زن سوسنگردی که به سختی فارسی حرف میزند، مقابل شلیک مستقیم ماموران!:

«آقا
مظاهرات سلمیه ( مسالمت آمیزه)
چرا آتیش میزنی؟( شلیک می‌کنی)
تو که خاکته نبردن، آبته نبردن.
گوش کن!
ما آب و‌زمینمونو می‌خوایم
هیچ بیشرفی حق نداره
خجالت بکش»

و صدای تیر....




#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست

راه پیش روی ما


تو دچار یک تاخر تاریخی هستی
تو دچار یک تاخر فرهنگی هستی


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

از خدا مرگ می‌خواهم

بابت این همه ظلم و فساد و جنایت حاکم متفرعن و سکوت خفت بار ارباب عمائم….
حق با علامه طباطبايی سلام‌الله‌علیه بود که حاضر نشد کوچک‌ترین اثری از تأیید(ولو ضمنی) حکومت انقلابیون متفرعن و‌جاهل و جائر از خود به جای بگذارد….
وحق با آیةالله بهاءالدینی سلام‌الله‌علیه بود که وقتی همه مؤمنین و مؤمنات از خاص و عام مشعوف پیروزی مرحوم امام بر رژیم جبار گذشته بودیم؛ نگران بود و به مرحوم صدوقی فرمود (هنگامی که عازم پاریس بود جهت ملاقات با امام خمینی) :
«روحانیت باید خودش را اصلاح کند»
و آن روحانیت ناصالح که حتی تحمل علامه طباطبائی را نداشت کارش به اینجا رسیده که بعد از چهل و سه سال حکومت مطلقه بر مردم بی پناه اسیر استبداد دینی، مؤید مطلق تمام جنایات و پلیدی‌های این رژیم فاسد و مفسد قلمداد شود؛ فاجعه‌ای که در تاریخ روحانیت شیعه از عصر غیبت معصوم (ع) تا کنون نظیر ندارد….
بنده؛ محمود امجد، مهاجر به ارض الله الواسعه، از همه شما مردم ستمدیده و اسیر استبداد اموی شرمسارم و از این نظام پلید و فاسد بیزارم.

انما اشکوا بثی و حزنی الی الله.
محمود امجد
۲۹/تیر/۱۴۰۰


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

🔴 جنایت را نباید توجیه یا تعدیل کرد!

اردشیر امیرارجمند:

حمایت روشن و صریح از مردم ستم دیده خوزستان و همبستگی با مطالبات بر حق آنها کمترین کاری است که از هر انسان آزاده و خواستار سربلندی ایران انتظار می‌رود.

سرکوب خشونت بار اعتراض مردم و شلیک به آنها جنایت است؛ این جنایت نباید با هیچ تعبیر مبهمی توجیه یا تعدیل شود. مردمی که از مبرم‌ترین نیازهای حیاتی خود، از آب و هوا و غذای سالم و کار محروم هستند، برای آمدن به خیابان و اعتراض کردن از کسی اجازه نمی‌گیرند.

چه من و شما با خیابان مخالف باشیم چه موافق، چه راه حل دیگری برای تغییر بلد باشیم یا نباشیم، اگر ایران را دوست داریم و اگر تمامیت ارضی و سیاسی آن اولویت ماست باید با حمایت واقعی و همه جانبه از آنها نشان دهیم که درد و رنج خوزستانی معترض یا کارگر اعتصابی، درد و رنج تک تک ما و درد و رنج مردم ایران است.

حقوق اولیه مردم در حوزه‌های مختلف به صورت سیستماتیک و روزمره نقض می‌شود؛ آن هم از سوی نظامی که دچار فساد ساختاری‌ست و تحت مدیریت باندهای سازمان یافته تبهکار اداره می‌شود.

تنها راه تغییر این شرایط ویرانگر و دست‌یابی به توسعه متوازنِ عدالت‌محور که جایگاهی در سیاست‌های کلان نظام ندارد، وسیع‌ترین اجماع تمام نیروها و افراد ملی و خشونت پرهیز است؛ اجماع حول اصول روشن و صریح برای تغییر توازن قوا و فراهم کردن زمینه ظهور نیروهای سیاسی جدید و توانمند تا با پشتوانه جنبش‌های اجتماعی، بتواند اصلاحات و تغییرات ساختاری را محقق کند./کلمه


جان آگه با #فرهیختگان

مبانی فرهنگی و جغرافیایی مناسک قربانی و انتظارات جدید اخلاقی

چرا در دین اسلام مناسکی با محوریت ذبح حیوانات وجود دارد؟ و آیا می‌توان این مناسک را متناسب با انتظارات امروزین بازتعریف کرد؟

دین تابع فرهنگ نیست اما مناسک و احکام دینی، ناظر به فرهنگ عصر نزول ادیان بیان شده است. برای فهم معنای آیات مربوط به قربانی، باید پیوند متن آیات را با فرهنگ عصر نزول، دریابیم.

عدم توجه به نقش مقتضیات زمانه در زیست مؤمنانه غیر منصفانه است و سبب ویرانی دین و دینداری می‌شود.

قربانی کردن و توزیع آن در عید قربان و عقیقه و سایر مناسبت‌ها، نوعی پس‌انداز اجتماعی بود.

دینداری، انجام اعمال متناسب با فرهنگ گذشته، نیست بلکه تبلور امروزی مقاصد ادیان در زندگی انسان است.

امروز خودمان را به ابزارهای حمل و نقلی که به اقتضای شرایط آن زمان، در آیه 26 سوره حج بیان شده، محدود نمی‌کنیم اما به مدل های مناسکی نظیر ذبح حیوانات که متناسب با فرهنگ و جغرافیای آن دوران، در آیه 27 این سوره بیان شده، محدود می‌کنیم!

با توجه به مقاصد و علل شریعت، شاید بتوان مناسک دینی قربانی را متناسب با درک اخلاقی معاصر، بازتعریف کرد.


علیرضا آزاد

فرهیختگان

مستند #مادرکشی در سال 1395 با نگاهی آسیب شناسانه به وضعیت حکمرانی آب در ایران دارد. این فیلم با رویکردی پژوهشی می‌کوشد ضمن به تصویر کشیدن مظاهر و نتایج بحران آب، علل مختلف به وجود آمدن این بحران در ایران را بررسی می‌کند. این مستند با کارگردانی komailsohani@ و تهیه‌کنندگی shakibania@ در سال ۱۳۹۴ به سفارش #مرکز_ بررسی‌های_استراتژیک_ریاست_جمهوری ساخته شد.
در مستند «مادرکشی» به سدسازی‌های بی‌رویه، دخالت در اکوسیستم طبیعی، حفر بی‌رویه چاه‌های عمیق، انتقال آب بین حوزه‌های آبریز، از بین رفتن منابع آب زیرزمینی، بهره‌وری پایین و برنامه‌ریزی غلط در کشاورزی، جایگزینی مدیریت متمرکز دولتی به جای مدیریت مردمی و بومی، پرداخته می‌شود.
وقتی مرکز‌بررسی‌های استراتژیک‌ریاست جمهوری مستند مادرکشی را تولید کرد، از هر سو مورد هجوم قرار گرفت اما امروز این مستند سند بی‌بدیلی است از بی‌راهه‌ای چند ده ساله در سیاستگذاری و مدیریت منابع آبی کشور.
https://www.aparat.com/v/QcKo7/%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF_%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1%DA%A9%D8%B4%DB%8C

🔺مدتی است که مردم خوزستان به خاطر بی آبی و بی برقی جان به لب شده اند به خیابان آمده اند راهپیمایی‌های اعتراضی مسالمت آمیز و خشونت پرهیز برگزار می کنند و تشنگی خود را فریاد می زنند حق آبهٔ خود را به حق طلب می کنند اما متاسفانه به جای آب سرکوب و گلوله دریافت می کنند.

🔺تا کنون خبر قتل دو نفر و تعدادی مجروح منتشر شده این قتل ها مسلما جنایت علیه ملت است . قطع آب، قطع برق، فساد ساختاری، چپاول و غارت مردم ، ویرانگری مداوم ره آورد نا کارآمدی، سوء مدیریت و سلطه همه جانبه مستبد امروز ایران علی خامنه‌ای بر تمامی شئون کشور می باشد. کل امکانات ، منابع، معادن و ثروت ملی که باید درخدمت رفاه، رشد و تعالی مردم و توسعهٔ کشور باشد در خدمت جاه طلبی‌ها، قدرت طلبی ها، هوس بازی ها، و سلطه جویی های وی قرار گرفته است. گرچه دولت بی کفایت و مطیع و منقاد مستبد ایران به سهم خود مقصر است و مسئول و باید پاسخگو باشد اما مقصر و مسئول اصلی این قتل ها و تمامی فجایع در عرصه های مختلف خود کامهٔ ایران علی خامنه‌ای است که باید پاسخگو باشد.

🔺تا نظام استبداد دینی و رئیس آن علی خامنه‌ای بر این کشور حکم رانی می کنند اوضاع رو به وخامت بیشتر خواهد رفت و ملت روی سعادت نخواهد دید.

ابوالفضل قدیانی



#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

http://bit.ly/3rpZMV8


جان آگه با #فرهیختگان

پیشنهاد به آیت‌الله خمینی درباره تدوین قانون اساسی جدید و مجلس موسسان
(به مناسبت سالروز درگذشت دکتر مهدی حائری یزدی)


من به ایشان [آیت‌الله خمینی] گفتم که "آقا نظر بنده را اگر بخواهید در مسألۀ خبرگان [قانون اساسی]، اگر نظر بنده را بخواهید بهتان عرض بکنم یا نه؟" گفت "بله بگو." گفتم به این‌که "نظر بنده این است که شما نه احتیاج به خبرگان [قانون اساسی] دارید و نه احتیاج به [مجلس] مؤسسان."

چون مجلس مؤسسان یک پیشنهادی بود که مهندس بازرگان آن‌وقت کرده بود. بهشان گفتم "بنده معتقدم که شما نه احتیاج به مؤسسان دارید نه احتیاج به خبرگان."
گفت: "چطور؟" گفتم به این‌که "در کتاب اصول، در اصول فقه، در علم اصول فقه یک قاعده‌ای هست به اسم قاعده اقلّ و اکثر ارتباطی. اقلّ و اکثر ارتباطی یک قانونی است، یک قاعده‌ای است در اصول فقه و می‌گوید به این‌که یک مجموعه‌ای که مرتبط با یکدیگر باشد به صورت یک واحد قانونی بخواهد عمل بکند که مجموعه‌ای از یک سلسله موادی باشد که مرتبط با یکدیگر باشند اگر ما یکی از این مواد مورد شکّ یا مورد خللی واقع شد که از کار افتاد از تجنُّس یا فعلیت یا کارآمدی کارآرایی افتاده شد، بقیۀ مجموعه سر جای خودش باقی‌ست و فعلیت دارد و کارآیی دارد. به خاطر یکی از این موارد همۀ مجموعه از کار نمی‌افتد." دقت کردید؟

س- بله.

ج- تمام بقیۀ مجموعه سر جای خودش باقی است و مشغول فعلیت و کارایی خودش خواهد بود. قانون اساسی مشروطه ایران ما هم همین‌طور است. یک مجموعه‌ای‌ست از مواد، یک مجموعۀ واحدی است از مواد مرتبط با یکدیگر. به قول خودتان شما انقلاب کردید یکی از این مواد که مربوط به سلطنت بوده رژیم شاهنشاهی سلطنتی بوده از کار افتاده. درست است؟ بقیۀ دیگرش برای چی [باید تغییر کند]؟ چه گناهی بقیۀ دیگر مواد [قانونی] کرده؟ بنده معتقدم که روی همین مطلب شما فردا، همین فردا، دستور بدهید که انتخاب عمومی [مجلس شورا] شروع بشود [و] مردم وکلای حقیقی و ملّی خودشان را تعیین کنند، مجلس باز بشود مشغول کار بشود، سر و صداها هم بخوابد. نه خبرگان احتیاج نه مؤسسان.

س- پاسخ ایشان چی بود آقا؟

ج- ایشان هیچ حرف نزد. تا یک چند دقیقه‌ای که گذشت سکوت ایشان به من برخورد کرد. من چون هیچ‌وقت از ایشان انتظار نداشتم و این عادت [را] هم هیچ‌وقت من از ایشان ندیده بودم تا آن‌وقت. چون من با ایشان تا پانزده شانزده سال یا بیست سال پیش، از بیست سال پیش به این طرف با ایشان هیچ آمد و شدی [و] دیداری نکرده بودم. سکوت کرد. سکوتش به من برخورد کرد. من به ایشان گفتم به این‌که "آقا معلوم می‌شود که" به ایشان حاج آقا گفتم چون از اول به‌عنوان حاج آقا خطاب می‌شد. گفتم "حاج‌آقا، معلوم شد که حرف ما خیلی مزخرف بود برای این‌که شما هیچ جواب ما را ندادید."
ایشان برگشت گفت، "به جان عزیز خودت"، همین کلمه، گفت "به جان عزیز خودت این بهترین حرف‌هایی بود که من از هنگامی که از پاریس آمدم به ایران شنیدم در ایران." خوب ما [از شنیدن این پاسخ] واقعاً خوشحال شدیم. در قلبم خیلی خوشحال شدم و خیلی با نهایت خوشحالی پا شدیم آمدیم بیرون و فکر کردم که ما با یک ملاقات کلّی کار کردیم [...] و اصلاً یک کار اساسی برای مملکت کردیم. دیگر به کلی سروصداها می‌خوابد.

بعد آمدیم دیدیم نه ابداً هیچ عکس‌العملی داده نشد و به‌هیچ‌وجه اعتنایی به این پیشنهاد ما نشد. خوب، بعد فهمیدیم که ایشان یک نقشه‌های دیگری دارد. مسأله این نیست که بخواهد مملکت را اداره کند، می‌خواهد ولایت فقیه درست کند [...] من دیگر از آن تاریخ به بعد واقعاً ناراحت شدم از ایشان، دیگر از ایشان قطع چیز [ارتباط] کردم.

بخشی از مصاحبه مهدی حائری یزدی (۱۳۰۲ - ۱۳۷۸) با پروژه تاریخ شفاهی ایران در دانشگاه هاروارد، نوار چهارم

تاریخ مصاحبه: ۸ بهمن ۱۳۶۷
مصاحبه کننده: ضیاء صدقی

از تاریخ شفاهی ایران


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

🔴 ده را همه، آب، در ربوده
ما لافزنان که دهخداییم


انقلاب ما هنوز تا یک «انقلاب واقعی» فاصله ای بسیار دارد. و آنچه مایه تأسفی عمیق است این است که هر روز که می آید این فاصله نه تنها کمتر نمی شود بلکه بیشتر نیز می شود، و شکافهای قارونی در زندگیها همواره عمیق تر و عمیق تر می گردد. در این حرکت که در ایران واقع شد، کارهایی می بایست بشود و نشد، و کارهایی نمی بایست بشود و شد. و عمده ناکامی انقلاب از همینجاست...
به نظر اینجانب می بایست سرمایه داران در حاکمیت نفوذ نمی کردند که کردند، و می بایست روحانی به کارهای اجرایی نمی پرداخت که پرداخت. نتیجه موضوع نخست، محو زمینه های حرکت به سوی عدالت و ساختن جامعه قرآنی شد برای همیشه؛ و نتیجه موضوع دوم، ضعف مدیریت و قابلیت هر چه بیشتر نفوذپذیری شد، بصورتی غیر قابل جبران؛ و می نگریم که ضعف مدیریت چگونه بیداد می کند، و امیدی به سامانیابی نابسامانیهای گوناگون بر جای نمی گذارد.
نتیجه موضوع نخست این شد که دیگر نتوان به آیات « إن الله يأمر بالعدل» و «ليقوم الناس بالقسط » و « أوفوا الكيل و الميزان » تحقق بخشید، و همچنین به احادیثی مانند «العدل حياة الاحكام»

محمدرضا حکیمی- قصد و عدم وقوع -ص۲۹۶



#فرهیختگان، صدای فرزانگان

اعتراض، حق آغشته به خون خوزستان!

گفتگو با فائزه هاشمی
امشب ساعت ۲۰
در کلاب میدان آزادی


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

مقالهٔ حقوق علیه حقوق

از حبیبی مجنده

در نقد دیدگاه آقای جوادی آملی در باب حقوق بشر


جان آگه با #فرهیختگان

فرازهایی از مسئولیت شهروندی

‏پردهٔ اول:
روزی بود روزگاری بود.
خبرنگاری آمریکایی مأموریت یافت تا برای گزارش حوادث داخلی اسپانیا به آنجا برود و به همراه همکارش گزارشی صادقانه و بی‌طرفانه از جنگ داخلی میان خصام تهیه کند.
او رفت اما نتوانست بی‌طرف بماند؛ هنگامی که تشخیص داد جنگ میان خیر و شر جریان دارد.
‏آن خبرنگار ارنست همینگوی، نویسندهٔ شهیر آمریکایی بود. رفته بود گزارش تهیه کند اما در میانهٔ کار بر گردن خود مسئولیتی را یافت که نمی‌توانست از آن شانه خالی کند. به عنوان خبرنگار از سوی فاشیست‌ها تأمین جانی داشت و مورد آسیب قرار نمی‌گرفت، اما انتخاب کرد که در سوی دیگر ماجرا بایستد.
‏جایی که فهمید آن، جنگ شر با غیر است، لحظه‌ای تردید نکرد که جانش را کف دست بگیرد و پا به میدان بگذارد. جنگی که مغلوبه بود و همینگوی در سمت ضعیف‌تر ماجرا قرار می‌گرفت؛ اما برای آنکه اصولی دارد، ایستادن بر بنیادهای اخلاقی ارجح است.
جرج اورول نیز داستان مشابهی از شرکت در آن جنگ دارد.

‏پردهٔ دوم:
یک افسر یهودی ارتش فرانسه در واپسین سال‌های قرن نوزدهم به اتهام جاسوسی برای آلمان به تبعید ابد در جزیرهٔ شیطان محکوم شد. نام این افسر آلفرد دریفوس بود. دریفوسِ بی‌گناه، در مظلومیت کامل به تبعید فرستاده شد.
‏نویسنده و هنرمندی بنام و مشهور، آگاهی یافت که این محاکمه‌ای دروغین برای مجازات یک بی‌گناه است. در آن روزها بسیاری این موضوع را می‌دانستند اما فقط این نویسنده و هنرمند مسئولیت‌پذیر تصمیم گرفت در برابر ستمی ناروا به شهروندی عادی بایستد، آن هم در برابر دستگاه قدرتمند دادگستری فرانسه.
‏امیل زولا، بنیانگذار مکتب ادبی و هنری ناتورالیسم، تصمیم گرفت، تا اثبات بی‌گناهی دریفوس کوتاه نیاید. دو سال بعد از تبعید دریفوس نامه‌ای نوشت با عنوان «من متهم می‌کنم» و از آن پس بسیاری از امتیازاتش را از دست داد و حتی به یک سال تبعید از وطن محکوم شد.‏چنین بود که دیگر هنرمندان فرانسوی ترغیب به نگاشتن نامه ای دیگر شدند که به بیانیه روشنفکران مشهور شد.
سرانجام دریفوس در دادگاه تجدید نظر که به سبب کوشش‌های زولا چند سال بعد برگزار شد، تبرئه شد.

پرده سوم‌؛
‏ده‌ها و صدها نمونهٔ دیگر از مسئولیت‌پذیری در برابر شر را می‌توان نام برد که افراد شهیر و جامعهٔ مرجع با گذشتن از منافع شخصی به وظیفهٔ اخلاقی خود عمل کرده‌اند.
‏هم‌پیالگی با شر لزوماً به ایستادن در صف آن خلاصه نمی‌شود. کسی که بتواند انسانی را از مرگ نجات بدهد و چنین نکند در پارادایم‌های اخلاقی بسیاری شریک در کشتن به شمار می‌رود. به همین نسبت، هر نوع عدم مشخص کردن مرز در مواجههٔ با شر یا سکوت در برابر عمل شرورانه، همراهی با شر است.

‏ژست‌های «من سیاسی نیستم»، «مردم مقصرند», «بیایید همدیگر را قضاوت نکنیم و به عقاید هم احترام بگذاریم»، «من با جهل مبارزه می‌کنم نه با ظلم» و امثالهم، لزوماً کنش‌هایی منفعلانه و تلاش‌هایی ذلیلانه برای عدم موضع‌گیری در برابر شر حاکم هستند. کنش‌هایی که عمدتاً بی‌هزینه و نمایشی‌اند.
‏ترجیح مبارزه با جهل بر مبارزه با ظلم از آنجا نشأت می‌گیرد که مبارزهٔ با جهل با توجه به کلیشه‌های معروف جامعهٔ الیت عمدتاً جامعهٔ فرودست و مستضعفین را هدف می‌گیرد؛ حال آنکه مبارزهٔ با ظلم مستلزم پذیرش هزینهٔ سرشاخ شدن با قدرت است.
‏مبارزهٔ با جهل یک انتخاب البته میمون است، اما انتخابِ «عدم مبارزه با ظلم» صرفاً انتخابی بی‌هزینه نیست. شما در صورت آن انتخاب، فی‌الواقع با ظلم همراهی کرده‌اید، صدایی را خفه کرده‌اید، حقی را پایمال کرده‌اید و چه بسا جان یا جان‌هایی را گرفته‌اید.

توبیت عجیب زاده



#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

یادداشتی از علی صاحب‌الحواشی
https://telegra.ph/Gofteman-07-22


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

خرمشهر



▪️خرمشهر،
تارک ایران، عروس ایران،
هم بر خاک زندگی داری و هم بر آب، خاکت چون غبارِ نشسته بر ضریح است، و آبت چون اشکِ روشن.
کارون کاکُلِ خود را بر ساقِ تو می‌ساید و بر ناخن‌هایِ تو بوسه می‌زند، ناخنِ حنا بسته، چون عناب.
و نسیمی که بر تو می‌وزد نه از شرق است و نه از غرب، از بامِ عاشقان است که انگشتِ خود را بریده‌اند و نمک بر آن پاشیده تا خوابشان نبرد.

خرمشهر،
دیده‌بانِ دریچهٔ بلندِ صبح، پریِ دریایی، سیه‌چشمی که سر از پنجره بیرون آورده‌ای و دورِ دور را می‌نگری،
خرمنِ ناز پوشیده در چادرِ نیاز، چشم‌هایِ خود را مخوابان.

در تو چه می‌بینیم؟ از تو چه می‌شنویم، چه می‌بوییم؟ از سینهٔ پر رازِ تو، صبر و وقارِ تو، بیگناهیِ خاموش چون مریمِ تو.


▪️ایران از پای نمی‌اُفتد، می‌تپد و چون قُقنوس از خاکستر خود برمی‌خیزد؛ مانندِ دُلفین جَست می‌زند و پیدا می‌شود و نهان می‌شود، و باز از نو پدیدار. هر کجا که گمان کنید که نیست، درست همانجا هست، در هر لباس، هر سیما، چه در زربفت و چه در کرباس، چه گویا و چه خاموش.

هزاران هزار صدا در خرابه‌هایِ تو پیچید که: «دیوان آمد، دیوان آمد!» این صدا در خرابه‌هایِ دیگر نیز پیچیده‌ است و گوشِ روزگار با آن آشناست؛ ولی دیوان می‌آیند و می‌روند، غولان می‌آیند و می‌روند، دوالپایان پاورچین پاورچین می‌گذرند، و آن روندهٔ بزرگ که ایران نام دارد، می‌ماند.

خُرمشهر،
دیده‌بانِ برجِ بلند، چشم از راه بر مَدار، همه باز می‌گردند؛ مرغ‌ها که از بانگِ خمپاره‌ها رفتند باز می‌گردند؛ مارها می‌روند و کبوترها می‌آیند. مغیلان‌ها می‌خشکند و لاله‌ها می‌رویند، و باز نخل‌ها چترهایِ خود را خواهند جُنباند.
و ایران این لوکِ* پیرِ همیشه جوان، چون یال‌هایِ خود را تکان می‌دهد، بادیه می‌لرزد، رمل‌ها و صحراهایِ غَفر می‌لرزند، سراب‌ها می‌لرزند، نوشندگانِ نفت که کبابِ سوسمار «مزه‌یِ» آنهاست، می‌لرزند.
لوکِ پیر دوکوهانه می‌غُرُنبد. و اقلیم از کوهانی به کوهان دیگر می‌افتد.
غباری برخاسته‌ است و سواری در راه است.

۵ خردادِ ۱۳۶۱
محمدعلی اسلامی ندوشن


برگرفته از فصلنامهٔ هستی، تابستانِ ۱۳۷۲ خورشیدی، صص ۱۸۴–۱۸۳
*لوک: شترِ نرِ نیرومند که پیشروندهٔ کاروانِ شترهاست.


جان آگه با #فرهیختگان

شما عمله‌های استبداد مواظب باشید !
اگر دست از پا خطا کنید به قهر و خشم متراکم مردم گرفتار خواهید شد.

#فرهیختگان، هشدار تاریخ

رهبری در ۲۶ فروردین ۱۳۷۹:
خشونت یعنی کشتن، کتک زدن، زندانی کردن. خشونت قانونی خوب است. آن‌جایی که حکومت اسلامی در مقابل اغتشاش قرار میگیرد بایستی با خشونت رفتار کند. از اسم خشونت نباید ترسید !
پیغمبر دستور داد افراد را ترور کنند، امروز هم رهبری تکلیفش اقتضا کند ...!



مردم ایران در نقطه جوش، تکلیف هر مستبدی را روشن کرده‌اند.
#فرهیختگان در تماشای تاریخ

این گزارش مرکز پژوهشهای مجلس در سال ۹۷ است در این گزارش پیش بینی شده که اگر روند موجود ادامه یابد سال ۱۴۰۰ کشور با تنش آبی روبرو خواهد شد.


جان آگه با #فرهیختگان

انتشار کامل‌ترین تصویر از مرکز کهکشان راه شیری

این تصویر که با بهره‌گیری از رصدخانه اشعه ایکس چاندرا ناسا و رادیو تلسکوپ میرکت (MeerKAT) در آفریقای جنوبی تهیه شده است، از ۴۰۰ قسمت جداگانه تشکیل شده و ساختارهای عجیبی را نمایان می‌کند که قبلا هرگز دیده نشده‌اند.

چیزی که ما در این تصویر می‌بینیم یک اکوسیستم خشن یا پرانرژی در مرکز کهکشان شلوغ ما است که ۲۶هزار سال نوری با ما فاصله دارد و در آن پس‌مانده ابرنواخترها، سیاه‌چاله‌ها، ستاره‌های نوترونی و توده‌های بزرگ ابرهای گازی دیده می‌شوند./ناسا


جان آگه با #فرهیختگان

جدال بر سر «زنان»؛ ریشه‌های عربی و غربی


این روزها با پیشروی‌های طالبان در افغانستان، بحث درباره نسبت اسلام و حقوق زنان رونق بیشتری یافته است.

در اوایل دهه نود میلادی نیز با ظهور طالبان این بحث شدت گرفته بود. همان‌ سال‌ها پروفسور لیلا احمد (متولد ۱۹۴۰ در قاهره)؛ متفکر معاصر مصری و استاد دانشگاه هاروارد کوشید در بخشی از کتاب «زنان و جنسیت در اسلام» از خلال بررسی تاریخی نشان دهد که طی چه فرایندی «حجاب» به عنوان «وضعیت معاصر» برساخته شده و در پیوند با چه مقولاتی و چگونه «مسأله» شده و همچنان مسأله مانده است.

با آغاز نفوذ اقتصادی غرب در خاورمیانه و گشایش جوامع خاورمیانه‌ای به جریان اندیشه و آرای سیاسی غرب در قرن نوزدهم،‌ افق‌های فکری‌ پدید آمد که به افشای نهادهای اجتماعی محدودیت‌زا و گشایش فرصت‌های بیشتر برای زنان منجر شد، اما در سو‌‌ی دیگر استعمار قرار داشت که به نتایج متفاوتی می‌انجامید.

استعمار، که در جوامع خودش دشمن فمینیسم بود، زبان فمینیسم را از آن خود کرد و موقعیت زنان در سرزمین‌های مستعمره را مویدی بر پست‌تر بودن آن‌ها نسبت به غرب در نظر گرفت. این امر مردم مستعمره‌ها را لایق سلطه و فرهنگ‌ آن‌ها را لایق نابودی می‌کرد. به این ترتیب برای نخستین‌بار مجادله بر سر فرهنگ حول محور زنان شکل گرفت. این عقیده از جامعه استعماری به سمت جامعه‌های محلی نیز سرازیر ‌شده و جریان مقاومت اسلامی و استعمار، تصویر یکدیگر را در قبال زنان منعکس می‌کنند. بنیادگرایان با اتکا بر همان مفروضات، عقاید استعمار را با معکوس کردن آن به چالش گرفته و از نو بحث حفظ سنت‌ها را به ویژه در ارتباط با زنان به عنوان نماد مقاومت دربرابر امپریالیسم استعماری توجیه ‌می‌کنند. بنابراین مواضعی از سنخ خلوص‌گرایی و فرهنگ اصیل، صرفاً وارونه کردن کردن ایده‌ها و تأیید مفروضات استعماری است که در نقطه‌ مقابل آن باورهای دینی را در کسوت اعتقادات سیاسی صورت‌بندی می‌کند.

نتیجه تحقق این اهداف، دست‌کم برای ما که این تجربه تاریخی موجود را از سر می‌گذرانیم ‌نیازی به وصف ندارد و جلوی چشمانمان حاضر است که این جریان‌ها چگونه با تشکیل حکومت، قواعد مورد نظر خود را در قالب «قانون» به همگان تحمیل کردند.
برای این دولت‌های خودکامه نوعاً موضوع زنان و تأکید مجدد بر احیای قوانین و نهادهای جوامع گذشته محوریت دارد. تحمیل قوانین عمیقاً نابرابر و تبعیض‌آمیز و خشونت‌های نظام‌مند از جمله ویژگی‌های این حکومت‌ها در قبال زنان تاکنون بوده است.
ناگفته پیداست که تأثیر وضعیت نامطلوب حقوق بشر و فقدان آزادی‌ها و حقوق سیاسی برای مرد و زن یکسان است اما چیزی که موقعیت به مراتب اسف‌بارتری برای زنان به بار می‌آورد این است که آن‌ها نه به خاطر مخالفت سیاسی با نظم مستقر بلکه صرفاً به دلیل زن بودن خود سرکوب و از حقوقشان محروم‌ می‌شوند.
فهم و تفسیر این گروه از پیام دین و مباحث مورد مناقشه‌ آن، از جمله معنای جنسیت در جوامعی که در آن به قدرت رسیده‌اند به عنوان تنها تفسیر مشروع دست‌بالا را گرفته است، اما نه از آن رو که تنها تفسیر ممکن یا مطلوب‌ترین آن‌ها است، بلکه از آن جهت که در ید صاحبان قدرت سیاسی است، یعنی کسانی که می‌توانند قرائت‌های دیگر را کفرآمیز تلقی کرده و از اعتبار ساقط کنند. این عبارت بخشی از استدلال منسجم لیلا احمد را درباره‌ پیچیدگی نظام جنسیت و نقش تعیین‌کننده‌ تفسیر توضیح می‌دهد که آشکارا این گروه نادیده‌اش می‌گیرد:

«نخست می‌پندارند که جنسیت در جامعه‌ صدر اسلام و در رفتارها و گفتارهای پیامبر کاملاً خالی از ابهام و به صورت دقیق و مطلق واضح است، و فهم از جنسیت که در متون نوشتاریِ اسلام جریان غالب بیان شده، تنها فهم ممکن و خالی از مناقشه از معنای جنسیت در اسلام است. اما اسنادی که در صفحات پیشین مرور شد، موید هیچ یک از این مفروضات نیست. معنا و بیان اجتماعی جنسیت که در جامعه صدر اسلام در عربستان وجود داشت کاملاً با آنچه در جوامع اسلامی بعدی پدید آمد تفاوت داشت. جامعه‌ای که به طور خاص در صورت‌بندی گفتارهای مسلط در شکل نهادی، قانونی و وحیانی نقش داشت، عراق دوره‌ عباسی بود. معنای جنسیت در جامعه‌ عباسی (یعنی جامعه‌ای که در آن سنت‌های مذاهب و فرهنگ‌ها اعم از یهود، مسیحی، و ایرانی به گونه‌ای تفکیک‌ناپذیر در یکدیگر ادغام و جذب اندیشه اسلامی شدند) و مفهوم خاصی که زن در آن جامعه پیدا کرد، به ادبیات، قانون و نهادهای آن عصر راه یافت و همین محصولات امروزه ستون فقرات اندیشه اسلام جریان غالب را تشکیل می‌دهد».

بدین‌سان لیلا احمد نیز با اتکا به شواهد و استدلال‌هایی مدعی است که این رویه‌های زن‌ستیز، بنیان‌های محکمی حتی در خودِ قرآن و سنت ندارد.

محمدحسین مصلایی



جان آگه با #فرهیختگان