🔴 ده را همه، آب، در ربوده
ما لافزنان که دهخداییم
انقلاب ما هنوز تا یک «انقلاب واقعی» فاصله ای بسیار دارد. و آنچه مایه تأسفی عمیق است این است که هر روز که می آید این فاصله نه تنها کمتر نمی شود بلکه بیشتر نیز می شود، و شکافهای قارونی در زندگیها همواره عمیق تر و عمیق تر می گردد. در این حرکت که در ایران واقع شد، کارهایی می بایست بشود و نشد، و کارهایی نمی بایست بشود و شد. و عمده ناکامی انقلاب از همینجاست...
به نظر اینجانب می بایست سرمایه داران در حاکمیت نفوذ نمی کردند که کردند، و می بایست روحانی به کارهای اجرایی نمی پرداخت که پرداخت. نتیجه موضوع نخست، محو زمینه های حرکت به سوی عدالت و ساختن جامعه قرآنی شد برای همیشه؛ و نتیجه موضوع دوم، ضعف مدیریت و قابلیت هر چه بیشتر نفوذپذیری شد، بصورتی غیر قابل جبران؛ و می نگریم که ضعف مدیریت چگونه بیداد می کند، و امیدی به سامانیابی نابسامانیهای گوناگون بر جای نمی گذارد.
نتیجه موضوع نخست این شد که دیگر نتوان به آیات « إن الله يأمر بالعدل» و «ليقوم الناس بالقسط » و « أوفوا الكيل و الميزان » تحقق بخشید، و همچنین به احادیثی مانند «العدل حياة الاحكام»
محمدرضا حکیمی- قصد و عدم وقوع -ص۲۹۶
#فرهیختگان، صدای فرزانگان
ما لافزنان که دهخداییم
انقلاب ما هنوز تا یک «انقلاب واقعی» فاصله ای بسیار دارد. و آنچه مایه تأسفی عمیق است این است که هر روز که می آید این فاصله نه تنها کمتر نمی شود بلکه بیشتر نیز می شود، و شکافهای قارونی در زندگیها همواره عمیق تر و عمیق تر می گردد. در این حرکت که در ایران واقع شد، کارهایی می بایست بشود و نشد، و کارهایی نمی بایست بشود و شد. و عمده ناکامی انقلاب از همینجاست...
به نظر اینجانب می بایست سرمایه داران در حاکمیت نفوذ نمی کردند که کردند، و می بایست روحانی به کارهای اجرایی نمی پرداخت که پرداخت. نتیجه موضوع نخست، محو زمینه های حرکت به سوی عدالت و ساختن جامعه قرآنی شد برای همیشه؛ و نتیجه موضوع دوم، ضعف مدیریت و قابلیت هر چه بیشتر نفوذپذیری شد، بصورتی غیر قابل جبران؛ و می نگریم که ضعف مدیریت چگونه بیداد می کند، و امیدی به سامانیابی نابسامانیهای گوناگون بر جای نمی گذارد.
نتیجه موضوع نخست این شد که دیگر نتوان به آیات « إن الله يأمر بالعدل» و «ليقوم الناس بالقسط » و « أوفوا الكيل و الميزان » تحقق بخشید، و همچنین به احادیثی مانند «العدل حياة الاحكام»
محمدرضا حکیمی- قصد و عدم وقوع -ص۲۹۶
#فرهیختگان، صدای فرزانگان
اعتراض، حق آغشته به خون خوزستان!
گفتگو با فائزه هاشمی
امشب ساعت ۲۰
در کلاب میدان آزادی
#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
گفتگو با فائزه هاشمی
امشب ساعت ۲۰
در کلاب میدان آزادی
#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
New Doc ۲۰۲۱-۰۷-۱۹ ۲۰.۲۰.۵۲.pdf
6.7 MB
مقالهٔ حقوق علیه حقوق
از حبیبی مجنده
در نقد دیدگاه آقای جوادی آملی در باب حقوق بشر
جان آگه با #فرهیختگان
از حبیبی مجنده
در نقد دیدگاه آقای جوادی آملی در باب حقوق بشر
جان آگه با #فرهیختگان
فرازهایی از مسئولیت شهروندی
پردهٔ اول:
روزی بود روزگاری بود.
خبرنگاری آمریکایی مأموریت یافت تا برای گزارش حوادث داخلی اسپانیا به آنجا برود و به همراه همکارش گزارشی صادقانه و بی‌طرفانه از جنگ داخلی میان خصام تهیه کند.
او رفت اما نتوانست بی‌طرف بماند؛ هنگامی که تشخیص داد جنگ میان خیر و شر جریان دارد.
آن خبرنگار ارنست همینگوی، نویسندهٔ شهیر آمریکایی بود. رفته بود گزارش تهیه کند اما در میانهٔ کار بر گردن خود مسئولیتی را یافت که نمی‌توانست از آن شانه خالی کند. به عنوان خبرنگار از سوی فاشیست‌ها تأمین جانی داشت و مورد آسیب قرار نمی‌گرفت، اما انتخاب کرد که در سوی دیگر ماجرا بایستد.
جایی که فهمید آن، جنگ شر با غیر است، لحظه‌ای تردید نکرد که جانش را کف دست بگیرد و پا به میدان بگذارد. جنگی که مغلوبه بود و همینگوی در سمت ضعیف‌تر ماجرا قرار می‌گرفت؛ اما برای آنکه اصولی دارد، ایستادن بر بنیادهای اخلاقی ارجح است.
جرج اورول نیز داستان مشابهی از شرکت در آن جنگ دارد.
پردهٔ دوم:
یک افسر یهودی ارتش فرانسه در واپسین سال‌های قرن نوزدهم به اتهام جاسوسی برای آلمان به تبعید ابد در جزیرهٔ شیطان محکوم شد. نام این افسر آلفرد دریفوس بود. دریفوسِ بی‌گناه، در مظلومیت کامل به تبعید فرستاده شد.
نویسنده و هنرمندی بنام و مشهور، آگاهی یافت که این محاکمه‌ای دروغین برای مجازات یک بی‌گناه است. در آن روزها بسیاری این موضوع را می‌دانستند اما فقط این نویسنده و هنرمند مسئولیت‌پذیر تصمیم گرفت در برابر ستمی ناروا به شهروندی عادی بایستد، آن هم در برابر دستگاه قدرتمند دادگستری فرانسه.
امیل زولا، بنیانگذار مکتب ادبی و هنری ناتورالیسم، تصمیم گرفت، تا اثبات بی‌گناهی دریفوس کوتاه نیاید. دو سال بعد از تبعید دریفوس نامه‌ای نوشت با عنوان «من متهم میکنم» و از آن پس بسیاری از امتیازاتش را از دست داد و حتی به یک سال تبعید از وطن محکوم شد.چنین بود که دیگر هنرمندان فرانسوی ترغیب به نگاشتن نامه ای دیگر شدند که به بیانیه روشنفکران مشهور شد.
سرانجام دریفوس در دادگاه تجدید نظر که به سبب کوشش‌های زولا چند سال بعد برگزار شد، تبرئه شد.
پرده سوم؛
ده‌ها و صدها نمونهٔ دیگر از مسئولیت‌پذیری در برابر شر را می‌توان نام برد که افراد شهیر و جامعهٔ مرجع با گذشتن از منافع شخصی به وظیفهٔ اخلاقی خود عمل کرده‌اند.
هم‌پیالگی با شر لزوماً به ایستادن در صف آن خلاصه نمی‌شود. کسی که بتواند انسانی را از مرگ نجات بدهد و چنین نکند در پارادایم‌های اخلاقی بسیاری شریک در کشتن به شمار می‌رود. به همین نسبت، هر نوع عدم مشخص کردن مرز در مواجههٔ با شر یا سکوت در برابر عمل شرورانه، همراهی با شر است.
ژست‌های «من سیاسی نیستم»، «مردم مقصرند», «بیایید همدیگر را قضاوت نکنیم و به عقاید هم احترام بگذاریم»، «من با جهل مبارزه میکنم نه با ظلم» و امثالهم، لزوماً کنش‌هایی منفعلانه و تلاش‌هایی ذلیلانه برای عدم موضع‌گیری در برابر شر حاکم هستند. کنش‌هایی که عمدتاً بی‌هزینه و نمایشی‌اند.
ترجیح مبارزه با جهل بر مبارزه با ظلم از آنجا نشأت میگیرد که مبارزهٔ با جهل با توجه به کلیشه‌های معروف جامعهٔ الیت عمدتاً جامعهٔ فرودست و مستضعفین را هدف میگیرد؛ حال آنکه مبارزهٔ با ظلم مستلزم پذیرش هزینهٔ سرشاخ شدن با قدرت است.
مبارزهٔ با جهل یک انتخاب البته میمون است، اما انتخابِ «عدم مبارزه با ظلم» صرفاً انتخابی بی‌هزینه نیست. شما در صورت آن انتخاب، فی‌الواقع با ظلم همراهی کرده‌اید، صدایی را خفه کرده‌اید، حقی را پایمال کرده‌اید و چه بسا جان یا جان‌هایی را گرفته‌اید.
توبیت عجیب زاده
#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
پردهٔ اول:
روزی بود روزگاری بود.
خبرنگاری آمریکایی مأموریت یافت تا برای گزارش حوادث داخلی اسپانیا به آنجا برود و به همراه همکارش گزارشی صادقانه و بی‌طرفانه از جنگ داخلی میان خصام تهیه کند.
او رفت اما نتوانست بی‌طرف بماند؛ هنگامی که تشخیص داد جنگ میان خیر و شر جریان دارد.
آن خبرنگار ارنست همینگوی، نویسندهٔ شهیر آمریکایی بود. رفته بود گزارش تهیه کند اما در میانهٔ کار بر گردن خود مسئولیتی را یافت که نمی‌توانست از آن شانه خالی کند. به عنوان خبرنگار از سوی فاشیست‌ها تأمین جانی داشت و مورد آسیب قرار نمی‌گرفت، اما انتخاب کرد که در سوی دیگر ماجرا بایستد.
جایی که فهمید آن، جنگ شر با غیر است، لحظه‌ای تردید نکرد که جانش را کف دست بگیرد و پا به میدان بگذارد. جنگی که مغلوبه بود و همینگوی در سمت ضعیف‌تر ماجرا قرار می‌گرفت؛ اما برای آنکه اصولی دارد، ایستادن بر بنیادهای اخلاقی ارجح است.
جرج اورول نیز داستان مشابهی از شرکت در آن جنگ دارد.
پردهٔ دوم:
یک افسر یهودی ارتش فرانسه در واپسین سال‌های قرن نوزدهم به اتهام جاسوسی برای آلمان به تبعید ابد در جزیرهٔ شیطان محکوم شد. نام این افسر آلفرد دریفوس بود. دریفوسِ بی‌گناه، در مظلومیت کامل به تبعید فرستاده شد.
نویسنده و هنرمندی بنام و مشهور، آگاهی یافت که این محاکمه‌ای دروغین برای مجازات یک بی‌گناه است. در آن روزها بسیاری این موضوع را می‌دانستند اما فقط این نویسنده و هنرمند مسئولیت‌پذیر تصمیم گرفت در برابر ستمی ناروا به شهروندی عادی بایستد، آن هم در برابر دستگاه قدرتمند دادگستری فرانسه.
امیل زولا، بنیانگذار مکتب ادبی و هنری ناتورالیسم، تصمیم گرفت، تا اثبات بی‌گناهی دریفوس کوتاه نیاید. دو سال بعد از تبعید دریفوس نامه‌ای نوشت با عنوان «من متهم میکنم» و از آن پس بسیاری از امتیازاتش را از دست داد و حتی به یک سال تبعید از وطن محکوم شد.چنین بود که دیگر هنرمندان فرانسوی ترغیب به نگاشتن نامه ای دیگر شدند که به بیانیه روشنفکران مشهور شد.
سرانجام دریفوس در دادگاه تجدید نظر که به سبب کوشش‌های زولا چند سال بعد برگزار شد، تبرئه شد.
پرده سوم؛
ده‌ها و صدها نمونهٔ دیگر از مسئولیت‌پذیری در برابر شر را می‌توان نام برد که افراد شهیر و جامعهٔ مرجع با گذشتن از منافع شخصی به وظیفهٔ اخلاقی خود عمل کرده‌اند.
هم‌پیالگی با شر لزوماً به ایستادن در صف آن خلاصه نمی‌شود. کسی که بتواند انسانی را از مرگ نجات بدهد و چنین نکند در پارادایم‌های اخلاقی بسیاری شریک در کشتن به شمار می‌رود. به همین نسبت، هر نوع عدم مشخص کردن مرز در مواجههٔ با شر یا سکوت در برابر عمل شرورانه، همراهی با شر است.
ژست‌های «من سیاسی نیستم»، «مردم مقصرند», «بیایید همدیگر را قضاوت نکنیم و به عقاید هم احترام بگذاریم»، «من با جهل مبارزه میکنم نه با ظلم» و امثالهم، لزوماً کنش‌هایی منفعلانه و تلاش‌هایی ذلیلانه برای عدم موضع‌گیری در برابر شر حاکم هستند. کنش‌هایی که عمدتاً بی‌هزینه و نمایشی‌اند.
ترجیح مبارزه با جهل بر مبارزه با ظلم از آنجا نشأت میگیرد که مبارزهٔ با جهل با توجه به کلیشه‌های معروف جامعهٔ الیت عمدتاً جامعهٔ فرودست و مستضعفین را هدف میگیرد؛ حال آنکه مبارزهٔ با ظلم مستلزم پذیرش هزینهٔ سرشاخ شدن با قدرت است.
مبارزهٔ با جهل یک انتخاب البته میمون است، اما انتخابِ «عدم مبارزه با ظلم» صرفاً انتخابی بی‌هزینه نیست. شما در صورت آن انتخاب، فی‌الواقع با ظلم همراهی کرده‌اید، صدایی را خفه کرده‌اید، حقی را پایمال کرده‌اید و چه بسا جان یا جان‌هایی را گرفته‌اید.
توبیت عجیب زاده
#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
خرمشهر
▪️خرمشهر،
تارک ایران، عروس ایران،
هم بر خاک زندگی داری و هم بر آب، خاکت چون غبارِ نشسته بر ضریح است، و آبت چون اشکِ روشن.
کارون کاکُلِ خود را بر ساقِ تو می‌ساید و بر ناخن‌هایِ تو بوسه می‌زند، ناخنِ حنا بسته، چون عناب.
و نسیمی که بر تو می‌وزد نه از شرق است و نه از غرب، از بامِ عاشقان است که انگشتِ خود را بریده‌اند و نمک بر آن پاشیده تا خوابشان نبرد.
خرمشهر،
دیده‌بانِ دریچهٔ بلندِ صبح، پریِ دریایی، سیه‌چشمی که سر از پنجره بیرون آورده‌ای و دورِ دور را می‌نگری،
خرمنِ ناز پوشیده در چادرِ نیاز، چشم‌هایِ خود را مخوابان.
در تو چه می‌بینیم؟ از تو چه می‌شنویم، چه می‌بوییم؟ از سینهٔ پر رازِ تو، صبر و وقارِ تو، بیگناهیِ خاموش چون مریمِ تو.
▪️ایران از پای نمی‌اُفتد، می‌تپد و چون قُقنوس از خاکستر خود برمی‌خیزد؛ مانندِ دُلفین جَست می‌زند و پیدا می‌شود و نهان می‌شود، و باز از نو پدیدار. هر کجا که گمان کنید که نیست، درست همانجا هست، در هر لباس، هر سیما، چه در زربفت و چه در کرباس، چه گویا و چه خاموش.
هزاران هزار صدا در خرابه‌هایِ تو پیچید که: «دیوان آمد، دیوان آمد!» این صدا در خرابه‌هایِ دیگر نیز پیچیده است و گوشِ روزگار با آن آشناست؛ ولی دیوان می‌آیند و می‌روند، غولان می‌آیند و می‌روند، دوالپایان پاورچین پاورچین می‌گذرند، و آن روندهٔ بزرگ که ایران نام دارد، می‌ماند.
خُرمشهر،
دیده‌بانِ برجِ بلند، چشم از راه بر مَدار، همه باز می‌گردند؛ مرغ‌ها که از بانگِ خمپاره‌ها رفتند باز می‌گردند؛ مارها می‌روند و کبوترها می‌آیند. مغیلان‌ها می‌خشکند و لاله‌ها می‌رویند، و باز نخل‌ها چترهایِ خود را خواهند جُنباند.
و ایران این لوکِ* پیرِ همیشه جوان، چون یال‌هایِ خود را تکان می‌دهد، بادیه می‌لرزد، رمل‌ها و صحراهایِ غَفر می‌لرزند، سراب‌ها می‌لرزند، نوشندگانِ نفت که کبابِ سوسمار «مزه‌یِ» آنهاست، می‌لرزند.
لوکِ پیر دوکوهانه می‌غُرُنبد. و اقلیم از کوهانی به کوهان دیگر می‌افتد.
غباری برخاسته است و سواری در راه است.
۵ خردادِ ۱۳۶۱
محمدعلی اسلامی ندوشن
برگرفته از فصلنامهٔ هستی، تابستانِ ۱۳۷۲ خورشیدی، صص ۱۸۴–۱۸۳
*لوک: شترِ نرِ نیرومند که پیشروندهٔ کاروانِ شترهاست.
جان آگه با #فرهیختگان
▪️خرمشهر،
تارک ایران، عروس ایران،
هم بر خاک زندگی داری و هم بر آب، خاکت چون غبارِ نشسته بر ضریح است، و آبت چون اشکِ روشن.
کارون کاکُلِ خود را بر ساقِ تو می‌ساید و بر ناخن‌هایِ تو بوسه می‌زند، ناخنِ حنا بسته، چون عناب.
و نسیمی که بر تو می‌وزد نه از شرق است و نه از غرب، از بامِ عاشقان است که انگشتِ خود را بریده‌اند و نمک بر آن پاشیده تا خوابشان نبرد.
خرمشهر،
دیده‌بانِ دریچهٔ بلندِ صبح، پریِ دریایی، سیه‌چشمی که سر از پنجره بیرون آورده‌ای و دورِ دور را می‌نگری،
خرمنِ ناز پوشیده در چادرِ نیاز، چشم‌هایِ خود را مخوابان.
در تو چه می‌بینیم؟ از تو چه می‌شنویم، چه می‌بوییم؟ از سینهٔ پر رازِ تو، صبر و وقارِ تو، بیگناهیِ خاموش چون مریمِ تو.
▪️ایران از پای نمی‌اُفتد، می‌تپد و چون قُقنوس از خاکستر خود برمی‌خیزد؛ مانندِ دُلفین جَست می‌زند و پیدا می‌شود و نهان می‌شود، و باز از نو پدیدار. هر کجا که گمان کنید که نیست، درست همانجا هست، در هر لباس، هر سیما، چه در زربفت و چه در کرباس، چه گویا و چه خاموش.
هزاران هزار صدا در خرابه‌هایِ تو پیچید که: «دیوان آمد، دیوان آمد!» این صدا در خرابه‌هایِ دیگر نیز پیچیده است و گوشِ روزگار با آن آشناست؛ ولی دیوان می‌آیند و می‌روند، غولان می‌آیند و می‌روند، دوالپایان پاورچین پاورچین می‌گذرند، و آن روندهٔ بزرگ که ایران نام دارد، می‌ماند.
خُرمشهر،
دیده‌بانِ برجِ بلند، چشم از راه بر مَدار، همه باز می‌گردند؛ مرغ‌ها که از بانگِ خمپاره‌ها رفتند باز می‌گردند؛ مارها می‌روند و کبوترها می‌آیند. مغیلان‌ها می‌خشکند و لاله‌ها می‌رویند، و باز نخل‌ها چترهایِ خود را خواهند جُنباند.
و ایران این لوکِ* پیرِ همیشه جوان، چون یال‌هایِ خود را تکان می‌دهد، بادیه می‌لرزد، رمل‌ها و صحراهایِ غَفر می‌لرزند، سراب‌ها می‌لرزند، نوشندگانِ نفت که کبابِ سوسمار «مزه‌یِ» آنهاست، می‌لرزند.
لوکِ پیر دوکوهانه می‌غُرُنبد. و اقلیم از کوهانی به کوهان دیگر می‌افتد.
غباری برخاسته است و سواری در راه است.
۵ خردادِ ۱۳۶۱
محمدعلی اسلامی ندوشن
برگرفته از فصلنامهٔ هستی، تابستانِ ۱۳۷۲ خورشیدی، صص ۱۸۴–۱۸۳
*لوک: شترِ نرِ نیرومند که پیشروندهٔ کاروانِ شترهاست.
جان آگه با #فرهیختگان
شما عمله‌های استبداد مواظب باشید !
اگر دست از پا خطا کنید به قهر و خشم متراکم مردم گرفتار خواهید شد.
#فرهیختگان، هشدار تاریخ
اگر دست از پا خطا کنید به قهر و خشم متراکم مردم گرفتار خواهید شد.
#فرهیختگان، هشدار تاریخ
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
رهبری در ۲۶ فروردین ۱۳۷۹:
خشونت یعنی کشتن، کتک زدن، زندانی کردن. خشونت قانونی خوب است. آن‌جایی که حکومت اسلامی در مقابل اغتشاش قرار میگیرد بایستی با خشونت رفتار کند. از اسم خشونت نباید ترسید !
پیغمبر دستور داد افراد را ترور کنند، امروز هم رهبری تکلیفش اقتضا کند ...!
مردم ایران در نقطه جوش، تکلیف هر مستبدی را روشن کرده‌اند.
#فرهیختگان در تماشای تاریخ
خشونت یعنی کشتن، کتک زدن، زندانی کردن. خشونت قانونی خوب است. آن‌جایی که حکومت اسلامی در مقابل اغتشاش قرار میگیرد بایستی با خشونت رفتار کند. از اسم خشونت نباید ترسید !
پیغمبر دستور داد افراد را ترور کنند، امروز هم رهبری تکلیفش اقتضا کند ...!
مردم ایران در نقطه جوش، تکلیف هر مستبدی را روشن کرده‌اند.
#فرهیختگان در تماشای تاریخ
بررسي آخرين وضعيت آب شرب در كشور.pdf
553 KB
این گزارش مرکز پژوهشهای مجلس در سال ۹۷ است در این گزارش پیش بینی شده که اگر روند موجود ادامه یابد سال ۱۴۰۰ کشور با تنش آبی روبرو خواهد شد.
جان آگه با #فرهیختگان
جان آگه با #فرهیختگان
انتشار کامل‌ترین تصویر از مرکز کهکشان راه شیری
این تصویر که با بهره‌گیری از رصدخانه اشعه ایکس چاندرا ناسا و رادیو تلسکوپ میرکت (MeerKAT) در آفریقای جنوبی تهیه شده است، از ۴۰۰ قسمت جداگانه تشکیل شده و ساختارهای عجیبی را نمایان می‌کند که قبلا هرگز دیده نشده‌اند.
چیزی که ما در این تصویر می‌بینیم یک اکوسیستم خشن یا پرانرژی در مرکز کهکشان شلوغ ما است که ۲۶هزار سال نوری با ما فاصله دارد و در آن پس‌مانده ابرنواخترها، سیاه‌چاله‌ها، ستاره‌های نوترونی و توده‌های بزرگ ابرهای گازی دیده می‌شوند./ناسا
جان آگه با #فرهیختگان
این تصویر که با بهره‌گیری از رصدخانه اشعه ایکس چاندرا ناسا و رادیو تلسکوپ میرکت (MeerKAT) در آفریقای جنوبی تهیه شده است، از ۴۰۰ قسمت جداگانه تشکیل شده و ساختارهای عجیبی را نمایان می‌کند که قبلا هرگز دیده نشده‌اند.
چیزی که ما در این تصویر می‌بینیم یک اکوسیستم خشن یا پرانرژی در مرکز کهکشان شلوغ ما است که ۲۶هزار سال نوری با ما فاصله دارد و در آن پس‌مانده ابرنواخترها، سیاه‌چاله‌ها، ستاره‌های نوترونی و توده‌های بزرگ ابرهای گازی دیده می‌شوند./ناسا
جان آگه با #فرهیختگان
جدال بر سر «زنان»؛ ریشه‌های عربی و غربی
این روزها با پیشروی‌های طالبان در افغانستان، بحث درباره نسبت اسلام و حقوق زنان رونق بیشتری یافته است.
در اوایل دهه نود میلادی نیز با ظهور طالبان این بحث شدت گرفته بود. همان سال‌ها پروفسور لیلا احمد (متولد ۱۹۴۰ در قاهره)؛ متفکر معاصر مصری و استاد دانشگاه هاروارد کوشید در بخشی از کتاب «زنان و جنسیت در اسلام» از خلال بررسی تاریخی نشان دهد که طی چه فرایندی «حجاب» به عنوان «وضعیت معاصر» برساخته شده و در پیوند با چه مقولاتی و چگونه «مسأله» شده و همچنان مسأله مانده است.
با آغاز نفوذ اقتصادی غرب در خاورمیانه و گشایش جوامع خاورمیانه‌ای به جریان اندیشه و آرای سیاسی غرب در قرن نوزدهم، افق‌های فکری پدید آمد که به افشای نهادهای اجتماعی محدودیت‌زا و گشایش فرصت‌های بیشتر برای زنان منجر شد، اما در سوی دیگر استعمار قرار داشت که به نتایج متفاوتی می‌انجامید.
استعمار، که در جوامع خودش دشمن فمینیسم بود، زبان فمینیسم را از آن خود کرد و موقعیت زنان در سرزمین‌های مستعمره را مویدی بر پست‌تر بودن آنها نسبت به غرب در نظر گرفت. این امر مردم مستعمره‌ها را لایق سلطه و فرهنگ آنها را لایق نابودی می‌کرد. به این ترتیب برای نخستین‌بار مجادله بر سر فرهنگ حول محور زنان شکل گرفت. این عقیده از جامعه استعماری به سمت جامعه‌های محلی نیز سرازیر شده و جریان مقاومت اسلامی و استعمار، تصویر یکدیگر را در قبال زنان منعکس می‌کنند. بنیادگرایان با اتکا بر همان مفروضات، عقاید استعمار را با معکوس کردن آن به چالش گرفته و از نو بحث حفظ سنت‌ها را به ویژه در ارتباط با زنان به عنوان نماد مقاومت دربرابر امپریالیسم استعماری توجیه می‌کنند. بنابراین مواضعی از سنخ خلوص‌گرایی و فرهنگ اصیل، صرفاً وارونه کردن کردن ایده‌ها و تأیید مفروضات استعماری است که در نقطه مقابل آن باورهای دینی را در کسوت اعتقادات سیاسی صورت‌بندی می‌کند.
نتیجه تحقق این اهداف، دست‌کم برای ما که این تجربه تاریخی موجود را از سر می‌گذرانیم نیازی به وصف ندارد و جلوی چشمانمان حاضر است که این جریان‌ها چگونه با تشکیل حکومت، قواعد مورد نظر خود را در قالب «قانون» به همگان تحمیل کردند.
برای این دولت‌های خودکامه نوعاً موضوع زنان و تأکید مجدد بر احیای قوانین و نهادهای جوامع گذشته محوریت دارد. تحمیل قوانین عمیقاً نابرابر و تبعیض‌آمیز و خشونت‌های نظام‌مند از جمله ویژگی‌های این حکومتها در قبال زنان تاکنون بوده است.
ناگفته پیداست که تأثیر وضعیت نامطلوب حقوق بشر و فقدان آزادی‌ها و حقوق سیاسی برای مرد و زن یکسان است اما چیزی که موقعیت به مراتب اسف‌بارتری برای زنان به بار می‌آورد این است که آنها نه به خاطر مخالفت سیاسی با نظم مستقر بلکه صرفاً به دلیل زن بودن خود سرکوب و از حقوقشان محروم می‌شوند.
فهم و تفسیر این گروه از پیام دین و مباحث مورد مناقشه آن، از جمله معنای جنسیت در جوامعی که در آن به قدرت رسیده‌اند به عنوان تنها تفسیر مشروع دست‌بالا را گرفته است، اما نه از آن رو که تنها تفسیر ممکن یا مطلوب‌ترین آنها است، بلکه از آن جهت که در ید صاحبان قدرت سیاسی است، یعنی کسانی که میتوانند قرائت‌های دیگر را کفرآمیز تلقی کرده و از اعتبار ساقط کنند. این عبارت بخشی از استدلال منسجم لیلا احمد را درباره پیچیدگی نظام جنسیت و نقش تعیین‌کننده تفسیر توضیح می‌دهد که آشکارا این گروه نادیده‌اش میگیرد:
«نخست می‌پندارند که جنسیت در جامعه صدر اسلام و در رفتارها و گفتارهای پیامبر کاملاً خالی از ابهام و به صورت دقیق و مطلق واضح است، و فهم از جنسیت که در متون نوشتاریِ اسلام جریان غالب بیان شده، تنها فهم ممکن و خالی از مناقشه از معنای جنسیت در اسلام است. اما اسنادی که در صفحات پیشین مرور شد، موید هیچ یک از این مفروضات نیست. معنا و بیان اجتماعی جنسیت که در جامعه صدر اسلام در عربستان وجود داشت کاملاً با آنچه در جوامع اسلامی بعدی پدید آمد تفاوت داشت. جامعه‌ای که به طور خاص در صورت‌بندی گفتارهای مسلط در شکل نهادی، قانونی و وحیانی نقش داشت، عراق دوره عباسی بود. معنای جنسیت در جامعه عباسی (یعنی جامعه‌ای که در آن سنت‌های مذاهب و فرهنگ‌ها اعم از یهود، مسیحی، و ایرانی به گونه‌ای تفکیک‌ناپذیر در یکدیگر ادغام و جذب اندیشه اسلامی شدند) و مفهوم خاصی که زن در آن جامعه پیدا کرد، به ادبیات، قانون و نهادهای آن عصر راه یافت و همین محصولات امروزه ستون فقرات اندیشه اسلام جریان غالب را تشکیل می‌دهد».
بدین‌سان لیلا احمد نیز با اتکا به شواهد و استدلال‌هایی مدعی است که این رویه‌های زن‌ستیز، بنیان‌های محکمی حتی در خودِ قرآن و سنت ندارد.
محمدحسین مصلایی
جان آگه با #فرهیختگان
این روزها با پیشروی‌های طالبان در افغانستان، بحث درباره نسبت اسلام و حقوق زنان رونق بیشتری یافته است.
در اوایل دهه نود میلادی نیز با ظهور طالبان این بحث شدت گرفته بود. همان سال‌ها پروفسور لیلا احمد (متولد ۱۹۴۰ در قاهره)؛ متفکر معاصر مصری و استاد دانشگاه هاروارد کوشید در بخشی از کتاب «زنان و جنسیت در اسلام» از خلال بررسی تاریخی نشان دهد که طی چه فرایندی «حجاب» به عنوان «وضعیت معاصر» برساخته شده و در پیوند با چه مقولاتی و چگونه «مسأله» شده و همچنان مسأله مانده است.
با آغاز نفوذ اقتصادی غرب در خاورمیانه و گشایش جوامع خاورمیانه‌ای به جریان اندیشه و آرای سیاسی غرب در قرن نوزدهم، افق‌های فکری پدید آمد که به افشای نهادهای اجتماعی محدودیت‌زا و گشایش فرصت‌های بیشتر برای زنان منجر شد، اما در سوی دیگر استعمار قرار داشت که به نتایج متفاوتی می‌انجامید.
استعمار، که در جوامع خودش دشمن فمینیسم بود، زبان فمینیسم را از آن خود کرد و موقعیت زنان در سرزمین‌های مستعمره را مویدی بر پست‌تر بودن آنها نسبت به غرب در نظر گرفت. این امر مردم مستعمره‌ها را لایق سلطه و فرهنگ آنها را لایق نابودی می‌کرد. به این ترتیب برای نخستین‌بار مجادله بر سر فرهنگ حول محور زنان شکل گرفت. این عقیده از جامعه استعماری به سمت جامعه‌های محلی نیز سرازیر شده و جریان مقاومت اسلامی و استعمار، تصویر یکدیگر را در قبال زنان منعکس می‌کنند. بنیادگرایان با اتکا بر همان مفروضات، عقاید استعمار را با معکوس کردن آن به چالش گرفته و از نو بحث حفظ سنت‌ها را به ویژه در ارتباط با زنان به عنوان نماد مقاومت دربرابر امپریالیسم استعماری توجیه می‌کنند. بنابراین مواضعی از سنخ خلوص‌گرایی و فرهنگ اصیل، صرفاً وارونه کردن کردن ایده‌ها و تأیید مفروضات استعماری است که در نقطه مقابل آن باورهای دینی را در کسوت اعتقادات سیاسی صورت‌بندی می‌کند.
نتیجه تحقق این اهداف، دست‌کم برای ما که این تجربه تاریخی موجود را از سر می‌گذرانیم نیازی به وصف ندارد و جلوی چشمانمان حاضر است که این جریان‌ها چگونه با تشکیل حکومت، قواعد مورد نظر خود را در قالب «قانون» به همگان تحمیل کردند.
برای این دولت‌های خودکامه نوعاً موضوع زنان و تأکید مجدد بر احیای قوانین و نهادهای جوامع گذشته محوریت دارد. تحمیل قوانین عمیقاً نابرابر و تبعیض‌آمیز و خشونت‌های نظام‌مند از جمله ویژگی‌های این حکومتها در قبال زنان تاکنون بوده است.
ناگفته پیداست که تأثیر وضعیت نامطلوب حقوق بشر و فقدان آزادی‌ها و حقوق سیاسی برای مرد و زن یکسان است اما چیزی که موقعیت به مراتب اسف‌بارتری برای زنان به بار می‌آورد این است که آنها نه به خاطر مخالفت سیاسی با نظم مستقر بلکه صرفاً به دلیل زن بودن خود سرکوب و از حقوقشان محروم می‌شوند.
فهم و تفسیر این گروه از پیام دین و مباحث مورد مناقشه آن، از جمله معنای جنسیت در جوامعی که در آن به قدرت رسیده‌اند به عنوان تنها تفسیر مشروع دست‌بالا را گرفته است، اما نه از آن رو که تنها تفسیر ممکن یا مطلوب‌ترین آنها است، بلکه از آن جهت که در ید صاحبان قدرت سیاسی است، یعنی کسانی که میتوانند قرائت‌های دیگر را کفرآمیز تلقی کرده و از اعتبار ساقط کنند. این عبارت بخشی از استدلال منسجم لیلا احمد را درباره پیچیدگی نظام جنسیت و نقش تعیین‌کننده تفسیر توضیح می‌دهد که آشکارا این گروه نادیده‌اش میگیرد:
«نخست می‌پندارند که جنسیت در جامعه صدر اسلام و در رفتارها و گفتارهای پیامبر کاملاً خالی از ابهام و به صورت دقیق و مطلق واضح است، و فهم از جنسیت که در متون نوشتاریِ اسلام جریان غالب بیان شده، تنها فهم ممکن و خالی از مناقشه از معنای جنسیت در اسلام است. اما اسنادی که در صفحات پیشین مرور شد، موید هیچ یک از این مفروضات نیست. معنا و بیان اجتماعی جنسیت که در جامعه صدر اسلام در عربستان وجود داشت کاملاً با آنچه در جوامع اسلامی بعدی پدید آمد تفاوت داشت. جامعه‌ای که به طور خاص در صورت‌بندی گفتارهای مسلط در شکل نهادی، قانونی و وحیانی نقش داشت، عراق دوره عباسی بود. معنای جنسیت در جامعه عباسی (یعنی جامعه‌ای که در آن سنت‌های مذاهب و فرهنگ‌ها اعم از یهود، مسیحی، و ایرانی به گونه‌ای تفکیک‌ناپذیر در یکدیگر ادغام و جذب اندیشه اسلامی شدند) و مفهوم خاصی که زن در آن جامعه پیدا کرد، به ادبیات، قانون و نهادهای آن عصر راه یافت و همین محصولات امروزه ستون فقرات اندیشه اسلام جریان غالب را تشکیل می‌دهد».
بدین‌سان لیلا احمد نیز با اتکا به شواهد و استدلال‌هایی مدعی است که این رویه‌های زن‌ستیز، بنیان‌های محکمی حتی در خودِ قرآن و سنت ندارد.
محمدحسین مصلایی
جان آگه با #فرهیختگان
تاثیر قدرت بر پیامبری
صدیقه وسمقی
▪️تا هنگام مهاجرت پيامبر به مدينه شواهد تاريخي براي طرح اين ادعا كه او به دنبال كسب قدرت سياسی بود در دست نداريم، یا لااقل من چنین شواهدی را نمی‌شناسم؛ مگر آنکه پاره ای شواهد تاریخی را به نفع ادعای خود تفسیر کنیم. برخی عقیده دارند که پیامبر در مدینه تشکیل حکومت داد. این ادعا فاقد دلایل مثبته ی کافی است. پیامبر در مدینه به تدریج قدرت سیاسی یافت. صرف نظر از این که او به دنبال قدرت سیاسی بود یا نه.
▪️شواهد تاریخی گویای آن نیست که پیامبر دارای قدرت و تشکیلات قضایی، اجرایی و قانونگذاری همچون حاکمان بوده است. پیروان او نیز هیچگاه او را حاکم نمی خواندند.این بدان معنا نیست که محمد دارای قدرت سیاسی نبود، اما میان قدرت سیاسی و حاکمیت باید تفاوت قائل شد، همان طور که میان فرماندهی جنگ و حاکمیت باید فرق گذاشت.
▪️قدرت سیاسی نه به دلیل یک توافق و نه به دلیل حاکمیت و نه به دلیل تلاش پیامبر برای کسب قدرت سیاسی، بلکه طی یک روند تدریجی و در مسیر حوادث برای او حاصل شد. قدرتی که تاثیرات مهمی بر همه شئونات اسلام داشته است. پیامبر اگر از سوی عده‌ای متهم به خشونت و ترور می‌شود و مهمتر، اگر اسلام متهم به خشونت و جنگجویی می‌شود به دلیل قدرت سیاسی پیامبر است. اگر مسیر زندگی پیامبر به گونه‌ی دیگری رقم می‌خورد و پیامبر قدرت سیاسی نمی‌یافت، ما اسلام متفاوتی می‌داشتیم.
▪️از آثار مهم قدرت سیاسی پیامبر همانا ایجاد زمینه برای تشکیل حکومت پس از خود است. افراد با نفوذ که اولین حکومت را پس از محمد تشکیل دادند خود را جانشین او خواندند و بدین ترتیب از نفوذ و قدرت دینی نیز برخوردار شدند. این در حالی است که پیامبری جانشین ندارد و تاسیس منصب خلافت یکی از نقاط عطف انحرافی در تاریخ اسلام است. شکل گیری حکومت دینی پس از پیامبر تاثیر بسزایی بر سرنوشت اسلام و مسلمانان داشته است. اسلام بدون این حکومتها سرنوشت دیگری می‌یافت. حتی فقه و علوم اسلامی نیز شکل متفاوتی پیدا می‌کرد. شریعت شاید به گونه‌ی دیگری معرفی می‌شد.
متن کامل و منبع
https://www.naqdedini.org/140003-04/
جان آگه با #فرهیختگان
صدیقه وسمقی
▪️تا هنگام مهاجرت پيامبر به مدينه شواهد تاريخي براي طرح اين ادعا كه او به دنبال كسب قدرت سياسی بود در دست نداريم، یا لااقل من چنین شواهدی را نمی‌شناسم؛ مگر آنکه پاره ای شواهد تاریخی را به نفع ادعای خود تفسیر کنیم. برخی عقیده دارند که پیامبر در مدینه تشکیل حکومت داد. این ادعا فاقد دلایل مثبته ی کافی است. پیامبر در مدینه به تدریج قدرت سیاسی یافت. صرف نظر از این که او به دنبال قدرت سیاسی بود یا نه.
▪️شواهد تاریخی گویای آن نیست که پیامبر دارای قدرت و تشکیلات قضایی، اجرایی و قانونگذاری همچون حاکمان بوده است. پیروان او نیز هیچگاه او را حاکم نمی خواندند.این بدان معنا نیست که محمد دارای قدرت سیاسی نبود، اما میان قدرت سیاسی و حاکمیت باید تفاوت قائل شد، همان طور که میان فرماندهی جنگ و حاکمیت باید فرق گذاشت.
▪️قدرت سیاسی نه به دلیل یک توافق و نه به دلیل حاکمیت و نه به دلیل تلاش پیامبر برای کسب قدرت سیاسی، بلکه طی یک روند تدریجی و در مسیر حوادث برای او حاصل شد. قدرتی که تاثیرات مهمی بر همه شئونات اسلام داشته است. پیامبر اگر از سوی عده‌ای متهم به خشونت و ترور می‌شود و مهمتر، اگر اسلام متهم به خشونت و جنگجویی می‌شود به دلیل قدرت سیاسی پیامبر است. اگر مسیر زندگی پیامبر به گونه‌ی دیگری رقم می‌خورد و پیامبر قدرت سیاسی نمی‌یافت، ما اسلام متفاوتی می‌داشتیم.
▪️از آثار مهم قدرت سیاسی پیامبر همانا ایجاد زمینه برای تشکیل حکومت پس از خود است. افراد با نفوذ که اولین حکومت را پس از محمد تشکیل دادند خود را جانشین او خواندند و بدین ترتیب از نفوذ و قدرت دینی نیز برخوردار شدند. این در حالی است که پیامبری جانشین ندارد و تاسیس منصب خلافت یکی از نقاط عطف انحرافی در تاریخ اسلام است. شکل گیری حکومت دینی پس از پیامبر تاثیر بسزایی بر سرنوشت اسلام و مسلمانان داشته است. اسلام بدون این حکومتها سرنوشت دیگری می‌یافت. حتی فقه و علوم اسلامی نیز شکل متفاوتی پیدا می‌کرد. شریعت شاید به گونه‌ی دیگری معرفی می‌شد.
متن کامل و منبع
https://www.naqdedini.org/140003-04/
جان آگه با #فرهیختگان
فصلنامه نقد دینی
تاثیر قدرت بر پیامبری, فصلنامه نقد دینی
تاثیر قدرت بر پیامبری صدیقه وسمقی در موضوع دین و قدرت می خواهم زاویه ی تازه ای بگشایم...
خوزستان،
خیزش علیه تشنگی
احسان شریعتی
🔸بحران «معیشتی» کشور ما اینک به بحران چهار عنصر سازنده‌ی طبیعت و زیست‌بوم تبدیل و تحویل شده است: بحران‌های آب (خشکسالی و سیل و..)، آتش (برق و بنزین و..)، خاک (زلزله و نشست و..)، و هوا (آلودگی و ریزگرد و..).
از این میان، بحرانِ آب که سال‌هاست توسط کارشناسان، فعالان محیط زیست و مردم به مسئولان حکومت گوشزد می‌شد، در فصل گرما رو به وخامت نهاده است. نتایج و پیآمدهای سوءمدیریت زیست‌محیطی، سیاست‌گذاری‌های معیوب اقتصادی-اجتماعی در طرح‌های تاکنونی توسعه‌ی نامتوازن و ناپایدار، اکنون در آسیب‌پذیرترین نقاط و مناطق کشور به نمایش درآمده است.
🔹خوزستان (همچون سیستان‌وبلوچستان)، نماد یا ویترینِ نمایشِ این بحرانِ عناصر «ابتدایی» است در حالی‌که در برابر تلألوی شهرها و بازارهای برساخته‌ی قدرت‌ها در منطقه، نماد مقاومت در برابر تجاوز نظامی خارجی، ویترین اقتدار ملی و توسعه‌ی کشور در خلیج فارس، منبع ثروت اصلی کشور و پرآب‌ترین استان ایران به شمار می‌آید.
یخش عظیمی از آب‌های کشور هنگامی‌که به جلگه‌های خوزستان می‌ریزد در مسیر جریان خود چنان با حجم عظیمی از زباله‌های شیمیایی آلوده می‌شوند که در جنوب و از جمله در تالاب شادگان دیگر قابل شُرب و نوشیدن نیستند. هم‌ازاین‌رو در هنگام سیل دوستان ما در کارگروه امداد پوران بامعناترین کار را در احداث یک تصفیه‌خانه‌ی آب نمونه در روستاهای مصیبت‌دیده‌ی این منطقه یافتند.
🔸گرمای طاقت‌فرسای تابستانی ناشی از خشکسالی فصلی در شرایط استمرار و خیز پنجم همه‌گیری، قطع مکرر برق و بی‌آبی ناشی از مدیریت ناصحیح منابع طبیعی در متن بحران اقتصادی و معیشتی عمومی، تصویر زیستی «جهنمی» را متبادر می‌سازد و انفجار اعتراض در اینجا رفتاری بهنجار است.
🔹خشکسالی و سیل دو سر افراط وتفریطی بحران آب، در سپهر سیاسی نیز معادل و مصداق دارند. انفعال، سکوت و سازش در برابر انحراف و کژروی از مسیر خیر مشترک، مصلحت ملی و منفعت عام مردمی، تخریب منظم محیط‌زیست، رشد اختاپوسی فساد، و تمرکز قدرت و ثروت در کف اقلیت‌های سیاسی، عقیدتی، طبقاتی و قومی..، سرانجام به انفجار و انقلاب می‌انجامد.
اعتراض علیه بی‌عدالتی، «شوریدن» علیه شوربختی اما همان‌گونه که آلبرکامو می‌گفت هنوز «انقلاب» نیست («می‌شورم پس ما هستیم»... «آنچه شریف است نه خود شورش بلکه آن‌چیزی است که این خیزش درخواست می‌کند»)، فریادی است از سر درد و در اینجا عطش. سرکوب خشن یک اعتراض خشونت‌پرهیز اما می‌تواند آنرا به انفجار قهرآلود بکشاند... راه اجتناب از «سیل» لایروبی مسیل‌ها است!
#فرهیختگان، صدای فرزانگان
خیزش علیه تشنگی
احسان شریعتی
🔸بحران «معیشتی» کشور ما اینک به بحران چهار عنصر سازنده‌ی طبیعت و زیست‌بوم تبدیل و تحویل شده است: بحران‌های آب (خشکسالی و سیل و..)، آتش (برق و بنزین و..)، خاک (زلزله و نشست و..)، و هوا (آلودگی و ریزگرد و..).
از این میان، بحرانِ آب که سال‌هاست توسط کارشناسان، فعالان محیط زیست و مردم به مسئولان حکومت گوشزد می‌شد، در فصل گرما رو به وخامت نهاده است. نتایج و پیآمدهای سوءمدیریت زیست‌محیطی، سیاست‌گذاری‌های معیوب اقتصادی-اجتماعی در طرح‌های تاکنونی توسعه‌ی نامتوازن و ناپایدار، اکنون در آسیب‌پذیرترین نقاط و مناطق کشور به نمایش درآمده است.
🔹خوزستان (همچون سیستان‌وبلوچستان)، نماد یا ویترینِ نمایشِ این بحرانِ عناصر «ابتدایی» است در حالی‌که در برابر تلألوی شهرها و بازارهای برساخته‌ی قدرت‌ها در منطقه، نماد مقاومت در برابر تجاوز نظامی خارجی، ویترین اقتدار ملی و توسعه‌ی کشور در خلیج فارس، منبع ثروت اصلی کشور و پرآب‌ترین استان ایران به شمار می‌آید.
یخش عظیمی از آب‌های کشور هنگامی‌که به جلگه‌های خوزستان می‌ریزد در مسیر جریان خود چنان با حجم عظیمی از زباله‌های شیمیایی آلوده می‌شوند که در جنوب و از جمله در تالاب شادگان دیگر قابل شُرب و نوشیدن نیستند. هم‌ازاین‌رو در هنگام سیل دوستان ما در کارگروه امداد پوران بامعناترین کار را در احداث یک تصفیه‌خانه‌ی آب نمونه در روستاهای مصیبت‌دیده‌ی این منطقه یافتند.
🔸گرمای طاقت‌فرسای تابستانی ناشی از خشکسالی فصلی در شرایط استمرار و خیز پنجم همه‌گیری، قطع مکرر برق و بی‌آبی ناشی از مدیریت ناصحیح منابع طبیعی در متن بحران اقتصادی و معیشتی عمومی، تصویر زیستی «جهنمی» را متبادر می‌سازد و انفجار اعتراض در اینجا رفتاری بهنجار است.
🔹خشکسالی و سیل دو سر افراط وتفریطی بحران آب، در سپهر سیاسی نیز معادل و مصداق دارند. انفعال، سکوت و سازش در برابر انحراف و کژروی از مسیر خیر مشترک، مصلحت ملی و منفعت عام مردمی، تخریب منظم محیط‌زیست، رشد اختاپوسی فساد، و تمرکز قدرت و ثروت در کف اقلیت‌های سیاسی، عقیدتی، طبقاتی و قومی..، سرانجام به انفجار و انقلاب می‌انجامد.
اعتراض علیه بی‌عدالتی، «شوریدن» علیه شوربختی اما همان‌گونه که آلبرکامو می‌گفت هنوز «انقلاب» نیست («می‌شورم پس ما هستیم»... «آنچه شریف است نه خود شورش بلکه آن‌چیزی است که این خیزش درخواست می‌کند»)، فریادی است از سر درد و در اینجا عطش. سرکوب خشن یک اعتراض خشونت‌پرهیز اما می‌تواند آنرا به انفجار قهرآلود بکشاند... راه اجتناب از «سیل» لایروبی مسیل‌ها است!
#فرهیختگان، صدای فرزانگان
صحبت‌های دردناک کاوه مدنی از فاجعه‌ی زیست محیطی حاصل از بحران بی‌خردی جمعی در سطح عالی کشور،
در کلاب میدان آزادی دیشب
جان آگه با #فرهیختگان
در کلاب میدان آزادی دیشب
جان آگه با #فرهیختگان
حکیم قلب‌ها
نوشتاری از محسن فاطمی:
(فوق دکترای روانشناسی از دانشگاه هاروارد آمریکا)
در روزگار انذار که سیلاب خروشان قهر با خود، شتابان، غریو پوچی و بیهودگی را در شریان‌های زندگی می‌چرخاند سخن گفتن از حکیمی که سراپا رافت بود و رحمت دشوار است و باورنکردنی
دشوار از آن جهت که ترسیم حقیقت این حکیم در جولانگاه سطحی نگری های روزگار ما آن چنان با تداعی معانی‌های گره خورده در بسترهای متصلب کج فهمی‌ها و نفهمی‌ها برخورد می‌کند که جداسازی آن کاری طاقت فرساست.
باورنکردنی از آن جهت که هوای سنگین سالوس و تظاهر و تکلف، چشمان آغشته به تشکیک و سوءظن را از جست وجوی ذهنی و خیالی ستاره‌های ناب بازمیدارد.
فرزانه حکیم، #علی_حکیمی ناب بود. ناب بودنش در شعاع حضور معنوی‌اش، در شکیبایی تحسین برانگیزش، در کلام نورانی‌اش، در خلوص خیره کننده معنوی‌اش، در شکیبایی تحسین برانگیزش، در کلام نورانی‌اش، در خلوص خیره کننده‌اش، در دلداری‌های مملو از همدلی‌اش، در نگاه ژرف و پرحکمتش، در پاسخ‌های آکنده از رحمتش، در هدایت سراپا معرفتش، در مصاحبت‌های پرواز و پراشارتش، در رخسار پربشارتش پیدا بود. علی حکیمی را با پارادایم‌های روزگار ما نمی‌توان سنجید. او رایحه معادن رحمت را در جان چشیده بود و صاحبان عقل کامل و ثبات مقام‌شان را دریافته بود. قلب او با نور و قلب خوبان پیوندی ناب را تجربه کرده بود.
چگونه می‌توان علی حکیمی را در بن‌بست‌های چیدمان‌های فکری زمینی تفسیر کرد؟ چگونه می‌توان او را در دور و تسلسل‌های برخاسته از غفلت خود معنا کرد؟
حکیمی ناب بود. دور از ریا و تظاهر، دور از عجب و فرعونیت، دور از کبر و طمع، دور از آز و تزویر. علی حکیمی حاضر بود و پر از پویایی. رافت بود و رحمت، عشق بود و یگانگی، جاری بود در توحید و عرفان
چگونه می‌توان در بازار مکاره تدلیس‌های متورم در بطون قفل‌های بسته حکیمی را جست وجو کرد؟
حکیمی توسع وجود را نشان میداد. انبساط بود و بهجت. ابتهاج بود و کرامت. استوار بود و مطمئن. عظمت بود و زیبایی علی حکیمی پیام آور معنا بود و ایمان، حیات و فضیلت، ژرف‌نگری و بصیرت. او آراسته بود به گوهر ناب صداقت، چشمه سارهای گنج‌های علم. و ساکت بود و خاموش خاموشی‌اش سرشار از راز بود و معنا! چگونه رنج و الم نفهمی‌ها، تحجرها و فهم‌های سخیف را به جان می‌خرید و چگونه در عمق فيهمیدن‌های درونش، آرام و با اطمینان از توکل سخن می‌گفت؟ توصیف این قلب ناب و مهربان که
خود مصداق قلب الهی و عرشی بود در این مقال نمی‌گنجد.
برخلاف تهی مایگانی که با نزدیک شدن به ارزنی از شبه آگاهی، بازار پرطمطراق دعوت به خود را با نمایش‌های گوناگون راه می‌اندازند، حکیمی گمنامی را جست‌وجو می‌کرد. در اوج دانستن، سکوت را پیشه می‌کرد و از کوچکترین تمرکزی بر روی خود گریزان بود. افتاده بود و پر از معنا. به جای دعوت به خود دعوت به خدا می‌کرد. او فلسفه را نه با مغازله با الفاظ بلکه در میدان حکمت عملی تجربه کرده بود و از چشمه سارهای عرفان نوشیده بود.
علی حکیمی سراسیمگی‌های درون را می‌شناخت بهتر از کرن هورناری و فراتر از ویلیام جیمز، پذیرایی عارفانه و غیر مشروط او بس فراتر از روح تعلیمات کارل راجرز بود و عمق حضور او بس ژرف تر از آموزه های الن لنگر. علی حکیمی حکیم قلب ها بود. گوهری مرصع به ایمان، عشق، رحمت، توکل، حکمت و خلوص. حکیمی حکیم انسان عرشی بود. تبلور دعا بود و نیایش، راه آفرین مناجات بود و ذکر، امیدآفرین بود و بشارت بخش، خورشید بود و تابناک. او حکیم قلب‌ها بود.
جان آگه با #فرهیختگان
نوشتاری از محسن فاطمی:
(فوق دکترای روانشناسی از دانشگاه هاروارد آمریکا)
در روزگار انذار که سیلاب خروشان قهر با خود، شتابان، غریو پوچی و بیهودگی را در شریان‌های زندگی می‌چرخاند سخن گفتن از حکیمی که سراپا رافت بود و رحمت دشوار است و باورنکردنی
دشوار از آن جهت که ترسیم حقیقت این حکیم در جولانگاه سطحی نگری های روزگار ما آن چنان با تداعی معانی‌های گره خورده در بسترهای متصلب کج فهمی‌ها و نفهمی‌ها برخورد می‌کند که جداسازی آن کاری طاقت فرساست.
باورنکردنی از آن جهت که هوای سنگین سالوس و تظاهر و تکلف، چشمان آغشته به تشکیک و سوءظن را از جست وجوی ذهنی و خیالی ستاره‌های ناب بازمیدارد.
فرزانه حکیم، #علی_حکیمی ناب بود. ناب بودنش در شعاع حضور معنوی‌اش، در شکیبایی تحسین برانگیزش، در کلام نورانی‌اش، در خلوص خیره کننده معنوی‌اش، در شکیبایی تحسین برانگیزش، در کلام نورانی‌اش، در خلوص خیره کننده‌اش، در دلداری‌های مملو از همدلی‌اش، در نگاه ژرف و پرحکمتش، در پاسخ‌های آکنده از رحمتش، در هدایت سراپا معرفتش، در مصاحبت‌های پرواز و پراشارتش، در رخسار پربشارتش پیدا بود. علی حکیمی را با پارادایم‌های روزگار ما نمی‌توان سنجید. او رایحه معادن رحمت را در جان چشیده بود و صاحبان عقل کامل و ثبات مقام‌شان را دریافته بود. قلب او با نور و قلب خوبان پیوندی ناب را تجربه کرده بود.
چگونه می‌توان علی حکیمی را در بن‌بست‌های چیدمان‌های فکری زمینی تفسیر کرد؟ چگونه می‌توان او را در دور و تسلسل‌های برخاسته از غفلت خود معنا کرد؟
حکیمی ناب بود. دور از ریا و تظاهر، دور از عجب و فرعونیت، دور از کبر و طمع، دور از آز و تزویر. علی حکیمی حاضر بود و پر از پویایی. رافت بود و رحمت، عشق بود و یگانگی، جاری بود در توحید و عرفان
چگونه می‌توان در بازار مکاره تدلیس‌های متورم در بطون قفل‌های بسته حکیمی را جست وجو کرد؟
حکیمی توسع وجود را نشان میداد. انبساط بود و بهجت. ابتهاج بود و کرامت. استوار بود و مطمئن. عظمت بود و زیبایی علی حکیمی پیام آور معنا بود و ایمان، حیات و فضیلت، ژرف‌نگری و بصیرت. او آراسته بود به گوهر ناب صداقت، چشمه سارهای گنج‌های علم. و ساکت بود و خاموش خاموشی‌اش سرشار از راز بود و معنا! چگونه رنج و الم نفهمی‌ها، تحجرها و فهم‌های سخیف را به جان می‌خرید و چگونه در عمق فيهمیدن‌های درونش، آرام و با اطمینان از توکل سخن می‌گفت؟ توصیف این قلب ناب و مهربان که
خود مصداق قلب الهی و عرشی بود در این مقال نمی‌گنجد.
برخلاف تهی مایگانی که با نزدیک شدن به ارزنی از شبه آگاهی، بازار پرطمطراق دعوت به خود را با نمایش‌های گوناگون راه می‌اندازند، حکیمی گمنامی را جست‌وجو می‌کرد. در اوج دانستن، سکوت را پیشه می‌کرد و از کوچکترین تمرکزی بر روی خود گریزان بود. افتاده بود و پر از معنا. به جای دعوت به خود دعوت به خدا می‌کرد. او فلسفه را نه با مغازله با الفاظ بلکه در میدان حکمت عملی تجربه کرده بود و از چشمه سارهای عرفان نوشیده بود.
علی حکیمی سراسیمگی‌های درون را می‌شناخت بهتر از کرن هورناری و فراتر از ویلیام جیمز، پذیرایی عارفانه و غیر مشروط او بس فراتر از روح تعلیمات کارل راجرز بود و عمق حضور او بس ژرف تر از آموزه های الن لنگر. علی حکیمی حکیم قلب ها بود. گوهری مرصع به ایمان، عشق، رحمت، توکل، حکمت و خلوص. حکیمی حکیم انسان عرشی بود. تبلور دعا بود و نیایش، راه آفرین مناجات بود و ذکر، امیدآفرین بود و بشارت بخش، خورشید بود و تابناک. او حکیم قلب‌ها بود.
جان آگه با #فرهیختگان
⭕️ "تا فهمیدم معنای زندگی چیست فیلسوفان ان را عوض کردند".
مصطفی ملکیان
🔹نیاکان ما یک جهان نگری داشتند و تا آخر عمر همان را حفظ می کردند و از جهان نگری های دیگر بی اطلاع می ماندند اما امروزه از موارد بسیار متعدد اطلاع می یابیم. مثلا در خصوص فلان ماجرا چه راهکارهایی بیابیم یا در مقابل فلان مشکل چه کار بکینم. امروزه به راحتی وارد اینترنت می شویم تا ببینیم اندیشمندان مختلف در جای جای دنیا در این زمینه آیا کارهایی کرده اند. آيا انها راهکاری پیدا کرده اند آیا در این زمینه، مقاله یا کتاب هایی منتشر کرده اند یا آنکه آن مشکل را منحل کرده اند به اینها می گویند، ایهام نظری جهان.
🔹جهان روز به روز ایهامش بیشتر می شود. کتابی برایتان معرفی میکنم عنوانش چنین است : "تا فهمیدم معنای زندگی چیست فیلسوفان ان را عوض کردند".
مشکل این است که شاید در یک کتاب بگویند معنای زندگی فلان است ولی شاید همین نویسنده در ویراست دوم کتاب از این دیدگاه عدول کند و بگوید که معنای زندگی چیزی دیگر است. حالا فیلسوفان راه های خیلی خیلی فراوانی را ارئه کرده اند و آدم سرگردان می شود،
🔹 ایهام زندگی کنونی بسیار زیاد است تا قبل از قرن ۲۰ چنین نبود عرفا همواره می گفتند باید در درون تو شهودی حاصل شود تا قرار بیابی و گرنه پشت هر بحث عقلی، یک بحث عقلی دیگری وجود دارد و .... تسلسل.
انسان باید انانیت را رها کند تا رها شود انسان وقتی به یک بحثی می رسد، مطلقا نباید سود خودش را لحاظ کند تا با بصیرت بیشتری اتخاذ رأی نماید و دوم این که باید اتوریته ها را فراموش کند و مرجع ها را کنار بگذارد تا آرامش یابد.
🔹باید بپذیریم بخت و اقبال و تصادف در زندگی اثر دارند. هر چیزی که در زندگی من و شما پیش بیاید و کنش و واکنشهای ما در پیش آمدنشان تاثیری نداشته باشند، اینها را بخت و اقبال و تصادف می گوییم. کنش و واکنش من در خیلی چیزها تاثیر دارند اما در خیلی چیزها هم من را نمی توان دخیل دانست. اینکه پدر من در تصادفی فوت بکند یا یک ورشکستگی برای عموی من پیش بیاید، زلزله ای بشود، بیماری واگیرداری به من برسد و ... به من دخلی ندارد و من تاثیری نداشته ام. پس وقتی که من دخیل نبوده ام بنابراین نباید دلنگران باشم.
عاقلانه ترین واکنش من در این قبیل موارد این است که آنها را بپذیرم و بعضی موقع ها ما این پذیرش را نداریم و همین دلنگرانی ایجاد می کند.
سخنرانی استاد مصطفی ملکیان تحت عنوان چاره جویی برای اضطراب ، جلسه چهارم
جان آگه با #فرهیختگان
مصطفی ملکیان
🔹نیاکان ما یک جهان نگری داشتند و تا آخر عمر همان را حفظ می کردند و از جهان نگری های دیگر بی اطلاع می ماندند اما امروزه از موارد بسیار متعدد اطلاع می یابیم. مثلا در خصوص فلان ماجرا چه راهکارهایی بیابیم یا در مقابل فلان مشکل چه کار بکینم. امروزه به راحتی وارد اینترنت می شویم تا ببینیم اندیشمندان مختلف در جای جای دنیا در این زمینه آیا کارهایی کرده اند. آيا انها راهکاری پیدا کرده اند آیا در این زمینه، مقاله یا کتاب هایی منتشر کرده اند یا آنکه آن مشکل را منحل کرده اند به اینها می گویند، ایهام نظری جهان.
🔹جهان روز به روز ایهامش بیشتر می شود. کتابی برایتان معرفی میکنم عنوانش چنین است : "تا فهمیدم معنای زندگی چیست فیلسوفان ان را عوض کردند".
مشکل این است که شاید در یک کتاب بگویند معنای زندگی فلان است ولی شاید همین نویسنده در ویراست دوم کتاب از این دیدگاه عدول کند و بگوید که معنای زندگی چیزی دیگر است. حالا فیلسوفان راه های خیلی خیلی فراوانی را ارئه کرده اند و آدم سرگردان می شود،
🔹 ایهام زندگی کنونی بسیار زیاد است تا قبل از قرن ۲۰ چنین نبود عرفا همواره می گفتند باید در درون تو شهودی حاصل شود تا قرار بیابی و گرنه پشت هر بحث عقلی، یک بحث عقلی دیگری وجود دارد و .... تسلسل.
انسان باید انانیت را رها کند تا رها شود انسان وقتی به یک بحثی می رسد، مطلقا نباید سود خودش را لحاظ کند تا با بصیرت بیشتری اتخاذ رأی نماید و دوم این که باید اتوریته ها را فراموش کند و مرجع ها را کنار بگذارد تا آرامش یابد.
🔹باید بپذیریم بخت و اقبال و تصادف در زندگی اثر دارند. هر چیزی که در زندگی من و شما پیش بیاید و کنش و واکنشهای ما در پیش آمدنشان تاثیری نداشته باشند، اینها را بخت و اقبال و تصادف می گوییم. کنش و واکنش من در خیلی چیزها تاثیر دارند اما در خیلی چیزها هم من را نمی توان دخیل دانست. اینکه پدر من در تصادفی فوت بکند یا یک ورشکستگی برای عموی من پیش بیاید، زلزله ای بشود، بیماری واگیرداری به من برسد و ... به من دخلی ندارد و من تاثیری نداشته ام. پس وقتی که من دخیل نبوده ام بنابراین نباید دلنگران باشم.
عاقلانه ترین واکنش من در این قبیل موارد این است که آنها را بپذیرم و بعضی موقع ها ما این پذیرش را نداریم و همین دلنگرانی ایجاد می کند.
سخنرانی استاد مصطفی ملکیان تحت عنوان چاره جویی برای اضطراب ، جلسه چهارم
جان آگه با #فرهیختگان
🔘 علت‌العلل بن‌بست موجود و راه خروج از آن
اکبر اعلمی
◻ اگر بخواهم صادقانه نظر و تحلیل شخصی خود در مورد علت‌العلل پدید آمدن وضع موجود و نیز بزرگترین دلیل ناکامی اصلاحات و توسعه سیاسی و اقتصادی در کشور و راهکار خروج از بن‌بست موجود را در چند جمله کوتاه بیان کنم باید گفت که این‌همه ناشی از سه عامل اساسی و کلیدی است؛
▫۱. مبتنی بودن نظام سیاسی بر نظریه "ولایت مطلقه فقیه" ولاجرم ذلیل، حقیر و مقهور بودن اشخاص و نهادهای انتخابی در برابر اشخاص و نهادهای انتصابی غیرپاسخگو؛
▫۲. ایدئولوژیک بودن حکومت و در نتیجه رجحان اولویت‌های ایدئولوژیک بر اولویت‌های معطوف به منافع ملی؛
▫۳. تعیین نظریه؛ "حفظ نظام اوجب واجبات است" به عنوان راهبرد حکومت و در نتیجه وجوب و مشروعیت هرگونه اقدام برای حفظ نظام
◻ از این‌رو مادامیکه این سه مورد تجدیدنظر و اصلاح در قانون اساسی قرار نگیرد، بر طبل اصلاحات و اصلاح‌طلبی کوبیدن توسط قبیله‌های سیاسی در حکم آب به غربال پیمودن است.
به همین سبب نیز ژنرالها و افسران اردوگاه موسوم به اصلاحات نه جرات دارند و میتوانند آنرا به عنوان مطالبات اصلی خود بیان کنند و نه قادرند درجهت اصلاح آن بکوشند، زیرا؛
▫اولا- بانی و طراح هرسه نظریه فوق کسی است که موجودیت، شخصیت، موقعیت و مقام همه آنها مرهون ایشان‌است؛
▫ثانیا- اغلب اعضای مطرح این اردوگاه به نسبت جایگاه و موقعیت خود، در نهادینه شدن این سه‌عامل سهیم بوده‌‌اند. به همین دلیل نیز ملاحظه می‌شود از سال ۷۶ به این‌سو با طرح مطالبات سطحی و پیش‌پا افتاده بنام مطالبات اصلاح‌طلبانه مردم را از توجه به مشکلات اصلی منحرف کرده‌اند.
◻ بنابراین در شرایط کنونی، واقعبینانه‌ترین راه‌حل برای عبور از بن‌بست موجود، این است که #رهبر_جمهوری‌اسلامی، #منافع‌ملی را بر #مطلقه بودن قدرت خود ترجیح داده و پرچمدار اصلاحات ساختاری در کشور شده و با اصلاح قانون اساسی و تجدیدنظر در سه نظریه یاد شده، راه و بستر لازم را برای فائق آمدن بر مشکلات مردم و کشور هموار سازند.
#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست
اکبر اعلمی
◻ اگر بخواهم صادقانه نظر و تحلیل شخصی خود در مورد علت‌العلل پدید آمدن وضع موجود و نیز بزرگترین دلیل ناکامی اصلاحات و توسعه سیاسی و اقتصادی در کشور و راهکار خروج از بن‌بست موجود را در چند جمله کوتاه بیان کنم باید گفت که این‌همه ناشی از سه عامل اساسی و کلیدی است؛
▫۱. مبتنی بودن نظام سیاسی بر نظریه "ولایت مطلقه فقیه" ولاجرم ذلیل، حقیر و مقهور بودن اشخاص و نهادهای انتخابی در برابر اشخاص و نهادهای انتصابی غیرپاسخگو؛
▫۲. ایدئولوژیک بودن حکومت و در نتیجه رجحان اولویت‌های ایدئولوژیک بر اولویت‌های معطوف به منافع ملی؛
▫۳. تعیین نظریه؛ "حفظ نظام اوجب واجبات است" به عنوان راهبرد حکومت و در نتیجه وجوب و مشروعیت هرگونه اقدام برای حفظ نظام
◻ از این‌رو مادامیکه این سه مورد تجدیدنظر و اصلاح در قانون اساسی قرار نگیرد، بر طبل اصلاحات و اصلاح‌طلبی کوبیدن توسط قبیله‌های سیاسی در حکم آب به غربال پیمودن است.
به همین سبب نیز ژنرالها و افسران اردوگاه موسوم به اصلاحات نه جرات دارند و میتوانند آنرا به عنوان مطالبات اصلی خود بیان کنند و نه قادرند درجهت اصلاح آن بکوشند، زیرا؛
▫اولا- بانی و طراح هرسه نظریه فوق کسی است که موجودیت، شخصیت، موقعیت و مقام همه آنها مرهون ایشان‌است؛
▫ثانیا- اغلب اعضای مطرح این اردوگاه به نسبت جایگاه و موقعیت خود، در نهادینه شدن این سه‌عامل سهیم بوده‌‌اند. به همین دلیل نیز ملاحظه می‌شود از سال ۷۶ به این‌سو با طرح مطالبات سطحی و پیش‌پا افتاده بنام مطالبات اصلاح‌طلبانه مردم را از توجه به مشکلات اصلی منحرف کرده‌اند.
◻ بنابراین در شرایط کنونی، واقعبینانه‌ترین راه‌حل برای عبور از بن‌بست موجود، این است که #رهبر_جمهوری‌اسلامی، #منافع‌ملی را بر #مطلقه بودن قدرت خود ترجیح داده و پرچمدار اصلاحات ساختاری در کشور شده و با اصلاح قانون اساسی و تجدیدنظر در سه نظریه یاد شده، راه و بستر لازم را برای فائق آمدن بر مشکلات مردم و کشور هموار سازند.
#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
پادکست گفتمان
با موضوع شرق شناسی و غرب شناسی وارونه
بیژن عبدالکریمی
لینک شنیدن نسخه کامل
https://soundcloud.com/goftman_ir/drabdolkarimi
#فرهیختگان، صدای فرزانگان
با موضوع شرق شناسی و غرب شناسی وارونه
بیژن عبدالکریمی
لینک شنیدن نسخه کامل
https://soundcloud.com/goftman_ir/drabdolkarimi
#فرهیختگان، صدای فرزانگان
ولایت و اقتدار
داريوش محمّدپور
▪️در روایت دکتر سروش، پیامبری و پیامبری کردن معنايی خاص دارد. در فهم دکتر سروش، اين پيامبر است که با تکيه بر «اقتدار»ش می‌تواند جان بگيرد و جان بدهد. اين پيامبر اسلام است که هم‌زمان متمايل است مانند موسی و مانند خضر باشد: مانند موسی تشریع کند و مانند خضر به طرفة‌العینی و به لب‌ترکردنی جان بستاند. و تمام اینها متکی بر تفسیر خاصی است که خود دکتر سروش هم از پيامبری و هم از نیات و خواسته‌های درونی پيامبر اسلام ارایه می‌کند. در پاسخ به اين‌که ایشان چگونه به این نیات و اغراض دست يافته‌اند، دکتر سروش می‌گويد: با توجه به تاریخ و رفتارهای پیامبر. يعنی یک اين‌همانی و نسبت مستقیم ميان رفتار فرد و نيات و فعل و انفعالات روانی و قلبی او برقرار می‌شود. هر تعبیری که از اين نوع تحلیل داشته باشیم، کماکان با نوعی روانکای نبوی مواجهیم.
▪️در روايت دکتر سروش، پيامبر از سويی می‌خواهد موسی‌صفت باشد (به روايت خود ايشان «ما هم از فرعون‌کوبان توايم») و از سموی دیگر می‌خواهد مانند خضر باشد که هر حکمی که خواست صادر کند! پیداست که در روایتی که صوفيان و باطنیان از قصه‌ی موسی و خضر کرده‌اند، چنين تعبيری از پيامبر يا خضر نشده است. مدلول قرآنی آن آيات این نیست که پيامبر مانند خضر می‌تواند جان بستاند. اما آنچه در روایت دکتر سروش می‌بینیم چيزی نيست جز مقلوب کردن عالم ظاهر و باطن و جا به جا کردن عالم تمثيل با عالم واقع یا به عباراتی تأويل معکوس.
▪️اتوريته بدون عقلانيت ناگزير فروکاسته می‌شود به اقتدارگرايی. اگر پيامبر صاحب اتوریته است، چاره‌ای ندارد جز اين‌که در ظرف زمانه‌ی خود و در عين حال با خردمندی پيروان‌اش را به انجام کاری تشويق و اقناع کند. آنچه که مراد من در اين يادداشت بود نشان دادن تفاوت اتوریته و اقتدارگرايی بود. اتوریته از حيث مفهومی به ولايت بسيار نزدیک است و مبنای ولایت ارادت است و دل دادن. حدیث بندگی و دلبردگی است نه حکايت اطاعت و انقياد در برابر شیر نر خونخواره‌ای. اقتدارگرایی از جنس تسليم در برابر آن شیر نر است. تاریخ زمان پيامبر حتی از خلال سیره هم تصویر دیگری به ما می‌دهد.
▪️اتوریته/ولايت با اقتدار و اقتدارگرايی تفاوت دارد. هر جا برای پيش بردن فرمانی، نياز به توسل به شمشير و زور در ميان آمد، اتوريته‌ای در ميان نيست. جایی که امور بدون توسل به زور پيش می‌رود، اقتدار و اقتدارگرايی بی‌معناست. اما خود اتوریته هم می‌تواند تبدیل به اقتدارگرایی شود (به‌ويژه اگر با کاریزما هم آميخته شود).
متن کامل و منبع
https://www.naqdedini.org/140003-03/
#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست
داريوش محمّدپور
▪️در روایت دکتر سروش، پیامبری و پیامبری کردن معنايی خاص دارد. در فهم دکتر سروش، اين پيامبر است که با تکيه بر «اقتدار»ش می‌تواند جان بگيرد و جان بدهد. اين پيامبر اسلام است که هم‌زمان متمايل است مانند موسی و مانند خضر باشد: مانند موسی تشریع کند و مانند خضر به طرفة‌العینی و به لب‌ترکردنی جان بستاند. و تمام اینها متکی بر تفسیر خاصی است که خود دکتر سروش هم از پيامبری و هم از نیات و خواسته‌های درونی پيامبر اسلام ارایه می‌کند. در پاسخ به اين‌که ایشان چگونه به این نیات و اغراض دست يافته‌اند، دکتر سروش می‌گويد: با توجه به تاریخ و رفتارهای پیامبر. يعنی یک اين‌همانی و نسبت مستقیم ميان رفتار فرد و نيات و فعل و انفعالات روانی و قلبی او برقرار می‌شود. هر تعبیری که از اين نوع تحلیل داشته باشیم، کماکان با نوعی روانکای نبوی مواجهیم.
▪️در روايت دکتر سروش، پيامبر از سويی می‌خواهد موسی‌صفت باشد (به روايت خود ايشان «ما هم از فرعون‌کوبان توايم») و از سموی دیگر می‌خواهد مانند خضر باشد که هر حکمی که خواست صادر کند! پیداست که در روایتی که صوفيان و باطنیان از قصه‌ی موسی و خضر کرده‌اند، چنين تعبيری از پيامبر يا خضر نشده است. مدلول قرآنی آن آيات این نیست که پيامبر مانند خضر می‌تواند جان بستاند. اما آنچه در روایت دکتر سروش می‌بینیم چيزی نيست جز مقلوب کردن عالم ظاهر و باطن و جا به جا کردن عالم تمثيل با عالم واقع یا به عباراتی تأويل معکوس.
▪️اتوريته بدون عقلانيت ناگزير فروکاسته می‌شود به اقتدارگرايی. اگر پيامبر صاحب اتوریته است، چاره‌ای ندارد جز اين‌که در ظرف زمانه‌ی خود و در عين حال با خردمندی پيروان‌اش را به انجام کاری تشويق و اقناع کند. آنچه که مراد من در اين يادداشت بود نشان دادن تفاوت اتوریته و اقتدارگرايی بود. اتوریته از حيث مفهومی به ولايت بسيار نزدیک است و مبنای ولایت ارادت است و دل دادن. حدیث بندگی و دلبردگی است نه حکايت اطاعت و انقياد در برابر شیر نر خونخواره‌ای. اقتدارگرایی از جنس تسليم در برابر آن شیر نر است. تاریخ زمان پيامبر حتی از خلال سیره هم تصویر دیگری به ما می‌دهد.
▪️اتوریته/ولايت با اقتدار و اقتدارگرايی تفاوت دارد. هر جا برای پيش بردن فرمانی، نياز به توسل به شمشير و زور در ميان آمد، اتوريته‌ای در ميان نيست. جایی که امور بدون توسل به زور پيش می‌رود، اقتدار و اقتدارگرايی بی‌معناست. اما خود اتوریته هم می‌تواند تبدیل به اقتدارگرایی شود (به‌ويژه اگر با کاریزما هم آميخته شود).
متن کامل و منبع
https://www.naqdedini.org/140003-03/
#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست
فصلنامه نقد دینی
ولایت و اقتدار, فصلنامه نقد دینی
ولایت و اقتدار داريوش محمّدپور ملاحظات نگارنده ناظر بر سه محور زیر است: محمّد عارف...