فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.2K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
دیدگاه سید ابراهیم رئیسی در مورد فضای مجازی که قبل از انتخابات مطرح شد


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
کدام تلاش آقای روحانی؟

احمد زیدآبادی

حسن روحانی در واپسین روزهای ریاست جمهوری خود گفته است: "البته همۀ ما یقین داریم که حکومتی که امروز چهل و چند سال است در ایران به نام جمهوری اسلامی ایران وجود دارد با آن حکومت مولایمان امیرالمومنین فاصله زیادی دارد، اما در عین حال تلاش زیادی کردیم که همان مسیر امام علی را پیش بگیریم."
در بخش نخست صحبت آقای روحانی مناقشۀ چندانی نیست جز تعیین مقدار همان "فاصلۀ زیاد"! در مورد بخش دوم صحبت روحانی اما باید پرسید که مشخصاً کدام "تلاش زیاد" را کردید تا مسیر علی را در پیش گیرید؟
اگر منشور حکومت علی همان است که در نامه‌اش به مالک اشتر آمده است و اگر سیره‌اش همان است که سید رضی در نهج البلاغه گرد آورده است، جملگی حتی اجازه ندادید که آن منشور و سیره برای مردم به درستی تبیین شود چه رسد به ادعای تلاش برای در پیش گرفتن آن مسیر!
همۀ آنچه مردم در این سال‌ها از ارجاع به منش و سیرۀ زمامداری علی به یاد دارند، تکرار مکرر قیاس مخالفان و منتقدان حکومت با طلحه و زبیر است! آن هم به صورتی کاملاً تحریف‌آمیز چنانکه گویی این علی بوده که به دلیل مخالفت لفظی طلحه و زبیر با نوع حکمرانی خود به جنگ با آنها برخاسته و جز همین یک اتفاق هم در تمام دوران زمامداری او رخ نداده است.



#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست
بدون شرح و نظر!


شیعه
سیدحسین مدرّسی طباطبایی


تشيّع ما همان است که صحابی بزرگ امام صادق، اَبان بن تَغلِب، ‌هزار و سيصد سال پيش گفت: «شيعه کسی است که در مواردی که‌ سخن پيامبر به گونه‌های مختلف گزارش شده باشد گزارش علی را برمی‌گزيند و اگر سخن علی هم به شيوه‌های مختلف نقل شده باشد سخن امام صادق را پيروی می‌کند».
اين، خطِّ فاصل ميان دو گرايش اسلامی و دو تفسير از اسلام است. ‌اعتقاد به مرجعيت نهاییِ علی و امام صادق يا اعتقاد به مرجعيت نهایی صحابه به‌خصوص شيخَين.
تشيع‌ تفسير عَلَوی و تفسير اهل بيت از اسلام است و تسنّن‌ تفسير صحابه. با کمال احترام به صحابه و به برادران اهل سنّت، معتقديم که به مقتضای حديث ثَقَلَين‌ ملزم و مکلّف به پيروی از تفسير اهل بيت هستيم و در اين اعتقاد خود هم پابَرجاييم.

تشيّع را بايد به عنوان يک فکر، يک مکتب، و يک محتوا‌ مطرح کنيم.‌ اين که تصوّر شود برای جدا کردن صفوف شيعه و سنّی بايد بر سبّ و لعن و علم غيب‌و معجزه و تبديل نقش پرده به شير درنده به فرمان امام‌، تکيه و احتجاج کرد ‌بيراهه رفتن است.‌
اين کارها بهانهٔ کم‌کاری و برای فرار از تکليف شاقّ تفکر و عرضهٔ فکر نو در عرصهٔ تشيع است؛ يعنی به جای اين که مخلصانه کمرِ همّت ببنديم ‌و مرام‌نامهٔ روزآمدی برای اسلام علوی تدوين کنيم و مجموعهٔ آموزش‌های ائمهٔ اَطهار را در حوزه‌های فکری و فلسفی و اخلاقی و حقوقی برابر با گفتمان روز ارائه دهيم‌، راه راحت‌تر را پيش گرفته‌ايم. ‌تشيّع‌ اين حرف‌ها نيست.
تشيع‌ يک ميراث فکری و فرهنگی عظيم است.‌ پيام اخلاق و معنويت و روحانيت اسلام است.‌ تفسير بلند عرفانی و عاشقانه از خدا و از جهان، از رابطه خدا با جهان و رابطه انسان با خداست.‌

اخلاق ‌اجتماعی آن «Golden Rule» است که فقط در تفسير علویِ اسلام می‌توان يافت: «اِجعَل نفسَک ميزاناً فيما بينک و بينَ غيرِک فأَحبِبْ لِغَيرِک ما تُحِبُّ لِنَفسِکَ و اِکرَه لَه ما تَکرَهُ لَها و استَقبِح مِن نَفسِکَ ما تَستَقبِحُه مِن غَيرِک»، این همان اصلی است که‌ امروز مسيحيت اين‌قدر روی آن تبليغ می‌کند و آن را اصل زرّينِ تعليمات مسيح می‌داند، و دين‌شناسان غربی هم به خاطر بی‌‌اطلاعی از نسخهٔ علوی اسلام‌، هم‌آواز با کليسا می‌پندارند که آن مختص مسيحيت است و در هيچ دين و آیين ديگری نيست.
جهان‌بينی آن اين که هر انسانی «إِمّا أَخٌ لَكَ فِي الدّينِ وَ إِمَّا نَظيرٌ لَكَ فِي الخَلْقِ». ‌دعای آن‌ راز و نياز عاشق و معشوق: «إلهی إن أَخَذتَنی بِذُنوبِي أَخَذتُكَ بِمَغفِرَتِكَ و إِن أَدخَلتَنِي النّارَ أَعلَمتُ أَهلَهَا أَنّي أُحِبُّكَ».
خداشناسی آن راه يافتن به حضرت دوست که: «أَلَستَ تَراه في وَقتِکَ هذا؟»
عرفان آن ذوب شدن در محبوب است که: «لا حَجابَ بَينَه و بَينَ خَلقِه غَيرَ خَلقِه». ‌
پيامبرشناسیِ آن: «بَعَثَ فيهم رُسُلَه لِيُثيروا لَهم دَقائِقَ العُقول».‌
نظام اجتماعی آن: «لَن تُقَدَّسَ أُمَّةٌ لا یُؤْخَذُ لِلضَّعیفِ فیها حَقُّه مِنَ القَوىِّ غَیرَ مُتَتَعتِعٍ». ‌
نظام جنگ و صلحش: «اللّهُمَّ احقِن دِمائَنا و دِمائَهُم و أَصلِح ذاتَ بَينِنا و بَينَهُم». نگرش تاريخی آن: «و لا تَنقُض سُنَّةً صالِحَةً عَمِلَ بِها صُدورُ هذِهِ الأُمَّةِ». پيامش به انسان‌ها: «لا تَکن عبدَ غَيرِکَ و قد خَلَقَکَ اللهُ حُرّاً».
احترام آن به آزادی و استقلال فکری: «لا تَستَوحِشوا في طريقِ الهُدیٰ لِقِلَّةِ أهلِه». اين‌هاست که تفسير ما و مکتب فکری ما را از مکتب‌ها و انديشه‌هاب اسلامی ديگر مشخص و ممتاز می‌کند، نه صرف چند واقعه در گذشته‌ها، يا چند نقل و روايت که احياناً‌ می‌تواند مورد نقد و تشکيک قرار گيرد، يا دعوی وقوع عجائب محيّرالعُقول که امروز نمی‌توان ‌بر خِرَد هيچ انسان فرهيختهٔ تحصيل‌کرده‌ای تحميل کرد.

هر کس کمترين آشنايی با گفتمان مذهبی معاصر دنيا داشته باشد می‌داند که ‌امروز ميزان داوری دربارهٔ ارزش هر پيام و مکتب،‌ محتوای آن است و درجهٔ توفيق آن در انسان‌سازی و در ايجاد يک جامعه پاک اخلاقی... . تشيّع اين‌هاست نه تبرّا و سَبّ و لعن چهار ضرب، يا گذاشتن امام در کارگاه معجزه‌سازی. آيا اين خيلی هنرست که تشيّع را جوری معرفی کنيم که‌ هانری کُربَن‌ها آن را بازماندهٔ آیين‌های جادومحورِ ادوار نخستين تاريخ بشريت، ‌با ترکيبی از عقائد مانوی و ثنويت‌گرا و آرمان‌های فرجام‌باوری و نجات‌باوری در ادوار متأخّرتر، بشناسند و بشناسانند؟ آيا فراهم ساختن بستر اين گونه تحليل‌ها از مکتب پاک اهل بيت، خدمت به آرمان اهل بيت است؟!


#فرهیختگان، صدای فرزانگان
برای زن همیشه "تصمیم‌می‌گیرند"، او را اختیاری به سرِ خود نیست.
از اینرو چنین است که زن "ملعبه" مردان شدست، برخی برهنه‌اش می‌خواهند و برخی پوشیده. در هرحال زن تمکین می‌کند، چه برهنه‌اش کنند، چه پوشیده‌اش دارند. زنان آموخته‌اند که "سربراه" باشند!

زن، زن به دنیا نمی‌آید، او را "زن می‌کنند"! چه برهنه، چه پوشیده؛ چه آراسته، چه ژولیده؛ چه مشارکت‌کننده در حیات‌جمعی، چه خلوت‌گزین خانه‌هایِ مردان:
"حور مقصورات فی‌الخیام" (خوبرویانِ خیمه‌نشین)، آن‌که فانتزی جنسیِ مردِعربِ بدوی بود؛
یا که آن لَوَندهای برهنه لاس‌وگاس که فانتزی جنسی مرد آمریکاییِ متوسط‌الحال امروز است؛
یا آن معلول‌شده کوچک‌پای که فانتزیِ جنسیِ مرد چینی بود؛
یا "شاهدِ ساقی" که فانتزی جنسی مرد ادبیات هزارساله فارسی بود، همو که در مکاشفه علامه‌طباطبایی براو ظاهر گشت و وظیفه "دلبری" گذاشت تا آن عارف مُتَقَشِف خدای را، دست رد بر خواهش‌اش زند و آزرده‌اش کند - شعری که در خیالِ زاهدی‌پشیمان یا عارفی‌پریشان آمد و رفت! ("مهرتابان" - یادنامه علامه‌طباطبایی)
مردان چه‌ها که با زنان نکردند، و زنان چه تمکین‌ها که ننمودند!

علی صاحب‌الحواشی

پ‌ن: عکس: جلسه تصمیم‌گیری برای پوشش زنان، شوروی ۱۹۴۷
https://t.me/arshivefarhikhtegan/626


#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
تروریست‌های خون‌آشام طالبان به طنزپرداز هم رحم نکردند

انتشار ویدئویی از نظرمحمد مشهور به «خاشه جوان قندهاری»، طنزپرداز مشهور افغانستان نشان می‌دهد که او پیش از آنکه توسط طالبان تیرباران شود، مورد ضرب و شتم قرار گرفته است.

🔹این ویدئو که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است، خاشه جوان را پس از بازداشت نشان می‌دهد که افراد مسلح کنار او هستند و یکی از این افراد به صورت این طنزپرداز افغان سیلی می‌زند و به او خبیث می‌گوید.
🔹طالبان در پی انتشار خبر تیرباران نظرمحمد با پذیرش مسئولیت قتل او اعلام کرده که او در عملیات چریکی کشته شده است.


اخیرأ تعداد زیادی از نمایندگان مجلس با حمایت از طالبان آنها را جنبش اصیل منطقه نامیده‌اند


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
فرهیختگان
بدون شرح و نظر! شیعه سیدحسین مدرّسی طباطبایی تشيّع ما همان است که صحابی بزرگ امام صادق، اَبان بن تَغلِب، ‌هزار و سيصد سال پيش گفت: «شيعه کسی است که در مواردی که‌ سخن پيامبر به گونه‌های مختلف گزارش شده باشد گزارش علی را برمی‌گزيند و اگر سخن علی هم به شيوه‌های…
اگر شیعه بر اساس این «تحریر الاعتقاد» یا «عقایدنگاشت» منسوب به آقای دکتر مدرسی طباطبایی فهمیده و ورزیده شود، علمای اهل تحقیق و منصف اهل سنت هم به‌آسانی می‌توانند نه‌تنها حقانیت این روی‌کرد خاص تشیع به اسلام را بپذیرند، بلکه در عین باقی ماندن بر طریقت اهل سنت، خود را شیعه بدانند.
برای نمونه، این سخنان شیخ طارق یوسف المصری، امام جماعت اهل سنت مسجد اولی الالباب در نیویورک، با این که کمی طولانی است، بسیار شنیدنی و چشم‌گشا ست. از حدود اواسط سخنرانی به بعد، درمورد این که چرا و چطور به عنوان یک عالم اهل سنت، روی‌کردش به تشیع و جای‌گاه امام علی و روایت غدیر تغییر کرد، توضیح می‌دهد. البته او در مواضع دیگر توضیح داده است چرا تشیع را چنان که امروز فهمیده و ورزیده می‌شود، نمی‌پذیرد.
https://www.aparat.com/v/unSWc/


محمدمهدی مجاهدی


#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست
"شما" نور هستید ، پس از این نور بهرمند بوده و روشنایی بخش باشید.

شیخ شهاب‌الدین سهروردی (شیخ اشراق)


"اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ" (نور/۳۵)

هشتم مرداد بزرگداشت"شیخ اشراق"




جان آگه با #فرهیختگان
سهروردی اندیشمند بی وطن

‍ شیخ شهاب الدین سهروردی (۵۴۹–۵۸۷ ق / ۱۱۵۴–۱۱۹۱ م) مؤسس مکتب اشراقی در حکمت اسلامی یکی از فلاسفه ی بزرگ جهان اسلام است. سهروردی مشهور به شیخ اشراق حکمت نوری را بنیان نهاد و روش های نوئی را در فلسفه پایه گذاری کرد. دکتر قاسم پورحسن استاد فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی تهران در گفتگوی اختصاصی با ساعد نیوز از جایگاه حکمت اشراقی در دنیای مدرن می گوید.


ما از سالمرگ کانت به این سو در دنیای روشنگری زندگی می کنیم/ رجوع به سنت می تواند زمینه ترمیم بنیادهای خرد جدید را فراهم کند.

ساعد نیوز: مختصات مفهومی جغرافیای فکری دنیایی که امروز ما در آن زیست می کنیم چیست؟

دکتر قاسم پورحسن: شاید بتوانیم آغاز سده ی نوزدهم را متعلق به قلمرویی بدانیم که دوره جدید نام دارد. در این سده خردی پا به عرصه وجود نهاد که اساساً بر بنیادی متفاوت استوار بود. سنخ پرسش هایی که این خرد به تأمل و تفکر درباره آن می پرداخت متفاوت بود. آرمان خواهی کنار رفت و عینیت گرایی حاکم شد. خرد جدید معطوف به روشنگری است. من معتقدم ما از سال ۱۸۰۴ سال مرگ کانت به این سو، در دنیای روشنگری زندگی میکنیم. دورانی که ما به عنوان عصر روشنگری می شناسیم دو برهه داشته است. برهه نخست، برهه ای است که در آن، انقطاع از سنت رخ می دهد. این وضعیت تا پنجاه سال گذشته ادامه داشت. از دهه ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ به این سو، پرسش هایی شکل گرفت که ضرورت رجوع دوباره به سنت ها و احیای سنت ها را از نو مطرح ساخت. تصور من این است که ما در میانه دو وضعیت قرار داریم. تقدیس خرد جدید، از یک سو، و یأس از نابسندگی این خرد، از سوی دیگر. معتقد هستم که برای برونرفت از این وضعیت نیاز مبرم به توجه به سنت ها داریم تا بنیادهای دنیای جدید را ترمیم کنیم.

بحران های انسانی در دنیای جدید زمینه را برای طرح دوباره سنت و معنویت مهیا کرد/ سنت وجهه هستی گونه ای دارد که بدون بازجست آن، راه آینده را نمی توانیم بیابیم/ التفات ما به سهروردی و ابن سینا از سنخ تفاخر، قوم مداری و برتری جویی نیست/ ابن سینا و سهروردی اندیشمندانی بی وطن هستند.

ساعد نیوز: چگونه می توان در چنین دنیای جایی برای تفکر اشراقی و نوری باز کرد؟

دکتر قاسم پورحسن: از دهه سی قرن بیستم در غرب، حلقه های متفاوت فکری به وجود آمد. یکی از این حلقه ها، حلقه اورانوس با محوریت افکار فیلسوفانی همچون اوتو و کربن بود. این حلقه ها خواهان التفات بنیادین به وجه معنوی انسان بودند. اوتو در کتاب “عرفان شرق و غرب”، به تفصیل از این حلقه در اروپا سخن گفته است. از زمانی که نیچه درباره بحران انسان اروپایی سخن گفت، مفاهیمی مانند ذوق، معنویت و عرفان بار دیگر در گفتمان فکری فلسفی اروپا از نو مطرح شد. سال ها تلاش شده بود که دین از صحنه زندگی کنار رود و این به تعبیری، به ناخرسندی هایی در حیات بشر دامن زد. البته مطرح کردن نام کربن در ایران به عنوان کسی که آمد و ابن سینا و سهروردی را به ما شناساند، حرف درستی نیست. این مسأله رجوع به سنت و معنویت به ایران محدود نیست. سنخ تفکر بشر تغییر یافته است.

بحران هایی که جنگ های خانمان برانداز جهانی در کل جهان به وجود آورد، گرایش جهانی به رهیافت هایی را دامن زد که ندای سنت و معنویت در آنها به گوش می رسد. معتقدم که در ایران به سنت از دو منظر می توانیم نظر کنیم؛ نگاه اول این است که سنت، حاوی یک نگاه بنیادین به بشر و بشریت است. و حیث دوم یا منظر دوم این است که سنت بنیاد است. میراث ماست. سنت وجهه هستی گونه ای دارد که بدون بازجست آن، راه آینده را نمی توانیم پیدا کنیم. التفات به سهروردی از باب برتری جویی و قوم مداری نیست، بلکه بحث ما از سهروردی در اصل بحث از اندیشمندی است که به انسان می اندیشد و روی سخن اش با انسان بماهو انسان است.

امروز در غرب، فیلسوفی همچون لویناس از غفلت از دیگری سخن میگوید. اوتو بحث غفلت از شرق را مطرح می سازد و می گوید که این غفلت در اصل به معنای غفلت از معنویت به عنوان وجهی بنیادین از وجود انسان است.

ما در این دوران به خرد نیاز داریم ولی به همان میزان نیز به معنویت هم نیاز داریم. البته این نیاز باید قرین نگاهی بنیادین به هر دو مقوله خرد و معنویت باشد. دوای درد امروز ما احیای نسبت بنیادینی است که ما با سنت داریم. ابن سینا و سهروردی اندیشمندانی بی وطن هستند چرا که روی سخن آنها نه با انسان ایرانی که با کل بشریت است. توجه به معنویت و وجه آسمانی وجود آدمی به عنوان موجودی خردمند می تواند زمینه ای باشد برای وصول به نگاهی جامع تر به انسان و حل بحران های موجود.

سهروردی معنای جامع تری از رهایی را برای کل بشریت بسط می دهد/ انسان در مرکز تأملات فلسفی سهروردی قرار دارد/ فارابی آغاز است، ابن سینا بنیاد است و سهروردی گسترش دهنده و بسط دهنده حکمت مشرقیه سینوی است.


ادامه گفت و گو در اینجا

قاسم پورحسن


جان آگه با #فرهیختگان
برقراری اینترنت اسپیس ایکس بر فراز تهران و البرز

#صیانت_از_حقوق_فضای_مجازی



#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست
انجمن آثار و مفاخر فرهنگی نهم مردادماه برگزار می‌کند؛
مراسم بزرگداشت شیخ شهاب الدین سهروردی در فضای مجازی


انجمن آثار و مفاخر فرهنگی به مناسبت روز بزرگداشت شیخ شهاب‌الدین سهروردی مراسم گرامیداشت مقام علمی این فیلسوف برجسته ایرانی - اسلامی را روز شنبه نهم مردادماه 1400 در فضای مجازی برگزار می‌کند.
در این برنامه که از ساعت 14:00 تا 16:00 برگزار خواهد شد، حسن بلخاری رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، غلامرضا اعوانی عضو پیوسته فرهنگستان علوم ایران، سید حمید طالب‌زاده استاد فلسفه دانشگاه تهران، انشاءالله رحمتی استاد فلسفه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی و حسن سید عرب عضو هیأت علمی دانشنامه جهان اسلام سخنرانی خواهند کرد.
این برنامه به صورت زنده از صفحه اینستاگرام انجمن به نشانی:
https://www.instagram.com/anjomanasarmafakher2

این نشست در صفحات انجمن در نشانی‌های زیر نیز پخش می‌شود:
https://t.me/anjomanasarmafakher

https://www.aparat.com/mafakherefarhangi




#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست
گرم شو از مهر و ز کین سرد باش
چون مه و خورشید جوانمرد باش


مخزن‌الاسرار


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
شرط سازمان حفاظت محیط زیست در سال ۱۳۸۴ خشک نکردن تالاب برای توسعه نفت بود

‏ولی ۸۹ آب را روی هورالعظیم بستند
‏از اولین تلاشهای ما در ۹۲-۹۳ باز کردن آب روی تلاب بود چون کانون گرد و غبارشده بود
‏یادتان هست؟
‏برای اینکه قصور دولت دهم مشخص نشود مرتب من را متهم می‌کردند بابت گردو غبار و بابت خشکی تالاب!

معصومه ابتکار


پ‌ن:
خانم ابتکار: نوش‌دارویی و بعد از مرگ سهراب آمدی


جان آگه با #فرهیختگان
تاثیر حکمت‌ مشرقی ابن‌سینا و سهروردی بر روان‌شناسی تجربه‌گرا و فلسفۀ سیاسی جان لاک

سید محمد دیباجی

قسمت اول

ابن طفیل با نگارش تمثیل عرفانی "حی بن یقظان" ابن‌سینا که سهروردی هم بر آن قلم زده است، می‌کوشد برخلاف روش متداول نگارش فلسفی، ایده‌های اساسی حکمت مشرقی را درقالب داستانی که اصل و اساس آن را نیز از ابن‌سینا گرفته‌است، شرح دهد.
ابن طفیل در این رساله نظریۀ "لوح سفید" را به عنوان یک آزمایش فکری در قالب یک داستان با عنوان "حی بن یقظان" مطرح کرده‌است که در آن او شکل‌گیری ذهن یک کودک وحشی از یک لوح سفید تا یک ذهن بالغ را در محیطی به دور از اجتماع و در یک جزیرهٔ دور افتاده و تنها از طریق تجربه، توضیح می‌دهد.

نخستین محقّق غربی که به اهمیت این کتاب پی برد ادوارد پوکوک در قرن هفدهم‌ بود که متن عربی داستان را همراه با ترجمۀ لاتین آن با عنوان گویا ولی طولانیِ «فیلسوف موحّد، رساله‌ای در اینکه عقل بشری چگونه می‌تواند از تفکر در مراتب نازل معرفت به مراتب عالی آن دست یابد» منتشر کرد.

جان لاک، از فیلسوفان بزرگ تجربه‌گرای غرب که پدر لیبرالیسم شناخته می‌شود این دیدگاه را مورد مطالعۀ دقیق خود قرار داد و در فرمول‌بندی نظریهٔ «لوح سفید» از این رساله کاملاً الهام گرفته و در نوشتار خود به وجود آمدن تدریجی این ذهن هوشیار را در وجود انسان توضیح می‌دهد و در مخالفت با دیدگاه مسیحیت آگوستینی که به بشر به عنوان موجودی گناهکار از بدو خلقت نگاه می‌کند و همچنین دیدگاه مدرن دکارتی، که عنوان می‌کند انسان به‌طور ذاتی گزاره‌های منطقی را می‌داند: بحث ذهن «خالی» را مطرح می‌کند، لوح سپیدی که بشر با آن متولد می‌شود و در طول زندگی توسط تجربه قلم زده می‌شود.
از دید لاک، حواس و خود بازتابی (ظرفیت بشر در درون نگری و تمایل به دانستن در مورد جوهرهٔ وجودی خویش) منابع تمام اندیشه‌های ما هستند.

این دیدگاه مشرقی لوح سفید بر نگاه دینی و فلسفۀ سیاسی جان لاک نیز تاثیر مهم و به سزایی داشت تا آنجا که برخلاف توماس هابز دیگر فیلسوف تجربه‌گرا که معتقد به مطلقیّت و استبداد و طرفدار "امنیت" بود، لاک به دموکراسی و آزادی حقوق انسان‌ها و بیشتر از امنیت به "آزادی" تاکید و پافشاری می‌نمود.
جان لاک در "جستاری در باب تساهل" به بررسی دقیق جایگاه دین و باورهای مذهبی در جامعۀ آن زمان و سنجش استحکام‌مندی آن در سیستم اجتماعی می‌پردازد و به این ترتیب خواهان آزادی و شکیبایی مذهبی همچنین جدایی دین از دولت می‌شود. این مسئله اساساً فلسفۀ او را شکل می‌دهد. او خواستار آن می‌شود که کلیسا از ساختار سیاسی رسمی‌ دولتی جدا شود. از این رو دیگر هیچ حاکمی نمی‌تواند خود را فرستاده و امین ویژۀ آسمان بداند. به همین علت معتقد است که این تساهل می‌تواند آیندۀ دولت و نیز آزادی انسان را بر مبنای عقل تضمین کند. او در این باره در همین رسالۀ "جستاری در باب تساهل" می‌نویسد: «آزادی مطلق، آزادی حقیقی و درست، آزادی بی‌طرفانه و مساوات، چیزی است که ما بدان محتاجیم».



جان آگه با #فرهیختگان
🔷🔸 لایحه علیه لایحه
پیرامون طرح محدودسازی اینترنت

احسان شریعتی

🔹در حالی‌که دغدغه‌ی بس واقعی مردم ایران (بویژه خوزستان) حل مشکلات بنیادی چهار عنصر اولیه، آب و هوا، خاک و آتش شده است، دل‌مشغولی بخشی از وکلای بخشی از مردم (در بزنگاه غیاب اکثریت رأی‌دهنده)، استقرار نظام نظارت و تنبیه بر فضای مجازی و محدودسازی اینترنت است!

🔸سودای برقراری این نظام نظارتی-تنبیهی ظاهرا محدودسازی شفافیت اطلاعاتی است که البته خود هدفی مجازی و تخیلی است و به احتمال زیاد به همان سرنوشتی دچار خواهد شد که پارازیت و فیلترینگ و هک و کراک و..؛ و البته برای قشری از کارمندان تکنیسین‌ که برای هر محدودسازی راه دور زدن تحریم را هم اختراع می‌کنند، اشتغال‌زایی می‌کند. و سرانجام محصول همه‌ی این تمهیدات تکنوکراتیک شبه اخلاقی-عقیدتی اختلال در خطوط مخابراتی و خرد کردن اعصاب مردم و وهن مأموران اجرای این مقررات بوده است.

🔹اشتباهی که هواداران و حامیان نظام‌های استبدادی و سنخ توتالیتر می‌کنند این است که بزرگترین خطر انسداد گردش و تبادل آزاد اطلاعات و «سفیدنمایی» صوری اوضاع این است که ممکن است امر بر خود مسئولان هم مشتبه شود و بدین شیوه‌ها دلخوش کنند که خبری نیست و «بوی بهبود ز اوضاع جهان می‌شنویم»!
برای نمونه، میگویند به مائو تسه تنگ در سالهای آخر عمرش(پس از «انقلاب گنجشک»)چنان اطلاعات غلطی از روبراه بودن اوضاع می‌دادند که همین جهل خودخواسته و خودمقصر موجب سقوط اقتصادی و دگردیسی سیاسی نظام وی شد.

🔸توصیه‌ی علمی برای موکلانی که قصد پایداری در برابر خواست‌ها و مطالبات مردم را دارند این است که از خود مخترعان اینترنت، در آغاز نیروی نظامی امریکا، بیآموزند که با اختراع این زیست‌جهان مجازی و شبکه‌ی آزاد ارتباطی و تبادل اطلاعاتی نظام نظارتی سُلطه را نه از طرق قدیمی بگیر و ببند و بزن و بکش و..، یا حبس و حصر و حدّ و حلق‌آویز و سایر روش‌های حلقوی، و خلاصه با به نمایش گذاردن زور بازو و ملاء و مترف و خدم و حشم و..، بلکه به‌قول میشل فوکو به‌شکل «نامرئی» انجام دهند، یعنی در فضای آزادی مطلق بازار داد و ستد اطلاعاتی و ارتباطی و فعالیت خودانگیخته‌ی کاربران، تا به درجه‌ای که کنترل از دست سازندگان شبکه هم بدر رود و حتی توسط دشمنان آن نظام هم به کار گرفته شود. پس «ای دل طریق رندی از محتسب بیاموز، مست است و در حق او کس این گمان ندارد !»
ناسودمندی این طریق‌های آزموده‌شده هرچند تاکنون و بويژه در عصر حاضر بارها اثبات شده است اما اگر آقایان همچنان در برابر منطق علم و گذر زمان اصرار بر پایداری داشته باشند، باکی نیست زیرا تجربه نشان داده است که این نیز بگذرد و به‌تعبیر شاعر: من جرّب المجرب حلّت به النّدامه.

🔹تلخ بودن خبرهای این‌چنینی نباید اذهان را از تمرکز بر روی مبرم‌ترین نیازها و مطالبات جامعه منحرف سازد مگر آن‌که نفس شبکه‌ی اطلاع‌رسانی بالواقع آماج حمله قرار گیرد.

🔸در این‌صورت دفاع از آزادی رسانه‌ و در رأس همه حق دسترسی آزاد به شبکه‌ی جهانی اینترنت، در صدر مطالبات مردمی قرار خواهد گرفت و تبدیل به عنصر پنجم اولیه پس از هوا، آب، خاک، و آتش خواهد شد!

منبع:
http://www.ehsanshariati.org/PostView?Action=Post&ID=1098



جان آگه با #فرهیختگان
به جای استفاده از سرکوب و گلوله از " حکمت عشق" استفاده کنید

۱.میدانم شما سنگدل تر از آن شده اید که از حکمت عشق چیزی بیاموزید،اما من برای آرامش خودم که شده است با شما سخن از حکمت عشق می گویم.می دانید چرا سنگدل شده اید و این گونه به آسانی دست به کشتن می زنید.چون به زبان مارکس هم از خود و هم از دیگران بیگانه اید،شما هم از وجود انسانی خود و انسان بودگی نخستین تان و هم از دیگران جدا افتاده اید.اگر از انسان بودگی خود دور نیفتاده بودید می فهمیدید که کشتن انسانی دیگر امری خطا و غیر اخلاقی است و اصولا کشتن انسان دیگر چیزی جز کشتن خویش نیست.وقتی دیگری به زمین می افتد،وقتی خون جاری می شود،این وجود انسانی ما،این شهود درونی ما از عشق به انسان دیگر است که در جامعه می میرد.از سوی دیگر شما آسان می کشید چون از انسان های دیگر بیگانه اید.کشتن دیگری یعنی فقدان "رابطه"،یعنی اینکه در عشق با هیچ انسانی نیستم.این یعنی آنکه شما حتی در عشق با همسر و فرزند خود نیز نیستید.نمی توان فرزند و همسر خود را دوست داشت و فرزند دیگری را کشت.شما نه تنها از خود که از هر امر انسانی دیگر بیگانه اید.وقتی می کشید یعنی هیچگاه عاشق نبوده اید،که لحظه ای عاشقی در زندگی باعث می شود شما همیشه دیگران را دوست بدارید که عشق چیزی جز گسترده شدن وجود یک انسان و یکی شدن وجود با دیگران نیست.عاشقی یعنی عاشق " تو" بودن.عشق چیزی جز اندیشه دایم به ضمیر "تو" نیست.

۲.باز هم می دانم که شما نسبت به این سخنان بی اعتنایید ولی برای آرامش خود می گویم شما از "خداوند" هم بیگانه اید اگر چه نام انسان دیندار بر خود می نهید و متولی حکومت دینی هستید.شما از خدا جدا افتاده اید که اینگونه به آسانی به جای عشق ورزیدن به دیگران و سخن گفتن با دیگران و ایجاد پیوند عاشقانه و همدلانه و دلسوزانه دست به کشتن دیگران می زنید و فرمان به قتل می دهید.خدا چیزی جز منبع بزرگ ایثار و از خودگذشتگی و بخشش نیست،خدا یعنی دستگیری از انسان،خدا یعنی رازی که نگران آفریده خود است،خدا یعنی دلسوزی به انسان دیگر.خداوند به جای گرفتن زندگی دیگران، زندگی می بخشد.به زبان لویناس وقتی خدا می گوید من رحمان و رحیم هستم این فقط یک خبر نیست بلکه یک دستور است: یعنی تو هم رحیم و رحمان باش.وقتی انسانی را می کشید یعنی تمام فرصت او برای تجربه عشق و شهود الهی را منتفی می سازید.کشتن هر انسان یعنی کشتن بخشی از خداوند بر زمین.شما نماینده خدا نیستید.شما از انسان هم کمتر شده اید.به حکمت عشق باز گردید و تمنای انسان بودن کنید.

مصطفی مهرآیین



#فرهیختگان، صدای فرزانگان
و اینها همه نتیجه تسلط اشرار امت و مدارای مردم با آنهاست !

#فرهیختگان
با یاد روانشاد خاشه طنزپرداز نامدار افغانستان که بدست طالبان مظلومانه جان داد.

#فرهیختگان در مصاف خشونت
ضامن نارنجک را کشیدند...

مجید یونسیان

مجلس ضامن نارنجکی را کشیده که به‌طور قطع، ترکش‌های آن دولت و حکومت را نشانه گرفته است. مشکلات معیشتی، فقر، گرانی، عطش بی‌آبی، مرگ‌ومیر کرونا و ناامیدی، مردم را مستاصل کرده است.

شاید مردم فقر و گرانی و این‌همه فشار را تحمل کنند، به امید روزهای بهتری که آقای رئیسی وعده داده است؛ اما قطعا هیچ‌کس تحقیر را تحمل نمی‌کند.

طرح مجلس تحقیر ملت است. صغیر فرض کردن آنهاست، بی‌احترامی به مردم است. تحمیل و زورگویی بی‌حدومرز است. دسترسی آزاد به اطلاعات حق هر انسانی است.

اما از همه اینها که بگذریم، طرح مجلس یک اعتراف است. اعتراف به شکست همه پروژه‌های فرهنگی و اجتماعی که طی این چهل سال با هزینه‌های سنگین اجرا شده است.

نه توانستند جوانان و نوجوانانی در طراز ادعاهای خود تربیت کنند، نه توانستند زیست مومنانه و مبتنی بر ارزش‌های خود ارائه دهند، نه توانستند الگوی یک حکومت سالم دینی ارائه کنند، نه نظم مطلوب سیاسی به‌وجود آوردند، نه سامان و سازمان اقتصادی مناسبی رقم زدند.

اکنون درمانده شده‌اند و می‌خواهند با اخلال در فضای مجازی، نبض تحولات جامعه را کنترل کنند. اما نمی‌توانند؛ چون نمی‌شود و این‌بار هم شکست می‌خورند.

ولی این شکست ممکن است فاجعه به بار آورد. کشیدن کبریت بر انبار کاه، شعله‌ور شدن آتشی است که تر و خشک را خواهد سوزاند...




#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
✅ شکست استبداد دینی در ایران قطعی است

مجتبی نجفی

در برنامه صفحه دو تاکید کردم پروژه قتل اینترنت را باید راهبردی دید و فراتر از دعواها در جمهوری اسلامی است. بعد از حوادث سال هشتاد و هشت رهبر جمهوری اسلامی کمیته ای برای شناسایی آسیب ها و تهدیدهای فضای مجازی تشکیل داد. مساله تقابل ارتباطات و دیکتاتوری است.

* توسعه عرصه عمومی ، افزایش بازیگران، نمایش تکثر جامعه ، افزایش قدرت روایتگری، شکل گیری فرم های جدید جامعه پذیری در ایران، تغییر مرجعیت های سیاسی ، افزایش رویت پذیری ،...دلایل مهمی بودند تا بیش از ده سال جمهوری اسلامی امکانات خود و از بودجه ملی برای مهار دشمن خود یعنی ارتباطات بسیج کند.

* در این برنامه اما توضیح دادم این موضوع راهبردی تر از آن است که به تحلیل تله گذاشتن برای دولت رئیسی محدود شود. این برنامه در راستای کنترل جامعه متکثر ایران است. سیاستی که شکست خورده اما جمهوری اسلامی بر اجرایش اصرار دارد. از ویدیو تا ماهواره تا فیلترینگ و اکنون هم بومی سازی اینترنت.

* تاکید کردم به خاطر اهمیت کانتکست در پژوهش هر گونه مقایسه میان ایران با چین و کره شمالی و ...را رد می کنم. این مقایسه ها علمی نیستند. معتقدم طرحهایی از این دست اگر توفیقات کوتاه مدت داشته باشند در بلند مدت شکست خورده اند. در جامعه اعتراضی ایران این طرحها، اقشار بیشتری از مردم را با حاکمیت درگیر می کند و معمولا دیکتاتوری ها گاها اشتباهات مهلکی انجام می دهند و متوجه نیستند ضربه نهایی را از کجا می خورند.

* توسعه عرصه عمومی نیروی زیادی در کشور ایجاد کرده و کنترل این نیرو بسیار دشوار است. تحولات تکنوژیک در کنار این جامعه اعتراضی فرجام این طرح را در دهه آتی با شکست مواجه می کند به خصوص اینکه روند شکل گیری جهان هوشمند در سال دو هزار و سی تغییرات ساختاری را بر دولت ملتها تحمیل خواهد کرد.
* همانگونه که سیاست تحمیل اسلامیزاسیون با تئوری ولایت فقیه در اوایل انقلاب بر جامعه شکست خورد، همانگونه که ممنوعیت ویدیو و ماهواره و فیلترنیگ شکست خورد این طرح ها هم فرجامی جز شکست برای حاکمیتی که در خوابی بی تعبیر در صدد کنترل جامعه متکثر ایران است ندارند. تنها بیچاره ایران و مردم کشورمان هستند که چوب و هزینه اخلال در روند توسعه را می خورند. این را نه از روی آرزو اندیشی که از روی تحلیل می گویم شکست استبداد دینی در ایران قطعی است.



#فرهیختگان، صدای فرزانگان
✅‍ آب قرارِ زندگی بود، نه بهانه‌ی مرگ و جدایی…

محسن چاوشی

🔗باور کردنی نیست که در نتیجه‌ی چندین سال سیاست‌های نادرست و غلط، نخل‌هایی که گلوله‌های صدّام نتوانست خم به ابرویشان بیاورد، سوختند و افتادند.

🔗باید بازگردیم و ببینیم که چگونه این همه تصمیم اشتباه کنار هم قرار می‌گیرند تا بر لب خشک کارون ترک بنشیند. مگر این سرزمین بدون تک‌تک اقوامش، بدون تُرک، کرد، لر، عرب و… معنا و هویت دارد!؟ سر بازکردن دوباره‌ی زخمی که بر سینه‌ی سرزمین و زادگاهم، بر قلب خوزستان نشسته است باعث شد که جای جای ایران بیشتر از گذشته با این رنج و اندوه همراه شوند.

🔗برای من شنیدن صدای حمایت تُرک و لر و فارس از خوزستانِ لب تشنه مرهمی بود بر زخمی که به جان داریم. هرچند همیشه هراسم از این بوده که به خاطر جهل، ظلم و اشتباهات عده‌ی قلیلی، جدایی‌طلبان و دشمنان این آب و خاک، از آب گل‌آلود ماهی بگیرند و ایران را به سمت تجزیه ببرند. باور دارم که توده‌ی مردم و همه‌ی اقلیت‌ها دشمن این جدایی هستند. همان‌هایی که ۸ سال دست در دست هم، نگذاشتند یک وجب از این خاک کم شود، بعد از این هم نخواهند گذاشت که کسی از ایشان سوءاستفاده کند.

🔗تبدیل کردن ندای لب تشنه‌های عدالت‌جو‌ به نجوای فاسد جدایی‌طلبی، جز ظلم بیشتر به این مردم و این سرزمین نیست.
باور قلبی من این است که توده‌ی مردم ایران، جز مهر و دوستی و اتحاد، کلامی ندارند و جز عدالت، آزادی و آبادانی، سودایی را در سر نمی‌پرورند. ما دست در دست هم سرود ایران می‌خوانیم، برای مظلومیت خوزستان، سیستان و دیگر نقاط این سرزمین گریه می‌کنیم و فریاد سر می‌دهیم اما نمی‌گذاریم که حتی یک نفر از این آواز ما رویای تکه پاره شدن ایران را در سر بپروراند.

🔗اگر مسئولِ دلسوزی هست که صدای ما را بشنود، از او می‌خواهم که به داد خوزستان برسد. لطفا نگذارید زخمی بیش از این بر تن این سرزمین بنشیند. ما نیازمند تصمیمات درست، عاقلانه و فوری هستیم و از وعده، رنج و فراموش شدن‌ها خسته‌ایم…


#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست
کدام عوامل آزادی انتخاب را از جامعه ایران گرفته‌اند؟

پرویز گیلانی/ تحلیلگر اقتصاد

سکانس معروف «دوغ یا نوشابه؟» از سریال طنز «نون خ» را یادتان هست؟ سکانس درخشانی که هنوز هم در فضای مجازی دست به دست می‌شود و احتمالا هر کدام از ما چند بار آن را دیده‌ایم.
این سکانس بهتر از هر کتاب و مقاله‌ای، نقض «حق انتخاب» را به تصویر کشیده و نشان داده؛ سیاستمدار چگونه می‌تواند انتخاب‌های جامعه را محدود کند.

در سکانس مورد اشاره، عده زیادی از افراد یک روستا مهمان یکی از شخصیت‌های سریال شده‌اند. هنگام غذا خوردن، دختری از خانواده میزبان که در یکی از دست‌هایش بطری نوشابه و در دست دیگرش پارچ دوغ دارد از مهمانان می‌پرسد؛ آقایان دوغ یا نوشابه؟ اغلب، نوشابه را انتخاب می‌کنند اما میزبان در لیوان‌شان دوغ می‌ریزد. وقتی یکی از مهمانان اعتراض می‌کند، میزبان خطاب به همه می‌گوید: «آقایان، نوشابه کم داریم، وقتی می‌پرسم دوغ یا نوشابه، لطفاً بگویید دوغ.» این سکانس نشان می‌دهد دیگران چگونه برای ما تصمیم می‌گیرند که چه در لیوان‌مان بریزند و ما را از خوردن چه چیزهایی محروم کنند.

اگرچه جامعه ایران در ۱۰۰ سال گذشته در هیچ بازاری-نه سیاست و نه اقتصاد و فرهنگ- آزادی انتخاب به معنای واقعی نداشته اما در مقاطعی، از دامنه انتخاب بیشتری برخوردار بوده است. طرفه آنکه هرچه زمان گذشته حق انتخاب‌مان محدودتر و محدودتر شده است.

این روزها شاید در بدترین وضعیت آزادی انتخاب قرار داریم؛ سیاست، تحریم، تورم، سیاستگذاری، کرونا، مجلس شورای اسلامی، ذی‌نفعان، مخالفان، معاندان،مدافعان و همه و همه دست به دست هم داده‌اند تا انتخاب جامعه ایران را محدودتر از همیشه کنند.

تحریم ما را از خیلی مواهب جهان آزاد محروم کرده؛ از جمله اینکه نمی‌توانیم آزادانه تجارت کنیم و حق انتخاب کالای خوب از ما گرفته شده است. شورای نگهبان انتخاب سیاسی ما را محدود کرده و مجلس به جای ما تصمیم می‌گیرد که وارد شبکه‌های اجتماعی نشویم و وزارت ارشاد موسیقی مورد تایید خودش را روانه بازار می‌کند.

سیاستگذاری غلط اقتصادی، آزادی انتخاب را از جامعه گرفته است؛ تورم به ما اجازه نمی‌دهد غذای دلخواهمان را سر سفره بگذاریم و انواع انحصار باعث شده دیگران برای ما تصمیم بگیرند که چه کالایی در بازار موجود باشد. کرونا هم بهانه خوبی دست سیاستمداران داده که به اقتضای زمان، همه چیز را تعطیل کنند و دوباره به اقتضای زمان، همه چیز را بگشایند.

در این پرونده، تعاریف و اهمیت آزادی انتخاب را مطرح کرده‌ایم و به صورت ویژه به این پرسش پاسخ داده‌ایم که جامعه‌ای که آزادی انتخاب ندارد به کدام‌سو می‌رود؟/تجارت‌فردا

https://t.me/arshivefarhikhtegan/627



#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی