خشکاندن هور برای یک مشت دلار؟

احمدزیدآبادی

در کشور ما خبرهای بسیاری منتشر می‌شود که به دلیل تکذیب آنها از طرف نهادهای مسئول، یک ناظر بی‌طرف به راحتی نمی‌تواند دربارۀ صحت و سقم آنها داوری منصفانه‌ای کند.
در کشورهای دمکراتیک، یکی از کارهای اصلی مطبوعات تهیه و انتشار گزارش‌های تحقیقی در مورد این گونه خبرهای مناقشه‌انگیز توسط روزنامه‌نگاران خبره و اعلام نتیجۀ نهایی ماجرا به افکار عمومی است.

در ایران متأسفانه به دلیل محدودیت‌های امنیتی و ملاحظه‌کاری خاص مدیران مسئول روزنامه‌ها، در مورد مسائل مناقشه‌انگیز گزارش تحقیقی تهیه و منتشر نمی‌شود؛ از همین رو این قبیل موضوعات یا بلاتکلیف می‌ماند و یا حقیقت در پشت تکذیب‌های مسئولان از یک طرف و شایعات گسترده از طرف دیگر مدفون می‌شود.

برای نمونه در جریان تظاهراتِ اعتراض‌آمیز مردم خوزستان در روزهای اخیر، این مسئله بارها مطرح شد که وزارت نفت در دولت‌های احمدی‌نژاد و روحانی، برای استخراج کم هزینه‌تر نفت از بستر هورالعظیم، اقدام به خشکاندن عمدی هور کرده و شرکت‌های چینی در این زمینه نقش مهمی داشته‌اند.
مسئولان وزارت نفت این خبر را تکذیب می‌کنند حال آنکه مطرح کنندگان این مسئله بر صحت و دقت خبر خود اصرار دارند.

طبعاً یک گزارش تحقیقی حرفه‌ای می‌تواند از حقیت ماجرا پرده بردارد و برای این منظور مدیران مسئول مطبوعات برای یک بار هم که شده لازم است در این مورد، ترس‌ها و ملاحظه‌کاری‌های مرسوم را کنار بگذارند و به روشن شدن دقیق این ماجرا نزد افکار عمومی کمک کنند.

چنانچه این ماجرا حقیقت داشته باشد، عاملان و حامیان آن و همینطور صاحبان چنین بینشی باید به جامعه معرفی شده و بساط‌شان از این عرصه به کلی برچیده شود.

خشکاندن عمدی یک تالاب تاریخی و بسیار حیاتیِ استان خوزستان و مردم حاشیۀ آن، برای " چند مشت دلار " چنان فضاحت شرم‌آوری است که در حد خیانت به تداوم حیات ملی ایران قابل تقبیح و پیگیری است.




جان آگه با #فرهیختگان

معرفت‌شناسی اجتماعی؛ چشم‌انداز پیش رو

محمدحسین مصلایی

معرفت‌شناسی (Epistemology) از قدیمی‌ترین موضوعات فلسفی است که به مفاهیمی چون معرفت، توجیه، شاهد، دلیل باورها، احتمال صدق باورها و هر مفهومی که مشتمل بر این مفاهیم باشد می‌پردازد. به شاخه‌ای از آن که به مطالعه‌ ابعاد اجتماعی معرفت می‌پردازد «معرفت‌شناسی اجتماعی» اطلاق می‌شود.
معرفت‌شناسان کلاسیک دل‌مشغول جستجوی صدق‌اند، یعنی چگونه ممکن است کسی، به نحوی موجه، به باوری صادق دست پیدا کند. این تعریف از معرفت‌شناسی چه به لحاظ معیار و چه از نظر نمونه‌ آثار بیش از حد فردگرایانه و متمرکز بر ذهن فاعل شناسا (سوژه) است که شاید از همین رو در توضیح چگونگی کسب باورها کارایی لازم را نداشته باشد. اما معرفت‌شناسی اجتماعی، که می‌توان آن را دنباله‌ معرفت‌شناسی سنتی یا جایگزین آن دانست، تلاش می‌کند با تاکید بر آن دسته از تاثیرات اجتماعی که در به وجود آمدن معرفت دخالت دارند، توضیح قابل‌قبول‌تری از آن و چگونگی کسب معرفت ارائه دهد. بدین منظور، هرگونه رابطه بین دو یا چند نفر که وضعیت معرفتی آن‌ها را تحت تأثیر قرار بدهد در قلمرو موضوعات مورد مطالعه‌ معرفت‌شناسی اجتماعی قرار می‌گیرد.

استفاده نظام‌مند از این اصطلاح تاریخی طولانی‌ ندارد، اما اشارات پراکنده به جنبه‌های اجتماعی و عوامل اجتماعی موثر بر معرفت را می‌توان در آثار بسیاری از فیلسوفان از جمله افلاطون، جان لاک، هیوم، مارکس و بسیاری دیگر مشاهده کرد. همچنین از آن جا که علم نمونه اعلای فعالیت معرفت‌ساز شناخته می‌شود، هر تلاشی برای مشخص کردن عوامل تعیین‌کننده‌ اجتماعی آن را که عموماً تحت‌ عنوان جامعه‌شناسی علم صورت‌بندی می‌شود، می‌توان شکلی از معرفت‌شناسی اجتماعی محسوب کرد.
جامعه، سازکارها و نهادهای اجتماعی علاوه‌ بر اینکه بر شکل‌‌گیری معرفت نقش اساسی ایفا می‌کنند، خودشان نیز می‌توانند موضوع معرفت‌شناسی اجتماعی قرار بگیرند که نمایانگر سویه‌های عملی این شاخه از معرفت‌شناسی است.

«مسائل کاربردی» در معرفت‌شناسی اجتماعی عموماً متضمن موضوعات مربوط به طراحی نهادهای اجتماعی‌‌اند که در آن‌ها مسأله‌ اصلی ساماندهی نهادها به گونه‌ای است که افزایش احتمال صدق و اجتناب از کذب، خطا، در بالاترین حد باشد. بدیهی است که تامین درون‌داده‌ها برای طراحی این نهادها وظیفه‌ معرفت‌شناسان نیست و بر عهده‌ سایر علوم است که این امر سبب بین‌رشته‌ای بودن معرفت‌شناسی اجتماعی و سر و کار داشتن آن با رشته‌هایی نظیر اقتصاد، جامعه‌شناسی یا فلسفه سیاسی می‌شود. ساختارهای حقوقی را می‌توان از بارزترین نمونه‌‌های کاربرد این شاخه در نهادهای اجتماعی دانست. کاربرد آن به همین حوزه محدود نیست و می‌توان گفت هر جا در اجتماع، به وسیع‌ترین معنای آن، سخنی از صدق یا معرفت در میان باشد پای معرفت‌شناسی اجتماعی به میان می‌آید تا یا تاثیر نهادهای اجتماعی بر باورها را بررسی کند یا به گونه‌ای هنجاری، اعمالی را توصیه کند که باعث افزایش امکان صدق در جامعه می‌شود./راوی


جان آگه با #فرهیختگان

رئیس سازمان تبلیغات مصرانه برگزاری مراسم عزاداری محرم را پیگیری می‌کند
🔺 باید معلوم شود که محرم است، مخالفان ابلیسند

حجت الاسلام محمد قمی گفت مرحوم آیت الله میرزاجواد ملکی تبریزی سفارش می کرد که دهه اول محرم را علنی عزاداری کنید و سخن ما نیز این است که به صورت علنی عزاداری می کنیم. وقار مشکی پوشی مردم سخنی است که ذره ای از آن کوتاه نمی آییم.

امسال بیش از سال گذشته و چندین برابر وظیفه خودمان را تعظیم شعائر حسینی می دانیم. حال و هوای شهرها در این کشور حسینی باید معلوم شود که محرم است و کسی که نمی خواهد اینگونه باشد، ابلیس است./ ایرنا



#فرهیختگان، صدای فرزانگان

بر مردم هورالعظیم چه‌ها رفته است!؟


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

غرب قابل اعتماد نیست اما مگر شرق قابل اعتماد است؟

🔹رهبر انقلاب دیروز در آخرین دیدار با هیات دولت دوازدهم، در جملاتی گفتند:
"در این دولت معلوم شد که اعتماد به غرب جواب نمی‌دهد."

هرچند که این گزاره صحیح است ولی چند سوال و نکته بر آن مترتب است:

🔘 ۱- متوجه شده ایم که غرب قابل اعتماد نیست ولی مگر شرق قابل اعتماد است؟
و مگر مبنای "مذاکره" (و ارتباط) بر اساس "اعتماد" است؟

هر ملتی و هر کشوری باید بداند که هم غرب و هم شرق، به دنبال "منافع" خود هستند و اساسا مبنای ارتباط بین الملل بر اساس "اعتماد" نیست.

🔘۲- "غرب" در لغت طیف وسیعی از کشورهای اروپایی و آمریکایِ شمالی را در بر می گیرد که ملل مختلف، با خلقیات و روحیات مختلفی هستند (از فرانسه تا آلمان، چنان بافت و ساختار فرهنگ متفاوت بوده/است که در عمر پدربزرگهای ما، حمله نظامی آلمان و اِشغال پاریس رخ داده است). "شرق" هم در لغت، طیف متنوعی از کشورها را در بر می گیرد که با خلقیاتِ کاملا متفاوت، می تواند از روسیه شروع شده، و تا چین، کره و ژاپن را در بر بگیرد.
سوال اینجاست که مگر کشورهای غربی در مناسبات داخلی به هم "اعتماد" می کنند؟ یا مگر کشورهای شرقی، به هم "اعتماد" می کنند؟ (و به هم ضربه نمی زنند؟)

خود غربی ها در سوابق ارتباط با یکدیگر، بیرحمانه ترین نوعِ مناسبات را داشته اند. شرق هم با آن بار وسیعی که این "کلمه" دارد شاهد بیرحمانه ترین و وحشیانه ترین نوع رفتارهای انسانی در "تاریخ معاصر" است. کارهایی که ژاپنی ها در کشور #کره انجام داده اند و اتفاقاتی که برای هزاران زن کره ای (تحت عنوان ایانفو یا کارگران جنسی) رخ داده، هنوز محل مناقشه بین کره و ژاپن است (و هنوز بحثِ عذرخواهی ژاپن از کره مطرح است).

🔘۳- آیا "در این دولت" معلوم شد که اعتماد به غرب جواب نمی‌دهد؟
واقعیت این است قبل از این، حتی دولت های غربی می دانسته اند که به "یکدیگر" نمی توانند اعتماد کنند.

کشورهای شرق آسیا نیز می دانستند که به "یکدیگر" نمی توانند اعتماد کنند.

حتی اگر یک قدم جلوتر برویم، در داخل یک کشور غربی (یا شرقی) بنگاههای بزرگ اقتصادی، یا احزاب سیاسی، به همدیگر اعتماد نمی کنند. "همکاری" می کنند ولی "اعتماد" خیر!

🔘۴- بنی آدم گرگِ بنی آدم است. مناسبات دنیای امروز بر مبنای توانِ اقتصادی است و ابعادِ اقتصادِ کشورها مهمترین پارامتر تعیین کننده در مناسبات بین المللی است. از طرف دیگر، توانمند شدن در عرصه اقتصاد در صورتِ وجودِ روابط بین المللی ممکن است.

این می تواند منشا یک تضاد و "تناقض" باشد! چون برای قوی شدن باید با دیگران #رابطه داشته باشی، و برای داشتنِ رابطه سالم، باید قوی باشی!

اقتصادِ جزیره ای (بسته/محدود) در دنیای امروز ممکن نیست. تنها در صورتی می توان در اقتصاد قوت گرفت که شرکتهایِ تولیدکننده در تعاملِ دایمِ مالی/فنی/انسانی با کشورهای دیگر باشند.‌

در چنین تناقضی، ارتباطات بر مبنای "اعتماد" شکل نمی گیرد، بلکه برای ایجاد "ارتباط" باید مذاکره کرد و در روند مذاکره، به "بهینه ترین" فرمول ارتباط رسید.

🔘۵- اگر دولت آینده (فقط) به سمت #شرق رویگردان/متمایل بشود، هشت سال بعد دوباره خواهیم دید که معاون اول دولت مصاحبه ای خواهد کرد مشابه مصاحبه ی اخیرِ آقای جهانگیری، و خواهد گفت: باورمان نمی شُد که کره ای ها و ژاپنی ها به ما خنجر از پشت بزنند ولی زدند...

دولت جدید باید بداند اقتصاد جزیره ای ممکن نیست و برای داشتنِ اقتصادِ قوی ارتباط با "همه دنیا" ضروری است.

ابعاد اقتصاد ما در ایران (به لحاظ تولید ناخالص داخلی یا GDP) چیزی حدود ۵۰۰ میلیارد دلار است و اگر قرار باشد در هشت سال آینده به اقتصادی با ابعاد ۱۰۰۰ میلیار دلار برسیم (یعنی یک پنجم اقتصاد ژاپن) بدون #ارتباط هوشمندانه با دنیا و بدون داشتنِ شرکتهای بین المللی که توانِ گردشِ مالیِ بین المللی داشته باشند، موفق نخواهیم بود.


محمدرضا اسلامی


جان آگه با #فرهیختگان

خاتمی: طرح صیانت با روح قانون اساسی مغایر و موجب نارضایتیِ به‌حقِ مردم است

سیدمحمد خاتمی در واکنش به “طرح صیانت از کاربران در فضای مجازی” با تأکید بر این که روی سخنش با کسانی نیست که در این توهم به سر می‌برند که حکومت باید شهروندانش را به‌ زور به بهشت ببرد گفت: “این طرح با روح قانون اساسی مغایر است و در کوتاه مدت حاصل آن نارضایتیِ به حقِّ مردم و خللِ بیشتر در زندگیِ تحت‌فشار آنان است و هزینه‌های بی‌فایده، بلکه پرضرر برای کشور و ملت و دولت دارد”


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

یقینا طراحان طرح ضد اینترنتی مجلس و مشاورانشان از طرحهای ایلان ماسک خبر دارند. پولدارترین مرد جهان. مگه میشه ندانند.
دارد بساط اینترنت های محلی راجمع میکند و اینترنت ماهواره ای سراسری را راه می اندازد.
همین امسال . شرکت های خصوصی در حال قرارداد بستن هستند .
مرزهای ورودی مستقیم از فضا به خانه ها در حال باز شدن هست.
من کسی را متهم نمی کنم. ولی باز شیطان دم گوشم وز وز میکند که دستپاچگی طراحان ومشاورانشان برای این است که می دانند کم کم از راه این کارها نمی توانند تیغ بزنند.
آخرین فرصت پول درآوردن از این طرح هاست.
دو دهه است که برای طرح های داخلی دارند تیغ می زنند ویک اپلیکیشن تراز بین المللی سر پا نکرده اند.
شاید هم نفوذی ها هستند که می خواهند ایلان ماسک را تحریک کنند پروژه ایران را سریعتر راه بیندازد و کم قیمت تر. از داخل خانه اینترنت مستقیم می نشییند روی موبایل ها.بی اجازه و حاجب ودربان و فیلتر.

محمدعلی ابطحی



جان آگه با #فرهیختگان

کره شمالی شدن


در گذشته‌ی نه چندان دور، برخی خانواده‌های مذهبی دخترهایشان را چنان از نامحرمان پنهان می‌کردند که کسی نمی‌دانست دختر دم‌بختی در این خانه هست. بالطبع، دختر در خانه‌ی پدر می‌ماند و به اصطلاح « می‌ترشید. » این تمثیلی است از حاکمیتی که چنان مردمش را از انظار دیگران پنهان دارد که رسانه‌های مختلف آن تنها منبع اطلاع‌رسانی باشند - و البته با روایت خودشان - اگر موجب سلب آزادی نباشد، دست‌کم مقصر انعکاس تصویر سلب آزادی است. درست مثل کره‌ شمالی.
و درست مثل کشور ما که اخبار برخورد موشک خودی به هواپیمای مسافربری را از مردم پنهان کردند - مثل هواپیمای مسافربری خرم‌آباد در ۲۳ بهمن ۱۳۸۰ که برخورد به کوه عنوان شد نه موشک پدافند خودی - به خیال اینکه می‌توانند کتمان حقیقت کنند. اما رسانه‌ها ‌و دولت‌های خارجی به‌واسطه‌ی مسافران اتباع خارجی - نه اتباع ایران - آن‌قدر فشار آوردند تا حاکمیت مجبور به اعتراف شد.

چرا کره شمالی را مثال زدم؟ چون قرارست ما کره شمالی شویم. بله، زمانی قرار بود «ژاپن اسلامی» باشیم و از عقب افتادن از کره جنوبی که صنعت خودروسازی را با ما آغاز کرد، ناراحت بودیم، اما حتی بعد که خواستیم «مالزی شیعه» و با تنزل از آن «ترکیه شیعه» باشیم - تلفیقی از ایدئولوژی اسلامی، دموکراسی و توسعه‌ی اقتصادی که البته دموکراسی حزبی-توسعه‌ی اقتصادی را اصلاحطلبان می‌پسندیدند و ایدئولوژی اسلامی-توسعه‌ی اقتصادی را اصولگرایان؛ و در نهایت به هیچ کدام از آنها نرسیدیم - هیئت حاکمه به این نتیجه رسیدند که کره شمالی بودن چیزی کم از کره جنوبی ندارد.
در واقع، آنها در توهمات خود امیدوار بودند ایران مانند چین از نظر اقتصادی-نظامی قدرتمندتر از هر کشور بلوک غرب و از نظر سیاسی-اجتماعی یکدست‌تر از هر کشور بلوک شرق باشد؛ اما چون به دستاوردهای خواسته‌ی اول نرسیدند - خاصه بعد از فروپاشی توهمات شکوفایی اقتصاد آزاد در پروژه‌ی واگذاری صنایع به بخش خصوصی داخلی و نیز توهم سرمایه‌گذاری خارجی در پروژه‌ی برجام و تشدید تحریم‌ها - بخش دوم را انتخاب کردند که نتیجه‌ی آن نه جمهوری خلق چین، که کره شمالی خواهد بود.

شواهد این ادعا در انتخابات پیش رو آشکار هستند. اثری از دموکراسی در کشور باقی نمانده است و حاکمیت از رد صلاحیت معدود کاندیداهای اصلاحطلب که به‌علت بایکوت مردمی شانسی برای موفقیت در انتخابات نداشتند، هم ابایی ندارد. انتخابات یک‌طرفه با حضور کم‌تعداد مردم پیشتر از نظر قانونی رفع مانع شده است؛ بدین معنا که حد نصاب راه‌یابی به مجلس، از بیش از نیمی از آرا در ۱۳۵۸، در ۱۳۶۳ به حداقل یک‌سوم، از ۱۳۷۸ به حداقل یک‌چهارم و در نهایت از ۱۳۹۵ به حداقل یک‌پنجم آرای صحیح کاهش داده شده است تا انتخابات به مرحله‌ی دوم نرسد (حد نصاب بالای آرا در ابتدای انقلاب که جریان مذهبی حاکم در برابر گروه‌های پرشور اما کم‌شمار دست بالا را داشت، به‌عنوان ابزار نادیده گرفتن اقلیت مخالف به کار می‌آمد، حال آنکه امروزه برعکس، حد نصاب پایین برای حاکمیتی که مقبولیت خود را تا حد زیادی از دست داده، ابزار نادیده گرفتن اکثریت مخالف است.)

یکدست شدن انتخابات و مجلس به چه کار می‌آید؟ نخستین گزاره‌ی محتمل، تهیه‌ی مقدمات تغییر قانون اساسی به‌نحو دلخواه حاکمیت و به رفراندوم گذاشتن آن است (از جمله، تغییر نظام ریاستی به پارلمانی با هدف پایین آوردن ریسک تأثیرگذاری نظر مردم برای تغییرات اساسی، چرا که نتیجه‌ی انتخابات مجلس به‌وسیله‌ی نظارت استصوابی بهتر کنترل می‌شود تا انتخابات ریاست‌جمهوری که هر فردی در آن می‌تواند نمایش حداقلی منتقد را بازی کند و با اتکا به آرای بالای مردمی در برابر بخش‌های انتصابی حاکمیت بایستد.)
تغییر قانون اساسی خود در خدمت مناسبات رهبری است. خلأ جانشینی رهبر به وضوح دیده می‌شود و اینکه حتی ممکن است فرزند رهبر فعلی به سادگی و به ناگهان به کشور تحمیل شود، عجیب به نظر نمی‌رسد. خاصه اینکه نظامیان پشتیبان او خواهند بود؛ آن‌هم اکنون که میلیتاریسم به اوج خود رسیده است و حاکمیت با مستمسک قرار دادن پیکر شهیدی که بخشی از مردم را به خیابان کشانده، مشروعیت مطلق بسط ید نظامیان در تمام امور را معنا کرده است.

در چنین شرایطی، آیا در آستانه‌ی گذار به شرایط سیاسی-اجتماعی کره شمالی نیستیم؟ تلفیق نظام میلیتاریستی (با اولویت دادن صنعت موشکی و هسته‌ای) با ایدئولوژی سرکوب‌گر و نظام تک‌حزبی مبتنی بر منویات رهبر، چیزی جز کره شمالی نیست؛ با این تفاوت که کشور کوچک کره با منابع محدود اقتصادی در برابر تحریم‌های خارجی طبیعتاً به چنین وضعی دچار می‌شد، اما کشور ما ایران ظرفیت‌های بسیاری داشت که اگر به دست دشمنان داخلی نابود نمی‌شد، هرگز دشمن خارجی نمی‌توانست آن را به چنین ورطه‌ی هلاکتی براند. آینده اما تاریک‌تر از امروز و دیروز است؛ مردم ایران در چنگ دشمنان داخلی و خارجی خواهند پوسید.


رضا نساجی


#فرهیختگان

صوفی‌گری علیه قرآن

نقد دیدگاه‌های دکتر عبدالکریم سروش پیرامون «دین» و «قدرت»

مهدی معتمدی مهر
منبع: نشریه آگاهی نو، شماره۳، بهار ۱۴۰۰



📌اگرچه ممکن است برخی دیدگاه‌های سروش، نادرست ارزیابی شوند یا مورد موافقت عام قرار نگیرند و یا حتی، مستمسکی غیربهداشتی در اختیار برخی جریانات و گرایشات سیاسی و اجتماعی قرار دهند، اما «سروش» هرگز به استخدام هیچ قدرتی در نیامده است. بنابراین حرمت او واجب است و در برابر نظریاتش [ولو با آن‌ها موافق نباشیم] باید متواضعانه رویارویی کنیم.

📌این نوشتار متعمدانه از تعبیر «صوفی‌گری» به جای «عرفان» استفاده کرد. «صوفی‌گری» روند یا حضوری اجتماعی است که ناظر بر تبلیغات و ترویجات فرقه‌ای و آیینی در ساحت فرهنگ عمومی بوده و موجبات تحولاتی اساسی را در عرصه بینش، تربیت و رفتار سیاسی و اجتماعی پدید آورده است و «عرفان» حامل دستگاهی فکری و زیبایی‌شناسانه است که منتزع از جامعه و روابط عینی، در ادبیات، هنر و شعر ایرانی جریان دارد و تجلیات آن در طول قرون، زندگی را تحمل‌پذیرتر و جهان را زیباتر کرده است.

📌این گفتار، شامل سه بخش است: سروش «چه گفت؟» دوم آن که «چرا گفت؟» و به عبارت دیگر، منشاء پردازش کلام سروش در کجاست؟ و آخر آن که پیامدها یا نتایج دیدگاه اخیر سروش چیست؟

📌بررسی گزاره‌های یاد شده از سروش و ارزیابی نظریات و انگاره‌های او، نشان می‌دهد که این دیدگاه‌ها یا بنا بر منابع اعلامی نادرست طرح شده‌اند و مثلا متکی به ترجمه‌ای نادرست و یا متنی جعلی هستند و یا اثبات‌نشده‌اند و یا متعارض با سایر گزاره‌های اعلامی از سوی ایشان. گاهی نیز، این نظریات متکی بر نظریات و فرضیات پیشین جناب سروش است که خود، محل تردید جدی هستند.

📌فرضیه «دین و قدرت» بر تئوری «قرآن کلام محمد» استوار است و هر دو، مبتنی بر تئوری «بسط تجربه نبوی» هستند که هر سه مورد، در خصلت اثبات‌نایافتگی با هم اشتراک دارند. از این رو، با نقض یا به اثبات در نیامدن هر نظریه پیشینی‌تر، اعتبار و پایداری نظریات بعدی نیز متزلزل می‌شود.

📌دیدگاه‌های اخیر سروش، تبعاتی انکارناپذیر دارد که ناظر بر شیوع خرافات و ترویج عقل‌ستیزی، تقدیرگرایی، انزواطلبی و مطلق‌گرایی است و لاجرم به ضرورت تجدید نبی، نفی بی‌نیازی انسان از استمرار سازوکارهای وحیانی و گاه به توهم خودپیامبرانگاری می‌انجامد و در نهایت، بنیان‌های استبداد و شخص‌پرستی را محکم و مانعی در برابر توسعه ایران و گذار به دمکراسی می‌نهد.

📌دیدگاه‌های اخیر سروش اگرچه او را از جرگه نهضت روشن‌فکری دینی بیرون می‌راند، اما او را در عداد روشن‌فکران عرفی یا سنت‌گرایان قرار نمی‌دهد و بلکه به وادی «سرگشتگی» و «گم‌گشتگی» رهنمون می‌سازد. سنت‌گرایان اگرچه با برخی برداشت‌های سروش از آیات قرآن و سیره پیامبر موافق‌اند، اما نمی‌پذیرند که پیامبرشان «خشونت‌طلب» نامیده شود و روشن‌فکران عرفی و حتی دین‌ستیزانی که البته از طرح تاویل‌های سروش ابراز خوشنودی می‌کنند و آن‌ها را تکرار مدعای خویش می‌یابند، برای این برداشت‌ها جاذبه‌ای هم‌سان و هم‌طراز با نظریات امثال شجاع‌الدین شفا یا کسروی و دشتی قائل نیستند.

📌عبور سروش از عرصه روشن‌فکری، به معنای پایان عصر روشن‌فکری یا مرگ روشن‌فکری دینی در ایران نیست، آنچه موجب این تلقی می‌شود این است که دکتر سروش، اندیشمندی کم‌نظیر است. از همین‌روست که وداع سروش از حلقه روشن‌فکران، تا این حد مهلک و جبران‌ناپذیر به نظر می‌رسد.


📎متن کامل بیانیه را در لینک زیر مطالعه فرمایید:
https://yun.ir/fk48z7


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

ای کاش می‌شد می‌رفتیم
سرمان را روی سنگی می‌گذاشتیم، می‌مُردیم
این همه شرمنده‌ی اولاد آدمی نمی‌شدیم
بگذارید اعتراف کنم:
جهان به طرز تشنه‌ای
به ظهور بی‌باور باران
نیاز مبرم دارد.

سیدعلی صالحی


جان آگه با #فرهیختگان

حکمرانی یک تخصص است مثل پزشکی

محمود سریع‌القلم

چرا ما در ریشه یابی مشکلات داخلی به دنبال عوامل خارجی هستیم؟ آیا اماراتی‌ها، گرجستانی‌ها و مردم ترکیه، پول و سرمایه خود را به بانک‌های ایرانی منتقل می‌کنند؟ یا برعکس؟ چرا شهروندان به این فکر می‌افتند که دارایی‌های خود را به ارز تبدیل کرده و در خارج مستغلات بخرند؟ این سوال و ده‌ها سوال مرتبط، به اصول ثابت حکمرانی بر می‌گردد.

اگر شخصی روزی چهار پاکت سیگار مصرف کند و نیم کیلو چربی وارد بدن خود کند و با هر چای دوازده حبه قند بخورد، نمی‌تواند وقتی در CCU بستری شد، روزگار و اطرافیان خود را سرزنش کند. حکمرانی مانند سلامتی جسم انسان، اصول دارد و اگر آن اصولِ جهان شمول رعایت نشوند، کارآمدی دچار اختلال می‌شود.

اولین شرط حکمرانی، ایجاد امنیت فکری، شغلی، مدنی و اقتصادی است. بعد از این که سطح قابل توجهی از این امنیت فردی تحقق پیدا کرد، حفظ هویت و تعلق خاطر اهمیت پیدا می‌کند.

اگر شهروندان یک کشور صبح از خواب بیدار شوند و متوجه شوند چهل درصد ارزش دارایی‌های آنها از بین رفته است به طور طبیعی در پی چاره‌اندیشی نخواهند بود؟

اکثریت مطلق مردم اتحادیه اروپا که ۵۰۸ میلیون نفر جمعیت دارد زندگی بسیار معمولی دارند: یک آپارتمان بسیار کوچک، یک دوچرخه، یک کارت مترو و قطار و یک شغل معمولی. اما بسیار راضی و خوشحال هستند، چون امنیت روانی دارند و در جوامعی با ثبات زندگی می‌کنند. نرخ تورم حدود ۲ درصد است و به همان میزان درآمد آنها در سال افزایش پیدا می‌کند و بنابراین احساس ثبات می‌کنند.

وقتی عوارض خروج از کشور یک دفعه ۳۰۰ درصد (بار اول) و ۴۲۰ درصد (برای بار دوم) افزایش می‌یابد، خودبخود تنظیم روانی مسافرین را به هم می‌ریزد. اگر در سال، عوارض خروج از کشور ۵ درصد و حتی ۱۰ درصد افزایش یابد با روان و انتظارات انسان‌ها تطابق می‌کند ولی افزایش ناگهانی ۴۲۰ درصدی، حاکی از فقدان آشنایی با روانشناسی انسان در حوزه ثبات، امنیت و انتظارات معقول است.

حکمرانی مانند پزشکی، مهندسی و معماری یک تخصص است: متونی در حد چند هزار کتاب دارد. محتاج تجربه و یادگیری است. به چارچوبی فکری به نام قرارداد اجتماعی میان مجریان نیاز دارد و از همه مهم تر تابع یک سیستم با ثبات است.

آیا آمریکا، روسیه، انگلستان، آلمان و چین می توانند نروژهراسی به راه اندازند؟
نمی‌توانند! چون نروژ ثبات دارد.
با پنج میلیون و دویست هزار نفر جمعیت، ۳۷۱ میلیارد دلار تولید ناخالص داخلی دارد. با ۱.۲ درصد نرخ تورم، مردم این کشور ۷.۳ درصد از درآمد خود را پس‌انداز میکنند، این در شرایطی است که دستمزدها در سال ۴.۶ درصد افزایش پیدا می کنند. درآمد حاصل از نفت فقط به «صندوق نفت» رفته و در صدها شرکت سرمایه‌گذاری میشود و تنها ۴ درصد از سود سرمایه‌گذاری در بودجه جاری به کار گرفته می شود. صندوق نفت نروژ حدود یک تریلیون دلار است. اصل و سود آن برای نسل های آتی است. درآمد سرانه در این کشور ۶۲۵۱۰ دلار است. با این آرامش، ثبات، امنیت، توزیع امکانات و آینده نگری، کدام کشور خارجی می‌تواند در نروژ نارضایتی ایجاد کند؟!

حکمرانی یک تخصص است. با تغییر وزرای اقتصادی اتفاق خاصی نمی‌افتد؛ باید اندیشه‌های حکمرانی را اصلاح کرد.

وقتی شهروند به این نتیجه برسد حکومت برای رای و نظر او و همچنین برای خود او ارزشی قائل نیست، با حکومت هم همکاری نمیکند. ریشه‌ی عموم نارضایتی‌ها در نادیده‌شدن و بنابراین در ناکارآمدی است.

جان آگه با #فرهیختگان

صوت ارائه محمدحسین بادامچی در دوره «درباره دولت در ایران» به همت مرکز علوم اسلامی لقمانِ مدرسه عالی شهید مطهری، نهم مرداد ۱۴۰۰


در این درس‌گفتار کوتاه در تحلیل میدان سیاست در ایران معاصر، میان چهار نهاد دولت/ حاکمیت/ رژیم/ امر سیاسی تفکیک کردم و توضیح دادم که الهیات سیاسی ما تنها دست‌اندرکار فربه کردن مفهوم دوم است و الهیات رسمی ما در سنت حقوقی سوم و سنت عمل سیاسی چهارم حرفی برای گفتن ندارد و حتی نسبت به دوره قاجار تا چه میزان ظرفیتهای سیاسی و مدنی خود را از دست داده است.



#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست

در کشتارگاه کرونا

مصطفی جلالی‌فخر
متخصص بیماری‌های داخلی


در بخش مراقبت‌های ویژه، نوجوانی بستری‌ست که فقط گاهی که کیسه‌ی اشک چشمانش خشک می‌شود، گریه نمی‌کند. نیمی از ریه‌اش درگیر است و به سختی، اکسیژن خونش را حوالی نود درصد نگه داشته‌اند. خودش و مادرش در یک روز بستری شدند، در حالی که پدرش را پنج روز قبل، به همین دلیل از دست داده بود. سه روز پس از بستری، چنان بی‌قرار شنیدن صدای مادرش بود که نتوانستند خبر مرگ مادرش را از او پنهان کنند. تنها خواهرش هم در بیمارستان دیگری بستری‌ست و ظاهرا بدحال. چشم به ملحفه‌ی خیس دوخته بود و گفت در همین دو هفته، هفت تن از بستگان‌شان فوت شده‌اند؛ و پسرخاله‌اش که جای برادر نداشته‌اش بود. همکارم گفت که در همین دو روز، دو خواهر و برادر نیز، که کنار هم بستری بودند، جان سپردند. و مادر و دختری هم در بخش ویژه‌ی بالا.
تراژدی تقدیر به شوکران بدل شده است. در کشتارگاه کرونای دلتا گیر افتاده‌ایم و به نظر می‌رسد آمار کشته‌ها، بیش از آن است که اعلام می‌شود. ازدحام جسدها در بهشت‌زهرا، تفسیر بیداد است. سه تخت خالی‌شده‌ی دیشبِ ما، به فاصله‌ی سه ساعت، به دلیل مرگ بیماران بستری بود و بدحال‌های دیگری جای رفته‌ها خوابیدند. وزیر بهداشت در آخرین روز مسئولیت خود، تمنا کرده که کشور را دوهفته تعطیل کنند و از نیروهای نظامی کمک بگیرند؛ «شاید» به فاجعه‌ی بزرگ‌تر منتهی نشویم. در بدترین پیک، عملا کنترل اوضاع از دست همه خارج شده و به کوتاه آمدن ویروس دل خوش کرده‌اند. نیازمندان آی‌سی‌یو به مراتب بیش از گذشته‌اند و کمبود تخت، ملموس‌تر و تلخ‌تر شده.‌
مردمِ خسته و خشمگین از کوتاهی مسئولین در تامین واکسن، انگار با خودشان لج کرده‌اند و حاضر به رعایت درست پروتکل‌ها نیستند. فضای انتزاعی غریبی شده است. شبیه مردمان مسخ‌شده‌ای شده‌ایم که به مرگ عادت کرده‌اند. و حتی برای ابتلا و مرگ خود نیز آماده‌اند. گویی به جای آن‌هایی که در واکسیناسیون کم‌کاری کرده‌اند، خود را مجازات‌ می‌کنند. دیگر کار از هشدار هم گذشته است و چشم به سرنوشت و احتمالات دوخته‌ایم. احساس می‌کنم تصادفی زنده‌ایم و با بی‌خیالی، روی مین میدان راه می‌رویم.
دیشب، پرستاری در گوشه‌ی راهرو به تختی خیره شده بود که روی جسمی بی‌جان، ملحفه‌ی سفید کشیده بودند. پلک نمی‌زد، شبیه کسی که در دل یک ‌کابوس بی‌پنجره، اسیر شده است و راهی برای گریز ندارد. فکر کردم نسبتی با او دارد. گفت: «نمی‌شناختم‌اش. یک هفته قبل مادر شده بود. انگشتانم را فشار می‌داد و التماس می‌کرد که زنده بماند. و مدام می‌گفت بچه‌م چی می‌شه پس؟! بچه‌م!».



جان آگه با #فرهیختگان

حذف قانونی اینترنت

این فایل صوتی از سخنرانی عادل طالبی دبیر انجمن کسب و کارهای اینترنتی به دقت توضیح می‌دهد که طرح صیانت مجلس چه بلایی بر سر اینترنت خواهد آورد.

ارزش دارد ۲۸ دقیقه را صرف شنیدن آن کنید و برای دیگران نیز بفرستید.


جان آگه با #فرهیختگان

شرط نوکری(رهبری) ملت ایران هم صیانت از جان آنان بود که با دستور ممنوعیت ورود واکسن و قتل عام مردم، فاتحه آداب و احترام خوانده شد !

#فرهیختگان

روحانی می‌خواست اما نتوانست چون نمی‌شد!

◀️ کار شیخ حسن روحانی در مقام ریاست جمهوری به پایان رسید. بررسی کارنامۀ دقیق او اگر هم فایده‌ای داشته باشد، در این شرایط ملال‌انگیز است.
با این حال، جمع‌بندی من از عملکرد او این است:
"می‌خواست اما نتوانست چون نمی‌شد!"
اینکه "می‌خواست" نقطه قوت او بود، اینکه "نتوانست" همه‌اش تقصیر او نبود، تقصیر اصلی او این بود که ندانست "نمی‌شود" و هنگامی هم که دانست "نمی‌شود" حقیقت را پنهان کرد و به تقلای بیهوده افتاد و بسیاری از مردم را به خشم آورد.

◀️ روحانی راه صاف و همواری پیش رو نداشت، چنانچه خلف او ندارد. پس به تدریج موقعیتش در افکار عمومی بهبود خواهد یافت.

احمدزیدآبادی

#فرهیختگان

رفراندوم برای طرح صیانت

متن کامل بیانیه


جان آگه با #فرهیختگان

سخنرانی امروز آقای خامنه‌ای در مراسم تنفیذ سید ابراهیم رئیسی

#فرهیختگان:
حرفهایی که
برای مردم نان و آب و جان نمی‌شود
برای دو سوی تنفیذ لفت ولیس دارد
ایران را با خطرات تازه روبرو می‌کند


جان آگه با #فرهیختگان

تشییع پیکر جلال ستاری

▫️مراسم تشییع پیکر و خاکسپاری جلال ستاری اسطوره‌شناس، منتقد ادبی و پژوهشگر تئاتر روز سه شنبه با حضور نیکنام حسینی‌پور مدیرعامل موسسه هنرمندان پیشکسوت و اهالی فرهنگ و هنر در قطعه هنرمندان بهشت زهرا (س) برگزار شد./ ایرنا



جان آگه با #فرهیختگان

حجت‌الاسلام احمد منتظری:
آیت الله ربانی املشی نقل می کرد که شهید بهشتی دست آیت الله خمینی را نمی بوسید و می گفت من دست بوسی را قبول ندارم



#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست

۱۲ مردادماه ۱۴۰۰

این که به دست‌تان سپردند،
چک سفیدامضا نیست.
اگر هم بود، انگار نبود،
وقتی برگشتی است،
حساب‌ها تهی است.

این که به دست‌تان سپردند،
افسار مرکبی راهوار نیست.
اگر هم بود، انگار نبود،
وقتی راهش بسته است،
از نفس افتاده است.

این که به دست‌تان سپردند،
حکم قیمومت صغار و کفالت مجانین نیست.
اگر هم بود، انگار نبود،
وقتی نوباوگان امروزین از کهن‌سالاران دیروزین رسیده‌تر اند،
سخن پروین را از بر دارند،
«هشیاری بیار، این‌جا کسی هشیار نیست!»

این که به دست‌تان سپردند،
جواز شکافتن سقف آسمان یا نبش قبر مردگان نیست.
اگر هم بود، انگار نبود،
وقتی آسمان چندی است خود بر سر گورخوابان فرو ریخته است.


این که به دست‌تان سپردند،
پیکر بی‌جان خوش‌آینده‌ترین نوباوه‌ی ملت است،
نامش امید، شهرتش ایران.
ملت داشت او را از درمانگاه انقلاب به درمانگاه آزادی می‌برد.
راهش را زدند.
چندی است در اغما ست.
دست‌به‌گریبانِ آخرین نفس‌ها ست.
زود، تند، فوری،
به کدام درمانگاهش می‌رسانید؟

محمدمهدی مجاهدی
۱۲ مرداد ۱۴۰۰



جان آگه با #فرهیختگان