نهایت همت دولت در دفاع از حقوق مردم !

#فرهیختگان

برای فهم مقصود هستهٔ سخت قدرت از طرح‌هائی از این دست، هر جا عنوان صیانت است آنرا به نقض تبدیل کنید یا حقوق مردم را به بقای حکومت تغییر دهید. براین اساس #صیانت_از_حقوق_کاربران می‌شود #نقض_حقوق_کاربران یا #صیانت_از_بقای_حکومت اقلیت.

مصطفی تاج‌زاده


جان آگه با #فرهیختگان

زندگی و آثار پیشروان فکر و ادب و هنر و فرهنگ

مستندی کوتاه در پنج دقیقه

🔺زندگی و آثار دکتر پرویز ناتِل خانلَری | https://t.me/Chraghdaran/221
🔺زندگی و آثارمجتبی مینُویِ طهرانی | https://t.me/Chraghdaran/200
🔺زندگی و آثار ابوالقاسم فردوسی طوسی | https://t.me/Chraghdaran/195
🔺زندگی و آثار علی‌اکبر شهنازی | https://t.me/Chraghdaran/190
🔺زندگی و آثار سهراب سپهری | https://t.me/Chraghdaran/188
🔺زندگی و آثار رضا سیدحسینی | https://t.me/Chraghdaran/182
🔺زندگی و آثار محمدرضا لطفی | https://t.me/Chraghdaran/171
🔺زندگی و آثار بدیع‌الزمان فروزانفر | https://t.me/Chraghdaran/162
🔺زندگی و آثار ابوالقاسم عارف قزوینی | https://t.me/Chraghdaran/144
🔺زندگی و آثار محمدحسن رهی معیری | https://t.me/Chraghdaran/66
🔺زندگی و آثار سیمین دانشور | https://t.me/Chraghdaran/103
🔺زندگی و آثار جلال ذوالفنون | https://t.me/Chraghdaran/53
🔺زندگی و آثار دکتر فضل‌الله رضا | https://t.me/Chraghdaran/92
🔺زندگی و آثار حسین سرشار| https://t.me/Chraghdaran/76
🔺زندگی و آثار سید جلال‌الدین آشتیانی| https://t.me/Chraghdaran/69
🔺زندگی و آثار شیخ الرئیس پورسینا | https://t.me/Chraghdaran/63
🔺زندگی و آثار عمادالدین بُرقَعی خراسانی | https://t.me/Chraghdaran/58
🔺زندگی و آثار ابوالحسن نجفی |https://t.me/Chraghdaran/245
🔺زندگی و آثار علی تجویدی | https://t.me/Chraghdaran/249
🔺زندگی و آثار غلامحسین بنان | https://t.me/Chraghdaran/281
🔺زندگی و آثار ابوالحسن اقبال آذر | https://t.me/Chraghdaran/285
🔺زندگی و آثار نجف دریابندری | https://t.me/Chraghdaran/289
🔺زندگی و آثار منوچهر نیستانی | https://t.me/Chraghdaran/307
🔺زندگی و آثار دکتر علی‌اشرف صادقی | https://t.me/Chraghdaran/309
🔺زندگی و آثار دکتر عبدالحسین زرین‌کوب|https://t.me/Chraghdaran/314
🔺زندگی و آثار دکتر احمد بیرشک | https://t.me/Chraghdaran/323
🔺زندگی و آثار امیر همایون خرم | https://t.me/Chraghdaran/328
🔺زندگی و آثار محمّد قهرمان | https://t.me/Chraghdaran/332
🔺زندگی و آثار پرویز کلانتری | https://t.me/Chraghdaran/384
🔺زندگی و آثار محمودمحمودی خوانساری| https://t.me/Chraghdaran/386
🔺زندگی و آثار دکتر محمدامینِ ریاحی | https://t.me/Chraghdaran/392
🔺زندگی و آثار احمدرضا احمدی | https://t.me/Chraghdaran/405
🔺زندگی و آثار دکتر قیصر امین‌پور | https://t.me/Chraghdaran/428

🔴🔴 آغاز ثبت نام مدرسه بین المللی خداباوری شریف: شرق و غرب (1402_1400)
#دانشگاه_صنعتی_شریف

🟢 40 ساعت سخنرانی و درسگفتار در دو هفته
🟢 با حضور 14 استاد برجسته بین المللی و ایرانی

📆 زمان ثبت نام: 5 تا 25 مرداد 1400
📴 #تخفیف_ویژه_دانشجویی
📄 #اعطای_گواهینامه

🔻توجه🔻
🎞 فیلم مدرسه بین المللی خداباوری شریف, پس از برگزاری رویداد, با زیرنویس فارسی در اختیار شرکت کنندگان گرامی قرار خواهد گرفت.

🔖 برای #ثبت_نام و کسب اطلاعات بیشتر به لینک زیر مراجعه فرمایید:

http://theismschool.philsci.sharif.ir/fa/خانه/



جان آگه با #فرهیختگان

هموطنان! خطر در همین چند قدمی ماست

متهم ردیف اول این وضعیت، بدون تردید مجموعۀ جناح اصولگراست که منافع خود را بر منفعت عمومی ترجیح داد و راه اصلاح امور در کشور را سد کرد...


احمد زیدآبادی

هموطنان! آنچه این روزها باید از آن سخت ترسید و از وحشت آن تا مغز استخوان لرزید، باتلاقی است که در چند قدمی کشور ما دهان گشوده تا همۀ هستی ما را در خود فرو برد. اگر خدای نخواسته در این باتلاق فرو رویم، کشور سال‌های سال، دستخوش نوعی هرج و مرج خونبار خواهد شد. شرایطی که آدمی را به یاد شعر سرشار از اندوه و درماندگی کمال‌الدین اصفهانی پس از حملۀ مغول به اصفهان و قتل‌عام مردم آن شهر به سال ۶۳۳ هجری می‌اندازد:
کــو دیـده که تا بـر وطـن خـود گریـد
بر حال دل و واقعۀ بد گرید
دي بر سر مرده‌اي دو صـد شـیون بـود
امــروز یکــی نیســت کــه برصــد گرید!
باور بفرمایید این همه نگرانی، از سر هوی و هوس نیست. از جنس اتهامات مزخرفی چون "سازش با رژیم" نیست. از روی خیال‌بافی و وهم نیست. کافی است کمی تاریخ خوانده باشید و با ماهیت قدرت اندکی آشنا باشید و از شرایط آنومیک و پیامدهای پدیدۀ رکود- تورم در اقتصاد بی‌خبر نباشید و بعد بدون غرضی که حجاب را از دل به دیده آورد، نگاهی به دور و برتان بیاندازید تا متوجه شوید که خطر در همین چند قدمی کمین کرده و منتظر بلعیدن ماست.
متهم ردیف اول این وضعیت، بدون تردید مجموعۀ جناح اصولگراست که منافع خود را بر منفعت عمومی ترجیح داد و راه اصلاح امور در کشور را سد کرد. اکنون اما زمان مناسبی برای رجعت به گذشته و بازتولید کهنه دعواهای ویرانگر نیست بخصوص اینکه از طنز روزگار، بار این بحران بی‌سابقه بر دوش همین جناح افتاده و از قضای روزگار، حل این بحران نیز به دست همین جناح امکانپذیر است!
اینک قوای سه گانه به کنترل اصولگرایان در آمده است و آنها اگر صورت مسئله را به درستی درک و اراده‌ای برای حل آن پیدا کنند، قدرت و امکانات لازم را برای برون‌رفت از این شرایط در اختیار دارند. در واقع هیچ مانعِ بیرونی در برابر آنها برای حرکت در جهت صحیح قرار ندارد و تنها مانعی که پیش روی آنهاست، طیفی سرسخت و خو گرفته به تبعیض سیاسی و رایگان خوری و مفت زیستی و بی‌بنیادگویی از درون خود آنهاست.
برای این مقصود اما اصولگرایان نیازمند یک انقلاب مفهومی در بنیان‌های فکری خود هستند و به ناچار باید در روابط خود با همۀ اقشار اجتماعی و محیط پیرامون تجدیدنظر اساسی کنند. برای حفظ جامعه از خطر هرج و مرج، این یک ضرورت تاریخی است اما ضرورت با اراده نیز پیوند دارد.
تا کنون نشانه‌های ضعیفی از فهم ابعاد هولناک صورت مسئله در بدنۀ برخی گرایش‌های اصولگرایی بخصوص نیروهای فکورتر و جوانتر این جناح ظهور کرده است، اما اینکه این گرایش‌ها بتوانند ابتکار عمل را به دست گیرند، به همراهی و هماهنگی سران سه قوه با آنها بستگی دارد.
عنصر زمان در این میان اما بسیار حیاتی است. بخش عظیمی از جامعه در تحمل بار طاقت فرسای زندگی بی‌تاب شده است و اگر اصولگرایان دیر بجنبند، فرصت از دست خواهد رفت.
خلاصه آنکه سرنوشت کشور تا حدود زیادی به نوع عملکرد اصولگرایان گره خورده است. اگر آنان با تجدید نظر در نگاه خود، مسیر حل مشکلات را در پیش گیرند، به رغم سوابق مخرب، تاریخ امتیاز نجات ایران را به حساب آنها خواهد نوشت، اما اگر به هر دلیلی بر سیاست‌های نخ‌نما و ناکارآمدِ مورد انزجار عمومیِ خود بچسبند، مسئولِ مستقیم همۀ مصائب ناشی از آن برای کشور شناخته خواهند شد.
گرچه وظیفۀ اصلی حل بحران به دوش اصولگرایان است، اما دیگر نیروهای سیاسی و اقشار اجتماعی نیز در این زمینه وظایف و مسئولیت‌های بزرگی به عهده دارند که اگر در شناخت آنها قصور ورزند و در جهت درست حرکت نکنند، به سهم خود در شمار متهمانِ ویرانی کشور قرار خواهند گرفت.
در این میان، نوع نقش آفرینی اصلاح‌طلبان بخصوص مؤثر است. آنها هرچند که نفوذ سابق خود را از دست داده‌اند، اما هنوز نیروی مؤثری در جهت‌گیری‌های اجتماعی کشور به شمار می‌روند. اصلاح‌طلبان هم اما به اندازۀ اصولگرایان نیازمند تجدید نظر اساسی در نگاه خود هستند. آنها گرچه گمان می‌کنند که نیروی پیشروی جامعه بوده‌اند، اما اغلب آنها سال‌هاست که دچار سترونی فکر و انجماد تحلیلی شده‌اند به گونه‌ای که خود را در دایرۀ بسته‌ای گرفتار کرده و امکان هر نوع ابتکار عمل را از خود گرفته‌اند. در این مورد فردا توضیح داده می‌شود.



جان آگه با #فرهیختگان

ناگفته‌هایی از حلقه کیان

آرش نراقی


بانی خیر پیوند من با حلقه کیان، یکی از دوستان بسیار خوبم آقای دکتر ابراهیم سلطانی بود.

خود آقای خاتمی به جلسات حلقه کیان نمی‌آمدند ولی دوستان ایشان گه گاه می‌آمدند. آقای خاتمی آن زمان مورد غضب واقع شده بود و پس از استعفا از وزارت ارشاد به همراه آقای عرب سرخی به کتابخانه‌ی ملی رفته بود. افرادی که به کیان رفت و آمد می کردند چند گروه بودند. دسته‌ی اول خود بچه های کیان بودند: آقایان شمس الواعظین، قاضیان، گنجی، تهرانی، کاشی، پناهنده، یک مدتی آقای مردیها و.. . گروهی دیگر، اعضای دفتر تحقیقات استراتژیک ریاست جمهوری بودند مثل آقای حجاریان، عبدی، علوی تبار و کدیور. عده‌ی دیگر هم از نزدیکان آقای منتظری بودند مثل آقای عماد باقی و فاضل میبدی. عده ای هم از نزدیکان آقای خاتمی بودند مثل آقای عیسی سحر خیز، آقای عرب سرخی، مرحوم بورقانی، و آقای تاجزاده. آقای تاجزاده تا مدتها عضو فعال بحثهای علمی و فرهنگی کیان بودند. آقای امین زاده هم که بعدها معاون وزیرخارجه در دولت آقای خاتمی شد، گه گاهی به کیان می آمد.

ما چند نوع جلسه داشتیم. یکی از جلسات مربوط به خود نشریه بود که آقایان سلطانی، گنجی، پناهنده، کاشی، قاضیان، تهرانی، شمس الواعظین و من در آن شرکت می کردیم. این جمع خط مشی نشریه و محتوای مطالب آن را تعیین می کرد. جلسات دیگری هم داشتیم که در روزهای چهارشنبه برگزار می شد این جلسات بیشتر از جنس گپ و گفت بود. این جمع دوم افراد بیشتری حضور داشتند و جلسه بیشتر به بحثهای علمی و تبادل نظرهای فکری می گذشت و آقای تاجزاده مدیر این جلسات بود. یادم است که در همین جلسات بود که برای مدتی دکتر سروش درباره فقه، آقای حجاریان در خصوص مسائل فلسفه سیاسی، آقایان هادیان و سمتی در خصوص جان لاک و… صحبت می کردند. جلسات دیگری هر داشتیم که چهارشنبه های آخر هر ماه برگزار می شد. در این جلسات البته طیف بسیار وسیعتر و متنوعتری شرکت می کردند. این جلسات آخر ماه از محافلی شد که بعدها به شکل گیری دوم خرداد کمک کردند.

واقعیت این بود که در حق مرحوم بازرگان بی‌انصافی زیادی شد. برای مثال، کسانی این مرد محترم و وطن دوست را از میان شهر ربودند و به بیابانها بردند و کتک زدند. اما بازرگان مرد بسیار نجیبی بود و هیچ وقت از موضع یک منتقد مشفق تنزل نکرد. به هر حال، زمانی در جمع دوستان کیان مطرح شد که بازرگان از مهمترین چهره های اصلاح فکر دینی است و حق نیست که ایشان را اینطور به حاشیه رانده اند. به همین دلیل بنا بر این شد که با ایشان مصاحبه ای در خصوص مسائل دینی انجام شود. بعد از انجام مصاحبه آقای شمس الواعظین یادداشتی در ابتدای آن مصاحبه گذاشت و نوشت که نسلی از انقلابیون که در حقّ بازرگان جفا کرده اند باید از ایشان حلالیت بطلبند. ابتکار این دلجویی با شمس الواعظین بود.

درباره واکنش‌ها به مقاله «آخرت، هذف بعثت انبیا»: نهضت آزادی براین فرض بنا شده بود که یکی از رسالت های پیامبر اسلام توجه و دخالت در امور سیاسی بوده است. بسیاری معتقد بودند که دیانت ما عین سیاست ماست و سیاست ما عین دیانت ماست. بنابراین سخنرانی بازرگان گویی به نوعی نقد بنیان نظری و عقیدتی نهضت تلقی می شد. البته بازرگان مردی بسیار تشکیلاتی و معتقد به کار جمعی بود. به همین دلیل پس از مشاهده ی این مخالفت ها، تغییراتی در متن داد ولی ادعای اصلی خود را نگه داشت.

دکتر سروش چندین نامه به آقای هاشمی نوشت. البته آن نامه ها نتیجه ای نداشت. آقای هاشمی تمرکزش روی مسائل اقتصادی بود و به عرصه ی فرهنگی توجهی نداشت. ظاهرا از مقولاتی مثل «توسعه سیاسی» هم چندان باخبر نبود.

جریان چپ پس از فوت رهبر انقلاب بزرگترین حامی خود را از دست داد و به حاشیه رانده شدو بسیاری از آنها از مشاغل و مناصب دولتی کنار نهاده شدند. به همین دلیل گروهی از ایشان شروع به تحصیل و کتاب خواندن کردند. اشخاصی نظیر دکتر بشیریه تأثیر فکری و علمی بسیار مؤثری برای روی این جمع داشت. آقایان حجاریان و تاجزاده از شاگردان دکتر بشیریه در دانشگاه تهران بودند. این کتاب خواندن ها روی این افراد تاثیر زیادی گذاشت. البته خیلی از اعضای سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی به هوشمندی تاجزاده و حجاریان نبودند.

بعد از دوم خرداد دست کم سه جریان از دل کیان بیرون آمد. افرادی نظیر آقایان شمس الواعظین، سازگارا، و جلایی پور روزنامه ی جامعه را راه انداختند. آقایان گنجی و تهرانی و حجاریان روزنامه ی صبح امروز را تاسیس کردند. کسانی مثل من و دکتر سلطانی یا آقای هومن پناهنده که تمایل کمتری به مباحث سیاسی داشتیم، در کیان ماندیم. آقای سلطانی مدتی بعد به جای آقای شمس الواعظین سردبیر کیان شد.



متن کامل در instant view
https://telegra.ph/Kian-08-01



جان آگه با #فرهیختگان

گزارش یک اعدام

نکاتی درباره اعدام شیخ فضل‌الله



1⃣عصر ۹ مرداد ۱۲۸۸ شمسی شیخ فضل‌الله نوری؛ مجتهد مشهور پایتخت به اتهام صدور دستور قتل مشروطه‌خواهان به حکم هیأت قضاتی که از طرف کمیسیون عالی اداره کشور منصوب شده بودند در میدان توپخانه تهران؛ جایی که الان ایستگاه متروی امام خمینی در آنجا ساخته شده، به دار کشیده شد. کمیسیون عالی پس از فتح تهران به دست قوای مشروطه‌خواه و سقوط حکومت تقریبا سه ساله محمدعلی شاه برای اداره کشور تشکیل شده بود.

2⃣در هیأت قضات علاوه بر شیخ ابراهیم زنجانی که نقش مشابه دادستان را نیز بر عهده داشت، سید محمد امامزاده؛ امام جمعه تهران و عموی دکتر سید حسن امامی (امام جمعه تهران در عصر پهلوی دوم و حقوقدان بزرگ ایرانی) به عنوان نمایندگان علما حضور داشتند. بقیه اعضای هیأت نیز از سیاسیون، نظامیان و دیگر رجال مشروطه‌خواه بودند. این هیأت علاوه بر شیخ فضل‌الله یک روحانی دیگر به‌نام میرهاشم دوه‌چی را نیز به اتهام مشارکت در کشتار مشروطه‌خواهان اعدام کرد. همچنین یک مقام نظامی ارشد پایتخت، سردسته اوباش تهران و نیز حاکم تهران جزو اعدامی‌ها بودند. شیخ ابراهیم زنجانی در خاطراتش گفته که روسیه و انگلیس از ادامه اعدام‌ها جلوگیری کردند.

3⃣شمس‌الدین تندرکیا (نوه شیخ فضل‌الله) گفته: حاج میرزا عبداللَّه سُبّوحی واعظ به خود من گفت که رضاشاه پهلوی به او گفته است: «من وقتی که حاج شیخ فضل‌اللَّه را به دار زدند در قزاقخانه گریه می‌کردم. وقتی که دیدم صاحب‌منصبانم دارند می‌آیند چشمانم را پاک کردم تا نفهمند گریه کرده‌ام» (کتاب نگاه دوم، نوشته تندرکیا).

4⃣از محاکمه شیخ فضل‌الله گزارش و صورت‌جلسه رسمی و مشروحی بیرون نیامد، اما مهدی ملک‌زاده و مهدی بامداد که مورخان مهم مشروطه بودند بر اساس شنیده‌ها نوشته‌اند از اتهامات مشترک مفاخرالملک(حاکم تهران)، شیخ فضل‌الله نوری و صنیع‌حضرت(سردسته اوباش تهران)، کشتن میرزا مصطفی آشتیانی (روحانی مشروطه‌خواه و پسر آیت‌الله میرزا حسن آشتیانی) و شیخ غلامحسین پیش‌نماز (پدربزرگ مرحوم آیت‌الله آقامجتبی و مرحوم حاج‌آقا مرتضی تهرانی) بود که شیخ فضل‌الله این اتهام را نپذیرفته و قتل این روحانیون مشروطه‌خواه را متوجه مفاخر و صنیع‌حضرت کرد. صنیع‌حضرت نیز ضمن پذیرفتن مباشرت در قتل این روحانیون مخالف محمدعلی شاه، در دادگاه گفت که به دستور شیخ فضل‌الله آنها را کشته است. با این حال شیخ فضل‌الله پذیرفت که فتوا به ارتداد حامیان مشروطه داده و طبق اجتهاد خود عمل کرده است. وی در انتهای رساله حرمت مشروطه گفته بود هرکس از مشروطه حمایت کند، چه عارف باشد و چه عامی، احکام چهارگانه قتل مرتد بر او جاری می‌شود.

5⃣پس از اعدام شیخ فضل‌الله در خیابان‌های شهرری و نجف عده‌ای برای اعدام وی شادمانی کردند. علمای نجف نیز هیچ پیام تسلیتی ندادند و فقط مجلس فاتحه‌ای برای او در نجف برپا شد که آخوند خراسانی؛ رهبر اصلی مشروطه نیز در آن شرکت کرد. اما چند هفته پس از اعدام، زمانی که میرزای نائینی در حضور شیخ عبدالکریم حائری یزدی رساله حرمت مشروطه را برای آخوند می‌خواند، آخوند از فتوای ارتداد مشروطه‌خواهان خشمگین شده و می‌گوید: از تأثرم برای اعدام شیخ متأثرم (نقل آیت‌الله بهجت و برخی علما از آیت‌الله شیخ مرتضی حائری و او هم از پدرش آیت‌الله شیخ عبدالکریم حائری).

6⃣نیم قرن پس از اعدام، شایع شد که شیخ مهدی؛ پسر مشروطه‌خواه شیخ نوری هنگام اعدام او کف می‌زده و شادمان بوده است. اما برخی شاهدان گفته‌اند او در ساختمان مجاور گریه می‌کرده و مخالف اعدام بود. شیخ حسین لنکرانی از حامیان شیخ نوری هم گفت در صحنه اعدام بوده و چنین چیزی ندیده است. نورالدین کیانوری (پسر شیخ مهدی) هم با بی‌شرمانه خواندن این دروغ گفته که پدرش چند روز قبل از بازداشت شیخ از او خواسته مدتی به قم برود تا خطر اعدام متوجه او نشود. شیخ مهدی پنج سال پس از اعدام پدرش به دست عوامل روسیه ترور شد.

7⃣عکسی که از اعدام شیخ منتشر شده، به گفته تندرکیا؛ دیگر نوه شیخ جعلی است. همچنین اغلب محققین معتقدند اصالت فتوای علمای نجف که در محاکمه شیخ مورد استناد قرار گرفته، مورد تردید جدی است.

8⃣جلال آل‌احمد با کتاب غربزدگی نقش مهمی در پررنگ شدن اعدام شیخ نوری داشت. جمله ماندگار او این بود: «من نعش آن بزرگوار را بر سر دار همچون پرچمی می‌دانم که به علامت استیلای غرب‌زدگی پس از دویست سال کشمکش بر بام سرای این مملکت افراشته شد»./منبع: راوی

خشکاندن هور برای یک مشت دلار؟

احمدزیدآبادی

در کشور ما خبرهای بسیاری منتشر می‌شود که به دلیل تکذیب آنها از طرف نهادهای مسئول، یک ناظر بی‌طرف به راحتی نمی‌تواند دربارۀ صحت و سقم آنها داوری منصفانه‌ای کند.
در کشورهای دمکراتیک، یکی از کارهای اصلی مطبوعات تهیه و انتشار گزارش‌های تحقیقی در مورد این گونه خبرهای مناقشه‌انگیز توسط روزنامه‌نگاران خبره و اعلام نتیجۀ نهایی ماجرا به افکار عمومی است.

در ایران متأسفانه به دلیل محدودیت‌های امنیتی و ملاحظه‌کاری خاص مدیران مسئول روزنامه‌ها، در مورد مسائل مناقشه‌انگیز گزارش تحقیقی تهیه و منتشر نمی‌شود؛ از همین رو این قبیل موضوعات یا بلاتکلیف می‌ماند و یا حقیقت در پشت تکذیب‌های مسئولان از یک طرف و شایعات گسترده از طرف دیگر مدفون می‌شود.

برای نمونه در جریان تظاهراتِ اعتراض‌آمیز مردم خوزستان در روزهای اخیر، این مسئله بارها مطرح شد که وزارت نفت در دولت‌های احمدی‌نژاد و روحانی، برای استخراج کم هزینه‌تر نفت از بستر هورالعظیم، اقدام به خشکاندن عمدی هور کرده و شرکت‌های چینی در این زمینه نقش مهمی داشته‌اند.
مسئولان وزارت نفت این خبر را تکذیب می‌کنند حال آنکه مطرح کنندگان این مسئله بر صحت و دقت خبر خود اصرار دارند.

طبعاً یک گزارش تحقیقی حرفه‌ای می‌تواند از حقیت ماجرا پرده بردارد و برای این منظور مدیران مسئول مطبوعات برای یک بار هم که شده لازم است در این مورد، ترس‌ها و ملاحظه‌کاری‌های مرسوم را کنار بگذارند و به روشن شدن دقیق این ماجرا نزد افکار عمومی کمک کنند.

چنانچه این ماجرا حقیقت داشته باشد، عاملان و حامیان آن و همینطور صاحبان چنین بینشی باید به جامعه معرفی شده و بساط‌شان از این عرصه به کلی برچیده شود.

خشکاندن عمدی یک تالاب تاریخی و بسیار حیاتیِ استان خوزستان و مردم حاشیۀ آن، برای " چند مشت دلار " چنان فضاحت شرم‌آوری است که در حد خیانت به تداوم حیات ملی ایران قابل تقبیح و پیگیری است.




جان آگه با #فرهیختگان

معرفت‌شناسی اجتماعی؛ چشم‌انداز پیش رو

محمدحسین مصلایی

معرفت‌شناسی (Epistemology) از قدیمی‌ترین موضوعات فلسفی است که به مفاهیمی چون معرفت، توجیه، شاهد، دلیل باورها، احتمال صدق باورها و هر مفهومی که مشتمل بر این مفاهیم باشد می‌پردازد. به شاخه‌ای از آن که به مطالعه‌ ابعاد اجتماعی معرفت می‌پردازد «معرفت‌شناسی اجتماعی» اطلاق می‌شود.
معرفت‌شناسان کلاسیک دل‌مشغول جستجوی صدق‌اند، یعنی چگونه ممکن است کسی، به نحوی موجه، به باوری صادق دست پیدا کند. این تعریف از معرفت‌شناسی چه به لحاظ معیار و چه از نظر نمونه‌ آثار بیش از حد فردگرایانه و متمرکز بر ذهن فاعل شناسا (سوژه) است که شاید از همین رو در توضیح چگونگی کسب باورها کارایی لازم را نداشته باشد. اما معرفت‌شناسی اجتماعی، که می‌توان آن را دنباله‌ معرفت‌شناسی سنتی یا جایگزین آن دانست، تلاش می‌کند با تاکید بر آن دسته از تاثیرات اجتماعی که در به وجود آمدن معرفت دخالت دارند، توضیح قابل‌قبول‌تری از آن و چگونگی کسب معرفت ارائه دهد. بدین منظور، هرگونه رابطه بین دو یا چند نفر که وضعیت معرفتی آن‌ها را تحت تأثیر قرار بدهد در قلمرو موضوعات مورد مطالعه‌ معرفت‌شناسی اجتماعی قرار می‌گیرد.

استفاده نظام‌مند از این اصطلاح تاریخی طولانی‌ ندارد، اما اشارات پراکنده به جنبه‌های اجتماعی و عوامل اجتماعی موثر بر معرفت را می‌توان در آثار بسیاری از فیلسوفان از جمله افلاطون، جان لاک، هیوم، مارکس و بسیاری دیگر مشاهده کرد. همچنین از آن جا که علم نمونه اعلای فعالیت معرفت‌ساز شناخته می‌شود، هر تلاشی برای مشخص کردن عوامل تعیین‌کننده‌ اجتماعی آن را که عموماً تحت‌ عنوان جامعه‌شناسی علم صورت‌بندی می‌شود، می‌توان شکلی از معرفت‌شناسی اجتماعی محسوب کرد.
جامعه، سازکارها و نهادهای اجتماعی علاوه‌ بر اینکه بر شکل‌‌گیری معرفت نقش اساسی ایفا می‌کنند، خودشان نیز می‌توانند موضوع معرفت‌شناسی اجتماعی قرار بگیرند که نمایانگر سویه‌های عملی این شاخه از معرفت‌شناسی است.

«مسائل کاربردی» در معرفت‌شناسی اجتماعی عموماً متضمن موضوعات مربوط به طراحی نهادهای اجتماعی‌‌اند که در آن‌ها مسأله‌ اصلی ساماندهی نهادها به گونه‌ای است که افزایش احتمال صدق و اجتناب از کذب، خطا، در بالاترین حد باشد. بدیهی است که تامین درون‌داده‌ها برای طراحی این نهادها وظیفه‌ معرفت‌شناسان نیست و بر عهده‌ سایر علوم است که این امر سبب بین‌رشته‌ای بودن معرفت‌شناسی اجتماعی و سر و کار داشتن آن با رشته‌هایی نظیر اقتصاد، جامعه‌شناسی یا فلسفه سیاسی می‌شود. ساختارهای حقوقی را می‌توان از بارزترین نمونه‌‌های کاربرد این شاخه در نهادهای اجتماعی دانست. کاربرد آن به همین حوزه محدود نیست و می‌توان گفت هر جا در اجتماع، به وسیع‌ترین معنای آن، سخنی از صدق یا معرفت در میان باشد پای معرفت‌شناسی اجتماعی به میان می‌آید تا یا تاثیر نهادهای اجتماعی بر باورها را بررسی کند یا به گونه‌ای هنجاری، اعمالی را توصیه کند که باعث افزایش امکان صدق در جامعه می‌شود./راوی


جان آگه با #فرهیختگان

رئیس سازمان تبلیغات مصرانه برگزاری مراسم عزاداری محرم را پیگیری می‌کند
🔺 باید معلوم شود که محرم است، مخالفان ابلیسند

حجت الاسلام محمد قمی گفت مرحوم آیت الله میرزاجواد ملکی تبریزی سفارش می کرد که دهه اول محرم را علنی عزاداری کنید و سخن ما نیز این است که به صورت علنی عزاداری می کنیم. وقار مشکی پوشی مردم سخنی است که ذره ای از آن کوتاه نمی آییم.

امسال بیش از سال گذشته و چندین برابر وظیفه خودمان را تعظیم شعائر حسینی می دانیم. حال و هوای شهرها در این کشور حسینی باید معلوم شود که محرم است و کسی که نمی خواهد اینگونه باشد، ابلیس است./ ایرنا



#فرهیختگان، صدای فرزانگان

بر مردم هورالعظیم چه‌ها رفته است!؟


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

غرب قابل اعتماد نیست اما مگر شرق قابل اعتماد است؟

🔹رهبر انقلاب دیروز در آخرین دیدار با هیات دولت دوازدهم، در جملاتی گفتند:
"در این دولت معلوم شد که اعتماد به غرب جواب نمی‌دهد."

هرچند که این گزاره صحیح است ولی چند سوال و نکته بر آن مترتب است:

🔘 ۱- متوجه شده ایم که غرب قابل اعتماد نیست ولی مگر شرق قابل اعتماد است؟
و مگر مبنای "مذاکره" (و ارتباط) بر اساس "اعتماد" است؟

هر ملتی و هر کشوری باید بداند که هم غرب و هم شرق، به دنبال "منافع" خود هستند و اساسا مبنای ارتباط بین الملل بر اساس "اعتماد" نیست.

🔘۲- "غرب" در لغت طیف وسیعی از کشورهای اروپایی و آمریکایِ شمالی را در بر می گیرد که ملل مختلف، با خلقیات و روحیات مختلفی هستند (از فرانسه تا آلمان، چنان بافت و ساختار فرهنگ متفاوت بوده/است که در عمر پدربزرگهای ما، حمله نظامی آلمان و اِشغال پاریس رخ داده است). "شرق" هم در لغت، طیف متنوعی از کشورها را در بر می گیرد که با خلقیاتِ کاملا متفاوت، می تواند از روسیه شروع شده، و تا چین، کره و ژاپن را در بر بگیرد.
سوال اینجاست که مگر کشورهای غربی در مناسبات داخلی به هم "اعتماد" می کنند؟ یا مگر کشورهای شرقی، به هم "اعتماد" می کنند؟ (و به هم ضربه نمی زنند؟)

خود غربی ها در سوابق ارتباط با یکدیگر، بیرحمانه ترین نوعِ مناسبات را داشته اند. شرق هم با آن بار وسیعی که این "کلمه" دارد شاهد بیرحمانه ترین و وحشیانه ترین نوع رفتارهای انسانی در "تاریخ معاصر" است. کارهایی که ژاپنی ها در کشور #کره انجام داده اند و اتفاقاتی که برای هزاران زن کره ای (تحت عنوان ایانفو یا کارگران جنسی) رخ داده، هنوز محل مناقشه بین کره و ژاپن است (و هنوز بحثِ عذرخواهی ژاپن از کره مطرح است).

🔘۳- آیا "در این دولت" معلوم شد که اعتماد به غرب جواب نمی‌دهد؟
واقعیت این است قبل از این، حتی دولت های غربی می دانسته اند که به "یکدیگر" نمی توانند اعتماد کنند.

کشورهای شرق آسیا نیز می دانستند که به "یکدیگر" نمی توانند اعتماد کنند.

حتی اگر یک قدم جلوتر برویم، در داخل یک کشور غربی (یا شرقی) بنگاههای بزرگ اقتصادی، یا احزاب سیاسی، به همدیگر اعتماد نمی کنند. "همکاری" می کنند ولی "اعتماد" خیر!

🔘۴- بنی آدم گرگِ بنی آدم است. مناسبات دنیای امروز بر مبنای توانِ اقتصادی است و ابعادِ اقتصادِ کشورها مهمترین پارامتر تعیین کننده در مناسبات بین المللی است. از طرف دیگر، توانمند شدن در عرصه اقتصاد در صورتِ وجودِ روابط بین المللی ممکن است.

این می تواند منشا یک تضاد و "تناقض" باشد! چون برای قوی شدن باید با دیگران #رابطه داشته باشی، و برای داشتنِ رابطه سالم، باید قوی باشی!

اقتصادِ جزیره ای (بسته/محدود) در دنیای امروز ممکن نیست. تنها در صورتی می توان در اقتصاد قوت گرفت که شرکتهایِ تولیدکننده در تعاملِ دایمِ مالی/فنی/انسانی با کشورهای دیگر باشند.‌

در چنین تناقضی، ارتباطات بر مبنای "اعتماد" شکل نمی گیرد، بلکه برای ایجاد "ارتباط" باید مذاکره کرد و در روند مذاکره، به "بهینه ترین" فرمول ارتباط رسید.

🔘۵- اگر دولت آینده (فقط) به سمت #شرق رویگردان/متمایل بشود، هشت سال بعد دوباره خواهیم دید که معاون اول دولت مصاحبه ای خواهد کرد مشابه مصاحبه ی اخیرِ آقای جهانگیری، و خواهد گفت: باورمان نمی شُد که کره ای ها و ژاپنی ها به ما خنجر از پشت بزنند ولی زدند...

دولت جدید باید بداند اقتصاد جزیره ای ممکن نیست و برای داشتنِ اقتصادِ قوی ارتباط با "همه دنیا" ضروری است.

ابعاد اقتصاد ما در ایران (به لحاظ تولید ناخالص داخلی یا GDP) چیزی حدود ۵۰۰ میلیارد دلار است و اگر قرار باشد در هشت سال آینده به اقتصادی با ابعاد ۱۰۰۰ میلیار دلار برسیم (یعنی یک پنجم اقتصاد ژاپن) بدون #ارتباط هوشمندانه با دنیا و بدون داشتنِ شرکتهای بین المللی که توانِ گردشِ مالیِ بین المللی داشته باشند، موفق نخواهیم بود.


محمدرضا اسلامی


جان آگه با #فرهیختگان

خاتمی: طرح صیانت با روح قانون اساسی مغایر و موجب نارضایتیِ به‌حقِ مردم است

سیدمحمد خاتمی در واکنش به “طرح صیانت از کاربران در فضای مجازی” با تأکید بر این که روی سخنش با کسانی نیست که در این توهم به سر می‌برند که حکومت باید شهروندانش را به‌ زور به بهشت ببرد گفت: “این طرح با روح قانون اساسی مغایر است و در کوتاه مدت حاصل آن نارضایتیِ به حقِّ مردم و خللِ بیشتر در زندگیِ تحت‌فشار آنان است و هزینه‌های بی‌فایده، بلکه پرضرر برای کشور و ملت و دولت دارد”


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

یقینا طراحان طرح ضد اینترنتی مجلس و مشاورانشان از طرحهای ایلان ماسک خبر دارند. پولدارترین مرد جهان. مگه میشه ندانند.
دارد بساط اینترنت های محلی راجمع میکند و اینترنت ماهواره ای سراسری را راه می اندازد.
همین امسال . شرکت های خصوصی در حال قرارداد بستن هستند .
مرزهای ورودی مستقیم از فضا به خانه ها در حال باز شدن هست.
من کسی را متهم نمی کنم. ولی باز شیطان دم گوشم وز وز میکند که دستپاچگی طراحان ومشاورانشان برای این است که می دانند کم کم از راه این کارها نمی توانند تیغ بزنند.
آخرین فرصت پول درآوردن از این طرح هاست.
دو دهه است که برای طرح های داخلی دارند تیغ می زنند ویک اپلیکیشن تراز بین المللی سر پا نکرده اند.
شاید هم نفوذی ها هستند که می خواهند ایلان ماسک را تحریک کنند پروژه ایران را سریعتر راه بیندازد و کم قیمت تر. از داخل خانه اینترنت مستقیم می نشییند روی موبایل ها.بی اجازه و حاجب ودربان و فیلتر.

محمدعلی ابطحی



جان آگه با #فرهیختگان

کره شمالی شدن


در گذشته‌ی نه چندان دور، برخی خانواده‌های مذهبی دخترهایشان را چنان از نامحرمان پنهان می‌کردند که کسی نمی‌دانست دختر دم‌بختی در این خانه هست. بالطبع، دختر در خانه‌ی پدر می‌ماند و به اصطلاح « می‌ترشید. » این تمثیلی است از حاکمیتی که چنان مردمش را از انظار دیگران پنهان دارد که رسانه‌های مختلف آن تنها منبع اطلاع‌رسانی باشند - و البته با روایت خودشان - اگر موجب سلب آزادی نباشد، دست‌کم مقصر انعکاس تصویر سلب آزادی است. درست مثل کره‌ شمالی.
و درست مثل کشور ما که اخبار برخورد موشک خودی به هواپیمای مسافربری را از مردم پنهان کردند - مثل هواپیمای مسافربری خرم‌آباد در ۲۳ بهمن ۱۳۸۰ که برخورد به کوه عنوان شد نه موشک پدافند خودی - به خیال اینکه می‌توانند کتمان حقیقت کنند. اما رسانه‌ها ‌و دولت‌های خارجی به‌واسطه‌ی مسافران اتباع خارجی - نه اتباع ایران - آن‌قدر فشار آوردند تا حاکمیت مجبور به اعتراف شد.

چرا کره شمالی را مثال زدم؟ چون قرارست ما کره شمالی شویم. بله، زمانی قرار بود «ژاپن اسلامی» باشیم و از عقب افتادن از کره جنوبی که صنعت خودروسازی را با ما آغاز کرد، ناراحت بودیم، اما حتی بعد که خواستیم «مالزی شیعه» و با تنزل از آن «ترکیه شیعه» باشیم - تلفیقی از ایدئولوژی اسلامی، دموکراسی و توسعه‌ی اقتصادی که البته دموکراسی حزبی-توسعه‌ی اقتصادی را اصلاحطلبان می‌پسندیدند و ایدئولوژی اسلامی-توسعه‌ی اقتصادی را اصولگرایان؛ و در نهایت به هیچ کدام از آنها نرسیدیم - هیئت حاکمه به این نتیجه رسیدند که کره شمالی بودن چیزی کم از کره جنوبی ندارد.
در واقع، آنها در توهمات خود امیدوار بودند ایران مانند چین از نظر اقتصادی-نظامی قدرتمندتر از هر کشور بلوک غرب و از نظر سیاسی-اجتماعی یکدست‌تر از هر کشور بلوک شرق باشد؛ اما چون به دستاوردهای خواسته‌ی اول نرسیدند - خاصه بعد از فروپاشی توهمات شکوفایی اقتصاد آزاد در پروژه‌ی واگذاری صنایع به بخش خصوصی داخلی و نیز توهم سرمایه‌گذاری خارجی در پروژه‌ی برجام و تشدید تحریم‌ها - بخش دوم را انتخاب کردند که نتیجه‌ی آن نه جمهوری خلق چین، که کره شمالی خواهد بود.

شواهد این ادعا در انتخابات پیش رو آشکار هستند. اثری از دموکراسی در کشور باقی نمانده است و حاکمیت از رد صلاحیت معدود کاندیداهای اصلاحطلب که به‌علت بایکوت مردمی شانسی برای موفقیت در انتخابات نداشتند، هم ابایی ندارد. انتخابات یک‌طرفه با حضور کم‌تعداد مردم پیشتر از نظر قانونی رفع مانع شده است؛ بدین معنا که حد نصاب راه‌یابی به مجلس، از بیش از نیمی از آرا در ۱۳۵۸، در ۱۳۶۳ به حداقل یک‌سوم، از ۱۳۷۸ به حداقل یک‌چهارم و در نهایت از ۱۳۹۵ به حداقل یک‌پنجم آرای صحیح کاهش داده شده است تا انتخابات به مرحله‌ی دوم نرسد (حد نصاب بالای آرا در ابتدای انقلاب که جریان مذهبی حاکم در برابر گروه‌های پرشور اما کم‌شمار دست بالا را داشت، به‌عنوان ابزار نادیده گرفتن اقلیت مخالف به کار می‌آمد، حال آنکه امروزه برعکس، حد نصاب پایین برای حاکمیتی که مقبولیت خود را تا حد زیادی از دست داده، ابزار نادیده گرفتن اکثریت مخالف است.)

یکدست شدن انتخابات و مجلس به چه کار می‌آید؟ نخستین گزاره‌ی محتمل، تهیه‌ی مقدمات تغییر قانون اساسی به‌نحو دلخواه حاکمیت و به رفراندوم گذاشتن آن است (از جمله، تغییر نظام ریاستی به پارلمانی با هدف پایین آوردن ریسک تأثیرگذاری نظر مردم برای تغییرات اساسی، چرا که نتیجه‌ی انتخابات مجلس به‌وسیله‌ی نظارت استصوابی بهتر کنترل می‌شود تا انتخابات ریاست‌جمهوری که هر فردی در آن می‌تواند نمایش حداقلی منتقد را بازی کند و با اتکا به آرای بالای مردمی در برابر بخش‌های انتصابی حاکمیت بایستد.)
تغییر قانون اساسی خود در خدمت مناسبات رهبری است. خلأ جانشینی رهبر به وضوح دیده می‌شود و اینکه حتی ممکن است فرزند رهبر فعلی به سادگی و به ناگهان به کشور تحمیل شود، عجیب به نظر نمی‌رسد. خاصه اینکه نظامیان پشتیبان او خواهند بود؛ آن‌هم اکنون که میلیتاریسم به اوج خود رسیده است و حاکمیت با مستمسک قرار دادن پیکر شهیدی که بخشی از مردم را به خیابان کشانده، مشروعیت مطلق بسط ید نظامیان در تمام امور را معنا کرده است.

در چنین شرایطی، آیا در آستانه‌ی گذار به شرایط سیاسی-اجتماعی کره شمالی نیستیم؟ تلفیق نظام میلیتاریستی (با اولویت دادن صنعت موشکی و هسته‌ای) با ایدئولوژی سرکوب‌گر و نظام تک‌حزبی مبتنی بر منویات رهبر، چیزی جز کره شمالی نیست؛ با این تفاوت که کشور کوچک کره با منابع محدود اقتصادی در برابر تحریم‌های خارجی طبیعتاً به چنین وضعی دچار می‌شد، اما کشور ما ایران ظرفیت‌های بسیاری داشت که اگر به دست دشمنان داخلی نابود نمی‌شد، هرگز دشمن خارجی نمی‌توانست آن را به چنین ورطه‌ی هلاکتی براند. آینده اما تاریک‌تر از امروز و دیروز است؛ مردم ایران در چنگ دشمنان داخلی و خارجی خواهند پوسید.


رضا نساجی


#فرهیختگان

صوفی‌گری علیه قرآن

نقد دیدگاه‌های دکتر عبدالکریم سروش پیرامون «دین» و «قدرت»

مهدی معتمدی مهر
منبع: نشریه آگاهی نو، شماره۳، بهار ۱۴۰۰



📌اگرچه ممکن است برخی دیدگاه‌های سروش، نادرست ارزیابی شوند یا مورد موافقت عام قرار نگیرند و یا حتی، مستمسکی غیربهداشتی در اختیار برخی جریانات و گرایشات سیاسی و اجتماعی قرار دهند، اما «سروش» هرگز به استخدام هیچ قدرتی در نیامده است. بنابراین حرمت او واجب است و در برابر نظریاتش [ولو با آن‌ها موافق نباشیم] باید متواضعانه رویارویی کنیم.

📌این نوشتار متعمدانه از تعبیر «صوفی‌گری» به جای «عرفان» استفاده کرد. «صوفی‌گری» روند یا حضوری اجتماعی است که ناظر بر تبلیغات و ترویجات فرقه‌ای و آیینی در ساحت فرهنگ عمومی بوده و موجبات تحولاتی اساسی را در عرصه بینش، تربیت و رفتار سیاسی و اجتماعی پدید آورده است و «عرفان» حامل دستگاهی فکری و زیبایی‌شناسانه است که منتزع از جامعه و روابط عینی، در ادبیات، هنر و شعر ایرانی جریان دارد و تجلیات آن در طول قرون، زندگی را تحمل‌پذیرتر و جهان را زیباتر کرده است.

📌این گفتار، شامل سه بخش است: سروش «چه گفت؟» دوم آن که «چرا گفت؟» و به عبارت دیگر، منشاء پردازش کلام سروش در کجاست؟ و آخر آن که پیامدها یا نتایج دیدگاه اخیر سروش چیست؟

📌بررسی گزاره‌های یاد شده از سروش و ارزیابی نظریات و انگاره‌های او، نشان می‌دهد که این دیدگاه‌ها یا بنا بر منابع اعلامی نادرست طرح شده‌اند و مثلا متکی به ترجمه‌ای نادرست و یا متنی جعلی هستند و یا اثبات‌نشده‌اند و یا متعارض با سایر گزاره‌های اعلامی از سوی ایشان. گاهی نیز، این نظریات متکی بر نظریات و فرضیات پیشین جناب سروش است که خود، محل تردید جدی هستند.

📌فرضیه «دین و قدرت» بر تئوری «قرآن کلام محمد» استوار است و هر دو، مبتنی بر تئوری «بسط تجربه نبوی» هستند که هر سه مورد، در خصلت اثبات‌نایافتگی با هم اشتراک دارند. از این رو، با نقض یا به اثبات در نیامدن هر نظریه پیشینی‌تر، اعتبار و پایداری نظریات بعدی نیز متزلزل می‌شود.

📌دیدگاه‌های اخیر سروش، تبعاتی انکارناپذیر دارد که ناظر بر شیوع خرافات و ترویج عقل‌ستیزی، تقدیرگرایی، انزواطلبی و مطلق‌گرایی است و لاجرم به ضرورت تجدید نبی، نفی بی‌نیازی انسان از استمرار سازوکارهای وحیانی و گاه به توهم خودپیامبرانگاری می‌انجامد و در نهایت، بنیان‌های استبداد و شخص‌پرستی را محکم و مانعی در برابر توسعه ایران و گذار به دمکراسی می‌نهد.

📌دیدگاه‌های اخیر سروش اگرچه او را از جرگه نهضت روشن‌فکری دینی بیرون می‌راند، اما او را در عداد روشن‌فکران عرفی یا سنت‌گرایان قرار نمی‌دهد و بلکه به وادی «سرگشتگی» و «گم‌گشتگی» رهنمون می‌سازد. سنت‌گرایان اگرچه با برخی برداشت‌های سروش از آیات قرآن و سیره پیامبر موافق‌اند، اما نمی‌پذیرند که پیامبرشان «خشونت‌طلب» نامیده شود و روشن‌فکران عرفی و حتی دین‌ستیزانی که البته از طرح تاویل‌های سروش ابراز خوشنودی می‌کنند و آن‌ها را تکرار مدعای خویش می‌یابند، برای این برداشت‌ها جاذبه‌ای هم‌سان و هم‌طراز با نظریات امثال شجاع‌الدین شفا یا کسروی و دشتی قائل نیستند.

📌عبور سروش از عرصه روشن‌فکری، به معنای پایان عصر روشن‌فکری یا مرگ روشن‌فکری دینی در ایران نیست، آنچه موجب این تلقی می‌شود این است که دکتر سروش، اندیشمندی کم‌نظیر است. از همین‌روست که وداع سروش از حلقه روشن‌فکران، تا این حد مهلک و جبران‌ناپذیر به نظر می‌رسد.


📎متن کامل بیانیه را در لینک زیر مطالعه فرمایید:
https://yun.ir/fk48z7


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

ای کاش می‌شد می‌رفتیم
سرمان را روی سنگی می‌گذاشتیم، می‌مُردیم
این همه شرمنده‌ی اولاد آدمی نمی‌شدیم
بگذارید اعتراف کنم:
جهان به طرز تشنه‌ای
به ظهور بی‌باور باران
نیاز مبرم دارد.

سیدعلی صالحی


جان آگه با #فرهیختگان

حکمرانی یک تخصص است مثل پزشکی

محمود سریع‌القلم

چرا ما در ریشه یابی مشکلات داخلی به دنبال عوامل خارجی هستیم؟ آیا اماراتی‌ها، گرجستانی‌ها و مردم ترکیه، پول و سرمایه خود را به بانک‌های ایرانی منتقل می‌کنند؟ یا برعکس؟ چرا شهروندان به این فکر می‌افتند که دارایی‌های خود را به ارز تبدیل کرده و در خارج مستغلات بخرند؟ این سوال و ده‌ها سوال مرتبط، به اصول ثابت حکمرانی بر می‌گردد.

اگر شخصی روزی چهار پاکت سیگار مصرف کند و نیم کیلو چربی وارد بدن خود کند و با هر چای دوازده حبه قند بخورد، نمی‌تواند وقتی در CCU بستری شد، روزگار و اطرافیان خود را سرزنش کند. حکمرانی مانند سلامتی جسم انسان، اصول دارد و اگر آن اصولِ جهان شمول رعایت نشوند، کارآمدی دچار اختلال می‌شود.

اولین شرط حکمرانی، ایجاد امنیت فکری، شغلی، مدنی و اقتصادی است. بعد از این که سطح قابل توجهی از این امنیت فردی تحقق پیدا کرد، حفظ هویت و تعلق خاطر اهمیت پیدا می‌کند.

اگر شهروندان یک کشور صبح از خواب بیدار شوند و متوجه شوند چهل درصد ارزش دارایی‌های آنها از بین رفته است به طور طبیعی در پی چاره‌اندیشی نخواهند بود؟

اکثریت مطلق مردم اتحادیه اروپا که ۵۰۸ میلیون نفر جمعیت دارد زندگی بسیار معمولی دارند: یک آپارتمان بسیار کوچک، یک دوچرخه، یک کارت مترو و قطار و یک شغل معمولی. اما بسیار راضی و خوشحال هستند، چون امنیت روانی دارند و در جوامعی با ثبات زندگی می‌کنند. نرخ تورم حدود ۲ درصد است و به همان میزان درآمد آنها در سال افزایش پیدا می‌کند و بنابراین احساس ثبات می‌کنند.

وقتی عوارض خروج از کشور یک دفعه ۳۰۰ درصد (بار اول) و ۴۲۰ درصد (برای بار دوم) افزایش می‌یابد، خودبخود تنظیم روانی مسافرین را به هم می‌ریزد. اگر در سال، عوارض خروج از کشور ۵ درصد و حتی ۱۰ درصد افزایش یابد با روان و انتظارات انسان‌ها تطابق می‌کند ولی افزایش ناگهانی ۴۲۰ درصدی، حاکی از فقدان آشنایی با روانشناسی انسان در حوزه ثبات، امنیت و انتظارات معقول است.

حکمرانی مانند پزشکی، مهندسی و معماری یک تخصص است: متونی در حد چند هزار کتاب دارد. محتاج تجربه و یادگیری است. به چارچوبی فکری به نام قرارداد اجتماعی میان مجریان نیاز دارد و از همه مهم تر تابع یک سیستم با ثبات است.

آیا آمریکا، روسیه، انگلستان، آلمان و چین می توانند نروژهراسی به راه اندازند؟
نمی‌توانند! چون نروژ ثبات دارد.
با پنج میلیون و دویست هزار نفر جمعیت، ۳۷۱ میلیارد دلار تولید ناخالص داخلی دارد. با ۱.۲ درصد نرخ تورم، مردم این کشور ۷.۳ درصد از درآمد خود را پس‌انداز میکنند، این در شرایطی است که دستمزدها در سال ۴.۶ درصد افزایش پیدا می کنند. درآمد حاصل از نفت فقط به «صندوق نفت» رفته و در صدها شرکت سرمایه‌گذاری میشود و تنها ۴ درصد از سود سرمایه‌گذاری در بودجه جاری به کار گرفته می شود. صندوق نفت نروژ حدود یک تریلیون دلار است. اصل و سود آن برای نسل های آتی است. درآمد سرانه در این کشور ۶۲۵۱۰ دلار است. با این آرامش، ثبات، امنیت، توزیع امکانات و آینده نگری، کدام کشور خارجی می‌تواند در نروژ نارضایتی ایجاد کند؟!

حکمرانی یک تخصص است. با تغییر وزرای اقتصادی اتفاق خاصی نمی‌افتد؛ باید اندیشه‌های حکمرانی را اصلاح کرد.

وقتی شهروند به این نتیجه برسد حکومت برای رای و نظر او و همچنین برای خود او ارزشی قائل نیست، با حکومت هم همکاری نمیکند. ریشه‌ی عموم نارضایتی‌ها در نادیده‌شدن و بنابراین در ناکارآمدی است.

جان آگه با #فرهیختگان

صوت ارائه محمدحسین بادامچی در دوره «درباره دولت در ایران» به همت مرکز علوم اسلامی لقمانِ مدرسه عالی شهید مطهری، نهم مرداد ۱۴۰۰


در این درس‌گفتار کوتاه در تحلیل میدان سیاست در ایران معاصر، میان چهار نهاد دولت/ حاکمیت/ رژیم/ امر سیاسی تفکیک کردم و توضیح دادم که الهیات سیاسی ما تنها دست‌اندرکار فربه کردن مفهوم دوم است و الهیات رسمی ما در سنت حقوقی سوم و سنت عمل سیاسی چهارم حرفی برای گفتن ندارد و حتی نسبت به دوره قاجار تا چه میزان ظرفیتهای سیاسی و مدنی خود را از دست داده است.



#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست

در کشتارگاه کرونا

مصطفی جلالی‌فخر
متخصص بیماری‌های داخلی


در بخش مراقبت‌های ویژه، نوجوانی بستری‌ست که فقط گاهی که کیسه‌ی اشک چشمانش خشک می‌شود، گریه نمی‌کند. نیمی از ریه‌اش درگیر است و به سختی، اکسیژن خونش را حوالی نود درصد نگه داشته‌اند. خودش و مادرش در یک روز بستری شدند، در حالی که پدرش را پنج روز قبل، به همین دلیل از دست داده بود. سه روز پس از بستری، چنان بی‌قرار شنیدن صدای مادرش بود که نتوانستند خبر مرگ مادرش را از او پنهان کنند. تنها خواهرش هم در بیمارستان دیگری بستری‌ست و ظاهرا بدحال. چشم به ملحفه‌ی خیس دوخته بود و گفت در همین دو هفته، هفت تن از بستگان‌شان فوت شده‌اند؛ و پسرخاله‌اش که جای برادر نداشته‌اش بود. همکارم گفت که در همین دو روز، دو خواهر و برادر نیز، که کنار هم بستری بودند، جان سپردند. و مادر و دختری هم در بخش ویژه‌ی بالا.
تراژدی تقدیر به شوکران بدل شده است. در کشتارگاه کرونای دلتا گیر افتاده‌ایم و به نظر می‌رسد آمار کشته‌ها، بیش از آن است که اعلام می‌شود. ازدحام جسدها در بهشت‌زهرا، تفسیر بیداد است. سه تخت خالی‌شده‌ی دیشبِ ما، به فاصله‌ی سه ساعت، به دلیل مرگ بیماران بستری بود و بدحال‌های دیگری جای رفته‌ها خوابیدند. وزیر بهداشت در آخرین روز مسئولیت خود، تمنا کرده که کشور را دوهفته تعطیل کنند و از نیروهای نظامی کمک بگیرند؛ «شاید» به فاجعه‌ی بزرگ‌تر منتهی نشویم. در بدترین پیک، عملا کنترل اوضاع از دست همه خارج شده و به کوتاه آمدن ویروس دل خوش کرده‌اند. نیازمندان آی‌سی‌یو به مراتب بیش از گذشته‌اند و کمبود تخت، ملموس‌تر و تلخ‌تر شده.‌
مردمِ خسته و خشمگین از کوتاهی مسئولین در تامین واکسن، انگار با خودشان لج کرده‌اند و حاضر به رعایت درست پروتکل‌ها نیستند. فضای انتزاعی غریبی شده است. شبیه مردمان مسخ‌شده‌ای شده‌ایم که به مرگ عادت کرده‌اند. و حتی برای ابتلا و مرگ خود نیز آماده‌اند. گویی به جای آن‌هایی که در واکسیناسیون کم‌کاری کرده‌اند، خود را مجازات‌ می‌کنند. دیگر کار از هشدار هم گذشته است و چشم به سرنوشت و احتمالات دوخته‌ایم. احساس می‌کنم تصادفی زنده‌ایم و با بی‌خیالی، روی مین میدان راه می‌رویم.
دیشب، پرستاری در گوشه‌ی راهرو به تختی خیره شده بود که روی جسمی بی‌جان، ملحفه‌ی سفید کشیده بودند. پلک نمی‌زد، شبیه کسی که در دل یک ‌کابوس بی‌پنجره، اسیر شده است و راهی برای گریز ندارد. فکر کردم نسبتی با او دارد. گفت: «نمی‌شناختم‌اش. یک هفته قبل مادر شده بود. انگشتانم را فشار می‌داد و التماس می‌کرد که زنده بماند. و مدام می‌گفت بچه‌م چی می‌شه پس؟! بچه‌م!».



جان آگه با #فرهیختگان