"شما" نور هستید ، پس از این نور بهرمند بوده و روشنایی بخش باشید.

شیخ شهاب‌الدین سهروردی (شیخ اشراق)


"اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ" (نور/۳۵)

هشتم مرداد بزرگداشت"شیخ اشراق"




جان آگه با #فرهیختگان

سهروردی اندیشمند بی وطن

‍ شیخ شهاب الدین سهروردی (۵۴۹–۵۸۷ ق / ۱۱۵۴–۱۱۹۱ م) مؤسس مکتب اشراقی در حکمت اسلامی یکی از فلاسفه ی بزرگ جهان اسلام است. سهروردی مشهور به شیخ اشراق حکمت نوری را بنیان نهاد و روش های نوئی را در فلسفه پایه گذاری کرد. دکتر قاسم پورحسن استاد فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی تهران در گفتگوی اختصاصی با ساعد نیوز از جایگاه حکمت اشراقی در دنیای مدرن می گوید.


ما از سالمرگ کانت به این سو در دنیای روشنگری زندگی می کنیم/ رجوع به سنت می تواند زمینه ترمیم بنیادهای خرد جدید را فراهم کند.

ساعد نیوز: مختصات مفهومی جغرافیای فکری دنیایی که امروز ما در آن زیست می کنیم چیست؟

دکتر قاسم پورحسن: شاید بتوانیم آغاز سده ی نوزدهم را متعلق به قلمرویی بدانیم که دوره جدید نام دارد. در این سده خردی پا به عرصه وجود نهاد که اساساً بر بنیادی متفاوت استوار بود. سنخ پرسش هایی که این خرد به تأمل و تفکر درباره آن می پرداخت متفاوت بود. آرمان خواهی کنار رفت و عینیت گرایی حاکم شد. خرد جدید معطوف به روشنگری است. من معتقدم ما از سال ۱۸۰۴ سال مرگ کانت به این سو، در دنیای روشنگری زندگی میکنیم. دورانی که ما به عنوان عصر روشنگری می شناسیم دو برهه داشته است. برهه نخست، برهه ای است که در آن، انقطاع از سنت رخ می دهد. این وضعیت تا پنجاه سال گذشته ادامه داشت. از دهه ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ به این سو، پرسش هایی شکل گرفت که ضرورت رجوع دوباره به سنت ها و احیای سنت ها را از نو مطرح ساخت. تصور من این است که ما در میانه دو وضعیت قرار داریم. تقدیس خرد جدید، از یک سو، و یأس از نابسندگی این خرد، از سوی دیگر. معتقد هستم که برای برونرفت از این وضعیت نیاز مبرم به توجه به سنت ها داریم تا بنیادهای دنیای جدید را ترمیم کنیم.

بحران های انسانی در دنیای جدید زمینه را برای طرح دوباره سنت و معنویت مهیا کرد/ سنت وجهه هستی گونه ای دارد که بدون بازجست آن، راه آینده را نمی توانیم بیابیم/ التفات ما به سهروردی و ابن سینا از سنخ تفاخر، قوم مداری و برتری جویی نیست/ ابن سینا و سهروردی اندیشمندانی بی وطن هستند.

ساعد نیوز: چگونه می توان در چنین دنیای جایی برای تفکر اشراقی و نوری باز کرد؟

دکتر قاسم پورحسن: از دهه سی قرن بیستم در غرب، حلقه های متفاوت فکری به وجود آمد. یکی از این حلقه ها، حلقه اورانوس با محوریت افکار فیلسوفانی همچون اوتو و کربن بود. این حلقه ها خواهان التفات بنیادین به وجه معنوی انسان بودند. اوتو در کتاب “عرفان شرق و غرب”، به تفصیل از این حلقه در اروپا سخن گفته است. از زمانی که نیچه درباره بحران انسان اروپایی سخن گفت، مفاهیمی مانند ذوق، معنویت و عرفان بار دیگر در گفتمان فکری فلسفی اروپا از نو مطرح شد. سال ها تلاش شده بود که دین از صحنه زندگی کنار رود و این به تعبیری، به ناخرسندی هایی در حیات بشر دامن زد. البته مطرح کردن نام کربن در ایران به عنوان کسی که آمد و ابن سینا و سهروردی را به ما شناساند، حرف درستی نیست. این مسأله رجوع به سنت و معنویت به ایران محدود نیست. سنخ تفکر بشر تغییر یافته است.

بحران هایی که جنگ های خانمان برانداز جهانی در کل جهان به وجود آورد، گرایش جهانی به رهیافت هایی را دامن زد که ندای سنت و معنویت در آنها به گوش می رسد. معتقدم که در ایران به سنت از دو منظر می توانیم نظر کنیم؛ نگاه اول این است که سنت، حاوی یک نگاه بنیادین به بشر و بشریت است. و حیث دوم یا منظر دوم این است که سنت بنیاد است. میراث ماست. سنت وجهه هستی گونه ای دارد که بدون بازجست آن، راه آینده را نمی توانیم پیدا کنیم. التفات به سهروردی از باب برتری جویی و قوم مداری نیست، بلکه بحث ما از سهروردی در اصل بحث از اندیشمندی است که به انسان می اندیشد و روی سخن اش با انسان بماهو انسان است.

امروز در غرب، فیلسوفی همچون لویناس از غفلت از دیگری سخن میگوید. اوتو بحث غفلت از شرق را مطرح می سازد و می گوید که این غفلت در اصل به معنای غفلت از معنویت به عنوان وجهی بنیادین از وجود انسان است.

ما در این دوران به خرد نیاز داریم ولی به همان میزان نیز به معنویت هم نیاز داریم. البته این نیاز باید قرین نگاهی بنیادین به هر دو مقوله خرد و معنویت باشد. دوای درد امروز ما احیای نسبت بنیادینی است که ما با سنت داریم. ابن سینا و سهروردی اندیشمندانی بی وطن هستند چرا که روی سخن آنها نه با انسان ایرانی که با کل بشریت است. توجه به معنویت و وجه آسمانی وجود آدمی به عنوان موجودی خردمند می تواند زمینه ای باشد برای وصول به نگاهی جامع تر به انسان و حل بحران های موجود.

سهروردی معنای جامع تری از رهایی را برای کل بشریت بسط می دهد/ انسان در مرکز تأملات فلسفی سهروردی قرار دارد/ فارابی آغاز است، ابن سینا بنیاد است و سهروردی گسترش دهنده و بسط دهنده حکمت مشرقیه سینوی است.


ادامه گفت و گو در اینجا

قاسم پورحسن


جان آگه با #فرهیختگان

برقراری اینترنت اسپیس ایکس بر فراز تهران و البرز

#صیانت_از_حقوق_فضای_مجازی



#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست

انجمن آثار و مفاخر فرهنگی نهم مردادماه برگزار می‌کند؛
مراسم بزرگداشت شیخ شهاب الدین سهروردی در فضای مجازی

انجمن آثار و مفاخر فرهنگی به مناسبت روز بزرگداشت شیخ شهاب‌الدین سهروردی مراسم گرامیداشت مقام علمی این فیلسوف برجسته ایرانی - اسلامی را روز شنبه نهم مردادماه 1400 در فضای مجازی برگزار می‌کند.
در این برنامه که از ساعت 14:00 تا 16:00 برگزار خواهد شد، حسن بلخاری رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، غلامرضا اعوانی عضو پیوسته فرهنگستان علوم ایران، سید حمید طالب‌زاده استاد فلسفه دانشگاه تهران، انشاءالله رحمتی استاد فلسفه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی و حسن سید عرب عضو هیأت علمی دانشنامه جهان اسلام سخنرانی خواهند کرد.
این برنامه به صورت زنده از صفحه اینستاگرام انجمن به نشانی:
https://www.instagram.com/anjomanasarmafakher2

این نشست در صفحات انجمن در نشانی‌های زیر نیز پخش می‌شود:
https://t.me/anjomanasarmafakher

https://www.aparat.com/mafakherefarhangi




#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست

گرم شو از مهر و ز کین سرد باش
چون مه و خورشید جوانمرد باش

مخزن‌الاسرار


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

شرط سازمان حفاظت محیط زیست در سال ۱۳۸۴ خشک نکردن تالاب برای توسعه نفت بود

‏ولی ۸۹ آب را روی هورالعظیم بستند
‏از اولین تلاشهای ما در ۹۲-۹۳ باز کردن آب روی تلاب بود چون کانون گرد و غبارشده بود
‏یادتان هست؟
‏برای اینکه قصور دولت دهم مشخص نشود مرتب من را متهم می‌کردند بابت گردو غبار و بابت خشکی تالاب!

معصومه ابتکار


پ‌ن:
خانم ابتکار: نوش‌دارویی و بعد از مرگ سهراب آمدی


جان آگه با #فرهیختگان

تاثیر حکمت‌ مشرقی ابن‌سینا و سهروردی بر روان‌شناسی تجربه‌گرا و فلسفۀ سیاسی جان لاک

سید محمد دیباجی

قسمت اول

ابن طفیل با نگارش تمثیل عرفانی "حی بن یقظان" ابن‌سینا که سهروردی هم بر آن قلم زده است، می‌کوشد برخلاف روش متداول نگارش فلسفی، ایده‌های اساسی حکمت مشرقی را درقالب داستانی که اصل و اساس آن را نیز از ابن‌سینا گرفته‌است، شرح دهد.
ابن طفیل در این رساله نظریۀ "لوح سفید" را به عنوان یک آزمایش فکری در قالب یک داستان با عنوان "حی بن یقظان" مطرح کرده‌است که در آن او شکل‌گیری ذهن یک کودک وحشی از یک لوح سفید تا یک ذهن بالغ را در محیطی به دور از اجتماع و در یک جزیرهٔ دور افتاده و تنها از طریق تجربه، توضیح می‌دهد.

نخستین محقّق غربی که به اهمیت این کتاب پی برد ادوارد پوکوک در قرن هفدهم‌ بود که متن عربی داستان را همراه با ترجمۀ لاتین آن با عنوان گویا ولی طولانیِ «فیلسوف موحّد، رساله‌ای در اینکه عقل بشری چگونه می‌تواند از تفکر در مراتب نازل معرفت به مراتب عالی آن دست یابد» منتشر کرد.

جان لاک، از فیلسوفان بزرگ تجربه‌گرای غرب که پدر لیبرالیسم شناخته می‌شود این دیدگاه را مورد مطالعۀ دقیق خود قرار داد و در فرمول‌بندی نظریهٔ «لوح سفید» از این رساله کاملاً الهام گرفته و در نوشتار خود به وجود آمدن تدریجی این ذهن هوشیار را در وجود انسان توضیح می‌دهد و در مخالفت با دیدگاه مسیحیت آگوستینی که به بشر به عنوان موجودی گناهکار از بدو خلقت نگاه می‌کند و همچنین دیدگاه مدرن دکارتی، که عنوان می‌کند انسان به‌طور ذاتی گزاره‌های منطقی را می‌داند: بحث ذهن «خالی» را مطرح می‌کند، لوح سپیدی که بشر با آن متولد می‌شود و در طول زندگی توسط تجربه قلم زده می‌شود.
از دید لاک، حواس و خود بازتابی (ظرفیت بشر در درون نگری و تمایل به دانستن در مورد جوهرهٔ وجودی خویش) منابع تمام اندیشه‌های ما هستند.

این دیدگاه مشرقی لوح سفید بر نگاه دینی و فلسفۀ سیاسی جان لاک نیز تاثیر مهم و به سزایی داشت تا آنجا که برخلاف توماس هابز دیگر فیلسوف تجربه‌گرا که معتقد به مطلقیّت و استبداد و طرفدار "امنیت" بود، لاک به دموکراسی و آزادی حقوق انسان‌ها و بیشتر از امنیت به "آزادی" تاکید و پافشاری می‌نمود.
جان لاک در "جستاری در باب تساهل" به بررسی دقیق جایگاه دین و باورهای مذهبی در جامعۀ آن زمان و سنجش استحکام‌مندی آن در سیستم اجتماعی می‌پردازد و به این ترتیب خواهان آزادی و شکیبایی مذهبی همچنین جدایی دین از دولت می‌شود. این مسئله اساساً فلسفۀ او را شکل می‌دهد. او خواستار آن می‌شود که کلیسا از ساختار سیاسی رسمی‌ دولتی جدا شود. از این رو دیگر هیچ حاکمی نمی‌تواند خود را فرستاده و امین ویژۀ آسمان بداند. به همین علت معتقد است که این تساهل می‌تواند آیندۀ دولت و نیز آزادی انسان را بر مبنای عقل تضمین کند. او در این باره در همین رسالۀ "جستاری در باب تساهل" می‌نویسد: «آزادی مطلق، آزادی حقیقی و درست، آزادی بی‌طرفانه و مساوات، چیزی است که ما بدان محتاجیم».



جان آگه با #فرهیختگان

🔷🔸 لایحه علیه لایحه
پیرامون طرح محدودسازی اینترنت

احسان شریعتی

🔹در حالی‌که دغدغه‌ی بس واقعی مردم ایران (بویژه خوزستان) حل مشکلات بنیادی چهار عنصر اولیه، آب و هوا، خاک و آتش شده است، دل‌مشغولی بخشی از وکلای بخشی از مردم (در بزنگاه غیاب اکثریت رأی‌دهنده)، استقرار نظام نظارت و تنبیه بر فضای مجازی و محدودسازی اینترنت است!

🔸سودای برقراری این نظام نظارتی-تنبیهی ظاهرا محدودسازی شفافیت اطلاعاتی است که البته خود هدفی مجازی و تخیلی است و به احتمال زیاد به همان سرنوشتی دچار خواهد شد که پارازیت و فیلترینگ و هک و کراک و..؛ و البته برای قشری از کارمندان تکنیسین‌ که برای هر محدودسازی راه دور زدن تحریم را هم اختراع می‌کنند، اشتغال‌زایی می‌کند. و سرانجام محصول همه‌ی این تمهیدات تکنوکراتیک شبه اخلاقی-عقیدتی اختلال در خطوط مخابراتی و خرد کردن اعصاب مردم و وهن مأموران اجرای این مقررات بوده است.

🔹اشتباهی که هواداران و حامیان نظام‌های استبدادی و سنخ توتالیتر می‌کنند این است که بزرگترین خطر انسداد گردش و تبادل آزاد اطلاعات و «سفیدنمایی» صوری اوضاع این است که ممکن است امر بر خود مسئولان هم مشتبه شود و بدین شیوه‌ها دلخوش کنند که خبری نیست و «بوی بهبود ز اوضاع جهان می‌شنویم»!
برای نمونه، میگویند به مائو تسه تنگ در سالهای آخر عمرش(پس از «انقلاب گنجشک»)چنان اطلاعات غلطی از روبراه بودن اوضاع می‌دادند که همین جهل خودخواسته و خودمقصر موجب سقوط اقتصادی و دگردیسی سیاسی نظام وی شد.

🔸توصیه‌ی علمی برای موکلانی که قصد پایداری در برابر خواست‌ها و مطالبات مردم را دارند این است که از خود مخترعان اینترنت، در آغاز نیروی نظامی امریکا، بیآموزند که با اختراع این زیست‌جهان مجازی و شبکه‌ی آزاد ارتباطی و تبادل اطلاعاتی نظام نظارتی سُلطه را نه از طرق قدیمی بگیر و ببند و بزن و بکش و..، یا حبس و حصر و حدّ و حلق‌آویز و سایر روش‌های حلقوی، و خلاصه با به نمایش گذاردن زور بازو و ملاء و مترف و خدم و حشم و..، بلکه به‌قول میشل فوکو به‌شکل «نامرئی» انجام دهند، یعنی در فضای آزادی مطلق بازار داد و ستد اطلاعاتی و ارتباطی و فعالیت خودانگیخته‌ی کاربران، تا به درجه‌ای که کنترل از دست سازندگان شبکه هم بدر رود و حتی توسط دشمنان آن نظام هم به کار گرفته شود. پس «ای دل طریق رندی از محتسب بیاموز، مست است و در حق او کس این گمان ندارد !»
ناسودمندی این طریق‌های آزموده‌شده هرچند تاکنون و بويژه در عصر حاضر بارها اثبات شده است اما اگر آقایان همچنان در برابر منطق علم و گذر زمان اصرار بر پایداری داشته باشند، باکی نیست زیرا تجربه نشان داده است که این نیز بگذرد و به‌تعبیر شاعر: من جرّب المجرب حلّت به النّدامه.

🔹تلخ بودن خبرهای این‌چنینی نباید اذهان را از تمرکز بر روی مبرم‌ترین نیازها و مطالبات جامعه منحرف سازد مگر آن‌که نفس شبکه‌ی اطلاع‌رسانی بالواقع آماج حمله قرار گیرد.

🔸در این‌صورت دفاع از آزادی رسانه‌ و در رأس همه حق دسترسی آزاد به شبکه‌ی جهانی اینترنت، در صدر مطالبات مردمی قرار خواهد گرفت و تبدیل به عنصر پنجم اولیه پس از هوا، آب، خاک، و آتش خواهد شد!

منبع:
http://www.ehsanshariati.org/PostView?Action=Post&ID=1098



جان آگه با #فرهیختگان

به جای استفاده از سرکوب و گلوله از " حکمت عشق" استفاده کنید

۱.میدانم شما سنگدل تر از آن شده اید که از حکمت عشق چیزی بیاموزید،اما من برای آرامش خودم که شده است با شما سخن از حکمت عشق می گویم.می دانید چرا سنگدل شده اید و این گونه به آسانی دست به کشتن می زنید.چون به زبان مارکس هم از خود و هم از دیگران بیگانه اید،شما هم از وجود انسانی خود و انسان بودگی نخستین تان و هم از دیگران جدا افتاده اید.اگر از انسان بودگی خود دور نیفتاده بودید می فهمیدید که کشتن انسانی دیگر امری خطا و غیر اخلاقی است و اصولا کشتن انسان دیگر چیزی جز کشتن خویش نیست.وقتی دیگری به زمین می افتد،وقتی خون جاری می شود،این وجود انسانی ما،این شهود درونی ما از عشق به انسان دیگر است که در جامعه می میرد.از سوی دیگر شما آسان می کشید چون از انسان های دیگر بیگانه اید.کشتن دیگری یعنی فقدان "رابطه"،یعنی اینکه در عشق با هیچ انسانی نیستم.این یعنی آنکه شما حتی در عشق با همسر و فرزند خود نیز نیستید.نمی توان فرزند و همسر خود را دوست داشت و فرزند دیگری را کشت.شما نه تنها از خود که از هر امر انسانی دیگر بیگانه اید.وقتی می کشید یعنی هیچگاه عاشق نبوده اید،که لحظه ای عاشقی در زندگی باعث می شود شما همیشه دیگران را دوست بدارید که عشق چیزی جز گسترده شدن وجود یک انسان و یکی شدن وجود با دیگران نیست.عاشقی یعنی عاشق " تو" بودن.عشق چیزی جز اندیشه دایم به ضمیر "تو" نیست.

۲.باز هم می دانم که شما نسبت به این سخنان بی اعتنایید ولی برای آرامش خود می گویم شما از "خداوند" هم بیگانه اید اگر چه نام انسان دیندار بر خود می نهید و متولی حکومت دینی هستید.شما از خدا جدا افتاده اید که اینگونه به آسانی به جای عشق ورزیدن به دیگران و سخن گفتن با دیگران و ایجاد پیوند عاشقانه و همدلانه و دلسوزانه دست به کشتن دیگران می زنید و فرمان به قتل می دهید.خدا چیزی جز منبع بزرگ ایثار و از خودگذشتگی و بخشش نیست،خدا یعنی دستگیری از انسان،خدا یعنی رازی که نگران آفریده خود است،خدا یعنی دلسوزی به انسان دیگر.خداوند به جای گرفتن زندگی دیگران، زندگی می بخشد.به زبان لویناس وقتی خدا می گوید من رحمان و رحیم هستم این فقط یک خبر نیست بلکه یک دستور است: یعنی تو هم رحیم و رحمان باش.وقتی انسانی را می کشید یعنی تمام فرصت او برای تجربه عشق و شهود الهی را منتفی می سازید.کشتن هر انسان یعنی کشتن بخشی از خداوند بر زمین.شما نماینده خدا نیستید.شما از انسان هم کمتر شده اید.به حکمت عشق باز گردید و تمنای انسان بودن کنید.

مصطفی مهرآیین



#فرهیختگان، صدای فرزانگان

و اینها همه نتیجه تسلط اشرار امت و مدارای مردم با آنهاست !

#فرهیختگان

با یاد روانشاد خاشه طنزپرداز نامدار افغانستان که بدست طالبان مظلومانه جان داد.

#فرهیختگان در مصاف خشونت

ضامن نارنجک را کشیدند...

مجید یونسیان

مجلس ضامن نارنجکی را کشیده که به‌طور قطع، ترکش‌های آن دولت و حکومت را نشانه گرفته است. مشکلات معیشتی، فقر، گرانی، عطش بی‌آبی، مرگ‌ومیر کرونا و ناامیدی، مردم را مستاصل کرده است.

شاید مردم فقر و گرانی و این‌همه فشار را تحمل کنند، به امید روزهای بهتری که آقای رئیسی وعده داده است؛ اما قطعا هیچ‌کس تحقیر را تحمل نمی‌کند.

طرح مجلس تحقیر ملت است. صغیر فرض کردن آنهاست، بی‌احترامی به مردم است. تحمیل و زورگویی بی‌حدومرز است. دسترسی آزاد به اطلاعات حق هر انسانی است.

اما از همه اینها که بگذریم، طرح مجلس یک اعتراف است. اعتراف به شکست همه پروژه‌های فرهنگی و اجتماعی که طی این چهل سال با هزینه‌های سنگین اجرا شده است.

نه توانستند جوانان و نوجوانانی در طراز ادعاهای خود تربیت کنند، نه توانستند زیست مومنانه و مبتنی بر ارزش‌های خود ارائه دهند، نه توانستند الگوی یک حکومت سالم دینی ارائه کنند، نه نظم مطلوب سیاسی به‌وجود آوردند، نه سامان و سازمان اقتصادی مناسبی رقم زدند.

اکنون درمانده شده‌اند و می‌خواهند با اخلال در فضای مجازی، نبض تحولات جامعه را کنترل کنند. اما نمی‌توانند؛ چون نمی‌شود و این‌بار هم شکست می‌خورند.

ولی این شکست ممکن است فاجعه به بار آورد. کشیدن کبریت بر انبار کاه، شعله‌ور شدن آتشی است که تر و خشک را خواهد سوزاند...




#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

✅ شکست استبداد دینی در ایران قطعی است

مجتبی نجفی

در برنامه صفحه دو تاکید کردم پروژه قتل اینترنت را باید راهبردی دید و فراتر از دعواها در جمهوری اسلامی است. بعد از حوادث سال هشتاد و هشت رهبر جمهوری اسلامی کمیته ای برای شناسایی آسیب ها و تهدیدهای فضای مجازی تشکیل داد. مساله تقابل ارتباطات و دیکتاتوری است.

* توسعه عرصه عمومی ، افزایش بازیگران، نمایش تکثر جامعه ، افزایش قدرت روایتگری، شکل گیری فرم های جدید جامعه پذیری در ایران، تغییر مرجعیت های سیاسی ، افزایش رویت پذیری ،...دلایل مهمی بودند تا بیش از ده سال جمهوری اسلامی امکانات خود و از بودجه ملی برای مهار دشمن خود یعنی ارتباطات بسیج کند.

* در این برنامه اما توضیح دادم این موضوع راهبردی تر از آن است که به تحلیل تله گذاشتن برای دولت رئیسی محدود شود. این برنامه در راستای کنترل جامعه متکثر ایران است. سیاستی که شکست خورده اما جمهوری اسلامی بر اجرایش اصرار دارد. از ویدیو تا ماهواره تا فیلترینگ و اکنون هم بومی سازی اینترنت.

* تاکید کردم به خاطر اهمیت کانتکست در پژوهش هر گونه مقایسه میان ایران با چین و کره شمالی و ...را رد می کنم. این مقایسه ها علمی نیستند. معتقدم طرحهایی از این دست اگر توفیقات کوتاه مدت داشته باشند در بلند مدت شکست خورده اند. در جامعه اعتراضی ایران این طرحها، اقشار بیشتری از مردم را با حاکمیت درگیر می کند و معمولا دیکتاتوری ها گاها اشتباهات مهلکی انجام می دهند و متوجه نیستند ضربه نهایی را از کجا می خورند.

* توسعه عرصه عمومی نیروی زیادی در کشور ایجاد کرده و کنترل این نیرو بسیار دشوار است. تحولات تکنوژیک در کنار این جامعه اعتراضی فرجام این طرح را در دهه آتی با شکست مواجه می کند به خصوص اینکه روند شکل گیری جهان هوشمند در سال دو هزار و سی تغییرات ساختاری را بر دولت ملتها تحمیل خواهد کرد.
* همانگونه که سیاست تحمیل اسلامیزاسیون با تئوری ولایت فقیه در اوایل انقلاب بر جامعه شکست خورد، همانگونه که ممنوعیت ویدیو و ماهواره و فیلترنیگ شکست خورد این طرح ها هم فرجامی جز شکست برای حاکمیتی که در خوابی بی تعبیر در صدد کنترل جامعه متکثر ایران است ندارند. تنها بیچاره ایران و مردم کشورمان هستند که چوب و هزینه اخلال در روند توسعه را می خورند. این را نه از روی آرزو اندیشی که از روی تحلیل می گویم شکست استبداد دینی در ایران قطعی است.



#فرهیختگان، صدای فرزانگان

✅‍ آب قرارِ زندگی بود، نه بهانه‌ی مرگ و جدایی…

محسن چاوشی

🔗باور کردنی نیست که در نتیجه‌ی چندین سال سیاست‌های نادرست و غلط، نخل‌هایی که گلوله‌های صدّام نتوانست خم به ابرویشان بیاورد، سوختند و افتادند.

🔗باید بازگردیم و ببینیم که چگونه این همه تصمیم اشتباه کنار هم قرار می‌گیرند تا بر لب خشک کارون ترک بنشیند. مگر این سرزمین بدون تک‌تک اقوامش، بدون تُرک، کرد، لر، عرب و… معنا و هویت دارد!؟ سر بازکردن دوباره‌ی زخمی که بر سینه‌ی سرزمین و زادگاهم، بر قلب خوزستان نشسته است باعث شد که جای جای ایران بیشتر از گذشته با این رنج و اندوه همراه شوند.

🔗برای من شنیدن صدای حمایت تُرک و لر و فارس از خوزستانِ لب تشنه مرهمی بود بر زخمی که به جان داریم. هرچند همیشه هراسم از این بوده که به خاطر جهل، ظلم و اشتباهات عده‌ی قلیلی، جدایی‌طلبان و دشمنان این آب و خاک، از آب گل‌آلود ماهی بگیرند و ایران را به سمت تجزیه ببرند. باور دارم که توده‌ی مردم و همه‌ی اقلیت‌ها دشمن این جدایی هستند. همان‌هایی که ۸ سال دست در دست هم، نگذاشتند یک وجب از این خاک کم شود، بعد از این هم نخواهند گذاشت که کسی از ایشان سوءاستفاده کند.

🔗تبدیل کردن ندای لب تشنه‌های عدالت‌جو‌ به نجوای فاسد جدایی‌طلبی، جز ظلم بیشتر به این مردم و این سرزمین نیست.
باور قلبی من این است که توده‌ی مردم ایران، جز مهر و دوستی و اتحاد، کلامی ندارند و جز عدالت، آزادی و آبادانی، سودایی را در سر نمی‌پرورند. ما دست در دست هم سرود ایران می‌خوانیم، برای مظلومیت خوزستان، سیستان و دیگر نقاط این سرزمین گریه می‌کنیم و فریاد سر می‌دهیم اما نمی‌گذاریم که حتی یک نفر از این آواز ما رویای تکه پاره شدن ایران را در سر بپروراند.

🔗اگر مسئولِ دلسوزی هست که صدای ما را بشنود، از او می‌خواهم که به داد خوزستان برسد. لطفا نگذارید زخمی بیش از این بر تن این سرزمین بنشیند. ما نیازمند تصمیمات درست، عاقلانه و فوری هستیم و از وعده، رنج و فراموش شدن‌ها خسته‌ایم…


#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست

کدام عوامل آزادی انتخاب را از جامعه ایران گرفته‌اند؟

پرویز گیلانی/ تحلیلگر اقتصاد

سکانس معروف «دوغ یا نوشابه؟» از سریال طنز «نون خ» را یادتان هست؟ سکانس درخشانی که هنوز هم در فضای مجازی دست به دست می‌شود و احتمالا هر کدام از ما چند بار آن را دیده‌ایم.
این سکانس بهتر از هر کتاب و مقاله‌ای، نقض «حق انتخاب» را به تصویر کشیده و نشان داده؛ سیاستمدار چگونه می‌تواند انتخاب‌های جامعه را محدود کند.

در سکانس مورد اشاره، عده زیادی از افراد یک روستا مهمان یکی از شخصیت‌های سریال شده‌اند. هنگام غذا خوردن، دختری از خانواده میزبان که در یکی از دست‌هایش بطری نوشابه و در دست دیگرش پارچ دوغ دارد از مهمانان می‌پرسد؛ آقایان دوغ یا نوشابه؟ اغلب، نوشابه را انتخاب می‌کنند اما میزبان در لیوان‌شان دوغ می‌ریزد. وقتی یکی از مهمانان اعتراض می‌کند، میزبان خطاب به همه می‌گوید: «آقایان، نوشابه کم داریم، وقتی می‌پرسم دوغ یا نوشابه، لطفاً بگویید دوغ.» این سکانس نشان می‌دهد دیگران چگونه برای ما تصمیم می‌گیرند که چه در لیوان‌مان بریزند و ما را از خوردن چه چیزهایی محروم کنند.

اگرچه جامعه ایران در ۱۰۰ سال گذشته در هیچ بازاری-نه سیاست و نه اقتصاد و فرهنگ- آزادی انتخاب به معنای واقعی نداشته اما در مقاطعی، از دامنه انتخاب بیشتری برخوردار بوده است. طرفه آنکه هرچه زمان گذشته حق انتخاب‌مان محدودتر و محدودتر شده است.

این روزها شاید در بدترین وضعیت آزادی انتخاب قرار داریم؛ سیاست، تحریم، تورم، سیاستگذاری، کرونا، مجلس شورای اسلامی، ذی‌نفعان، مخالفان، معاندان،مدافعان و همه و همه دست به دست هم داده‌اند تا انتخاب جامعه ایران را محدودتر از همیشه کنند.

تحریم ما را از خیلی مواهب جهان آزاد محروم کرده؛ از جمله اینکه نمی‌توانیم آزادانه تجارت کنیم و حق انتخاب کالای خوب از ما گرفته شده است. شورای نگهبان انتخاب سیاسی ما را محدود کرده و مجلس به جای ما تصمیم می‌گیرد که وارد شبکه‌های اجتماعی نشویم و وزارت ارشاد موسیقی مورد تایید خودش را روانه بازار می‌کند.

سیاستگذاری غلط اقتصادی، آزادی انتخاب را از جامعه گرفته است؛ تورم به ما اجازه نمی‌دهد غذای دلخواهمان را سر سفره بگذاریم و انواع انحصار باعث شده دیگران برای ما تصمیم بگیرند که چه کالایی در بازار موجود باشد. کرونا هم بهانه خوبی دست سیاستمداران داده که به اقتضای زمان، همه چیز را تعطیل کنند و دوباره به اقتضای زمان، همه چیز را بگشایند.

در این پرونده، تعاریف و اهمیت آزادی انتخاب را مطرح کرده‌ایم و به صورت ویژه به این پرسش پاسخ داده‌ایم که جامعه‌ای که آزادی انتخاب ندارد به کدام‌سو می‌رود؟/تجارت‌فردا

https://t.me/arshivefarhikhtegan/627



#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

سخنرانی آرش نراقی تحت عنوان «تنهایی عارضه ای فراگیر در جهان مدرن؟»:
https://www.youtube.com/watch?v=VGwqmkqNWjU



جان آگه با #فرهیختگان

«دروغ» واضح مرکز پژوهش‌های مجلس درباره فیلترینگ فضای مجازی؛ چرا واقعیت را نمی‌گویید؟

🔹مرکز پژوهش‌های مجلس مدعی است نگرانی مردم از فیلترینگ در صورت احتمال تصویب طرح صیانت بلاوجه است. این مرکز در یک توئیت نوشت: «در طرح حمایت از حقوق کاربران پلتفرم‌هایی نظیر تلگرام یا اینستاگرام با ضوابط کشور را بپذیرند و چه بسا اگر بپذیریند شاهد رفع فیلتر تلگرام یا توئیتر باشیم. اما اگر نپذیرند دولت باید طی یک سال جایگزین آنها را تهیه کند و اگر قدام نکند با دولت برخورد خواهد شد اما محدودسازی مطرح نیست.» ساعاتی پس از این هم مرکز پژوهش‌ها در توئیت دیگری نوشت: «سؤال: آیا با تصویب طرح حمایت ازحقوق کاربران، واتس‌آپ، اینستاگرام، گوگل و سایت های پرمراجعه خارجی فیلتر خواهد شد؟ پاسخ: خير؛ هیچکدام فیلتر نمی‌شوند چون هيچ نمونه جايگزينی وجود ندارد و همچنين برای بازاريابی بين‌المللی و جهانی‌سازی محتواهای فاخر ايرانی به استفاده از آنها نياز داريم.»

🔹اما اوضاع با چیزی که در توئیت های مرکز پژوهش‌ها آمده فرق دارد. به عبارتی هر چند به صورت مستقیم بحث فیلترینگ در این طرح نیامده اما طراحان، آن را با پیچیدگی‌هایی حقوقی و پاس‌کاری بین مواد مختلف عملا در این طرح گنجانده‌اند و با نهایی شدن آن باید به شکل جدی منتظر فیلتر شدن سرویس‌های خارجی بود. برای مثال فقط به بخشی از این موضوع اشاره می‌کنیم.

🔹ماده ٢٧ این طرح مواردی را ذکر می‌کند که اشخاص، شرکت‌ها و سرویس‌دهنده‌ها در صورت عدم اجرای آن متخلف شناخته می‌شوند. از جمله موارد این بخش دادن ترافیک بیش از حد به سرویس‌های خارجی است. این یعنی کند کردن سرعت پلتفرم‌های خارجی در همان قدم اول. اما مهمتر از همه تاکید بر اجرای ماده ٢۵ است که تکالیفی برای ارائه دهندگان داخلی و خارجی سرویس‌های اینترنتی مشخص می‌کند. مثلا در یک مورد در بند ١٣ تبصره این ماده به اجرای دستورها و احکام صادره از سوی مقامات صالحیت‌دار قانونی براساس مجوز قضایی اشاره شده. به این معنا که پلتفرم‌‌ها و سرویس‌دهندگان خارجی باید احکام صادره قضایی از سوی مقامات ایران را تمکین کنند. تا اینجا مشخص شد که که مثلا اگر یک پلتفورم خارجی احکام قضایی داخلی ما را تمکین نکند، متخلف شناخته می‌شود. اما پس از آن چه خواهد شد؟

🔹ماده ٢٨ این طرح موضوع «ضمانت اجراهای قابل اجرا در خصوص تخلفات موضوع ماده (۲۷)» را تشریح کرده و بندهای ث و ج این ماده صراحتا به «محدودیت در ترافیک» و همینطور «مسدودسازی» اشاره دارد. فراتر از این در تبصره ٢ همین ماده هم می‌گوید سرویس‌دهندگان خارجی ملزم به دریافت مجوز برای فعالیت هستند و در صورتی که این کار را نکنند تا اعمال بند «ج» این ماده یا همان مساله «محدودسازی» برای آنها تا زمان تامین جایگزین مناسب داخلی یا خارجی تا یک سال پس از لاز‌م‌الاجرا شدن این قانون الزم نیست.

🔹اما در عمل چه خواهد شد؟ اولا بسیار روشن است که پلتفرم‌های خارجی به دلایل مختلف که یکی از آنها بحث تحریم‌های بانکی است امکان فعالیت رسمی در ایران را نخواهند داشت. بنابراین از همین ابتدا بحث گرفتن مجوز منتفی است و باید سراغ این بحث برویم که آیا این پلتفرم‌ها مشابه داخلی دارند یا خیر؟ از نظر بسیاری از کارشناسان و کاربران پاسخ این سوال خیر است، اما از نظر کارشناسان مرتبط با تدوین این طرح چه؟ فقط در یک نمونه، روح‌الله مومن‌نسب از چهره‌های فعال در این حوزه و از مدافعان سرسخت این طرح گفته که « حداقل ۵ اپلیکیشن بومی و داخلی شبیه اینستاگرام داریم و یکی از آنها روبینوست که هم لایو دارد و هم استوری.» او و امثال او و همینطور تدوین‌کنندگان این طرح معتقدند برای تمام آن پلتفرم‌های خارحی، نمونه داخلی وجود دارد و مثلا پیام رسان سروش چیزی کم از تلگرام و واتس آپ ندارد. صرفا بر مبنای همین یک مسیر قانونی پیش‌بینی شده در این طرح و ادعای وجود پلتفرم‌های مشابه داخلی، زمینه فیلترینگ شبکه‌های اجتماعی و پیام رسان‌های خارجی در همان مدت ۴ ماه اولیه پس از قانونی شدن این طرح تقریبا قطعی است و حتی سایت‌هایی نظیر گوگل هم شامل این مورد خواهند شد. یعنی حتی نیاز به گذشت مدت یک ساله مورد اشاره در تبصره ٢ ماده ٢٨ هم نیست. بگذریم از اینکه در طرح یاده شده حتی اگر جایگزین داخلی هم برای این پلتفرم‌ها پیدا نشود، بر اساس متن صریح طرح، با گذشت یک سال، پلتفرم‌های خارجی در هر شرایطی فیلتر خواهند شد.

علی مجتهدزاده


جان آگه با #فرهیختگان

محمد کشوری، کارشناس حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات، نقد مستندی بر طرح صیانت! دارد که خواندن آن خالی از لطف نیست.

...«خلاصه آنکه اگر کسی به شما گفت این قانون باعث هیچ «محدودیت» یا مسدودیتی در خدمات پایه خارجی نمیشود یک کشیده آبدار و بلکه دوتا زیر گوشش بخوابانید. اگر گفت چرا می‌زنی، استدلالی که گفتم را برایش بگویید تا دیگر دروغ نگوید»...

متن کامل و منبع:
https://vrgl.ir/nV4Tc



#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

جلال ستاری، نویسنده و اسطوره‌شناس ایرانی درگذشت

جلال ستاری، نویسنده، مترجم و اسطوره‌شناس مطرح ایرانی شنبه ۹ مرداد در منزل شخصی خود درگذشت.

ستاری از معدود چهره‌هایی بود که سال‌ها در حوزه‌ اسطوره و اسطوره‌پژوهی تلاش‌هایی پیگیر انجام داد و به همین خاطر در سطح بین‌المللی چهره‌ای شناخته‌شده به شمار می‌رفت.

جلال ستاری در مقام نویسنده و مترجم تخصصی نزدیک به ۹۰ جلد کتاب در زمینه‌های افسانه‌شناسی، ادبیات نمایشی و نقد فرهنگی به رشته تحریر درآورده ‌است.

از آثار او می‌توان به "جان‌های آشنا"، "آیین و اسطوره در تئاتر"، "افسون شهرزاد"، "پژوهشی در اسطوره گیلگمش و افسانه اسکندر" و "دانش اساطیر" اشاره کرد.

ستاری در سال ۱۳۸۴ از وزارت فرهنگ فرانسه نشان فرهنگ و هنر دریافت کرد.


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

نسل ما جلال ستاری را با پژوهش‌ها و ترجمه‌هایش درباره‌ی اسطوره می‌شناخت. او پس از انقلاب روز و شبش را با نوشتن و ترجمه کردن سپری می‌کرد. دقیق یادم نیست چه سالی بود، اما یادم هست که پروژه‌ای داشتم و شروع کرده بودم به خواندن کتاب‌های روشنفکران ایرانی و گفت‌وگو کردن با آنان برای روزنامه‌ها. هنوز آن موقع‌ها ارتباط میان اسطوره و سیاست و فرهنگ و روشنفکری را نمی‌فهمیدم که سراغ جلال ستاری بروم. یک روز کتابی از جلال ستاری دیدم با جلد زرشکی با نام «در بی دولتی فرهنگ». از سر کنجکاوی کتاب را باز کردم و مقاله ای در نقد روشنفکری ایرانی داشت. از موضع انتقادی‌اش هیجان زده شده بودم. کتاب مروری بود بر برخی از رویدادهای مهم دوره‌ی پهلوی مثل جشن‌های ۲۵۰۰ ساله و دفاعی زیر پوستی از این رویدادها در کنار نقد آن و نقد روشنفکران منتقد این رویدادها و مهم‌تر از همه طرح ایده‌ی بی‌دولتی فرهنگ که بعدها بسیار از آن بهره بردم.
پیش از آن برای احوالپرسی و گفت‌وگوهای خبری با او تماس داشتم. شب زنگ زدم و قرار گفت‌وگویی مفصل را گذاشتیم که هر چه گشتم متنش آن را پیدا نکردم.
بعدها گفت‌وگوی گروهی مفصلی هم درباره‌ی هری‌پاتر برای پژوهشنامه‌ی ادبیات کودک و نوجوان با او داشتیم و چند بار دیگر سر موضوع‌ها و کتاب‌های تازه‌اش.
جلال ستاری را به درستی اسطوره‌شناس و اسطوره‌پژوه لقب داده‌‌اند و از نخستین سال‌های دهه‌ی ۶۰ تا اواخر دهه‌ی ۸۰ کتاب‌های بسیاری منتشر کرد، اما برای من مهم‌تر تجربه‌‌نگاری‌ها و دیدگاه‌های جلال ستاری از سال‌های مدیریت فرهنگی اوست. او سال‌ها با عنوان‌های مدیرکل فرهنگی سازمان برنامه و بودجه و مدیرکل برنامه ریزی فرهنگی و مشاور در وزارت فرهنگ و هنر کار کرده بود و از معدود افرادی است که تجربه‌های خود از این دوران را مکتوب کرده است.
در بی‌دولتی فرهنگ اولین کتاب از این مجموعه است، اما بعدها دست کم در دو کتاب مفصل که منسجم‌ترین آن‌ها گفت‌وگو با جلال ستاری (ناصر فکوهی) است، تجربه‌هایش از دوران مدیریتش را به تفصیل شرح داده است. چند سال پیش نیز در کتابی با نام «سازمان پرورش افکار و هنرستان هنرپیشگی» کماکان نوشت.
ناشر کتاب‌های او و از جمله این سه کتاب نشر مرکز است و این کتاب‌ها برای کنشگران و مدیران فرهنگی بسیار مفید و پر نکته است، به ویژه در این روزها که اغلب با پرسش ماندن و نماندن رو به رویند.

علی اصغر سیدآبادی


جان آگه با #فرهیختگان

از احسان گنجی


جان آگه با #فرهیختگان