فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.2K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
نوشتن با میخ!/ در نکوهش اصغر فرهادی و، در بزرگ و گرامیداشت اصغر فرهادی!

میراصغر موسوی:

اصغر فرهادی سینماگر نیست و، با سینماگرهای بزرگ ایران - حاتمی، تقوایی، امیرنادری و...- کاملا متفاوت است. اما اگر فرهادی سینماگر نیست، فیلم سازی مهم و، توانا است. به هیچ وجه نمی شود او را نادیده گرفت. او فردی اهل نظر، با فرهنگ و با سواد است و، هنوز خوشبختانه فعال است و کار می کند و، فیلم می سازد. در کشوری که تعداد بزرگان سینمایی اش چنین معدود و، کمتر از تعداد انگشت های یک دست بود، یکی - حاتمی - در ناباوری و بهت سنگین و حیرت ما جوانمرگ شد و، تمام! و آن دیگری - امیرنادری - در انقلاب ۵۷ ترکش خورد و، معلول و ناتوان شد. البته، هر چند آن دو جوانمرگ شدند اما مایه خوش وقتی و افتخار و سرافرازی است که، ناصر تقوایی ناامید و معلول و زمینگیر و، جوانمرگ نشد. او پنجه در پنجه تقدیر افکند و، تن به جوانمرگی نداد و زنده و پایدار و راست قامت ایستاده است هنوز. تقوایی در حین درگیری و گلاویزی دایمی و بی امان با تقدیر که، گویا همه ویرانی هایش را بر سر او آوار کرده، روح و روان و هنر و تخیل خود را می پروراند و بارور می سازد تا، برای هنرمند و سینماگر ایرانی، یک راهنمای عملِ محک و تراش خورده و، ثبت و ضبط شده به ارث بگذارد. تقوایی مسئولیت دشوار پدری را تاکنون شجاعانه و صبورانه و بی مزد و منت و اظهار طلب کاری، بر دوش کشیده و، تا اینجا آمده است. و، خوب و خوش و دست پر و سرافراز نیز آمده است. از ناصر تقوایی برای همه هنرمندان و سینماگران و داستان نویس های جوان امروز و آینده، چنان ارث زیاد و پر برکتی برجا مانده که، همه فرزندانش به حد وفور از آن بهره مند هستند و می شوند و، باز ذخیره خواهیم داشت. و البته، این همه آن چه تقوایی به ما می دهد نیست. او سرمشق خوبی برای روشنفکران جامعه ای که فرهنگش زیر سیطره استبداد معیوب می شود، نیز هست.

👈 متن کامل در کلمه
http://www.kaleme.com/1400/04/28/klm-287929/



جان آگه با #فرهیختگان
🌐دوگانه‌های نواندیشی دینی

راوی #اندیشه: نواندیشان دینی کوشیده‌اند تا تصویری از دین ارائه دهند که در جهان جدید قابل تبعیت باشد. در ایده‌های آنان شاهدیم که برای این منظور، دوگانه‌هایی را برساخته‌اند. این دوگانه‌ها را ساخته‌اند تا اسلام را در جهان امروز معرفی کنند.

✔️سنّت زنده- سنّت نبوی
یکی از این نواندیشان، فضل الرحمان مَلِک (1988-1919) متفکر پاکستانی بود. دوگانه‌ای که او برساخت، «سنت زنده» و «سنت نبوی» بود. می‌گفت سنّتِ نبوی همان اعمال و رفتار نبیّ مکرم اسلام است. این اعمالِ پیامبر(ص)، به اقتضای شرایط جامعه عربستان در آن زمان، صورت پذیرفته است. فضل الرّحمان اما معتقد بود که بشر جدید در دنیای معاصر، نیازمند «سنت زنده» است. سنّت زنده همان است که عالمانِ دینی باید با شناخت روح و معنای اصلی از سنت نبوی، برای بشرِ امروز استنباط کنند. سنت زنده همان اسلام مناسب با دنیای جدید است. شناخت سنت نبوی در مرحله‌ نخست و درک دنیای جدید در گام بعدی، دو مؤلفه تأثیرگذار برای ایجاد سنت زنده است.
در اندیشه فضل الرحمان، «سنت زنده، همان سنت نبوی است که به نحو خلاّقانه بسط یافته و تفسیر شده تا با چالش‌های جدید در جامعه اسلامی مواجه شود» (فضل الرحمان، تحوّل در سنت آغازین، ص 206).

✔️اسلام سیاسی- اسلام معنوی
علی عبدالرازق (1966-1888) و محمد سعید العشماوی (2013-1932) هم دو متفکری بودند که دوگانه‌ای دیگر را برساختند. آنها دوگانه‌ «پیام سیاسی» و «پیام معنوی» اسلام را معرفی کردند. عشماوی ادعا کرد که انحراف در اسلام از آنجا ناشی شده که مسلمانان تصور کردند دین اسلام به مانند دین یهود، رسالت قانون‌گذاری دارد. این در حالی است که پیام دین اسلام، رحمت و معنویت بود. وی با برساختن این دوگانه، به آیات قرآنی هم توجه داد و گفت که اغلب آیاتِ قرآنی رایحه معنویت دارد، حال آنکه مسلمانان از آن برداشت‌های قانون‌گذارانه و سیاسی کرده‌ و به انحرافی گرفتار آمده‌اند. او گفت تنها هشتاد آیه یعنی یک و نیم درصد از آیات به وضع قوانین نظر دارد. به باور عشماوی، از این یک و نیم درصد نمی‌توان این‌گونه استنباط کرد که رسالتِ پیامبر اسلام، وضع قانون بوده است (محمد سعید العشماوی، اسلام‌گرایی یا اسلام، ص 17).

✔️ثابت- متغیّر
دوگانه‌ «ثابت» و «متغیّر» نیز از دیگر برساخته‌های نواندیشان بود. غالب نواندیشان به این دوگانه گرایش داشتند که جمال البنا (2013-1920) از جمله آنها بود. وی معتقد بود که نصوص قرآن بر دو قسم است؛ قسمتی از آن که اکثر قرآن را شامل می‌شود ثابت و بدون خدشه است و متعلق به ذات الهی و ماوراء غیب. اما قسمتی از نصوص دارای اعتبار ثانوی است، یعنی می‌باید آن را به گونه‌ای تفسیر کرد که منطبق با جامعه‌ روز باشد. در مواجهه با این‌گونه از نصوص می‌باید عقل و منطق و تدبیر انسانی را مالک قرار داد. اگر نص قرآنی منطبق با عقل زمانه نبود، به تفسیر آن پرداخت. این‌گونه از نصوص دارای اعتبار ثانوی است و نمی‌باید به آن بدون تفسیر یا تأویل نگریست (جمال البنا، تفسير القرآن الكريم بين القدامي و المحدثين).

✔️اجتهاد قانون‌محور- اجتهاد الگومحور
این دوگانه‌سازی‌ها در میان نواندیشان ایرانی نیز قابل ردیابی است. به عنوان نمونه، ابوالقاسم فنایی دوگانه «اجتهاد قانون‌محور» و «اجتهاد الگومحور» را برساخته است. اجتهادِ قانون‌محور نحوه‌ای از مواجهه با متن دینی است که بر اساس آن، شخص می‌کوشد برای فهمِ صحیح دین به صدر اسلام رجوع کند. می‌کوشد تا از دل متن دینی، قواعد و اصول جهانشمولی را صورت‌بندی کرده و آن را بر موضوعات جدید تطبیق دهد. یعنی بر اساس همان اصول، جامعه‌ای بنا نهد که احکام رایج در صدر اسلام در آن ساری و جاری باشد (ابوالقاسم فنایی، اخلاق دین‌شناسی، ص 441) .
اما نحوه دیگری از اجتهاد نیز وجود دارد که فنایی آن را اجتهاد الگومحور می‌نامد. در این نحوه از اجتهاد، شارعیت خداوند با رحلت پیامبر(ص) تعطیل نمی‌شود و خداوند هنوز هم امکان تغییر احکام پیشین خود را دارد. وظیفه مجتهدان این است که کشف کنند اگر پیامبر(ص) در زمینه و زمانه کنونی می‌زیست چه پیامی از خداوند دریافت می‌کرد و بر اساس آن پیام، چگونه زندگی خود و پیروان خود را سامان می‌داد.

🔺هر متفکری برای نظم بخشیدن به مواد خام تحلیل خود نیاز به مفهوم‌پردازی و دوگانه‌سازی دارد. این مفهوم‌سازی حتی می‌تواند تعین و واقعیت خارجی نداشته باشد و صرفا به روشمندسازی معرفت کمک کند. ولی اگر یک دوگانه یا مفهوم، مدعی گزارش واقعیت خارجی باشد، عدم انطباق آن با واقعیات تاریخی موجود به کارساز بودن آن لطمه خواهد زد و اینجاست که برخی از دوگانه‌های نواندیشان دینی دچار چالش می‌شود.


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
چگونه «ایران بزرگ» به آسانی سقوط کرد؟

محمدحسین مصلایی:
«هرگز تسخیر کشوری بزرگ به بهایی ارزان‌تر از این انجام نشده بود و کسانی که آن را عملی کردند، به هیچ وجه تصور نمی‌کردند بتوانند از عهده چنین کاری برآیند؛ و این‌که سرانجام، نظر به سهولت این کار، دست به آن زدند و هر چه در این راه پیش می‌رفتند، به سهولت آن بیشتر پی می‌بردند».

یورش افغانان علیه صفویان و سقوط اصفهان؛ پایتخت آخرین امپراتوری ایران‌زمین، سرآغاز شکاف میان ما و کشورهای اروپایی است و درک تاریخ ایران بدون شناخت علل و پیامدهای این حادثه امری ناممکن می‌نماید؛ همان‌گونه که شناخت تاریخ مدرن اروپا بدون درک سقوط رم ناممکن است.
به رغم این اهمیت، گزارش‌های تاریخی زیادی از این حادثه در دست نیست. تاریخ‌نویسان ایرانیِ آن دوره به منشی‌گری‌ روایات درباری مشغول بودند و در آثارشان چیزی فراتر از کلیشه‌های مشهور که خلاصه‌اش همان جمله‌ معروف «باد بی‌نیازی خداوند است که می‌وزد» پیدا نمی‌شود.

در تبیین علل سقوط اصفهان هم وضع بهتر از این نیست و جز تکیه بر عوامل ناشناخته و غیرقابل توضیح از قبیل تقدیر، هیچ توضیح تاریخی و قابل‌فهم دیگری برای ارائه ندارند. اما هم‌زمان، یک راهب یسوعی به‌ نام یوداش تادوش کروسینسکی؛ از مبلغان مسیحی مقیم اصفهان، به رسم همه‌ مبلغان مذهبی به طور منظم گزارش‌های دقیق و جامعی از وقایع اصفهان و سقوط آن به سرپرست یسوعیان در فرانسه فرستاده است که مورد توجه‌‌ او قرار گرفته و برای انتشار در اختیار راهب دیگری به نام دُو سِرسو می‌گذارد و او نیز بر پایه‌ همین گزارش‌ها کتابی در دو مجلد با عنوان «تاریخ واپسین انقلاب ایران» به زبان فرانسه و در سال ۱۷۲۸؛ شش سال پس از سقوط اصفهان به چاپ می‌رساند که نزد اروپاییان بسیار مورد توجه قرار می‌گیرد.

اهمیت‌ سقوط اصفهان برای اروپاییان از یک رو به عنوان سقوط یکی از نیروهای ائتلافی‌شان مقابل سلطان‌ عثمانی بود و از آن مهم‌تر به منزله‌ نمونه‌ انحطاط یکی از سه قدرت جهانی آن دوران در کنار اروپا و عثمانی، و برای اروپاییان که با آغاز دوره‌ «نوزایش» تأمل درباره‌ انحطاط امپراتوری رم از مباحث عمده‌ اندیشه‌ سیاسی‌شان بود بررسی این مورد را ضروری می‌کرد.

سست‌عنصری و بی‌لیاقتی سلطان حسین و اختلاف و تفرقه در میان مردم و درباریان از عمده دلایلی است که کروسینسکی برای سقوط اصفهان قائل است. او معتقد است که خود دربار چنان آسیبی به خود زده بود که بزرگ‌ترین دشمنان هم نمی‌توانستند بزنند. همچنین به بیان فرایندی که اعلام مذهب رسمی در آغاز و در دوره‌ شکوفایی فرمان‌روایی صفویان به مثابه نقطه قوت برای نظام حکومتی ایران داشت و تبدیل آن به نقطه ضعفی جدّی می‌پردازد و این انگیزه‌ دینی شورش را تنها عاملی می‌داند که می‌توانست اتحاد میان تمام اقوام افغان به وجود آورد و آنان را به اطاعت کورکورانه از رهبر شورش وادار کند.

در جایی از کتاب آمده است که پس از سه ماه محاصره اصفهان به دست مهاجمان افغان، قحطی و گرانی شدت گرفت و اهالی را پریشان‌حال کرد.
«یک روز شاه از دولت‌خانه خود بیرون آمده گفت: ای غلامان من! چه می‌خواهید؟
جملگی به صدای بلند گفتند: شاه از رعیت خود بی‌خبر است و ما از قحطی و گرسنگی و گرانی مشرف به هلاکت رسیده‌ایم و دردمان درمان‌پذیر نیست».

«تاریخ واپسین انقلاب ایران» در نخستین دهه‌های سده‌ هجدهم (عصر روشنگری) انتشار یافت؛ دوره‌ای که تدوین فلسفه‌ تاریخ به تازگی آغاز شده بود. خود گزارش کروسینسکی نیز با تکیه بر اندیشه تاریخی جدید نوشته شده و سرشار از تحلیل‌های اجتماعی، سیاسی و تاریخی است که بر پایه‌ گزارش‌های شاهدی عینی و بیگانه نسبت به هر دو طرف نوشته شده است که از نقاط قوت این رساله نسبت به انگشت‌شمار اشاره‌ تاریخ‌نویسان ایرانی به این واقعه به شمار می‌آید؛ اما به‌رغم اهمیتش تا کنون به فارسی ترجمه نشده است و چیزی که در زبان فارسی در دسترس است بازنویسی کوتاه‌شده‌ای از آن است که از صد صفحه تجاوز نمی‌کند.

سید جواد طباطبایی که در «سقوط اصفهان به روایت کروسینسکی» به بازنویسی این اثر تاریخی پرداخته، معتقد است که این رساله فراتر از یک گزارش کوتاه درباره یورش افغان‌ها و توضیح برخی علت‌های فروپاشی ایران در پایان عصر صفوی است ومی‌توان آن را رساله‌ای در اندیشه‌ سیاسی و سندی در تکوین تاریخ‌نویسی جدید دانست.

جان آگه با #فرهیختگان
ماری اکرمی، برای باز نگه داشتن خانه‌های امن در افغانستان می‌جنگد

ترجمه: هلیا عسگری/ نویسنده: آن چائون

📌دور یک اجاق در آشپزخانه یک رستوران کوچک در کابل جمع شده اند و غذا برای ناهار مشتری‌ها درست می‌کنند. همه آنها از بازماندگان خشونت خانگی هستند و بسیاری از آنها دیگر هرگز نمی توانند به خانواده های خود بازگردند.

📌ماری اکرمی، بنیانگذار خانه امن، خانه‌ای که این زنان در آن زندگی می‌کنند و در رستوران آن کار می‌کنند، می ترسد با خروج نیروهای خارجی که متعهد شده بودند حقوق زنان را در افغانستان خسته از جنگ احیا کنند، مجدد همه چیز ویران شود.

📌ماری اکرمی که مدیر مرکز توسعه توانمندی‌های زنان افغانستانی نیز هست می‌گوید:« جامعه بین الملل ما را تشویق کرد، از ما حمایت کرد، به ما کمک مالی کرد … اما در حال حاضر ما را نادیده می گیرند.»

📌ایالات متحده و نیروهای بین المللی همه از افغانستان رفته‌اند، و طالبان کنترل مناطق گسترده ای از کشور را به دست گرفته ومی‌گیرند و بحران‌های جدیدی در انتظار افغانستان است.

📌اکرمی از وضعیت امنیت خود و زنان در پناهگاه هایش می‌ترسد. او نگران روزی است که زنان جایی برای ماندن نداشته باشند: « موارد زیادی از شکنجه، آزار جنسی، آزار جسمی داریم. زنی که از خانه فرار می کند جایی برای رفتن ندارد.»

📌طالبان پس از تصرف افغانستان، از سال ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱ با نام امارت اسلامی افغانستان بر این کشور حکومت کرد. ماری اکرمی که در این مدت در پاکستان بود، پس از حمله آمریکا به افغانستان و برکناری طالبان از قدرت به افغانستان بازگشت و با کمک برخی از سازمان های غیردولتی اروپایی در سال ۲۰۰۲، اولین خانه امن افغانستان را برای زنان قربانی خشونت خانگی ایجاد کرد.

📌طبق اعلام سازمان ملل متحد، در افغانستان، کشوری با جمعیت حدود ۳۵ میلیون نفر، اکثریت قریب به اتفاق زنان خشونت جسمی، جنسی یا روانی را تجربه می‌کنند و در فرهنگ این کشور، زنانی که شوهران خود را ترک می‌کنند غیرقابل بخشش هستند. در بعضی از مناطق کشور هم هنوز زنان به عنوان عروس برای تسویه بدهی یا برای عداوت کردن داده می شوند و همچنین قتل های ناموسی همچنان در کشور وجود دارد.

📌از زمان سرنگونی طالبان که ادامه تحصیل و کار کردن را برای زنان ممنوع کرده بود، زنان توانستند به سختی دستاوردهایی داشته باشند. اکنون زنان در مقام قاضی، پلیس و قانونگذار حضور دارند و مدارس نیز باز شده است. دولت قانونی در مورد منع خشونت علیه زنان تصویب کرد، اگرچه این قوانین و مقررات به درستی اجرا نشدند.

📌در خانه امن کابل، برخی از زنان درس می‌خوانند، برخی هم سرکار می‌روند و شب به شب برای خوابیدن به خانه امن برمی‌گردند. برخی دیگر فرزندانشان را در اتاق‌هایشان بزرگ می‌کنند. عده‌ای هم که شرایط خروج از آنجا را ندارند، در رستورانی که اکرمی برای این گروه باز کرده است، کار می‌کنند.

📌اکرمی تمام زندگی خود را وقف خانه‌های امن کرده اما از اینکه آمریکا با طالبان بر سر خروج از افغانستان توافق کرد و به زنان ومطالبات آنها توجه نکرد، احساس شکست و سرخوردگی می‌کند. در گفتگوهای صلح بین دولت افغانستان و طالبان نیز تنها تعهدات مبهمی برای حمایت از حقوق زنان آن هم مطابق بر ارزش های اسلامی صورت گرفت. در همین حال، زنان مشهور از جمله اهالی رسانه ، قضات و فعالان در میان بیش از ۱۸۰ نفری هستند که از ماه سپتامبر در افغانستان ترور شده اند.

📌در حالی که برخی از فعالان توانسته اند در این مدت از کشور فرار کنند، اما بیشتر زنان عادی چاره‌ای جز تماشای این بحران و هرج‌و‌مرج‌ها را ندارند.

📌اکرمی می‌گوید:« زن بودن در افغانستان به هیچ عنوان کار راحتی نیست. من از جنگیدن مداوم خسته شده‌ام و در حال حاضر دیگر در آستانه از دست دادن همه چیز هستم.»

برای خواندن متن کامل این گزارش روی لینک زیر بزنید:
http://emtedad.news/?p=3168


#فرهیختگان، صدای فرزانگان
حکایت خودکار رهبری، ابر بدهکار بانکی، کارگران زندانی و شوخی زننده خودکفایی


احمدرضا حائری

برخی از رسانه‌های اصولگرا از جمله خبرگزاری تسنیم وابسته به سپاه روز گذشته با انتشار تصویر خودکار شرکت صفا(کیان صفا) در دست رهبری، از خودکفایی در حوزه تولید خودکار صحبت به میان آورده، و از مشی و مرام رهبری در تبلیع کالای ایرانی ستایش بی‌حد و اندازه‌ای به عمل آوردند.

شرکت خودکارصفا یکی از ده‌ها شرکت متعلق به ‎محمد رستمی‌صفا است؛ رستمی صفا مالک ابرشرکت‌های "پروفیل ساوه "، "لوله صفا" و ده‌ها شرکت دیگر است، وی یکی از ۱۱ ابربدهکار به سیستم بانکی کشور است؛ همان ۱۱ نفری که در مناظره‌های انتخاباتی، عبدالناصر همتی فهرست اسامی آنها را به ابراهیم رئیسی داد و خواستار اعلام نام آنها شد. همان ۱۱ نفری که رئیسی و مقامات ستاد وی مدعی شدند که در دوران ریاست ایشان بر قوه قضاییه آنها را محاکمه و محکوم کرده و یا پرونده آنها در حال رسیدگی است.

پیش از این در گزارشات برخی رسانه‌ها گفته‌ شده بود که رستمی‌صفا برای تاسیس کارخانه "کیان صفا" نزدیک به ۱۱ سال پیش وام‌هایی به یورو گرفته بود، بعدها با دولت به اختلاف خورد چون دولت برای بازپس گیری وام‌ها خواستار همان یورویی بود که پرداخت کرده بود، اما رستمی قصد داشته تا وام را به صورت ریالی به دولت بازپس دهد در نتیجه اختلاف‌ها بالا می‌گیرد و او دستگیر می‌شود.

اما نکته جالب ماجرا این است که امروز صبح و تنها یک روز پس از انتشار تصویر رهبری با خودکار "کیان صفا" و ادعای خودکفایی و...جلسه دادگاه رسیدگی به اتهامات رستمی‌صفا، فرزندان و شرکایش با ریاست قاضی زرگر برگزار شد؛ فارغ از ارقام عجیب و غریب تسهیلات گرفته شده و پس نداده در این پرونده، آنچه که به حکایت این یاداشت مرتبط است نکته مهمی بود که قاضی دادگاه یعنی احمد زرگر همان ابتدای جلسه دادگاه به آن اشاره کرد، و آن اینکه:"بر اساس مدارک پرونده سال ۸۲ آخرین فرجه تسویه حساب [وام‌ها] بوده است، اما اکنون در سال ۱۴۰۰ هنوز تسویه صورت نگرفته است." این سخن قاضی زرگر بدین معناست که سیستم بانکی جمهوری اسلامی در سال ۸۹ و ۷ سال پس از اتمام فرجه تسویه حساب وام‌های کلان پیشین، در اقدامی پرابهام و احتمالا متاثر از روابط فاسد اداری برای پروژه تازه (تولید خودکار کیان صفا) وام‌های کلان ارزی جدیدی در اختیار رستمی صفا قرار داده است!

اما این قصه غمناک و تاسف‌بار هنوز به نقطه اوجش نرسیده است، در دهه اخیر و در شرایطی که هزاران کارگر کارخانه‌های پروفیل ساوه و نورد صفا در شهر ساوه با مالکیت رستمی صفا در اعتراض به شرایط نابرابر و غیرمنصفانه کاری و گاهی به خاطر چندین ماه عدم دریافت دستمزد، دست به اعتراض می‌زنند، کارگر باتجربه‌ای به نام شاپور احسانی راد را به عنوان نماینده خود برای مذاکره با صاحب کارخانه انتخاب کردند، نمایندگی که پس از چندی منجر به پرونده‌سازی نهادهای امنیتی برای ‎این فعال کارگری شد و آن شخصی که به عنوان "شاکی خصوصی" بیش‌ترین نقش را در پرونده‌سازی علیه شاپور ایفا کرد کسی نبود جز محمد رستمی صفا!

نهادهای امنیتی با همراهی رستمی صفا در نهایت شاپور را تنها به دلیل‌ رهبری اعتراضات به‌حق کارگران نسبت به شرایط ناعادلانه کاری دادگاهی کرده و او را به پنج ‏سال زندان و ۲ سال تبعید به ایرانشهر محکوم کردند، و او اکنون ۱۵ ماه است که در بدترین زندان استان تهران یعنی ‎زندان تهران بزرگ در حال سپری کردن ایام حبس ظالمانه‌اش است.

کارگر ۶۲ساله برای گرفتن حقوقش به سرمایه‌داری رانتی اعتراض می‌کند، همان سرمایه‌دار با کمک نهاد امنیتی کارگر را سال‌ها حبس می‌کند، ‏و بعد در روزهایی که شاپور در حسرت دیدار نوه‌ها روزگار را در میان ساس،سوسک، موش و شپش زندان تهران بزرگ سپری می‌کند، رسانه‌های همان نهاد امنیتی تصویر محصول کارخانه آن سرمایه‌دار فاسد را در دستان رهبری با نام فریبنده خودکفایی تبلیغ می‌کنند! و رستمی صفا در کمال احترام هر از چندگاهی مشغول چک و چانه زدن برای پس دادن ریالی تسهیلات ارزی گرفته شده است( که البته برای حفظ ظاهر نام این جلسات چانه‌زنی را نیز دادگاه رسیدگی می‌گذارند!)
این قصه شاپور و رستمی صفا البته تنها یک نمونه از صدها نمونه تقابل کارگران شریف ما با سرمایه‌داری فاسد و رانتی در چند سال اخیر است و نکته تاسف‌بار نیز همان نگاهی کلانی است که به غلط گمان می‌کند که می‌توان در شرایط فقدان دموکراسی و نظام مبتنی بر رعایت حقوق بشر و ...به قله‌های اقتصاد منطقه رسید و خودکفا شد.

حکایت شاپور و رستمی صفا، حکایت آشنایی برای همه کارگران ایرانی و فعالان حقوق کارگران است، فعالانی که به درستی باور دارند بر بستر نقض حقوق کارگران و در شرایط فقدان ساختار دموکراتیک و رسانه‌های آزاد، ادعای خودکفایی و رسیدن به قله ها و.. بیشتر به یک شوخی زننده شبیه است.



جان آگه با #فرهیختگان
هیچ دستگاه سیاسی امنیتی نظامی و انتظامی حق ندارد که با اعتراض مردم به بهانه مقابله با آشوب، با خشونت، سلاح و گلوله برخورد کند

سیدمحمد خاتمی

بسم الله الرحمن الرحیم‌
‌
خوزستان قلب اقتصاد، سیاست، فرهنگ و مدنیت ایران سرفراز و دارای نقش بزرگ در دفاع از تمامیت ارضی میهن و ایستادگی شگفت‌انگیز در برابر تجاوزگران در دوران جنگ تحمیلی و تحمل هزینه سنگین در آن جنگ، امروز با مشکلات بزرگی در زمینه زیست محیطی و دسترسی به امکانات اولیه زندگی روبرو است و در حالی‌که بزرگترین رودخانه‌های پربرکت از درون این استان می‌گذرد تأسف آور و نیز شرم‌آور است که مردم استان (بخصوص بخش‌های محروم‌تر این استان) هنوز برای دسترسی به آب آشامیدنی با مشکل مواجه‌اند.
‌
بر این بیفزاییم وضع اسف‌بار زیست محیطی، بخصوص در سال‌های گذشته که از جمله سبب شد ریزگردها نفس مردم شریف را بگیرد و اینک مشکل حاد آب و برق در این تابستان سوزان و خشکسالی آزاردهنده و این مسأله‌ای نیست که به سادگی بتوان از کنار آن گذشت.

بی‌تردید همه دولت‌ها در گذشته و حال و همه مسؤولان در همه رده‌ها باید مسؤولیت خود را بپذیرند و با عذرخواهی از مردم بکوشند تا هر چه زودتر این مشکلات حل شود. من نیز به نوبه خود از صمیم قلب از مردم شریف و بزرگوار استان عذرخواهی می کنم. گرچه تا آنجا که می‌دانم تصمیم‌های خوبی در گذشته‌ برای حل کوتاه مدت و میان مدت مسائل حاد خوزستان گرفته شده بود و اقدام‌هایی نیز آغاز شده که متأسفانه آنگونه که شاید و باید بعدها مورد توجه و پی‌گیری قرار نگرفت و اگر عمل می‌شد شاید امروز با این مشکلات روبرو نبودیم.‌
‌
مردم به حق ناراضی هستند و نسبت به آنچه بر آنان می‌گذرد اعتراض دارند و انتقاد و اعتراض مسالمت آمیز حق مسلم شهروندان و مردم است. من از جان‌باختن بعضی عزیزان و آسیب دیدن بعض دیگر بسیار متأسفم.

امیدوارم اولا دولت و مسؤولان ذی‌ربط از مردم دلجویی کنند.
ثانیا با عامل یا عاملانِ برخورد با مردم، بخصوص تدبیرکنندگان و آمران‌ِ برخورد خشونت‌آمیز با مردم با صراحت و شجاعت و بی‌اغماض برخورد شود.
ثالثا با برنامه‌ریزی سنجیده و اولویت دادن به مسائل استان در جهت حل مشکلات فوری و اساسی به‌صورت فوق‌العاده اقدام به عمل آید. و از مردم شریف نیز می‌خواهم در حفظ هوشیاری خود بکوشند.

امروز نیاز به وحدت و همدلی و صبوری و همکاری داریم. و مطمئن هستم که بیداری و هوشیاری مردم که مسالمت جویانه خواستار حق مسلم خود هستند سبب خواهد شد که هیچ جریان بدخواهی امکان سوء استفاده از اعتراض مردم و سوق دادن آن به آشوب پیدا نکند، همچنانکه هیچ دستگاه سیاسی امنیتی نظامی و انتظامی حق ندارد که با اعتراض مردم به بهانه مقابله با آشوب، با خشونت، سلاح و گلوله برخورد کند.‌


سیدمحمد خاتمی‌
بیست و هشتم تیرماه ۱۴۰۰

#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
بکتاش آبتین با زنجیر به تخت بیمارستان بسته شد

بکتاش آبتین، عضو کانون نویسندگان ایران با پاهای زنجیرشده به تخت بیمارستان تحت مراقبت پزشکی قرار گرفت.

🔹محمد رسول‌اف، کارگردان سینمای ایران با انتشار تصویری از پاهای به زنجیر کشیده شده بکتاش آبتین در صفحه شخصی خود نوشت: شاعر را با پابند زمخت فلزی به تخت بیمارستان می‌بندند.

🔸بکتاش آبتین، اواسط فروردین در پی ابتلا به کرونا در بهداری زندان بستری شده و پس از چهار روز تحت فشار مسئولان زندان اوین از بهداری به بند عمومی زندان بازگردانده شد.

🔹این عضو هیئت دبیران کانون نویسندگان، توسط دستگاه قضایی جمهوری اسلامی به اتهام تبلیغ علیه نظام و اجتماع و تبانی به قصد اقدام علیه امنیت کشور به تحمل ۶ سال زندان محکوم شده است.



#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
عرفه و مظلومیت رسول‌الله

یادداشتی از هادی سروش
https://telegra.ph/Arafe-07-20


جان آگه با #فرهیختگان
دراین ماجرایِ انتقاداتی که بر اصغر فرهادی می‌شود، باید که حواسمان بر واقعیت‌ِ برساخته تاریخِ‌ما از ما باشد، واقعیتی که خصلتِ‌ثانوی ما شده است. تاریخ ما به آموخته است که محتاط باشیم و گاهی حتی "نفاق کنیم". این قضیه فرهادی و من و دیگران ندارد. هم ازاین روست که باید این حق را به فرهادی داد که وقتی تریبونی دراختیارش قرار گرفت، انتخاب بکند که شعار زنده‌باد و مرده‌باد ندهد.

نکته اینجاست که جامعه/تاریخِ بیمار، آدم‌هایش را بیمار می‌کند، چنان‌که همه ما را کرده است. دریک جامعه استبدادزده‌ای که برآن خشونت و وحشت حکومت می‌کند، انسان‌های آزاده‌ای چون رسول‌اوف‌ها یا نوری‌زاده‌ها نادرند که بی‌پروایِ پیامدهای خطیر، آنچه را که حق می‌دانند می‌گویند. الباقی آدم‌ها "قهرمان" نیستند و نمی‌توان چنین انتظاری را برایشان تحمیل نمود؛ زیرا بیشینه مردم صیانتِ از خود می‌کنند. این لزوما به معنای "بیشرف"بودن یا ابراز بندگی‌ِ ایشان به جباریت نیست، هرچند که به معنای قهرمان نبودن آنان هست. نمی‌شود به فرهادی برای قهرمان نبودن سرکوفت زد.

تنها دریک جامعه آزاد که باورجمعی (اکثری) به "کرامت‌فرد انسانی" برآن حاکم است، می‌توان به فراوانی سراغِ آدم‌‌های سالم و آزاده را گرفت.
در جوامع استبدادی آدم‌ها به درجات، آفت‌زدگانِ فرومایگی می‌شوند. نمی‌شود به همچو مردمانی سرکوفت زد که شما چرا فرومایه شدید؟! صیانت نفس مقدم‌ترین غریزه انسان است، همین غریزه است که انسان‌ها را در جوامع استبدادی به فرومایگی می‌کشاند. ما ایرانیان بارآمدگانِ یک تاریخِ جباریت و ناامنی هستیم. آن ضرب‌المثل که پدران ما می‌گفتند: "اُستُر ذَهَبَکَ و ذَهابَکَ و مَذهَبَک" (طلا و مقصد و دین‌ات را پوشیده دار!" ترجمانِ هنجاریِ یک "تاریخِ ناامنی" است. این قاعده که سامان‌ِاجتماعیِ استبدادی انسانِ بیمار و فرومایه ببار می‌آورد، ایرانِ ولایت‌فقیه و آلمان نازی و روسیه شوروی ندارد.

درست از همین‌روست که فارغ از ایدئولوژی، هرگونه حکومت اقتدارگرا را باید برای سلامت‌ِ اخلاقی و روانیِ انسان "آسیب‌زا" دانست. چنین حکومت‌هایی ما آدم‌ها را تباه می‌کنند.
شکل حکومت‌ هم از آسمان نازل نمی‌شود، بلکه فراورده‌ای از "فرهنگ"ای است که در آن اجتماع سیطره اغلبی دارد.

اگر ما ایرانیان از استبدادی که پیوسته بیمارمان می‌کند خلاصی نداریم، تا درپیِ انقلاب مشروطیت سر از استبداد پهلوی‌ها در می‌آوریم و پس از انقلاب آزادیخواهِ ۵۷ قربانیِ ولایت‌مطلقه فقیه می‌شویم، به جهت سرشتِ "استبدادی‌" است که در بافتارِ فرهنگ‌ملی ما نهادینه است.

این "فرهنگ" را باید در وجوه متکثرش نقد کرد تا فرهادی‌هایی که قهرمان نیستند جسارت سخن حق زدن را بیابند، نه که این کار منحصر بر "قهرمان‌"هایی چون رسول‌اوف‌ها بشود که در برابر قداره آخته حکومتی جبار همه‌چیزشان را در معرضِ‌ خطر قرارداده‌اند.

چنین نقدی از بافتارِ جباریت‌پرورِ فرهنگ ملی ما، معطوف به آزادسازی انسانِ ایرانیِ آینده از فشارهایی است که او را رو به فرومایگی می‌راند.



علی صاحب‌الحواشی


جان آگه با #فرهیختگان
حمام، لنگ و مایو!

یادداشتی از علی‌رضا علوی‌تبار منتشر شده در وب‌سایت مشق نو

سال‌ها پیش، پیشنهاد پذیرش مسئولیت مدیریتی و اجرایی را با من مطرح کردند. بعد از جنگ و برکناری آیت‌الله منتظری با خودم عهد کرده‌ بودم که هیچ مسئولیتی نپذیریم و فقط فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی داشته باشم. اما، دو دلیل مرا برای پذیرش وسوسه می‌کرد.

اول اینکه تصورم این بود که خوب درس خوانده‌ام و ایده‌ها و طرح‌هایی برای حل مسائل و مشکلات دارم و می‌توانم در حوزه مورد بحث تحولات مثبتی ایجاد کنم. دوم اینکه پذیرش این مسئولیت، جهش قابل ملاحظه‌ای در درآمد من ایجاد می‌کرد و امکانی برای تسویه بدهی‌ها و خرید برخی کالاهای مصرفی بادوام مورد نیاز خانواده ایجاد می‌شد.

مدتی با خودم درگیر بودم و در نهایت، تصمیم گرفتم با یکی از دوستان که سابقه اجرایی موفقی داشت و مورد اعتماد و قبول من هم بود، مشورت کنم. وقت گرفتم و پیش او رفتم. در مورد حوزه کاری پیشنهاد شده از من پرسید. تحلیل خودم را از وضعیت‌اش گفتم، مشکلات‌اش را دسته‌بندی کردم و با ریشه‌یابی این مشکلات اقدامات لازم را نیز برای ارتقاء وضعیت و بهبود شرایط در آن حوزه برشمردم.

شروع کرد به تعریف کردن از من و توانایی‌هایم. همان‌طور که از تعاریف او لذت می‌بردم، خواهش کردم که مرا در زمینه پیوستن به فعالیت‌های مدیریتی و اجرایی راهنمایی کند. قبل از هر چیز از من پرسید که «یادت هست در فلان جمع گفتی که ما باید به‌گونه‌ای زندگی کنیم که در آینده شرمنده گذشته‌مان نباشیم». گفتم بله. گفت هنوز هم برایت «شرم» و «آبرو» و «عزت نفس» مهم است؟ گفتم، ظاهراً بله. گفت پس دو نکته را به‌صورت تمثیل برایت می‌گویم، آن‌گاه خودت تصمیم بگیر.

متن کامل مقاله در Instant View
vrgl.ir/zaYDZ


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
🔵 "درنگی در رخ‌داد قربانی نشدن اسماعیل"

کتاب‌های مقدس، و من‌جمله قرآن، قصه‌های متعدد و فراوانی برای مخاطبان نقل‌ می‌کنند. قصه‌ها و داستان‌هایی از رخ‌دادها، وقایع و یا شخصیت‌‌ها که در هر یک به موضوعی پرداخته شده است. یکی از این قصه‌ها، داستان قربانی نشدن اسماعیل (و یا به‌روایتی اسحاق) است. داستانی که در برخی تفسیرها با چالش اخلاقی روبرو است. رویکردهای مختلف با دقت‌ورزی در عناصر داستان و به پرسش کشیدن هر سکانس از این سناریو، در شرح، تبیین و یا حتی نقد و موجه کردن این رخ‌داد، اهتمام ورزیده‌اند. می‌توان انواع خوانش‌ها و برداشت‌هایی را که تا کنون از این قصه بیان شده است، احصاء و صورت‌بندی نمود و به داوری در باب هر یک از آنان پرداخت. که البته کوتاه نوشته‌ی حاضر، چنین قصدی ندارد. در این‌جا مقصود، پرداختی کوتاه و برداشتی دیگر (به شرحی که خواهد آمد)، از این قصه است.

همه‌ی آن چه خواهد آمد، توضیحی است بر این گزاره که: "هزینه‌ی رستگاری‌ات را خودت باید پرداخت کنی".

تاکید بر یکی از عناصر قصه و یا بزرگ‌نمایی یک سکانس از یک سناریو و قطع ارتباط جزء با کل، مانع فهم درست معنا و مقصود قصه می‌شود. معنا آشکارا در متن قرار ندارد، بلکه محصول بده‌بستان روایت و مخاطب است. واحد تحلیل قصه، کلمات، جمله‌ها و یا پاره‌ای از متن نیست. واحد تحلیل هر قصه، کل قصه است. بدون آن‌که آن‌را به عناصر و مولفه‌هایش تقلیل دهیم. زیرا در قصه و روایت، نوعی برساختن و انتقال معنا، هدف است. به تعبیر "جاناتان گاتشال"، قصه‌ها قادرمان می‌کنند از معنای جهان سر دربیاوریم، عواطف‌مان را برمی‌انگیزانند، هویت‌مان را تثبیت می‌کنند و ما را به سوی کنش سوق می‌دهند.

✅ هر قصه پی‌رنگی دارد. قصه‌ی ابراهیم هم پی‌رنگ دارد. پی‌رنگ، یعنی مجموعه‌ای از رخ‌دادهایی که از پیِ هم می‌آیند و داستان را تکمیل و قابل فهم می‌کنند. همان‌گونه که پیش از این گفته شد، فهم داستان ابراهیم را (مانند هر قصه و داستانِ دیگر)، نباید به هر یک از عناصر تشکیل‌دهنده‌ی آن تقلیل داد؛ زیرا "معنا"، در کلیت عناصر به هم‌بافته و در هم پیچیده شده‌ی داستان نهفته است. آن‌چه از این داستان می‌توان دریافت، این است که به آدمی بیاموزد، بارِ چگونه زیستن‌ات را نباید بر "دیگری"، تحمیل کنی. اگر می‌خواهی رستگار شوی؛ اگر مقصود و معنای زندگی‌ات را از امری متعالی برمی‌گیری و سعادت را در فرمان‌برداری و اطاعت از او می‌جویی و اگر هر ایده و هدفی در سر داری، اما این‌را نیز باید بدانی که صرفا این تو هستی که باید هزینه‌ی ایده‌ی رستگاری‌ات را بر دوش بپردازی، حتی اگر آن دیگری، فرزند تو باشد و یا حتی اگر این بار را با رضایت از تو قبول کند.

گویی خداوند در این قصه به ابراهیم می‌گوید: ابراهیم، اگر می‌خواهی رضایت مرا کسب کنی، اگر می‌خواهی رستگار شوی، اگر می‌خواهی بر مدار تعالی و کمال زندگی کنی، حق نداری هزینه‌ی این گونه زیستن‌ات را بر فرزندت تحمیل نمایی. چرا فرزندت را قربانی خواسته‌ و تصمیم شخصی‌ات می‌کنی؟ آن "دیگری" (حتی اگر فرزند تو باشد)، از گستره‌ و جغرافیای مجاز اعمال اراده‌ی تو بیرون است. تو مجاز نیستی برای دیگران تصمیم بگیری، حتی اگر ایمان داشته باشی در مسیر خداوند گام می‌زنی. و به همین دلیل است که خداوند مانع قربانی شدن اسماعیل می‌شود. زیرا کوله بار مسئولیتِ هر گونه زیستن هر شخص، صرفا بر دوش خود اوست. ایمان نیز این معادله را نمی تواند برهم بزند، حتی اگر ایمان ابراهیم باشد.

✔️ قصه‌ی ابراهیم به ما می‌گوید:
"دیگری"، وسیله، نردبان و ابزارِ ارتقاء و کمال ما نیست. حتی اگر در راهی پاک و خدایی گام می‌زنیم و تماما در مسیر رضایت او قدم برمی‌داریم، اما همه‌ی هزینه‌‌ی کمال‌خواهی‌مان را خودمان باید پرداخت کنیم. و مگر قربانی کردن آدمی، ذبح جسمانی اوست؟ قربانی کردن، شامل هر کنشی می‌شود که جلوی زیستن و چگونه زیستن آدمی را می‌گیرد. و قربانیِ بزرگ، وقتی است که مبنایی‌ترین عنصر انسانی را که همان "انتخاب" و "آزادی" است، نادیده بگیریم. انسان وقتی قربانی می‌شود که دیگری برای او سناریوی چگونه زیستن‌اش را بنویسد و او مجبور باشد آن‌گونه بزیید که دیگری می‌خواهد.

میان عاشق و معشوق هیچ حائل نیست
تو خود حجاب خودی حافظ از میان برخیز


علی زمانیان....... ۱۴۰۰/۰۴/۲۹
خردمنتقد



#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
‏امید...

به گفته محلی‌ها در طول بحران خشکی رودخانه کرخه، گاومیش‌های آبستن، جنینشان از بین رفت. این اولین گوساله‌ای است که پس از باز کردن آب، سالم به دنیا آمده است.

اسمش را می‌گذاریم امید. آن پسر هم خوزستان باشد که در غم و اندوهی عمیق، فرصت لبخند یافته.

محمد مالی



جان آگه با #فرهیختگان
مرگ اینترنت و ارتباط جهانی
حلقۀ پایانی....

با تصویب #قانون به اصطلاح حمایت از کاربران و خدمات کاربردی به زودی شاهد پایان اینترنت خواهیم بود.

زجری که امروز می‌کشیم، تاوان سکوتی است که دیروز کرده‌ایم. عذابی که فردا خواهیم کشید، تاوان سکوت امروز خواهد بود.

یاسر عرب



برای اعتراض به این طرح می‌توانید در این کارزار شرکت کنید:
https://www.karzar.net/internet
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
اعتراض بی‌خطر، با لاک غلط‌گیر!

▪️به گزارش خبرگزاری رکنا "احمدی شاهرودی" نماینده خوزستان در مجلس خبرگان در نامه‌ای نوشته که درباره خوزستان بارها «کتباً و شفاهاً» به رهبر هشدار داده و تظلم‌خواهی کرده اما گوش شنوایی نبود. تصویر نامه نشان می‌دهد در دستخط نماینده خبرگان، «مقام رهبری» را با لاک غلط‌گیر ویرایش کردند و نوشتند «دفتر مقام معظم رهبری» تا مبادا اعترافی باشد بر گوش ناشنوای خامنه‌ای. 
▪️خوزستان جانِ ایران است چنانکه در سالهای جنگ سپرِ تمام کشور بود؛ نظام فقط اعتراضات خوزستان را تحقیر و انکار نمی‌کند؛ بلکه صدای تمام ایران را تحقیر و انکار می‌کند. در ⁧#آبان۹۸⁩ به اعتراف خود حکومت، بیش از ۱۰۰ شهر کشور اعتراض کرد و صدها قربانی داد.
#انا_عطشان 
📎در مصاحبه به جای «صد شهر» به اشتباه گفتم «صد استان». تصحیح و عذرخواهی می‌کنم

محمد جواد اکبرین


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
برای خوزستان چه باید کرد؟

ناصر کرمی

مشکلات خوزستان جدا از دو مسئله اصلی دیگر مناطق ایران نیستند: نخست توسعه نیافتگی و دوم قهقرای سرزمینی به واسطه تحمیل کشاورزی ناپایدار. بنابراین تا ایران در مسیر توسعه همه جانبه قرار نگیرد و تا الگوهای ویرانگر کشاورزی و به تبع آن بهره برداری نادرست از منابع آب و دیگر منابع طبیعی برچیده نشود نه فقط خوزستان بلکه دیگر مناطق کشور هم روز به روز چشم‌اندازی ویرانتر و ناپایدارتر خواهند داشت. اما به طور مشخص اگر بر جلگه خوزستان و مشکلات کنونی آن تمرکز کنیم این ده مورد را می توان به عنوان اقداماتی ضروری برای نجات خوزستان برشمرد:

◀️ کوتاه مدت:

1- آبرسانی اضطراری با تانکر به ویژه به شهرها و روستاهای جنوب و غرب استان
2- ترمیم شبکه‌های آبرسانی موجود و راه اندازی تصفیه خانه های جدید برای نقاط بحرانی
3- توقف طرح های انتقال آب در بالادست استان و اعتمادبخشی به شهروندان در این زمینه
4- مهار اثر سد گتوند و دیگر آلایندگان آب‌های استان

◀️ میان مدت:

5- راه اندازی و توسعه سیستم های شیرین سازی دریا برای تامین آب شرب نیمه جنوبی استان
6- تقویت خطوط و تاسیسات انتقال نیرو و تضمین دسترسی پیوسته به برق برای همه شهروندان
7- مهار کانون‌های تولید ریزگرد با تامین حقابه دشتها و تالابها

◀️ بلندمدت:

8- توسعه صنایع و فرصت های شغلی جایگزین با هدف کاهش وابستگی به کشاورزی
9- مهندسی معکوس سرزمین با هدف رفع اثر همه اقدامات نادرست دهه‌های گذشته
10- تدوین و اجرای برنامه جامع انطباق اقلیمی، با تاکید بر توانمندسازی جوامع بومی و افزایش تاب آوری چشم انداز در ابعاد زیستبومی، اقتصادی و اجتماعی


جان آگه با #فرهیختگان
سیلی دیگر عنابستانی به گوش دشتهای خراسان

نمایندگان ادوار مختلف مجلس، به دلیل فقدان اشراف کافی بر اقتضائات جغرافیایی منطقه و بینش محیط زیستی، منجر به این شده است که خواسته و ناخواسته مدافع و پیگیر سیاستهایی شوند که در بلند مدت به تباهی و نابودی مناطق حوزه انتخابیه شان انجامیده است. در آخرین مورد، علی اصغر عنابستانی، نماینده حاشیه ساز سبزوار که اخیرا سرباز راهور ناجا را مورد ضرب وشتم قرار داده بود، در اینستاگرام خود اعلام کرد که با پیگیری وی، مجوز احداث دومین کارخانه فولاد در سبزوار، اخذ شده است.
این در حالی است که شهرستانهای نیشابور و سبزوار در دشتهای به شدت بحرانی و خشک در کشور قرار دارند و فرونشست زمین و خشک شدن چاههای نیمه عمیق، زنگ خطر آبی را در این استان به صدا در آورده است. جعفر طاهری، مدیرکل زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی شمال شرق کشور معتقد است برداشتهای بی‌رویه‌ سبب شده است مشکلات جانبی به مسئله بحران آب افزوده شود که امروزه به صورت مشکلات اساسی درآمده‌ و نه تنها بحران آب را جدی‌تر کرده‌، بلکه پیامدهای منفی دیگری را نیز در پی داشته‌ است. از جمله این مشکلات پدیده فرونشست دشتها است که اگر اقدامی برای مقابله با آن صورت نگیرد به زودی از سایر مخاطرات طبیعی سبقت می‌گیرد . غلامرضا نعیمی مجد رئیس اداره مدیریت بحران و پدافند غیرعامل اداره كل راه و شهرسازی خراسان رضوی نیز خبر داده که چهار مورد نشست در دشت نیشابور، یك مورد نشست در دشت جوین سبزوار، یك مورد نشست در دشت بجستان، یك مورد در روستای فریزی مشهد و یك مورد نشست زمین در خواف گزارش و بررسی شده است. او علت اصلی این نشستها را برداشت بی رویه از منابع آبهای زیرزمینی و كسری سفره های آب زیرزمینی در اثر تداوم بلند مدت پدیده خشكسالی ذكر كرده و هشدار داده است پدیده فرونشست می تواند در درازمدت سبب ایجاد خسارتهایی در زیرساختهای اصلی مانند خطوط انتقال ریلی، جاده ای و انتقال انرژی شود
در همین راستا، بر اساس یافته های گزارش نهایی تحقیق و تفحص مجلس از صنعت فولاد کشور که در سال 1394 انجام شده است، طرحهای فولاد سبزوار، قائنات، نی ریز و بافت طرحهایی هستند که در مناطق کویری واقع شده اند . از این میان طرح فولاد سبزوار دردشت ممنوعه بحرانی به لحاظ آب قراردارد و قرار است آب آن از 5 حلقه چاه تأمین شود. درحالی است که سطح آبهای زیرمینی در این منطقه و اطراف آن طی سالهای گذشته به شدت پایین آمده و امکان برداشت سالانه 4 میلیون متر مکعب آب از 5 حلقه از چاههای موجود در این منطقه وجود ندارد، حتی درصورت برداشت آب از چاههای منطقه صنعت فولاد باعث تعطیلی کشاورزی منطقه خواهد شد. از طرفی صنعت فولاد در این منطقه باعث اشتغال مستقیم 800 نفر می شود و از طرفی باعث بیکاری صدها کشاورز و در نتیجه مهاجرت به شهرها و مشکلات ناشی از مهاجرت خواهد شد.
جالب تر اینکه سید حسین احمدی مدیرعامل فولاد خراسان در جمع خبرنگاران مجبور به توضیح درباره وضعیت این کارخانه آب بر و بحران آب در شهرستان شده بود. او درباره این که دشت سبزوار جزو دشت‌های ممنوعه بوده و نباید صنایع فولاد در آن جا مستقر می‌شد نیز اظهار کرده است که گرچه مسئولیت صنایع مستقر در سبزوار با بنده نیست اما در حالت کلی در سبزوار که با مشکل آبی مواجه هستیم، نباید بدون مطالعه طرح‌های توسعه را اجرایی کرد و نباید پروژه‌ها را باحالت‌های سیاسی به مناطقی ببریم که تولید بحران شود؛ در هرحال این سرمایه‌گذاری انجام‌شده است . البته مدتی بعد استعفای وی توسط هیات مدیره شرکت پذیرفته شد .

به نظر می رسد در اینجا سیکل باطلی وجود دارد که صاحبان صنایع فولاد، با اعمال نفوذ نمایندگانی مانند عنابستانی و سکوت نهادهای مسول مانند محیط زیست و جهاد کشاورزی و سو استفاده از خلاهای قانونی، اقدام به تاسیس کارخانه فولاد در بیابان خشک می کنند سپس با سو استفاده از قدرت وزارت صمت در قانون معادن و سپس اختیارات وزیر نیرو و شورای عالی آب در قانون آب، تصویب میکنند آب صنعت بر آب کشاورزی اولویت دارد. در اخرین تحولات علاوه بر اخذ مجوز کارخانه فولاد جدید در سبزوار،می توان از اعتراض مردم به قطع آب شرب در خرداد سال جاری و اعتراض کشاورزان سلامی به تلاش یک شرکت فولادساز برای انتقال آب کشاورزی سلامی کارخانه این شرکت در سنگان و همچنین اعتراض به انتقال فاضلاب تصفیه شده یکی از شهرستانهای مجاور به سنگان است. مجموعه این رویدادها در اقصی نقاط استان خراسان، تداعی کننده ایجاد بحران اجتماعی در آینده نزدیک است، بحرانهایی مشابه آنچه در اصفهان به خاطر کمبود آب به وقوع پیوسته است.
https://www.instagram.com/p/CRO2oUvjMgv/?utm_source=ig_web_copy_link


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
به نیّت صرفاً دینی شما شک دارم!

حجه‌الاسلام شیخ محمد قمی، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی، به تازه‌گی گفته‌اند اجازه نخواهند داد که هیئت‌های عزاداری، ایستگاه‌های نذری و صلواتی(موکب‌ها)، و روضه‌های خانگی به بهانه‌ی شیوع کرونا تعطیل شوند.

✅ پدر بزرگ من در زمان رضا شاه، بی آن‌که سازمان تبلیغانی باشد و کسی از او حمایت کند، هر ساله در منزلش روضه‌ی حضرت عباس می‌گرفت و شام نذری می‌داد. بعد از او پدرم این سنت را تا همین حالا ادامه داده است و اکنون ما دو برادر همان نذری پدر بزرگمان را ادامه می‌دهیم. یعنی یک روضه‌ی پدربزگ ما به سه روضه‌ی خانگی تبدیل شده است. خواستم بگویم که نویسنده‌ی این سیاهه هم اهل روضه است و هم اهل روضه خوانی؛ امّا در انگیزه‌ی صرفاً دینی شما از این سخنان شک دارد. وقتی شما را نگران اوضاع کرونا و مرگ و میرهای ناشی از آن نمی‌بینم، وقتی این بی‌هوایی را با ناتوانی مسئولانِ وزارت بهداشت در امر واکسیناسیون کنار هم قرار می‌دهم و می‌بینم نگرانِ سلامت مردم نیستید، وقتی می‌بینم مدّاح‌های شما قوانین ستاد مبارزه با کرونا را زیرپا می‌گذارند و پشت درهای بسته‌ی حرم عبدالعظیم حسنی، بدون رعایت ضوابط بهداشتی نمایش سوگِ مسلمیّه در می‌آورند و از شما صدایی در نمی‌آید، وقتی می‌بینم پیش از محرم مدّاح‌ها را جمع کرده و برای‌شان شعار سال طرّاحی می‌کنید، وقتی مدّاح‌های شما بیش از آن که روضه‌خوان باشند مبلّغان سیاسی احزاب هستند، وقتی می‌بینم تمام اسلام را رها کرده و به همین یک قلمش چسبیده‌اید، وقتی می‌بینم از کنار تشنگی و درماندگی مردم سیستان و خوزستان بی‌خیال رد می‌شوید، وقتی جفای طالبان بر سرِ شیعیان افغانستان را می‌بینید و ساکتید، حق دارم به انگیزه‌ی شما در اصرار بر برپایی هیئت‌های عزاداری شک کنم. به سن و سال شما قد نمی‌دهد؛ ولی می‌توانید از پیرترها بپرسید. این مردم وقتی نه سازمان تبلیغاتی بود و نه شیخِ جوانی که برای تعطیلی هیئت‌هایشان ناراحت باشد، عزاداری می‌کردند و روضه‌خوانی داشتند. نگوئید آن سوگواری‌ها به دل شما نمی‌چسبید، اتفاقاً از دل همان هیئت‌ها بود که انقلاب اسلامی ایران شکل گرفت و حمایت شد.
✅ پیش‌نهاد می‌کنم شما نگران هیئت‌ها نباشید. مردم قرن‌هاست در شرایط مختلف و با کیفیّت‌های گوناگون سنت‌های مذهبی را زنده نگه داشته‌اند. مطمئن باشید الان هم بلدند که چگونه بین پاندُمی کرونا و عزاداری جمع کنند. شما بهتر است مراقب باشید دین مردم به سیاست آلوده نشود. بهتر است مراقب باشید اعتقادات مردم بازیچه‌ی مسائل سیاسی نشود. بهتر است به این فکر کنید که چطور می‌توانید از رنج شیعیان و سوگواران امام حسین (ع) کم کنید. بهتر است به این فکر کنید چطور می‌توانید حوزه‌ی سیاست را اخلاقی‌تر کنید و به حاکمان بیاموزید هیچ فریضه‌ای در اسلام بالاتر از عدالت و حفظ جان مردم نیست.

مهراب صادق نیا
۱۴۰۰/۴/۲۹




#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
روایت‌های مختلفی که از هر رویداد اندوهبار ملی میرسد از فرط بسامد و ابتذالِ تکرار يک قصه کلان حکومی بيش نيست اما از هر زبانِ تجربه انسانی که می‌شنویم نامکرر است. از روزن چشم جمهوری قدسی، بکارتِ هر اتفاق شگفت روزانه‌ای پیشاپیش زدوده است و گویی ابتذالِِ توالی که محصول خوارداشت هر امر گیتـیانه‌ای است، جایی برای نگاه نامکررِ تازه نمی‌گذارد. اما از سوی مردمی که هر اتفاقی را در ابعاد خاکی آن زیست و تجربه می‌کنند اینطور نیست: آب، نور، گرما، سرما، قوت، مسکن، آزادی، آرامش، آموزش، آمیزش ... غنچه‌های تفسیری خود را هر دم و نو نو شکوفا می‌کند. برای همین است که غصه‌های یک زندانی، تجربه‌های تلخ یک کولبر، کپرنشینی یک بلوچ، تشنگی یک خوزستانی و ... در طیفی بلند و رنگارنگ از تکاپوی یک موجود زماندار تفسیر تازه می‌شود که هر لحظه‌ی آن تپش‌های وجودی نامکرری است با دردهای ماندنی و فرسودنی. اما در قوطیِ عطار قدسی اینها عوارضی است که با عناوین ساده و عاجل "مهم نیست، پیش آمده، داشته‌ایم، دشمن است، بازی نخورید (نکنید)، جمع (لوله) می‌کنیم، صبر کنید، توکل کنید، فکر نمی‌کردیم، بررسی می‌کنیم، سستی ایمان، غفلت نفس و ..." تعریف و فرموله می‌شود.
دوگانه خودی و ناخودی، بیگانه و محرم، دشمن و دوست، تنها منحصر به میدان امر قدسی نیست که اساسا و حتی برای تفسیر امر قدسی دوگانه‌ای گیـتیانه است، اما در اینجا یک نکته لطیف دارد:
حکم به ابتذالِ توالی رویداد و ارزانیِ تکرار واقعه که هر تجربه وجودی را از لذت شهود نامکرر انسانی به عادت مبتذل حیوانی محکوم می‌کند، نتیجه خوارداشت همین تفسیر دوگانه‌ایست که حاکم قدسی بدست می‌دهد: هر امر گیتیانه‌ای ناگزیر (یا در مظان) خزیدن در پوستین بویناک ناخودی است، و نکته مهم آنکه سهم این دو حوزه در نگاه حاکم قدسی غافل یکی نیست. یکی را هزار مضمون بلند و عالی سرمدی نتواند شرح کرد و هر پدیده ناسوتی را میتوان هزینه آن کرد، اما دیگری (ناخودی یا امر گیتیانه) با فروکاستن به عوارض نازل نفسِ میرا از حیثیت اهتمام و التفات هم ساقط می‌شود و تکرار آن بزعم حاکم نه تنها حساسیتی برنمی‌انگیزد که می‌توان با فروکاستن و راندن آن در اردوی ناخودی، با قهر از میان برداشت !
ماحصل اما چیزی جز انباشت آن عوارض گیتـیانه بالا (آب، نور، گرما، سرما، قوت، مسکن، آزادی، آرامش، آموزش، آمیزش ... ) نیست، چونان تلنبار شود که تکرار آن آوار نیستی هر دوگانه‌ کهنه‌ای است !
و این رمز تکرار و توالی دستمالی شده تجربه‌های دردناکی است که برای من و شمای آدمیزاده هر روز در گوشه‌ای از ایران روی می‌دهد اما چون بر اثر خوارداشت امر گیتیانه، التفات حاکم قدسی را چنان که باید برنمی‌انگیزد، انبار شده تا با نسخه ساده دوگانه‌های قدسی (دشمن و خودی) به گرداب حذف و قهر فروغلطد!
خوزستان برای مردم ایران یک تجربه دردناک تازه است چنان که فقر کودکان سیستان و کولبران کردستان و صدها خاطره تلخ دیگر، اما برای حاکمیت قدسی یکی از صدها امر مکرریست که چون همیشه می‌توان با خوارداشت امر گیتیانه در ابتذال تکرار گم کرد و یا با قهر به اردوی دشمن راند و بسود ملکوتِ امر قدسیِ سیاست، خاموش ساخت !


رضا بهشتی معز
فیسبوک نگارنده



جان آگه با #فرهیختگان
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
زن سوسنگردی که به سختی فارسی حرف میزند، مقابل شلیک مستقیم ماموران!:

«آقا
مظاهرات سلمیه ( مسالمت آمیزه)
چرا آتیش میزنی؟( شلیک می‌کنی)
تو که خاکته نبردن، آبته نبردن.
گوش کن!
ما آب و‌زمینمونو می‌خوایم
هیچ بیشرفی حق نداره
خجالت بکش»

و صدای تیر....




#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
راه پیش روی ما


تو دچار یک تاخر تاریخی هستی
تو دچار یک تاخر فرهنگی هستی


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی