فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.2K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
هفته گذشته رزا افتخاری به علت سرطان بسیار زود در گذشت. او را از آغاز ماهنامه های کیان و زنان می شناختم. زنی فهیم، مدیر، شوخ طبع، استوار که برای حقوق زنان ایران کوشش فراوانی به خرج داد. در آمریکا هم به فعالیت خود ادامه داد. یکی از جدی ترین فمینیست های ایرانی بود که قدرش آن چنان که حق اش بود شناخته نشد و ارج ندید. خاطره اش برای همیشه گرامی و رحمت خدا بر او باد
اکبر گنجی

جان آگه با #فرهیختگان
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
مصاحبه رز صانعی (جوایز پارسی) با مصطفی ملکیان

جان آگه با #فرهیختگان
او نیز گذشت از این گذرگاه
وان کیست که نگذرد از این راه


عبدالرحیم مرودشتیِ نازنین، روزنامه نگار، مترجم و ویراستار در حوزه فلسفه و دین، دیروز روی در نقاب خاک کشید و رهسپار « هیچستان» شد. دیشب از شنیدن این خبر سخت متاثر شدم، خاطرات انبوه دهه های هفتاد و هشتاد شمسی در «جامعه»، « کیان» و « معرفت و پژوهش» در ذهن و ضمیرم زنده شد و برای دقایقی، آسمان چشمانم بارانی گشت.

سابقه دوستی و مودت ما قدیم بود؛ 24- 25 سال. اولین بار در روزنامه « جامعه» همدیگر را دیدیم و گفتگو کردیم. روزگاری که در موسسه « معرفت و پژوهش» مشغول کار بودم؛ همدیگر را زیاد می دیدیم. ویراستاریِ کتاب «سنت و سکولاریسم» که بیست سال پیش به همت نشر « صراط» منتشر شد، از جمله آثار ویرایشیِ نیکوی مرودشتیِ عزیز بود. خاطرم هست در آن سالها، به پیشنهاد ایشان، بخش.هایی از «حلقات الاصول» سیدمحمد باقر صدر را به اتفاق چند نفر از دوستان همدل می‌خواندیم و مباحثه می‌کردیم؛ که ایشان دانش آموخته حوزه بود و اطلاعات فقهی خوبی داشت. افزون بر این، تسلط زیادی بر زبان عربی داشت. خاطرات شیرین فراوانی از این رفیق سفر کرده دارم؛ درباره دغدغه‌های فلسفی، ایمانی و اگزیستانسیل.اش، بارها با یکدیگر صحبت می‌کردیم؛ خوشفکر بود و پر مطالعه و نکته سنج و «شجاعتِ بودن» در او موج می‌زد. پس از بازگشت از انگلستان، روزگاری که در «موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران» کار می‌کردم، هر از گاهی همدیگر را می‌دیدیم، که آن ایام بیشتر ساکن کویت شده بود. طی ده- یازده سال اخیر که ساکن این سوی کره خاکی شده‌ام؛ از طریق فضای مجازی با یکدیگر در تماس بودیم. از سر لطف و به سبب دیده خطا پوشش، کارک های من و توسعا دیگر نواندیشان دینی را می‌پسندید و سخت بر این باور بود که اگر راهی به رهایی باشد در این دوران پر تلاطم و پر تب و تاب، عبارتست بازخوانی انتقادی سنت و بدست دادن روایتی اخلاقی، انسانی و عرفانی از میراث پسِ پشت. چند ماه پیش، نوشته اش را درباره بیماری سرطان لوزالمعده اش (استیج ۴) خواندم. جسارت و اصالت و حریت و سبکبالی.اش را در دل ستودم. روشن بود که به پیشرفت بیماری‌اش وقوف دارد و به تعبیر خودش مرگ را در آستانه گلچین کردن می‌دید؛ گویی که به عیان چشیده بود «مرگ در آب و هوای خوش اندیشه نشیمن دارد»، « مرگ مسئول قشنگی پر شاپرک است» و « گاه در سایه نشسته است به ما می نگرد»؛ از اینرو با خود زمزمه می‌کرد: « در نبندیم به روی سخن زنده تقدیر که از پشت چپرهای صدای می‌شنویم». دوست نازنینی مرا از احوال ناخوش او با خبر کرد. به رغم ضعف جسمانی‌ای که بر عبدالرحیم مستولی گشته بود، توفیق یافتم در چند ماه اخیر دو نوبت با یکدیگر گفتگو کنیم. فضای این گفتگوها، هیچوقت از خاطرم محو نمی‌شود؛ خصوصا گفتگوی نخست که نیم ساعت به درازا انجامید. رها شدگی و سبکبالی در او موج می‌زد و به تعبیری که در آیین ذن آمده، در حال ممارست « زنده مردن» بود؛ گسستن ذهن از جهان و تعلقات و حالت بی ذهنی را چشیدن و مزه مزه کردن و به استقبال مرگ رفتن و انرا بخشی از زندگی انگاشتن و « پیشرفتگی حجم زندگی در مرگ» را بوییدن و برای رفتن و پای در سفر بی بازگشت گذاشتن، آماده شدن. از آنجایی که به علایق عرفانی من وقوف داشت، درباره مکتب عرفان خراسان و ربط و نسبت آن با مکتب عراق و مکتب نجف با یکدیگر گفتگو کردیم و از نکته سنجی هایش استفاده کردم. این اواخر به همت دو تن از دوستان عزیز، به عضویت حلقه « دیدگاه نو» در آمد. قرار بود در محفل مجازی انسی، به اتفاق دوستان و یاران با یکدیگر، گفتگوی مجازی ای داشته باشیم که متاسفانه احوال ناخوش جسمیِ او، این مجال را به ما نداد و دیدارمان به قیامت افتاد. در سوگ دوست نشستن، سخت است؛ سوگواری در غربت و از راه دور، سخت تر و تلخ تر. گویی حافظ، برای چنین اوقاتی سروده:

دانی که چیست دولت دیدار یار دیدن
در کوی او گدایی بر خسروی گزیدن
از جان طمع بریدن اسان بود ولیکن
از دوستان جانی مشکل توان بریدن


افسوس که مردوشتی عزیز، زود و نابهنگام رفت و « پشت حوصله نورها دراز کشید». خدایش رحمت کند. اکنون که میان من و او فرسنگ ها فاصله است، پیام پر از مهر و حزن خود را به گوش باد صبا می خوانم؛ مگر به مزار پاکش در کویت برساند. برای خانواده محترم مرودشتی و بستگان و دوستانش، صبر بر این مصیبت را به دعا از جان جهان خواستارم:

" ما بی تاب و نیایش بی رنگ
ما هسته پنهان تماشاییم
ز تجلی ابری کن، بفرست، که ببارد بر سر ما".

سروش دباغ

#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
👍1
این تقریر دکتر مهرآئین از کلاف حاکمان در ایران، آن گره‌های اجتماعی که این جماعتِ تباهِ نابخرد آفرید‌ند و خود درحلقه‌هایِ توبرتویش به دام افتادند را بیان می‌کند، که برای کسانی که علائق ژرفایی به "امرسیاست" دارند می‌تواند شنیدنی و آموختنی باشد.

دکتر مهرآئین در این بازنماییِ خویش، وامدار سنگین مفاهیم و انگاره‌های میشل‌فوکو است. ازاین روی شنیدن این گفتار برای آشناییِ اجمالی با آفاق گفتمانِ فوکویی از "نقدقدرت" هم مفید است.

سخنان مهرآئین "خوراک‌عام" نیست، اما از این واقعیت نباید غافل بود که تحلیل‌هایی ازاین دست که به یاری مفاهیم‌وانگاره‌هایی تجریدی در عرصه دانش‌اجتماعی طرح می‌شوند، را "مردم" ممکن است "نفهمند" (که غالبا نمی‌فهمند)، اما بی‌آنکه بر زیروبالاهای اندیشگی‌ِ آن ادراکِ خودآگاه داشته باشند، آن را "زیسته‌اند و می‌زیند". این است که نمی‌توان این بحث‌ها را مصداق "افاضات روشنفکری" پرت‌وپلایی دانست که در پیش‌از انقلاب در حلقه‌های روشنفکریِ ایدئولوژی‌اندیش باب بود. این بینش‌ها و تحلیل‌ها از خاکِ زیست‌ِاجتماعی درآمده‌اند، همان خاکی که مردم رویش زندگی می‌کنند.
این نکته بسیار اساسی، بیانگرِ آن تفاوتی است که دانش‌اجتماعیِ هرمنوتیک‌بنیادِ نیمه دوم قرن بیستم تا امروز را از دواعیِ اجتماعی ایدئولوژی‌بنیادِ قرن نوزدهمی ممتاز می‌کند.

تناظرهایی که مهرآئین جابجا بین انگاره‌های فوکویی و وضعیت موجود نابهنجار اجتماعی/سیاسی ما برقرار می‌کند، علاوه بر یاری به فهم تعابیرِ گهگاه پیچیده فوکو، چشم‌انداز نویی را در نگاه به کثافت اجتماعی که ولایت‌فقیه برآورد، هم تدارک می‌کند.

البته اولیای حکومت ضایع‌تر از آن هستند که مباحث بسیار ساده‌تر از این را هم فهم بکنند، زیرا اینان نیروهایِ واپس‌مانده قبایلیِ تهاجم کرده به سپهر حیات‌اجتماعی نیمه‌متجدد ایران بودند و هستند. اما آن توجه که "اینتلیجنسیا"ی ایران امروز به بحث‌هایی ازاین دست دارد، نشان دهنده گسلِ بسرعت فراخ‌شونده بین سپهر خشمگین "اینتلیجنسیا"ی ایران (علاوه بر بدنه اجتماعیِ انباشته از انزجار) با بدویتِ حکومتیِ جاری است.

این گسل کار خودش را خواهد کرد، نه دیر که زود‌! بااین وجود، این لزوما به معنای "فردای‌بهتر" نیست، مگر آن‌که "بلوغ‌ملی" به حدی رسیده باشد که حاکمیت‌ای شایسته‌تر را برآورده و او را در جهت بسامان کردنِ فجایع عظیم و متکثری که چهل‌وچند سال حکومت نابخردی و بدویت ببارآورد، حمایت همه‌جانبه کند.
https://t.me/arshivefarhikhtegan/624

علی صاحب‌حواشی

#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
یکبار حاج‌محمد نخجوانیِ هفتادساله با نشان دادن قوطی سیگار نقره‌اش به پدرِ پانزده ساله گفته بود: "احمد! بهت میگن این نقره است! همینجوری قبول نکن، گوشه‌اش را بخراش تا ببینی آیا آن زیرش هم نقره است یاکه مس است". بعدها پدر می‌گفت که این بنیان بی‌دینیِ "حاج‌محمدآقا" بود!

آن مرجعیت‌مداری که در ساختار ذهن اولیای حکومت هست، می‌گوید واکسن من ۹۱.۲٪ موثر است و انتظار دارد مردم هم مثل خودش مرجعیت‌باور باشند تا بپذیرند، درحالی‌که مردم چنین نیستند.
آن حرکتِ "آگاهی" که مردم را به اینجا رسانده است که بخواهند تا "ادعا‌های" مرجعیت توسط مراجع‌متعدد مستقل نیز "تائید" گردد، فراورده مدرنیته‌ای است که دراین یک‌صدوپنجاه سال درمیان توده‌های ایرانیان جاخوش کرده است.

حاکمان مرجعیت‌مدار ما از این "آگاهی‌تاریخی" ملی هم جامانده‌اند که نمی‌فهمند چرا مردم بدون انتشار جزئیات تحقیقات حضرات که آنان را بدین نتیجه رهنمون شد، و بدون نقد شدن آن جزئیات توسط مراجع علمی مستقل ملی و جهانی، ادعاهای آنان را به هیچ (یا تقریبا هیچ) می‌گیرند.

این نفهمی، حاصل آن عقب‌ماندگیِ تاریخی آنهاست. فرقی هم نمی‌کند که تحصیلکرده باشند یا کم‌سواد و بی‌سواد. زیرا مرجعیت‌مداری ارتباط وثیقی با تحصیل‌کردگی ندارد. مرجعیت‌مداری گونه‌ای از "گرایش‌به ایمان" است که ویژگی انسان پیشامدرن بود، انسان‌مدرن این گرایش را از دست داده‌است تا آنقدر اهل تردید و موشکافی باشد که واژه "ایمان" برایش به آستانه "مهمل‌شدن" برسد. درست ازاینروست که متالهان مدرن (عمدتا پروتستانت) دیگر برخلاف پیشینیانِ پیشامدرن‌شان واژه "ایمان" را به "باورِ جازم" معنا نمی‌کنند، بلکه آن را به "امید" تحویل می‌کنند؛ کاری ندارم که چنین تحویل‌ای تا چه مایه رقت‌انگیز تواند که بود.

آنچه مدرنیته انسان را از مغاک مرجعیت‌مداری، که همیشه کور و نادان است، برون کرد - سوای تجربه‌تاریخی‌ای که اروپا را به بی‌بنیادی دواعی کلیسا رهنمون شد - این هم بود که این آگاهی را برآورد که هرگز باور و تلقی یک‌نفر یا چندنفر نمی‌تواند مُعَّرف "حقیقت" باشد، بلکه نزدیک شدنِ حداکثری (هرچند نرسیدنِ مطلق بدان) به "حقیقت" در گرو "خردجمعی" است.
انگاره "خردجمعی" در جهان پیشامدرن هرگز وجود نداشت؛ آن جهان آفاق پیامبران و فرهمندانِ مرجع بود، همان‌ها که مردم چشم‌به دهان‌‌هایشان دوخته بودند. چشم امروز مردمان مدرن به دهان "خردجمعی" است و نه فرهمندانِ خودخوانده.

آدم‌های پیشامدرن از فهم این نکته آگاهی تاریخی، یا عاجزند و یا که از آن در خشم‌اند. اما "واقعیتِ" هستی کمترین اعتنایی به عجز یا خشم ایشان ندارد و حکم ازاله تاریخی آنان از سپهرانسانی رقم خورده است.
https://t.me/arshivefarhikhtegan/625

علی صاحب‌حواشی


جان آگه با #فرهیختگان
آینده حکمرانی در ایران[v.Final].pdf
1.8 MB
آینده حکمرانی در ایران!

کاری از: بنیاد توسعه پایدار ایران
نویسنده: کوروش برارپور
موضوع: اعتراضات خیابانی و خشونت‌پرهیز مردم ایران
شکل اثر: پاورپوینت(پی‌دی‌اف شده)
تعداد صفحات: ۶۰
تاریخ انتشار: ۱۶آبان۱۳۹۹
ناشر:کانال تلگرامی ایران و ابرچالشهای آینده



✅این مقاله به آینده‌نگاری و نظریه‌پردازی حول آینده‌های ممکن، محتمل، باورپذیر و مطلوب ِحکمرانی در ایران می‌پردازد.
✅مخاطبان این مقاله دربرگیرنده طیف گسترده‌ای از رهبران، مردم، نخبگان، دانشگاهیان، صاحبان کسب‌وکار، رسانه‌ها، احزاب، NGOها و معترضان خشونت‌گریز خیابانی است.
✅درشرایطی که آینده ایران در هاله‌ای از ابهام و نا-اطمینانی قرار دارد، نویسنده مقاله کوشیده تا پاسخهایی روشن در برابر پرسشهای پیش ِروی ایرانیان قراردهد.
✅پرسشهایی چون:
🔸آینده ایران چه خواهدشد؟
🔸آیا اوضاع معیشت ما بهتر خواهدشد؟
🔸آیا اعتراض بکنیم یا نکنیم؟!
🔸آیا اعتراضات ما حاکمان را به پاسخگویی واخواهد داشت یا خیر؟!
🔸و ... ؟!

#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
بیانیهٔ انجمن علمی فلسفهٔ دانشگاه تهران پیرو انتشار کتاب جدید دکتر محمود خاتمی

اخیراً کتابی از دکتر محمود خاتمی با عنوان ابن‌عربی و آموزهٔ اعیان ثابته توسط نشر علم منتشر شده که روی جلد آن زیر نام مؤلف با قلمی درشت عنوان «استاد دانشگاه تهران» درج شده است. انجمن علمی فلسفهٔ دانشگاه تهران بر خود لازم دیده چند نکته را برای اطلاع عموم بیان کند:

۱. در سال ۱۳۹۳ مشخص شد دکتر محمود خاتمی، استاد وقت فلسفه در دانشگاه تهران، در نوشته‌های خود مرتکب دستبرد فکری گسترده‌ای شده‌اند. این مسئله میان اهالی فلسفه در ایران واکنش‌های بسیاری برانگیخت و ازآنجاکه برخی از این دستبردهای فکری در مکتوبات انگلیسی ایشان انجام شده بود در جامعهٔ جهانی فلسفه نیز مطرح شد.

۲. در تاریخ ۱۰ آذرماه سال ۱۳۹۳ دانشگاه تهران در بیانیه‌ای اعلام کرد دستبرد فکری «یکی از اعضای هیأت علمی دانشگاه تهران» را بررسی خواهد کرد، نتیجه «جهت تنویر افکار عمومی اعلام خواهد شد» و این دانشگاه «در صورت اثبات تخلف مزبور، برخورد قاطعانه و قانونی را با فرد متخلف انجام داده و با ارجاع موضوع به مراجع ذیصلاح از انجام رفتارهای غیراخلاقی و غیرحرفه‌ای تبرّی خواهد جست.» متأسفانه پس از سپری‌شدن بیش از ۲۰۰۰ روز از انتشار این بیانیه نتیجهٔ این بررسی منتشر نشده است و اطلاعی از ارجاع موضوع به مراجع ذی‌صلاح در دست نیست. بررسی این موضوع و/یا انتشار نتیجهٔ آن در سریع‌ترین زمان ممکن خواستهٔ این انجمن و جامعهٔ فلسفهٔ ایران است.

۳. به‌رغم آنکه نام دکتر خاتمی هنوز در سیاههٔ اعضای هیئت علمی گروه فلسفهٔ دانشگاه تهران در وبگاه رسمی دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی این دانشگاه ذکر شده است و بنابراین به نظر می‌رسد ایشان هنوز رسماً عضو هیئت علمی این دانشگاه‌اند، دکتر خاتمی از زمان عمومی‌شدن دستبردهای فکری‌شان نه در دانشگاه تهران تدریس کرده‌اند و نه در راهنمایی و داوری پایان‌نامه‌ی دانشجویان این دانشگاه نقشی داشته‌اند. از این رو در عمل نمی‌توان ایشان را استاد دانشگاه تهران دانست.

۴. انتساب عنوان «استاد دانشگاه تهران» به دکتر خاتمی، وهن این دانشگاه است. موجب تأسف است که تا کنون اولیای این دانشگاه و اعضای هیئت علمی گروه فلسفهٔ آن، نسبت به این مسئله هیچ حساسیتی نشان نداده‌اند.



#فرهیختگان، صدای فرزانگان
اندر امتناع صد خرمن گل دماغ‌پرور*

علّامهٔ قزوینی از زمان حیات تا همین امروز نه فقط شناخته به فضل و دقّت، بلکه مثال و نماد این صفات بوده‌است. جز نقل‌قول‌ها و حدیث دیگران، «نمود نوشتاری» بزرگی قزوینی چیست؟
قزوینی در تمام عمر خود عملاً «کتاب» ننوشته! «بیست مقاله» اسمش هم نشان می‌دهد که مجموعهٔ مقالات اوست. جز این مقالات (و مقالاتی که پس از درگذشتش چاپ شد)، آنچه قزوینی منتشر کرده‌است همان تعلیقاتش بر کتاب‌هایی‌ست که تصحیح کرده‌است. سال‌ها پس از درگذشت او بود که «یادداشت‌های قزوینی» و «مسائل پاریسیّه» در ۱۰ و ۴ جلد منتشر شد. این یادداشت‌ها نشان می‌دهد که آن تعلیقات، مثلاً در «جهانگشا»، در چه مطالعه و دقّتی «ریشه» داشته‌است. ولی قزوینی خود در تبدیل هرچه خوانده‌بود به «اثر» عجله نداشت. می‌دانست که نقطهٔ قوّتش در احاطه و دقّتی‌ست که در کشف و استنباط فکت‌های تاریخی و ادبی دارد، و می‌دانست همین برای جایگاه بلندش کافی است. همین بود که برای نوشتن یک تعلیقه دو سال جست‌وجو می‌کرد و یک مقاله را در ظرف پنج سال می‌نوشت و وسوسهٔ آفریدن آثار بیشتر یا متنوّع نداشت.
بزرگان دیگر ما الزاماً در حدّ قزوینی وسواس نوشتن نداشته‌اند، ولی باز اغلب حاصل کارشان بیرون از مقالات، کتاب‌هایی کم‌شمار است. فروزانفر جز آنچه حول مولانا نوشته، یک «سخن و سخنوران» دارد و خانلری -که توانی ذاتی در سازمان‌دهی داشت- یک اثر «کلاسیک» در «تاریخ زبان فارسی» دارد و کارهای عروض و دستورش هم در همین زمینهٔ زبان‌شناسی است. آثار ارزشمند و مهم مینوی هم -که به اقتضای روزگار یا حس ضرورت، آثار فراوانی تصحیح و ترجمه کرده- مجموعه مقالات اوست، از «پانزده گفتار» تا «مینوی بر گسترهٔ ‌ادبیات فارسی» (که باز مدت‌ها پس از مرگش منتشر شد) و حتی آثار همایی (که‌ شاید در بین این بزرگان نزدیک‌ترین فرد به تعریف سنّتی ادیب -که با پژوهشگر منافات دارد- باشد و تنوّع آثارش هم نشانهٔ همین است) هر یک حاصل سال‌ها غور او در موضوعی و بر کتابی یا فردی است و این‌ها تنها مثال‌ها نیستند. بزرگان «کثیر الاثر» هم عملاً یکی دو کار مهم و ماندگار دارند، حتّی اگر عالم و متفکّر کم‌نظیری مانند محمّدعلی فروغی باشند.
تاریخ هم نشان می‌دهد حتی در گذشته که علم محدودتر و جامع العلوم شدن ساده‌تر بوده، غالباً از اسماعیل بن احمد جرجانی تا شهمردان بن ابی‌الخیر و کیکاووس بن اسکندر با نوشتن همان یک یا دو اثر (و گاه آثاری در زمینه و ادامهٔ اثر اصلیشان) نام‌بردار و جاودان شده‌اند.
گسترهٔ جغرافی هم -که در بند الزامات فرهنگی ما نیست- همین را می‌گوید. هنینگ و مینورسکی آثار اصلیشان تک‌نگاری‌ها و مقالاتی در یک یا دو زمینه است و اهمّیّت نویسندگان بزرگی مثل فوشه‌کور و لازار در کتاب‌هایی است که در شاخه‌هایی از یک ریشه نوشته‌اند. در اغلب علوم خیلی اوقات حاصل سال‌ها و بلکه یک عمر پژوهش و تفکّر فرد یک کتاب یا یکی دو مقاله است که برای تکان دادن دنیا کافی است. سوسور و آدام اسمیت و داروین و مندل و اینشتین و حتّی مریم میرزاخانی را می‌شود برای این مدّعا مثال زد.
در روزگار خود ما، دو محقّق پرکار ایرانی که باید از جدّیّت و پویایی ایشان بسیار آموخت، جلال خالقی مطلق و علی‌اشرف صادقی، هردو آثار اصلیشان ده‌ها مقاله در یک یا دو زمینهٔ مشخص است و گذشته از کتاب‌هایی شامل مجموعه‌ای از آن مقالات، تنها یک دو کتاب کم‌حجم ولی مهم دارند.

این مقدّمهٔ بلند نتیجه‌ای مختصر دارد:
موتور محرّک پژوهشگر «پرسش» است. پرسش‌ها و یافته‌های دیگر «محصول جانبی» جست‌وجو در پی یافتن پاسخ پرسش اصلی است. اگر یافته‌ها در همان زمینهٔ پژوهش اصلی باشد به عمیق‌تر شدن آن می‌انجامد و اگر «تصادفاً» در زمینهٔ دیگری باشد گاه آن‌قدر مهم هست که بتوان از آن مقاله‌ای پرداخت و گاه چنین نیست و یادداشتی از آن بر جای می‌ماند تا شاید روزی تکمیل شود یا نشود. از کسانی که هر دو سال کتابی منتشر می‌کنند، کسانی که در هر زمینه‌ای چیزی می‌نویسند، و آن‌ها که کارشان مستقیماً کتاب می‌شود، بی آن که «روند» پژوهش ایشان در مقالات معلوم باشد، انتظار عمق مطالعه و کیفیّت بالا بیهوده است.
نمونه‌های فراوانی از این قبیل افراد امروزه همه جا هستند و کارشان به بنجل بودن معروف است. اگر خیال می‌کنیم استثنای فوق‌بشری‌ای هست که ممکن است شکل کارش عین بقیه باشد ولی حاصلش ناگهان نه بنجل که شاهکار از آب درآید، احتمال این که رنگمان کرده‌باشند بیشتر است. کسی می‌تواند اثری به اهمیّت «سبک‌شناسی» یا «تکوین زبان فارسی» بیافریند که‌ آن «یک» موضوع سال‌ها و بلکه یک عمر در پس‌زمینهٔ تمام مطالعات و تفکّراتش باشد.
علی شاپوران

*اشاره است به بیت
یک دسته گل دماغ‌پرور
از خرمن صد گیاه بهتر

#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست
پیام عبدالناصر همتی پیرامون وضعیت اقتصادی کشور

✳️قصد نداشتم تا پایان دولت دوازدهم نقدی بر سیاست‌های اقتصادی دولت مستقر داشته باشم. ولی نگرانی از تأثیر عمیق برخی بی‌عملی‌ها که احتمالا بدلیل عدم وجود انگیزه کافی و وجود برخی ناهماهنگی هادر تیم اقتصادی فعلی حادث شده و تبعات ناگوار آن بر معیشت مردم و آینده اقتصاد کشور ، ناگزیرم نکاتی را تذکر بدهم. این نکات را البته پیش از این به نوعی بصورت خصوصی به دولتمردان مستقر تذکر داده‌ام اما بدلیل عدم مشاهده تغییر در رویه تصمیمات اقتصادی، بصورت عمومی آنها را منتشر می‌کنم شاید مؤثر افتد و گره ای از زندگی مردم بگشاید:

1️⃣ روند انتشار پول پرقدرت در ۴ ماه ابتدایی سال ۱۴۰۰ بسیار نگران کننده است و اگر سریعا تغییر نکند تبعات بزرگی خواهد داشت. دلیل این رشد، عمدتاً استقراض بی‌رویه دولت از بانک مرکزی در قالب تنخواه هایی است که چشم‌اندازی برای تسویه آن ها وجود ندارد. در اواخر سال ۱۳۹۹ نیز تأکید کردم که منابع بودجه ۱۴۰۰ غیر واقعی است و کسری زیادی
دارد و تأمین افزایش حدود ۱۰۰ درصدی هزینه‌های بودجه ۱۴۰۰ نسبت به سال
قبل امکان پذیر نیست. اما چرا مجلس و دولت در خصوص کنترل هزینه های بودجه اقدام نکردند، بحث جداگانه‌ای است.

2️⃣مشخص بود که در بخش هزینه ها رشد بی‌سابقه آن قابل تأمین نیست و در سمت منابع بودجه نیز نمی‌شود بر صادرات نفت خام و میعانات و درآمدهای ارزی ناشی از آن حداقل در ۴ ماه ابتدایی حتی با وجود گشایش در مذاکرات حساب کرد.

3️⃣بر اقتصاددانان مسجل بود که باید فروش اوراق بدهی از سوی دولت بعنوان تنها راه تامین مالی غیرتورمی کسری بودجه در ۴ ماه ابتدایی جدی گرفته شده و بایستی حداقل ماهانه بیش از ۱۲ هزار میلیارد تومان اوراق در ۴ ماه اول فروخته می‌شد و البته اقدامات و واگذاری‌های دیگر هم در دستور کار قرار می‌گرفت. اما متاسفانه همانند سال ۱۳۹۹ باز این مهم در ماه‌های ابتدایی سال بدلیل تعلل جدی گرفته نشد و در طی ۴ ماه صرفا ۴۹۶۰ میلیارد تومان اوراق بدهی فروخته شده است. همین رقم در همین تاریخ در سال گذشته که من انتقاد می‌کردم که کم فروخته شده حدود ۱۰ برابر رقم فعلی و برابر ۴۲۶۱۵ میلیارد تومان بود. بدیهی است که اگر پرداخت ماهانه از محل فروش اوراق به خزانه انجام نگیرد، فشار بر بانک مرکزی و انتشار پول پرقدرت قطعی خواهد آمد و شوربختانه همینطور هم شده است. من از ذکر اعداد محرمانه در این گزارش عاجزم ولی لازم است نسبت به این رویه سریعاً تجدید نظر شود .

4️⃣نکته مهم دیگر افزایش بین ۶۰ تا ۱۰۰ درصدی قیمت بین المللی کالاهای اساسی مختلف، خصوصاً نهاده‌های کشاورزی، به دلیل تأثیر ادامه‌دار شیوع جهانی ویروس کرونا و افزایش نیاز به ارز برای تامین منابع لازم برای خرید این نهاده‌ها است. به عبارت دیگر ۸ میلیارد دلار منابع تعیین شده در بودجه ۱۴۰۰ برای تأمین کالاهای اساسی و دارو کفاف میزان ارزی را که برای واردات ضروری است، نمیدهد و علاوه بر فساد ارز ترجیحی، سبب ایجاد کمبود کالا در کشور خواهد شد.

5️⃣واقعیت فوق بدین معنا است که اگر هرچه زودتر موضوع تأمین ارز ۴۲۰۰ برای کالاهای اساسی تعیین تکلیف نشود تا این بخش از کالاهای بسیار ضروری کشور و مردم از طریق منابع صادرات غیرنفتی و با نرخ بازار ثانویه ارز تأمین گردد،بروز کمبود در کشور گریزناپذیر است. خصوصا که مطالعات معتبر نشان میدهند که علیرغم تأثیرات مثبت اولیه آن،به تدریج بخش عمده رانت ناشی از این ارز ترجیحی در طول زنجیره واردات، تولید و توزیع جذب شده و به مصرف‌کننده نهایی اصابت نکرده است.

6️⃣از دیگر سو وجود بلاتکلیفی و تعلل در تصمیم‌گیری بین دو دولت ۱۲و۱۳چه در چشم‌انداز مذاکرات و چه در نحوه تأمین بودجه ریالی وارزی مورد نیاز کشور درحال دمیدن بر تنور افزایش خلق نقدینگی است که معیشت مردم را با چالش جدی مواجه خواهد کرد.

7️⃣در پایان ضمن درخواست عاجزانه از سیاست‌گذاران اقتصادی برای انجام اقدامات ضروری فوق برای عدم ایجاد مشکل در زندگی و معیشت مردم در ماه‌های آتی، تذکر می‌دهم که فارغ از اینکه دولت تغییر خواهد کرد،نباید اجازه داد که ریشه اتحاد دولت-ملت در حوزه اقتصاد گسسته شود و مطمئن هستم که با تغییر حکمرانی اقتصادی ،سیاست‌ها و نیز جهت‌گیری درست، رشد سریع اقتصاد ایران در سال‌های آتی امکان‌پذیر است.


جان آگه با #فرهیختگان
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
از رویش ها و امیدهای حاکمیت اصولگرایان !

اگر محمدهادی همایون "استاد" دانشگاه امام صادق این حرفها را در رسانه کشوری آزاد زده بود، از صلاحیت علمی خلع و از دانشگاه اخراج می‌شد.


#فرهیختگان، برای آگاهی
گریز از سیاست، ستیز با اخلاق

محمدمهدی مجاهدی

در این مصاحبه استدلال شده است چرا پناه بردن به اخلاق سیاست‌ستیز و اخلاق سیاست‌گریز، هیچ‌یک، پویشی اخلاقی نیست، بلکه، پوششی است برای گریزی ناخودآگاه یا خودآگاه از مسؤولیت سیاسی و مدنی در قبال خیر عمومی. هم‌چنین، با نشان دادن پیوستگی ترازهای خرد و کلان اخلاق مسؤولیت، استدلال شده است که یک‌پارچگی اخلاقی مستلزم پیروی از اخلاق سیاست‌پذیر در همه‌ی ترازهای زندگی مدنی است.


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
نامه‌ی سرگشاده‌ی استاد ابراهیم منهاج دشتی به آیت الله صافی گلپایگانی

به نام خدا و باتشکر از حضرت آیت الله صافی گلپایگانی که در صدد دفاع از مردم افغانستان یعنی شیعیان آنجا بر آمده که در معرض خطر کشتار طالبان وامثال آنها قرار گرفته اند و به جامعه جهانی و سازمان ملل و سازمان کنفرانس اسلامی و دولت جمهوری اسلامی ایران هشدار داده اند که در صدد دفاع از مردم افغانستان برآیند.
ولی آیا حضرت آیت الله به علت این گونه فتنه‌ها در افغانستان و پاکستان هم توجه کرده اند؟ یا اینکه به مبارزه با معلول اکتفا نموده‌اند و از مسؤلیت مبارزه با علت خود داری می‌ورزند؟ آیا برخی از شیعیان آنجا نقشی در این فتنه‌ها نداشته و ندارند و همه تقصیر به گردن طالبان افراطی است؟ مگر نه اینکه برخی از شیعیان افراطی آنجا با تاثیر پذیری از برخی از مطالبی که در بعضی از کتابهای منسوب به مجلسی آمده، تندروی‌هائی درباره خلفا و زوجات و حضرت پیغمبر ص روا می‌دارند که در شأن یک مسلمان نیست و باعث خصومت و فتنه بین مسلمین می‌شود؟ چرا علمای اسلام و مراجع تقلید به خصوص مراجع تقلید خود افغانستان اقدام به نصیحت و ارشاد اینها نمی‌کنند؟ آیا چنین امری به عهده علما است یا جامعه جهانی و دولت‌ها؟
مرحوم آیت الله شیخ آصف محسنی در این زمینه ارشادات خوبی داشت ولی علمای دیگر در این زمینه با ایشان همکاری نکردند. در این سال‌های اخیرکسانی از سر دلسوزی در صدد توجه دادن به این مشکل برآمدند ، ولی از طرف افراطی‌های متعصب کوتاه فکر مورد هجمه و اهانت قرار گرفتند و علمای بزرگ هم کسر شأن خود دانستند که به این مسائل ورود کنند و در نتیجه مدیریت این گونه افکار به دست یک عده هوچی افتاد. و افراد خیرخواه و آگاه به مسائل روز که نگران عواقب سوء و سوء استفاده اجانب از این اختلافات بودند و به نحوی در صدد تعدیل بعضی تندروی‌ها برآمده بودند ، مورد اهانت قرار گرفته و بدون تامل و با کمال بی حیائی متهم به وهابیگری شدند. و علما و مراجع هم از ترس زبان بدگویان و برای حفظ شؤن خود در بین عوام مهر سکوت بر لب زدند.
آیت الله صافی به خوبی به یاد دارند که چه جنجالی بر سر کتاب شهید به راه افتاد و نویسنده فاضل آن مرحوم صالحی نجف آبادی چگونه مورد اهانت قرار گرفت و حتی مرحوم آیت الله منتظری و مرحوم آیت الله مشکینی نیز به خاطر دفاع از حیثیت او بی نصیب از اهانت و تهمت نماندند. مگر غیر از این بود که اینها نگران عواقب سوء افراطی گری بودند و در صدد این بودند که از تندروی‌های بعضی روضه خوانها بکاهند و جلو بعضی فتنه‌ها بگیرند.
چرا ما همیشه با معلول مبارزه می‌کنیم و از علت‌ها چشم پوشی می کنیم؟!
چرا بزرگانی مانند مرحوم آیت الله سید محمد حسین فضل الله و عده‌ای دیگر که در صدد توجه دادن به این فتنه‌ها و مفاسد مترتبه بر آنها برآمدند از طرف برخی علما و روضه خوانها مورد اهانت قرار می‌گیرند و به اصطلاح بایکوت می‌شوند.
غریب این است که بعضی از کسانی که خود آتش بیار معرکه فتنه بین شیعه و سنی هستند حالا دفترشان در کابل در صدد دفاع از شیعیان افغانستان برآمده است. آیا شما خود با نشر افکار تندروانه خود عامل این فتنه ها نیستید و آب به جوی فتنه‌گران بین المللی نمی‌ریزید. واقع امر این است که شما سر شاخه نشسته و بیخ آن را می‌برید. و وقتی به زمین افتادید تقصیر آن را به گردن دیگران می‌اندازید و مدعی می‌شوید.
چرا مؤسسه دار التقریب اسلامی در این باره سخنی نمی‌گوید مگر از تابلوها و یک سری تشریفات ظاهری به خودی خود کاری ساخته است؟ ما که شهامت برخورد با مشکلات جامعه اسلامی نداریم چرا ادعای رهبری بر جهان اسلام می‌کنیم؟




جان آگه با #فرهیختگان
مرفهین سیاسی!


🔹نمیدانم در باقی کشورها هم چنین است یا نه! اما اینجا بخشی در جامعه وجود دارد که میشود نامشان را مرفهین سیاسی گذاشت. افرادی که مثلا اگر یک روز ظهر به پای یکی از آنها پونز برود، به شب نرسیده خبرش به گوش تمام دنیا میرسد. آنهم چنان با آب و تاب که گوئی آن پونز، آلت قتاله‌ی استبداد بوده و آن پای شریف که حتما مدام در راه مبارزه قدم برمیدارد، در سوءقصدی کور از طرف عمله‌ی ظلم مجروح شده!

🔹و همین میشود که هرکدام از اعضای این قبیله که ادعای فعالیت‌های بشر دوستانه‌شان‌ بخیه از نشیمن‌گاه ثریا میکشد، اگر روزی برسد و بزنگاهی که خطائی فاحش از آنها سر بزند، حتی چنانکه برای مردم عادی منجر به پرونده‌سازی و انگ زنی و برچسب‌های بسیار خطرناک شود باز پشت هم را خالی نمیکنند و با منتی برگرفته از همان پونزها که تا ابد بر سر مردم میگذارند و اعتبار و هویتی برساخته‌ از همان همکاری‌های باندی و گروهی، مردم عادی و عاصی از خطاها را مورد شماتت قرار میدهند، چرا که خود علامه‌ی دهرند و عوام‌الناس بی‌خردانی امی. و هر نفسی که میکشند هزینه‌ایست در راه مبارزه و آزادی و مردم پیاده که بارها زیر پای سواره‌ نظام له شده‌اند و صدایشان هم در بی‌صدائی خفه شده، زیر بار منت آنها هم باید سکوت کنند و حقی به اعتراض ندارند.

🔹در کارنامه‌ی این افراد هم کمترین نشانی از عذرخواهی بابت هیچ عمل و رفتار و گفتاری پیدا نخواهید کرد. با آنکه میزان تأثیر آنها در جامعه بدلیل نوع نگاه برساخته از رسانه و تأثیرگذاری تیم‌ها و باندهای سیاسی، با تأثیر برخی از مسئولین کشوری یکیست و جامعه آنها را بعنوان مراجع سیاسی خود میشناسد اما پس از هر خطای کوچک و بزرگ نه عذری میخواهند نه حتی بهانه‌ای می‌آورند! بلکه در بسیاری از موارد که اشتباهاتشان محرز شده هم با نگاهی طلبکارانه و با پیش کشیدن رزومه‌ی گاه طراحی شده‌شان، منتقدین را با الفاظی ناپسند خطاب میکنند که دانش و فهمی از رفتارهای آنها ندارند یا مراعات شأن و منزلتشان را نکرده‌اند. گو اینکه پیامبرانی اولوالعزم و معصوم در ساختار سیاسی کشورند و بری از هرگونه خطا!

🔹خلاصه که تا این دسته‌جات و باندبازی‌ها در عرصه‌ی سیاسی وجود دارد که در پس آن (بسیار خوشبینانه اگر نفع مالی وجود نداشته باشد حتما نفع سیاسی هست، اگر برنامه‌ریزی شده و طراحی شده برای اجرای پروژه نباشند اما در راستای پروژه‌ها حرکت میکنند) هر حرکتی هم از طرف آنها با متر و معیار منافع باندی سنجیده میشود و هر محرک جدیدی هم که بخواهد ورود کند و خود را با منافع آنها تطبیق نداده یا ذیل آنها قرار نگرفته یا کارآئی‌اش از آنها بیشتر باشد، بلافاصله با رفتارهائی بسیار خبیثانه‌تر از هر ظالم و پادوی ظلمی که باورش از افرادی با عناوینی چون فعال حقوق‌ بشر یا سیاسی یا روزنامه‌نگار بسیار ناگوار است، مورد هجمه و تخریب و برچسب‌زنی‌های دروغین قرار میگیرد و شکستن و نابود کردنش در اتحادی نانوشته با نهادهای متخصص و موظف، به اوجب واجبات تبدیل میشود.

🔹درهر حال اینروزها که بیشتر بزنگاهی را می‌ماند، دوره‌ی گذار جامعه از بسیاری آفت‌ها و البته آسیب‌هائی بزرگ که پیشتر به چشم نمی‌آمده هم هست که یکی از آنها ترکیدن و خالی شدن باد افرادی از همین قبیله و باندهاست که بی صلاحیت و اصالت و فقط با رانت، مثل «بادکنک‌» باد شده‌اند و با توهم راهبری و پیشوائی برای مردم، مدام راه‌هائی اشتباه و بی‌خیر عمومی اما پر خیر و برکت‌های شخصی و باندی را انتخاب و پیش روی مردم گذاشته‌اند تا بازیگری برای سناریوهایشان باشند.

🔹جامعه (مردم عامی کف خیابان) دیگر در این روز مبادا نمیخواهد با سواری دادن به کوتوله‌هائی که در اکثر موارد بزرگترین فعالیتشان تقلیل، انحراف یا آرام کردن مردم معترض بوده، از آنها قهرمانهائی بسازد تا فردا یا بزرگیِ ملت را تحت تأثیر کوچکیِ خود قرار دهند یا با اینکه اکثرا روی شانه‌های مردم ایستاده‌اند تا قدشان بلند شود اما چوبش را هم بر سر همان مردم بزنند. و البته اینروزها سرند بزرگی برای ماندگاری کسانی هم هست که به لیاقت خود همیشه بزرگ و اصیل بوده‌اند و برای مردم خواهند ماند.


حسین رزاق


جان آگه با #فرهیختگان
بنام خداوند مهربان
با سلام و احترام،
اينجانب، به سبب دينى كه از نظر انسانى و شرعى بر گردن خود احساس ميكردم، خواستم كلامى چند با شما آقايان داشته باشم:
شما، آیات عظام و حجج اسلام می‌توانید در این وانفسا و الامان مردم از طریق قانون شرع و استدلالهای شرعی و عرفی خودتان، حکومتی را که خود را اسلامی و شرعی می‌داند، محکوم کنید.
شما از خیلی قبل می‌توانستید حکومت را به مصلحت اندیشی وادار کنید تا این سیستم ناعادلانه، اينهمه ظلم و تعدی به حقوق مردم نکند. همچنين می توانستید مسئولین دروغین حکومت را مجبور کنید تا خیلی کارها را نکنند و خیلی کارها را بکنند.
اما در حال حاضر که حکومت مشروعیت خود را از دست داده است بهترین وقت است برای فشار آوردن به رژیم، كه نه آبروی شما در خطر است و نه خونی به گردن شما می افتد، چرا كه اکثریت مردم مخالف سیستم هستند و اقدام شما شاید تا حدی جلوی خونریزی را بگیرد.
آیا آتش گشودن و کشتار مردم گرفتار و تشنه مطابق با شرع اسلام است؟ آیا جلوگیری از واکسن سالم و خارجی به خاطر یک تفکر سیاسی غلط که در نتیجه آن گروه گروه از مردم هر روزه به هلاکت می رسند اسلامی است؟
آیا مردمانی که با بی عدالتی و حکم ناروا با شکنجه و بیماری در زندانها گرفتارند با دین سازگار است؟
شما علمای دینی به مردم مدیون هستید، آنها سالهای دراز به شما رفاه و احترام و آبرو دادند شایسته نیست در چنین روزی آنها را رها کنید.
عدالت این نیست که شما و خانواده های شما و اطرافیانتان در راحتی و امنیت بسر برند ولی مردمی که سال ها شما را حمایت کردند در گرسنگی، تشنگی، بی‌خانمانی، ناامنی و وحشت باشند.
اميد است نياز جامعه را درك كنيد و چاره انديشي مناسبى نماييد.

نجمه حايري يزدى، دختر مرحوم آيت الله حاج شيخ مرتضى حايرى يزدى، عروس مرحوم آيت الله علامه طباطبايى و نوه ى دو مرجع، آيت الله حاج شيخ عبدالكريم حايرى يزدى و آيت الله سيد محمد حجت كوه كمرى
مرداد ۱۴۰۰

نقل از حباب، یاسر میردامادی


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
یاد علامه ممتاز جهان اسلام، احیاگر کبیر عبدالحسین امینی و اثر جادوانه او الغدیر در کلام معاصران

جلال‌الدّين همايی: من هرقدر دربارهٔ عظمت مقام و منزلت علمی و ايمانی صاحب «الغدير» سخن بگويم، يكی از هزار حقّ او را ادا نكرده باشم.

عبدالحسین زرین‌کوب: بايد اميد داشت كه اين تحقيق گران‌بهای مرحوم امينی در كتاب الغدير ايشان، ذَريعه‌ای تلقّی شود برای ايجاد تفاهم بين مُسلمين، و نه آن‌گونه كه بعضی كوته‌نظران می‌پندارند، بهانه‌ای شود برای مزيد اختلاف و تزاحم فريقَين. در واقع مؤلّف «الغدير» نيز به همين نكته نظر داشته است.

مهدی اخوان ثالث: پاك‌مرد بزرگوار و گران‌مايه علّامه‌امينی، ارجمندی عالی‌مقدار كه تمامتِ بود و نبودِ خويش، وقف هدف بزرگ و معنويتِ پرشكوه و درخشانی كرد كه برای همگِنان عالِم، گرامی و پُرارج و عزّت است و سودمند.

محمّدرضا شفيعی كدكنی: كار عظيم مؤلّف الغدير، تنها تاريخ‌نويسی يا بازخوانیِ تاريخ نيست... در كتاب او مجموعهٔ بی‌كرانی از مسائل برجستهٔ فرهنگ و تمدن اسلامی همچون زنجيره‌ای به هم پيوسته، با نگاهی تيزبين و ذهنی هوشيار مورد تحليل و نقد علمی قرار می‌گيرد.

#فرهیختگان در آیینه میراث
نامه هایدگر به هانا آرنت

ترجمه خشایار دیهمی

دوشیزه آرنت عزیز!
باید امشب بیایم و با قلبت سخن بگویم. همه چیز میان ما باید ساده، روشن، و خالص باشد. فقط در این صورت است که مجازیم و ارزش دارد که همدیگر را ببینیم. تو شاگرد من هستی و من معلمت، اما این فقط فرصتی بوده است برای آنچه میان ما رخ داده است. هرگز نمی‌توانم بگویم تو مال منی، امّا از این به بعد تو به زندگی من تعلق داری و زندگی من با تو است که پیش خواهد رفت. ما هرگز نمی‌توانیم بدانیم که با «بودنمان» برای دیگران چه می‌توانیم بشویم. امّا یقیناً اندکی تأمل بر ما آشکار می‌کند که تا چه حد تأثیر ما بر دیگران می‌تواند ویرانگر و سد کننده باشد. راه زندگی نو پای تو هنوز پنهان است. باید با این مسئله کنار بیاییم و دلبستگی من به تو فقط می تواند به تو کمک کند که با خودت صادق باشی.

تو «هیاهوی درونت» را از دست داده‌ای، که بدان معناست که راه خودت را به اندرونی‌ترین و ناب‌ترین ذات زنانه‌ات یافته‌ای. روزی این را خواهی فهمید و سپاسگزار خواهی بود – نه از من – بلکه از اینکه آن آمدنت به دیدار من در ساعت فراغت در دفتر من گامی قطعی بوده است برای عقب‌گرد از آن راه به سوی انزوای وحشتناک تحقیق دانشگاهی که فقط مردان می‌توانند تحملش کنند – و تازه آن هم مردانی که این بار و این شور جنون‌وار آفرینندگی بر دوششان قرار می‌گیرد.
«شاد باشی!» – اکنون آرزوی من برای تو همین است.
تو فقط زمانی که شاد و خوشبخت باشی زنی می‌شوی که می‌تواند شادی و خوشبختی ارزانی بدارد، و در گرداگردت همه چیز شادی و خوشبختی و امنیت و آرامش و احترام و سپاس زندگی شوند.
و فقط بدین ترتیب است که می‌توانی آمادهٔ آن چیزهایی شوی که دانشگاه می‌تواند و باید به تو بدهد. این راه اصیل بودن و جدی بودن است، اما نه کار دانشگاهی اجباری بسیاری از هم‌ جنس‌هایت.
کاری که بالاخره روزی به نحوی از هم می‌پاشد و این زنان را درمانده و ناصادق با خودشان برجای می‌گذارد.
زیرا درست در آن زمان که کار فکری فردی شروع می‌شود است که حفظ اندرونی‌ترین ذات زنانه واجب می‌شود.
به ما امکان دیدار همدیگر عطا شده است: ما باید این عطیه را در درونی ترین لایه‌های بودنمان حفظ کنیم و نگذاریم خود فریبی دربارهٔ خلوص زیستن آن را کج و معوج کند. ما نباید خودمان را زوج روحی همدیگر بدانیم، چیزی که هیچ کس هرگز تجربه‌اش نمی کند. نمی‌توانم و نمی‌خواهم آن چشمان پر مهر و آن اندام عزیزت را از اعتماد نابت، و از شرف و نیکی ذات دخترانه‌ات جدا کنم. امّا همین سبب می‌شود عطیهٔ دوستی مان بدل به پایبندی و تعهدی شود که باید با آن خو بگیریم و پیش برویم. و همین مرا وا می‌دارد از تو به خاطر آن لحظات کوتاهی که هنگام قدم زدنمان از خودم غافل شدم عذرخواهی کنم. امّا اینک می خواهم بتوانم از تو تشکر کنم و با بوسه‌ای بر آن آبروان نابت، این افتخار را نصیب خود ببینم که تو را در کار خود داخل ببینم.
شادباش، دختر خوب!

م . ه . خودت
آوریل ۱۹۲۵




#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
عید غدیر مبارک
غدیریه‌ی من
محسن کمالیان

فردا عید سعید غدیر است. سخنی با دوستان روحانی خود دارم که وظیفه می‌دانم با منتهای صراحت باز گویم. ارزیابی‌ام از اوضاع جاری کشور چنین است: یکی از بدترین ادوار تاریخ ایران را داریم سپری می‌کنیم. پناه‌گاه اصلی و تاریخی ملت را نیز، روحانیت، از دست داده‌ایم. چه بخشی از روحانیت، حاکم کنونی کشور و خود به‌واسطه‌ی حکمرانی ناکارآمد و بلکه ظالمانه‌اش، مسئول اصلی نابسامانی‌های آن است. بخش دیگر روحانیت نیز که غیرحاکم است، ساکت نشسته و به‌بهانه‌ی واهی "تقیه"، ملت را تنها گذاشته است. چنین روحانیتی نمی‌تواند نماد اسلام، مذهب اهل بیت (ع) و مروج آنها باشد. آنچه از رفتار این روحانیت می‌بینیم، با رفتار محمدی، علوی و حسینی، زاویه‌ی بسیار دارد. وقتی به‌ظلم، خلخالی را از پای زن یهودی کشیدند، رفتار امام علی (ع) چگونه بود؟ همچنین آیا این جمله از آن بزرگوار نیست که "الساکت عن الحق، شیطان اخرس"؟ امام علی (ع) اگر فردا، در روز عید غدیر، رجعت می‌کرد و سیه‌روزی ملت مظلوم ما را می‌دید، چه می‌گفت و چه می‌نمود؟ چرا روحانیت غیرحاکم، همان گفتار و رفتار را در پیش نمی‌گیرد؟ چرا برخلاف آموزه‌های آن حضرت، به‌بهانه‌ی "تقیه"، ساکت است؟ چنین روحانیتی، آیا به‌ولایت اهل بیت (ع) عامل است؟ وقتی نیست، چطور به‌خود اجازه می‌دهد سنگ این ولایت را به‌سینه بزند؟ چطور به‌خود اجازه می‌دهد که تبیین‌کننده‌ی اهداف نهضت امام حسین (ع) باشد؟ بی‌دلیل نیست که از منابر این روحانیت، دیگر هدایت و معنویتی بر نمی‌خیزد. بی‌سبب نیست که بسیاری از جوانان و تحصیل‌کردگان، باور خویش را به‌دین و مذهب برساخته‌ی این آقایان، از دست داده و دنبال کورش و رضاشاه راه افتاده‌اند. مردم حقیقتاً حق دارند آن‌طور که آن استاد آزاده‌ی دانشگاه گفت، از این پس، حساب نه تنها حکومت، که حساب اصل ایمان را از "شریعت" جدا کنند! آیا دردی بزرگ‌تر از این شکست مطلق، برای روحانیت قابل تصور است؟ این جدایی دین‌داری از روحانیت، نتیجه‌ی مستقیم رفتار نادرست هر دو بخش روحانیت است. هیچ دشمنی نمی‌توانست ضربه‌ای سهم‌گین‌تر از این به‌دین‌داری مردم و ولایت وارد کند که خود روحانیت کرد. امام موسی صدر نیم قرن پیش، به‌مناسبت عید پرشکوه غدیر، شرایط امروز را به‌هم‌لباسانش هشدار داده بود و هزاران افسوس که حضرات، به‌جز چند استثنا، هنوز هم نفهمیده‌اند: "ما امروز پشت نمایشگاه گذاشته شده‌ایم. آقا سابقاً دنیا به‌هم ارتباط نداشت. هر غلطی که ما در دلمان می‌کردیم، در مملکت خودمان می‌کردیم. کسی به‌ما نگاه نمی‌کرد. امروز جامعه‌ی ما در دنیا منعکس است. هرچه بکنیم، همه کس می‌بیند. هر اخلاقی داشته باشیم، همه کس حس می‌کند. هر روشی داشته باشیم، مشخص است. به‌نام علی تمام می‌شود. ما شیعه‌ی علی هستیم. نباید دشمن او باشیم و امیدوارم که نباشیم".

محسن کمالیان


جان آگه با #فرهیختگان
روستای اورامانات به میراث جهانی یونسکو پیوست

#فرهیختگان با میراث
در مدح علی
عبدالوهاب شهیدی
در مدح علی

ساز و صدای عبدالوهاب شهیدی



#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
🔺محمدسرور رجایی، شاعر افغانستانی بر اثر کرونا درگذشت

🔹«گل‌های باغ کابل» مجموعه شعر کودکان، «از دشت لیلی تا جزیره مجنون»، «مأموریت خدا» مجموعه خاطرات احمدرضا سعیدی و «در آغوش قلب‌‏ها» (مجموعه شعر و خاطره) از جمله آثار این شاعر فارسی‌زبان است.



جان آگه با #فرهیختگان