش دارد اثر خود را به جا گذاشته است. حاکمان در این مدت چه کار می‌خواستند بکنند که نکردند؟ آنها حتی صلاحیت مرحوم هاشمی رفسنجانی را رد کردند‌. پس چرا وضع‌شان بهتر نشد؟ آنان پیوسته افول قدرت‌شان را انکار می‌کنند...

همت اصلی انسان‌ها تنها می‌تواند نسبت به یک چیز معطوف شود، و آن همان مسئله زندگی‌شان است‌. و... ولی ما چنین نمی‌کنیم. ما به اندازه کافی برای زندگی مردم ارزش قائل نمی‌شویم. ما برای آنها توضیح نمی‌دهیم که آزادی چه چاره‌ای برای سفره امشب‌شان دارد، و برای بیکاری جوان تحصیل‌کرده‌شان، و فرو افتادن ۶۰ درصد جامعه به زیر خط فقر، و فسادی که در همه جا به چشم می‌آید، و کودکی که از فرط نداری خودش را دار می‌زند، و خانواده‌هایی که بر اثر یک بیماری تباه می‌شوند، و … گویی اینها پروژه ما نیست. بلکه گاهی انتظار داریم مردم از آن نیم قرص نان نصفش را هم خرج آرمان‌های ما کنند.

⭕️ به مسئله تحریم‌ها دقت کنید. آیا در خارج یا داخل کسی هست که به آن دل بسته باشد؟ چنین کسی (بر فرض وجود) آیا ممکن است معنای آزادی را بو کرده باشد؟ این نسخه چندین سال پیش از ما برای ونزوئلا پیچیده شد. ولی آیا کمترین کمکی به مردم آن کشور کرد؟ خواهر خودتان را در نظر آورید که قبلا پرستاری محترم بوده و حالا سطل‌های زباله‌ را می‌گردد تا سه کودکش را سیر کند. در ونزوئلا اینها صحنه‌هایی ثبت شده است. چه چیز از این جامعه باقی می‌ماند که به آزادی برسد یا نرسد؟

⭕️ ما تحلیل دقیقی از وضعیت این کشور نداریم، ولی می‌توانیم با قیاس به خود احتمال بدهیم که اگر تمامی دولت‌های جهان حکومتی دیگر و مدعی آزادیبخشی را به رسمیت بشناسند، حتی اگر ارتش‌های زمین برای به زیر کشیدن حکومت آن کشور بسیج شوند، هیچ تغییر واقعی در صحن جامعه روی نخواهد داد، زیرا پس از این تجارب مردم بی‌تفاوت از کنار ماجرا خواهند گذشت. هیچ هیجانی به نفع هیچ نیروی سیاسی ابراز نخواهد شد، چون آنها یک روز با مسببان این فلاکت عکس یادگاری انداخته‌اند.

از آن طرف اندک‌سالاران بالاخره از پس خوراندن و پوشاندن ده درصد پایگاه خویش بر می‌آیند، ضمن آنکه وضعیت مابقی جامعه انتظارات را پائین می‌کشد. همان تحریمی که بنا بود حاکمیت را به ستوه آورد، کمکش می‌کند. بدون امکان شکل‌گیری روابط اعتمادآمیز در جامعه، حتی اگر تحولی روی دهد یک نفر می‌رود و کسی دیگر مثل او، یا بدتر از او جایش را می‌گیرد. دریغ است ایران که شاهد چنین صحنه‌هایی شود...

⭕️ کسی خواهد گفت ایران ونزوئلا نیست. مثلا فلانی که در زمان هوگو چاوز به آن کشور سفر داشت می‌گفت ما را برای بازدید از مزرعه‌ای به وسعت ۳۵ هزار هکتار بردند که حتی یک تراکتور نداشت، و به عنوان مژده‌ای برای آینده نمونه‌ای از تولیدات تراکتوری‌سازی تبریز جلوی وزارت کشاورزی‌شان در معرض نمایش بود. با چنین ابعادی از اهمال، طبیعی است که هیچ کشوری بدون مبادله خارجی از پس تغذیه مردمش بر نمی‌آید. حال آنکه چنین چیزی، لااقل در مورد کشاورزی ایران صدق نمی‌کند.

⭕️ چرا صدق نمی‌کند؟ نه چون تراکتور داریم، بلکه چون هنوز مزارع ۳۵ هزار هکتاری نداریم. ظاهرا این بیشتر به برابری مربوط می‌شود تا آزادی. اما نه. آن نابرابری، انباشتی از تاریخ بدون آزادی است.

در «راه باریک» عجم اوغلو و رابینسون با مقایسه کاستاریکا و گواتمالا در همان همسایگی نشان می‌دهند که قدرت و ضعف جامعه (وجود و عدم وجود آزادی) چگونه خود را در ابعاد کوچک و غول‌آسای مزارع در این دو کشور ظاهر ساخته‌اند ...نابرابری تنها یکی از مشکلات بسیاری است که از فقدان آزادی نیرو می‌گیرند... در هر جامعه‌ای منشاء توسعه و پیشرفت پایدار آزادی است ... آزادی چیست؟ آزادی یعنی مختار بودن من به انجام آنچه اراده می‌کنم...




جان آگه با #فرهیختگان

چهل دو سال مقاومت پس کی زندگی

سلمان امین

ادبیات مدیران مختلف را کنار هم بچینید. حیرت‌آور است. هیچ معلوم نیست چرا در این کشور همه می‌خواهند بجنگند. وزیر ارشادش "سرباز جنگ فرهنگی‌"ست. وزیر دارایی‌اش در میدان "جنگ اقتصادی" دارد "شمشیر" می‌زند. مسئولین فدراسیون می‌گویند تمام اف‌ای‌سی به "پیکار همه‌جانبه‌" با ایران دست زده‌اند. مسئولین وزارت علوم دارند در عرصه "جنگ علمی" با جهان مقابله می‌کنند. مسئولین درمانی می‌گویند پزشکان "جان‌برکف" در "خط مقدم" در حال "نبرد" با کرونا هستند. نمکی هم حالا می‌گوید من از روزی که در "میدان مین" آمده‌ام آماده‌ی "تکه‌تکه شدن" هستم.
مانده‌ام این چه روحیه‌ی غریبی‌ست که تا بن استخوان یک نسل رسوب کرده. چرا کم‌تر کسی می‌خواهد مثل آدمیزاد سرش را پایین بیندازد و فقط "کار" کند. کار متخصصانه بر اساس شرح وظایف. "کار". همین و بس!
این از کی در ادبیات ما وارد شد که هر کاری را به نیت زدن "مشت محکم" بر دهان این و آن انجام دهیم. چرا هر موفقیتی باید حتماً و لزوماً یک "سیلی سخت" بر گوش دیگری باشد. چرا هرکسی در هر رده‌ای، حتی ورزش، هست برای تشریح وضعیتش دارد از ادبیات نظامی بهره می‌برد.
این چه روحیه‌ای است که حتی در مقابله با یک بیماری هم می‌خواهد روی "مین" برود، با آن "پنجه" بیندازد، با آن "برخورد" کند و روی نیروهای "منحوس" و "اجنبی" کرونا "رگبار" ببندد، وه در آخر یا ویروس را "مقتل" ببرد یا خودش را "تکه‌تکه" کند.
متاسفم اما ما سال‌هاست در وضعیت آماده‌باش گیر افتاده‌ایم. به همین دلیل است که این واژگان میلیتاریستی هنوز در سپهر سیاسی کشور خریدار دارد. گویی زندگی چیزی جز نبرد با خودی و بیگانه نیست. هرکس رزمجوتر است لایق‌تر به شمار می‌رود و آن‌که به‌جای کار کردن، مجروح و تن‌زخمی از رزمگاه برگردد اجرش عظیم‌تر است.
من یکی که تخصص شما آقایان را ندارم. اما به‌گمانم در این مورد خاص کافی بود آن شمشیر مرصع را برای مدت کوتاهی غلاف می‌کردید، در عوض مقدار بالاتری واکسنِ نیم‌دلاری تا سه‌دلاری "موجود" در جهان را می‌خریدید و با الکل و پنبه‌ی "تولید داخل" به بازوی مردم می‌زدید. کاری که همه‌ی دنیا دارند می‌کنند.
آن‌وقت نه عزت ملتی را لب مرز ارمنستان حراج می‌کردید، نه داغ مرگ عزیزان مردم را به دل‌شان می‌نشاندید، نه مجبور بودید آن دهان‌های معطرتان را باز کنید تا با نجاستی به این غلظت آلوده شود.
میدان مینی که هربار نمایش رزمندگی در آن را می‌دهید، روزانه دارد دویست‌سیصدنفر از قبیله‌ی ما را منفجر می‌کند. مرگی که مثل کلام‌های پرطمطراق‌تان هرگز حماسی نیست. که مرگی‌ست خشم‌آگین و دردناک....



جان آگه با #فرهیختگان

حمیدرضا صدر که امروز خبر درگذشتش همه را اندوهگین کرد، جز باقی فعالیت‌های رسانه‌ای، در روزنامه‌ها و مجلات و فضای مجازی و تلویزیون، ده کتاب هم از خودش به‌یادگار گذاشته است:

• دوران خنده، انتشارات فیلم ۱۳۶۷
• روزی روزگاری فوتبال، نشر چشمه ۱۳۷۹
• درآمدی بر تاریخ سیاسی سینمای ایران، نشر نی ۱۳۸۱
• نیمکت داغ، نشر چشمه ۱۳۹۲
• پسری روی سکوها، نشر چشمه ۱۳۹۲
• یونایتد نفرین‌شده، نشر چشمه ۱۳۹۲
• تو در قاهره خواهی مرد، نشر چشمه ۱۳۹۳
• یه چیزی بگو، نشر چشمه ۱۳۹۵
• سیصد و بیست و پنج، نشر چشمه ۱۳۹۶
• پیراهن‌های همیشه، نشر چشمه ۱۳۹۷

روحش شاد، یادش گرامی.



جان آگه با #فرهیختگان