فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.2K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
به عمل کار برآید

حکم معاون اولی را تا سنجش وعدۀ پنجاه میلیون دُز واکسنِ قریب‌الوقوع دست نگه دارید

امیر ترکاشوند ۱۴۰۰/۰۵/۱۳

آنقدر در قرآن ایمان به عمل گره خورده و بلکه مشروط شده که انگار اصل عمل و عملکرد است.
و امّا چند ماهی است که رئیس ستاد اجرایی فرمان امام که واکسن برکت متعلّق به زیر مجموعۀ گروه داروسازیِ آن ستاد است پیاپی از تولید چند میلیونی و بلکه چند ده میلیونی آن واکسن تا فلان ماه سخن می‌گوید ولی آن ماه‌ها می‌آیند و می‌روند ولی خبری نه از آن میلیون‌ها است و نه طبیعتاً از آن ده‌ها میلیون. برخی از سخنان و وعده‌های وی:
(۲۱ ارديبهشت ۱۴۰۰) مخبر با بیان اینکه تا پایان اردیبهشت یک میلیون دز واکسن تحویل می‌شود، گفت: در خرداد ماه قطعا بین سه تا چهار میلیون دز می‌رسد ، در تیر ماه 10 تا 13 ملیون دز واکسن قابل تحویل است و در شهریور ماه به 25 میلیون تا 30 میلیون دز واکسن می‌رسد و راندمان ما به ده برابر رسیده است:
https://www.tasnimnews.com/fa/news/1400/02/21/2500958
(11 تیر 1400) مخبر در بخش دیگری از سخنانش به بحث تولید نخستین واکسن ایرانی کرونا توسط ستاد اجرایی فرمان امام اشاره کرد و گفت: همانطور که وزیر بهداشت اعلام کردند باتوجه به موفقیت خیره‌کننده واکسن کوو ایران برکت در مراحل مطالعات بالینی، به زودی مجوز تزریق اورژانسی این واکسن صادر خواهد شد و یک میلیون دوز از این واکسن که قبلا در کارخانه شفافارمد تولید و انبار شده در اختیار مردم قرار میگیرد. وی ادامه داد: تا پایان خرداد حداقل ۳ میلیون دوز و تا شهریور ۵۰ میلیون دوز واکسن تحویل وزارت بهداشت خواهیم داد:
https://www.farsnews.ir/news/14000311000609
(۲۶ تیر ۱۴۰۰) رییس ستاد اجرایی فرمان امام(ره) از آماده شدن خط دوم تولید واکسن در کارخانه شفافارمد خبر داد و یادآور شد: این خط در حال گذراندن تست‌های نهایی است و با راه‌اندازی آن از اوایل مرداد، هفته‌ای بیش از ۲ میلیون دز واکسن برکت تحویل وزارت بهداشت خواهیم داد. مخبر گفت: همچنین خط سوم تولید واکسن نیز تا پایان مردادماه راه‌اندازی می شود که می تواند هفته ای ۶ میلیون دوز واکسن تولید کند و همانطور که وعده دادیم تا پایان شهریور ماه حداقل ۵۰ میلیون دوز واکسن کوو ایران برکت تولید خواهیم کرد:
https://www.irna.ir/news/84406651
و امّا واقعیت:
امروز چهارشنبه - ۱۳ اَمرداد ۱۴۰۰ است و تاکنون تعداد واکسن‌های تحویلیِ آن ستاد به وزارت بهداشت و درمان گویا هنوز به یک میلیون دُز نرسیده است.
به این ترتیب:
اردیبهشت به پایان رسید و یک میلیون دُزِ وعده‌شده به کار خلق نیامد
خرداد سپری شد و سه تا چهار میلیون دُزِ وعده‌شده تحویل نشد
تیر ماه گذشت و از ده تا سیزده میلیون دُزِ ادعایی خبری نشد
اوایل مرداد آمد و گزارشی از تحویل هفته‌ای دو میلیون دُز نیست
اگر دو وعدۀ آینده نیز همانند چهار ادعای شعاری و محقق‌نشدۀ قبلی باشد در این صورت متأسفانه باید منتظر ماند و دید که:
اواخر مرداد آید و باید وعدۀ شش میلیونی برای هر هفته سراب شود
دفتر شهریور بسته شود و وعدۀ پنجاه میلیونی تبدیل به خندۀ گریه‌آور شود
من شخصاً و بلکه همه از اعماق جان آرزو می‌کنیم شعار ما می‌توانیمِ رئیس ستاد اجرایی در تولید چند ده میلیونیِ هفته‌های پایانی ماه جاری و پنجاه میلیونی ماه آتی محقق شود هر چند چهار وعدۀ پیشین این مقام در همین موضوع نادرست از آب درآمد و هیچ پوزشی از وی در این باره نشنیدیم؛ بنابراین حال که نام وی به عنوان مطرح‌ترین فرد برای پُست معاون اولیِ شنیده می‌شود و قرار است موتورِ شعار "ما می‌توانیم" به وسیلۀ او به چرخش درآید و مدیریت شود، بهتر است ابتدا به چهار وعدۀ محقق‌نشدۀ قبلی‌اش نگریست و نیز تا پایان همین مرداد دست نگه داشت تا تکلیف هفته‌های شش میلیونی را سنجید و سپس به داوری نشست که جان و سلامت مردم را کیلویی و میلیون‌هایی باید تبلیغ کرد یا بسیار دقیق و با حوصله. نباید کاری کرد که خدای ناکرده برچسب توهّمی بودن زیبندۀ گویندگان این آمارها شود


جان آگه با #فرهیختگان
توصیه‌های کلی نظری اما غلط انداز و فریبا
دخالت‌های جزیی عملی اما خانه خراب کن

همین فاصله حرف و عمل رهبری است که انقلاب و کشور را به این انحطاط رسانده و امید مردم را سوزانده است. هیچ دولتی حتی دولت دست نشانده از دخالت‌های غیرقانونی و غیرمسئولانه آن صدرالصدور برکنار نمانده است !

ما درین انبار گندم می‌کنیم
گندم جمع آمده گم می‌کنیم

می‌نیندیشیم آخر ما بهوش
کین خلل در گندمست از مکر موش

موش تا انبار ما حفره زدست
وز فنش انبار ما ویران شدست

اول ای جان دفع شر موش کن
وانگهان در جمع گندم جوش کن

گر نه موشی دزد در انبار ماست
گندم اعمال چل ساله کجاست !
مثنوی مولوی

با #فرهیختگان تا آگاهی
می توانید برهید اگر برای رهایی بکوشید.

نه اینکه بکوشید که برهید بلکه تنها بکوشید که بخواهید برهید!!

بر آن شوید که دیگر بندگی نکنید و آنک شما آزادید.

نمی گویم که او را بجنبانید یا بلرزانید، تنها دیگر پشتیبانش نباشید و خواهید دید که چون ستون گرانی که پایه‌اش را از جا ببرند زیربار خود فرو خواهد ریخت و در هم خواهد شکست.

گفتار در بندگی خودخواسته
اتین دولابوئسی
لاله قدکپور



جان آگه با #فرهیختگان
‍ ‍ شباهت نام گذاری های مجلس یازدهم، با نام گذاری های رمان ۱۹۸۴ جرج اورول...

سیدحسن پورصرافی

ذهنیت حاکم بر نام گذاری طرح صیانت، به اندازه محتوای خود طرح تاسف بار است.

نامگذاری طرح محدودیت و کنترل کاربران فضای مجازی تحت عنوان #صیانت_از_حقوق_کاربران_فضای_مجازی توسط مجلس یازدهم، انسان را یاد واژه های کتاب ۱۹۸۴ می‌اندازد که #جرج_اورول هفتاد سال پیش آنرا نوشت. این کتاب یک رمان تخیلی محسوب می‌شود که در توصیف فشارهای نظام‌های تمامیت‌خواه علیه مردم نوشته شده است. در این داستان حاکمیت، کنترل همه جانبه افکار عمومی مردم را در اختیار دارد و تمام منفذهای آگاهی غیر از تبلیغات حکومتی و دیکته واژه های تعریف شده خود را به روی مردم بسته است.

در این داستان، تمام نام گذاری‌ها، برعکس ماهیت واقعی واژه‌ها انتخاب شده‌اند. بر پایه شعار اصلی حزب حاکم، جنگ، صلح طلبی است، بردگی آزادی نام دارد، و نادانی، توانایی و اقتدار است.

✅ وینستون اسمیت قهرمان داستان که در این جامعه توتالیتر گرفتار است، تصمیم می‌گیرد مخفیانه خاطرات خود را بنگارد و با این جمله شگفت انگیز شروع می کند، "آیا ممکن است شرایط به‌گونه‌ای تغییر کند که انسان آرزو‌هایش برای آزادی، شرافت، کمال و عشق را فراموش کند؟‌"....

✅ بنظر من این بی نظیر ترین، اصیل ترین و واقع بینانه ترین سئوالی است که اگر حاکمیت‌های تمامیت خواه از خود بپرسند و در درون خود به آن پاسخ دهند، به بی‌نتیجه بودن تلاش‌های تمامیت خواهانه خود واقف می‌شوند.

✅ نام گذاری طرح اعمال محدودیت‌های عجیب و سنگین علیه اینترنت و شبکه‌های اجتماعی فضای مجازی از سوی مجلس یازدهم، تحت نام صیانت از حقوق کاربران فضای مجازی، شاید به اندازه خود طرح تاسف بار باشد. نام گذاری خلاف واقع این طرح که با مخالفت شدید اکثریت کاربران فضای مجازی روبرو شده است، یک توهین آشکار به شعور ده ها میلیون کاربر فضای فضای مجازی کشور است چرا که تو گویی ملت ایران بقدری محجور، صغیر و نادان است که صرفا با چنین نامگذاری بدون توجه به ماهیت طرح، آنرا صرفا به دلیل نام طرح، پذیرفته و آنرا تایید می کند.

✅ اینکه گفته شد نام گذاری مجلس انسان را به یاد کتاب کتاب ۱۹۸۴ می‌اندازد به همین دلیل است چرا که در این داستان نیز نام گذاری‌ها بر چنین شیوه‌ای صورت گرفته است.

✅ اسم وزارت امنیت که اعمال ترس، فشار امنیتی و سرکوب و شستشوی مغزی مردم را برعهده دارد وزارت عشق است.

وزارت صلح، مسئولیت جنگ را بر عهده دارد و در واقع وزارت جنگ است که وزارت صلح نام گرفته است و تبلیغات آن همواره حول محور جنگ با دشمنان می چرخد.

نام وزارت تبلیغات، وزارت حقیقت است. همانند سایر وزارتخانه‌های موجود در رمان، نام وزارت حقیقت نیز نام برعکسی است زیرا این وزارتخانه مسئول هرگونه جعل و روایت وارونه از وقایع تاریخی است.

✅ در این کتاب نام وزارت جیره بندی نیز اداره فراوانی نام نهاده شده است. مانند بسیاری دیگر از وزارتخانه‌ها، وزارت فراوانی نیز کاملاً بر عکس نامگذاری شده‌است، زیرا در واقع این این وزارتخانه مسئول حفظ وضعیت فقر دائمی و کمبود های مردم است.

✅ باید به مجلسی که نام انقلابی را بر خود نهاده است گفت شما را نسزد با ملت بزرگوار این کشور اینگونه برخورد کنید. اینگونه رویکرد ها روش‌های بسیار کهنه و رنگ باخته ای است که در کتاب‌های هفتاد سال پیش برملا شده اند و ملتها ده ها سال است با اینگونه نام گذاری ها و اهداف آنها آشنا هستند. ملت می‌داند مغز هایی که داعیه قانونگذاری در این عصر برای ملتی بزرگ را دارند اگر بروز، پویا و متفکر باشند به چنین روش هایی برای دستیابی به اهداف خود مبادرت نمی کنند. باید به مدعیان قانونگذاری در این عصر برای یک کشور کهنسال با فرهنگ افتخار آمیز گفت کمی وقت خود صرف شناخت بیشتر این ملت، کشور، تاریخ تمدن و فرهنگ آن کنید و دست از اینگونه روش‌هایی که جز عصبانی کردن مردم و افزایش نفرت درونی آنها از مراجع قانونی کشور نتیجه ای ندارد بردارید.

منبع: کانال فردای بهتر




جان آگه با #فرهیختگان
در رابطه با بحران کنونی ویروس کرونا در ایران، نه تنها باید ناتوانی در شناخت علمی بموقع و اجرای قاطع تمهیدات پیشگیرانه، بویژه فاصله‌گذاری اجتماعی (و طرح مباحث خطرناکی چون ایمنی گله‌ای حتی از سوی رئیس‌جمهور)، و سوء یا احیاناً فساد مدیریت در واردات بموقع واکسن نقد شود، بلکه باید از میان متولیان پروژه‌های «واکسن ملی» کسانی نیز نقد شوند که واقعیت‌ها را قلب کردند و با اغراق‌ درباره زمان تولید واکسن و وعده‌های گزاف در این زمینه در پدید آوردن وضع کنونی سهیم هستند.

هر کس که در کسوت «انقلابی» ادعا کند «ما می‌توانیم» انقلابی نیست؛ می‌تواند جاه‌طلبی افسارگسیخته یا متوهمی صادق باشد یا حتی خرابکاری که در ارزیابی توانمندی‌های ملی آگاهانه اغراق می‌کند، و اطلاعات نادرست و طرح‌های غیرواقع‌بینانه ارائه می‌دهد، تا بحرانی شبیه به وضع کنونی پدید آورد.

روش استفاده از شعار اغواگر «ما می‌توانیم»، به دلیل محاسبه نادرست و متوهمانه یا با مقاصد شخصی یا مالی و حتی خرابکاری عمدی، منحصر به «واکسن ملی» نیست. این روش باید از اساس بی‌رحمانه نقد شود و راه منوط کردن سرنوشت ملت و جان انسان‌ها به طرح‌های غیرواقع‌بینانه و بلندپروازانه، و سودجویی‌های ناشی از این روش، مسدود شود.

عبدالله شهبازی


جان آگه با #فرهیختگان
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
بیست ودومین نشست از مجموعه درس‌گفتارهایی درباره‌ی بوعلی سینا در روز چهارشنبه ۱۳ مرداد۱۴۰۰ با عنوان «درنگی در زمانه‌ی ابن سینا» با سخنرانی مهدی سیدی، پژوهشگر تاریخ و ادبیات برگزارشد که فایل تصویری این درس گفتار در اختیارعلاقه مندان است.




جان آگه با #فرهیختگان
مشروطه و اسطورۀ قانون

حامد عامری گلستانی

قانون، برای تجددخواهانِ ایرانی در عصر قاجار، به «اسطوره»‌ای تمام‌عیار تبدیل شده بود که بی‌وجود آن هیچ اصلاحی را برای مملکت در نظر نداشتند. قانون، دوای همۀ دردها و علاج «ضعف» و «انحطاط»‌ی شمرده می‌شد که دهه‌هایی بر ایران‌زمین تحمیل شده بود. وضعیت «بحرانی» ایران، که ریشۀ ان در نیمه‌های صفویه بود و با سقوط اصفهان بروری عینی یاته بود، با «شکست» در جنگ‌های ایران و روس شدت یافته بود. «فهم»‌های گوناگونی از این «بحران» کم‌وبیش در ایران صورت گرفت، ولاکن اصلی‌ترینِ آن «بحران در حکومت‌گری» بود و «قانون» راهِ علاج آن شمرده می‌شد.
وضعیت در ایران به نحوی بود که نه می‌توان گفت در آن قانونی وجود دارد و نه می‌شود گفت ندارد. وجود برخی قواعد کلی حکومت‌گری، که بیشتر به میل پادشاه بود و هیچ قاعدۀ نوشته‌شده‌ای پشت آن قرار نداشت، برخی قواعد و قوانین دیوانی که بیشتر برای جمع‌آوری مالیات‌ها وضع شده بود و البته آن‌ها هم نزد مستوفیان و میرزاها و عوامل دیوانی بود و البته هیچ‌گاه «قانون» نامیده نمی‌شد و سرانجام قوانین شرعی که برخی از آن‌ها در رساله‌های عملیۀ مراج شیعه و برخی دیگر امور مربوط ه احوال شخصیه و برخی قوانین جزایی مانند حدود و دیات و تعزیرات بود که البته این شقِ سوم وضعیتی بهتر نسبت به شقوق دیگر داشت. اما، علی‌رغم این‌ها، نه حکومت بر مبنای قانون اداره می‌شد و نه جامعه قوانین خاصی داشت و در پیِ «بحران»‌های برآمده از جنگ‌های ایران و روس و تداوم «فهمِ» نوین از وضعیت نابسامان حکومت و جامعه، و عیان شدنِ ضعفِ حکومت (به خصوص در مقابل بیگانگان) و در عین حال «مشاهدۀ» دنیای جدید، فکر تحول در جامعۀ ایران به سمت این رفت که راهِ دیگری باید برای «حکومت‌گری» یافت که می‌توان آن را «مشکلۀ(1) حکومت‌گری» در ایران دانست. «مشکله»‌ای که می‌توان رد آن را تاکنون نیز در نظام سیاسی ایران یافت. چنانکه امروز در قرن بسیت‌ویکم، کسانی سخن از «بی‌دولتی» در ایران می‌کنند، سخنی که یادآور «آسیب‌شناسی» روشنفکران و اصلاح‌گرانی چون میرزا ملکم خان ناظم‌الدوله است، چه اینکه سخن امروز و گویندۀ آن نسبتی با او داشته باشد یا نداشته باشد. تداوم چنین وضعیتی، نشان می‌دهد که اصلِ موضوع، تا حد زیادی پابرجاست و نبودِ نظامِ حکومتیِ مبتنی بر قانون و به بیانِ دیگر نبودِ «حکومتِ قانون» کماکان مشکل اصلی حکومت‌گری در ایران است و آنچه قانون را به «اسطوره»‌ای تبدیل کرده است که همه چیز به وجودِ حداکثریِ آن در جامعه و حکومت باز می‌گردد، چه در عصر ناصری، چه در مشروطه و چه اکنون، «کماکان» حاضر است.
اینکه نگارنده قانون را «اسطوره» می‌داند، طرحی برای بازخوانی تاریخ فکر سیاسی در عصر قاجار و مشروطه است. بنای مشروطیت، بر این ایدۀ عصر ناصری بود که «قانون» رفع‌کنندۀ همۀ مشکلات است و پربسامدترین مفهوم در این دوره و عصر مشروطه بی‌شک قانون بود که تبدیل به «اسطوره»‌ای برای حکومت‌گری شد. در صورتی که دقیقاً مشخص نبود که این قانون چیست؟ تلاش‌های زیادی برای «قانون‌نویسی» و نیز ایجاد نظام مبتنی بر قانون و حتی ایجاد یک نظام حقوقی صورت گرفت، رساله‌هایی چند نوشته شد و تلاش‌های جسته‌گریخته‌ای صورت گرفت، اما بدون یک مبنای دقیق، کماکان قانون بیشتر «اسطوره»‌ای برای رفع مشکلات بود و بنابراین «دسترسی» به آن، بیش از پیش دور شد و حتی مشروطیت، که بنای آن بر قانون بود، و قانون اساسی و متمم آن از درخشان‌ترین اسناد حقوقی ایران هستند، نتوانستند گره از کار «حکومت» در ایران بگشایند. از این‌رو، نگارنده پیشنهاد می‌کند، نگاهی انتقادی و نو به سیر قانون‌خواهی در ایران شود تا از دلِ آن بتوان «مشکلۀ» حکومت‌گری را در ایران فهمید و بازشناخت. البته، سخن در اینجا نفی تلاش‌های صادقانۀ نوخواهان ایرانی در راهِ قانون نیست، که خودِ نگارنده سال‌هاست در این زمینه مطالعه کرده و جزء علایق اصلی و بنیادینِ او است، در اینجا، سخن، فهمِ ذهنیت اسطوره‌پرداز ایرانی است که حتی قانون را نیز به مثابۀ اسطوره می‌بیند و راه را بر فهم دقیق و کشف بنیادهای آن می‌بندد.
1. Problematic



جان آگه با #فرهیختگان
در جستجوی سازگاری اقتصاد و دین

محمدحسین مصلایی

چندی پیش گروهی از استادان حوزه و دانشگاه نامه‌ای به ابراهیم رئیسی نوشته و بار دیگر از «اقتصاد اسلامی» و راهکارهای نیل به این آرمان سخن گفته‌اند.
سخن گفتن از نسبت میان دین و اقتصاد پیشینه طولانی دارد. سابقه خوار شمردن تجارت و بازرگانی از لحاظ اخلاقی به منزله‌ خصمی در مقابل فضیلت‌طلبی، به ریشه‌های کلاسیک تفکر غربی می‌رسد و در میان انواع تجارت، آنکه بیشتر از همه مورد سوءظن قرار داشت درآوردن پول از خود پول بود؛ وام دادن پول به قصد کسب بهره که آن را «رباخواری» خوانده‌اند. رباخواری را ارسطو شماتت‌بار می‌دانست و به نظر متألهان مسیحی نیز عملی گناهکارانه بود. در آیه‌ای از فصل بیست و سوم کتاب تثنیه‌ تورات، یهودیان از دادن وام با بهره به یکدیگر منع شده‌اند. البته آزادند که به غیر یهودیان وام دهند:
«شما می‌توانید به بیگانگان وام بهره‌دار دهید، اما به برادرانتان نمی‌توانید».
تعیین مصداق امروزی برای بیگانه و برادر از مسائل مناقشه‌برانگیز در بین متألهان مسیحی و یهودی تبدیل شد. متألهان مسیحی شمول مصادیق برادر را به همه‌ انسان‌ها گسترش دادند و رباخواری را قاطعانه ممنوع اعلام کردند. اما در شرایطی که کارکرد اقتصادی وام‌دهی برای گسترش اقتصاد اروپا ضرورت داشت، کلیسا با باز گذاشتن دست یهودیان برای ورود به این فعالیت ممنوعه‌ اقتصادی بر این معضل فائق آمد. چنین بود که پیوندی بین وام دادن پول و قوم یهود شکل گرفت.
در اسلام نیز تمامی فرقه‌های مختلف اسلامی بر ممنوعیت اصل رباخواری اتفاق‌ نظر داشته باشند. قاطع‌ترین شکل تحریم ربا را می‌توان در آیه ۲۷۵ سوره‌ بقره یافت.
اکنون که قوانین اسلام مبنای قانون‌گذاری در برخی کشورها قرار گرفته است، مسأله‌ حرمت ربا در اقتصاد سیاسی اسلام اهمیت نظری و عملی چشمگیری یافته است. یکی از کسانی که به این چالش پرداخته، دکتر محمدعلی همایون کاتوزیان است که در مقاله‌ «ربا و بهره در اقتصاد سیاسی اسلام» بررسی مختصر ولی جامعی از این موضوع ارائه می‌دهد. او در مقام یک جامعه‌شناس یا تاریخ‌دان ِ غیر مسلمان به بررسی این موضوع نمی‌پردازد، بلکه می‌کوشد با به کار بستن تحلیلی اجتماعی، تاریخی و اقتصادی به بررسی این موضوع به شیوه‌ای که با اصول اساسی آموزه‌ اسلام تناقض نداشته باشد بپردازد.
او در بخشی از این مقاله نشان می‌دهد که این قانون فراتر از نیت‌های شارع به کار بسته شده و کاربست اسلامی صحیح آن شامل بسیاری از موارد وام‌گیری و وام‌دهی که امروز مشکل‌ساز شده نمی‌شود.
کاتوزیان پس از تقریر قانون تحریم ربا در اسلام، برخی تفسیرهای تاریخی و جامعه‌شناختی را برمی‌شمرد و دلایلی ذکر می‌کند که چرا آن‌ها قانع‌کننده نیستند. سپس از نسبت ربا، پول و تورم سخن می‌گوید. او در این بخش ربا و بهره را یکی می‌گیرد و بر این اساس، بهره گرفتن از هر وامی را ممنوع می‌داند مگر آنکه نرخ بهره بیش از نرخ تورم نباشد. اما در اصلی‌ترین بخش مقاله می‌کوشد با استناد مستقیم به متن و عبارات قرآنی، معنای ربا را روشن سازد و این فرض را بررسی کند که هنگامی که تورم و یا رکودی وجود ندارد آیا باز هم ربا و بهره یکی است یا نه. با تاکید بر آیه‌های ۲۷۳ تا ۲۷۵ بقره که موکدترین شکل تحریم ربا در قرآن است چنین نتیجه می‌گیرد که ربا گرفتن دربرابر وام‌هایی که به تهیدستان برای مصارف اساسی آنان پرداخت می‌شود در هر زمان و مکانی ممنوع است.
او به نحوه بیان آیه‌ تحریم ربا اشاره کرده از اکل و خوردن ربا سخن می‌گوید، و نه دریافت و کسب آن. از نظر او احتمالاً تنها دلالت آیه به غذاست و دشوار می‌توان چیزهای دیگری را هم شامل آن کرد. پس منظور از ربای حرام، اجاره‌های دریافتی از بابت وام‌هایی است که برای تأمین اسباب عادی زندگی به نیازمندان پرداخت می‌شود و به کلی متفاوت از چیزی است که بخش اعظم وام‌های اعطایی و دریافتی در جوامع مدرن را شامل می‌شود. وی همچنین پیامدهای اجتماعی منع دریافت بهره را برمی‌شمارد که اگر تحریم ربا شامل فعالیت‌های تجاری نیز باشد، در تعارض با عدالت اجتماعی اسلام قرار می‌گیرد.

این مقاله کاتوزیان سال ۱۳۶۰ منتشر شد، ولی او نخستین مسلمانی نبود که می‌کوشید چنین سازگاری میان متن قرآن و قواعد جدید اقتصاد برقرار کند. در اوایل قرن بیستم محمد رشید رضا؛ مفسر و متفکر مصری کوشید چنین دوگانه‌ای از ربا ارائه دهد تا بانکداری مدرن را با قواعد اسلامی سازگار کند.
بعدها در ایران آیت‌الله محمدهادی معرفت در سال ۷۴ (شماره ۵ مجله نقد و نظر، ص۲۹) ربای بانکی را نیاز ضروری اقتصاد کنونی جهان دانست و میان آن با ربای مرسوم در دنیای سنت تفاوت گذاشت. اما آیت‌الله یوسف صانعی از سال ۷۵ با طرح «ربای استنتاجی و تولیدی» به عنوان مشهورترین چهره حوزوی مدافع این‌گونه ربا در برابر اغلب فقهای شیعه قرار گرفت./راوی



#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
سید مرتضی آوینی و طرح صیانت از فضای مجازی

در آن سالهایی که بحث ممنوعیت/ساماندهی/صیانت از «ویدئو» مطرح بود و «فیلمِ ویدئو» لای پتو جابجا می شد و "ممنوع" بود، شهید آوینی شدیدا آن رویکرد را محکوم می‌کرد و مثلا در یادداشتی درباره فرزندِ یکی از سران حزب الله چنین می نویسد:

☑️«من در باکو، در منزل یکی از سران حزب الله، نوارهای ویدیوئی تشییع پیکر حضرت امام، خطبه‌های خطبای جمعه و مبلّغان مذهبی، فیلمهای مربوط به انقلاب اسلامی در مراحل متعدد مبارزه و پیروزی... و بالاخره از قیام مردم باکو در ژانویه ۱۹۹۰ و سرکوب آنان به وسیله ارتش شوروی را دیدم. در طول مدتی که صاحبخانه نوارها را به ما نشان می داد، پسر هفت هشت ساله او، با ایما و اشاره و حتی اِعمال فشارهای بچه گانه، از پدرش چیزی می خواست که ما نمی دانستیم و در نمی یافتیم و بالا خره معلوممان شد که اصرارهای شگفت آور آن بچه به خاطر چیست: فیلمی از سه کودک چینی قهرمان جودو که ماجراهایی چون بروس لی را از سر می گذراندند و از همه آنها پیروز بیرون می آمدند. پدر تسلیم شد و ناگزیر گردن به خواهش فرزند گذاشت و ما او را در حالی رها کردیم که محو تماشای قهرمانیهای آن سه پسر بچه بود!»

آنهایی که امروز درباره طرح #صیانت از اینترنت و فیلتر کردن اینستاگرام و تلگرام و .."گرام"های دیگر سخن می گویند، فردا فرزندِ خودشان در حال تهیه فیلترشکن برای دسترسی به اینستاگرام و... خواهد بود.

🔷آوینی در مقالاتش به تندی به این «نوع نگاه» انتقاد می کرد و حتی به چند قدم دورتر اشاره می کرد که: «اگر امروز ویدئو را ممنوع کردید، فردا "ماهواره" را چطور می خواهید ممنوع کنید؟»

🔷در آن سالها، جسارتِ زیادی می خواست که کسی درباره #ماهواره (ای که هنوز نیامده بود)، آنگونه به صراحت و شجاعت سخن بگوید، ولی #آوینی می نوشت:

☑️«حالا که حتی در یک شهر مذهبی مثل کاشان حدّاقل پنج دستگاه ویدئو (منظور پنج برند تولید کننده دستگاه ویدئو است) وجود دارد و قیمت آن هم، هم‏طراز با سایر وسایل برقی مجاز است و کرایه نوار حتی از ماست پاستوریزه(!) هم ارزان‏تر است، درست آن است که بگوییم ویدئو تکلیفِ ما را روشن کرده است و چند وقت دیگر #ماهواره تکلیف ما را روشن خواهد کرد!”»

🔷صیانت یا روشن کردنِ تکلیف؟
مباحثی که شهید آوینی در خصوص «تکلیف را روشن کردن» دارد (پس از گذشت این سالها) حیرت آور است. سوال اینجاست که چگونه ما هنوز مشابهِ زمان آوینی فکر می کنیم؟ این یادداشت آوینی را (که در قالب محاوره بین 2 نفر نوشته) با هم بخوانیم:

▪️گفتم: خدا را شکر که تکلیفِ ویدئو را هم روشن کردیم. نگاهی از سر تعجب آمیخته با تمسخر کرد و پرسید: شما روشن کردید؟

▪️پرسیدم: مگر جز این است؟

▪️جواب داد: ببین دوست من! اگر هم این طور باشد که تو می‏گویی، هر چند من تردید دارم، اما باز هم باید گفت که ویدئو تکلیفِ خودش را روشن کرده است.

▪️از نگاهم دریافت که باید روشن‏تر حرف بزند. گفت: این ویدئوست که تکلیف ما را روشن کرده است، نه ما تکلیف آن را. مگر ما می‏توانستیم تصمیم دیگری جز این اتخاذ کنیم؟

▪️پرسیدم: مگر نمی‏توانستیم؟

▪️جواب داد: “نه! ..ببین! اگر ما می‏توانستیم #دیواری اختراع کنیم که جلوی ورود ویدئو را به کشور بگیرد و آنگاه چنین حکمی صادر می‏کردیم (که الآن کرده‏ ایم)، درست بود که بگوییم تکلیفِ ویدئو را ما روشن کرده ‏ایم.
اما چنین نیست؛ ویدئو رسانه ‏ای است که از هر مرزی عبور می‏کند و به هر جا که #تمدن امروز رفته است، وارد می‏شود و هیچ راهی هم برای #ممانعت وجود ندارد. شاهد مثالش هم کشور خودمان. از تو می‏پرسم: اگر چنین می‏شد که بتوان برنامه‏ های ماهواره ‏ها را با همین آنتن معمولی تلویزیون گرفت، ما چه می‏گفتیم؟ آیا درست بود که بگوییم: خوب! تکلیف ماهواره ‏ها را روشن کردیم؟…نه! “

▪️و بعد نـاگهان مثل آنکه چیـزی به ذهنش خطور کـرده بـاشد، گفت: “شازده کـوچولو را خوانده ‏ای؟”

▪️گفتم: “آره”

▪️گفت: “حکایت ما، حکایت آن پادشاه است که شازده کوچولو در ستاره اول دید. پادشاه فرمان‏های عاقلانه‏ ای می‏داد؛ چرا که علاقمند بود که فرمان‏هایش اجرا شود. مثلاً وقتی شازده کوچولو می ‏پرسید: اجازه هست بنشینم؟ پادشاه می‏گفت:به تو فرمان می‏دهم که بنشینی! و یا وقتی شازده کوچولو از شدّت خستگی خمیازه می‏کشید، به او فرمان می‏داد که حتماً خمیازه بکشد و رودربایستی نکند! و چون شازده کوچولو می‏گفت: دیگر خمیازه ام نمی‏آید، پادشاه فرمان می‏داد که: خُب! حالا که این‏طور است به تو فرمان می ‏دهم گاهی خمیازه بکشی و گاهی هم نکشی…”

▪️گفتم: “عجب کتاب خوبی است این شازده کوچولو! “زمین انسان‏ها” را هم خوانده ‏ای؟”

▪️خندید و گفت: می‏خواهی از تبعات قبول واقعیت فرار کنی؟ چه من زمین انسان‏ها را خوانده باشم و چه نخوانده باشم، #ماهواره دارد می ‏آید…

🔷«راه حق راهی است که اگر با اختیار انتخاب نشود بی فایده است»

محمدرضا اسلامی

#فرهیختگان
👍1
آخرالزّمانی که هست و نیست

بسیاری از ما این روزها احساسات و افکار آخرالزّمانی داریم. یعنی فکر می‌کنیم جهان در حالِ به پایان رسیدن است و سخت‌ترین روزهای ممکن را سپری می‌کنیم. بسیاری از ما خیلی چیزها را تمام شده می‌دانیم و با روانی از هم گسیخته، هر خبری را که می‌شنویم، روایتِ تازه‌ای از ویرانی می‌دانیم. بعضی از ما درمانده‌ایم و بعضی دیگر در گریز از آخرالزّمانِ آوار شده بر سرِ این سرزمین، به دنبالِ راهی برای رهایی هستیم. امّا آیا آخرالزّمان رسیده و ویرانی از حد گذشته است؟ شاید عجیب به نظر برسد، امّا پاسخ این سؤال بیش از واقعیت بیرونی، به جهانِ درونِ ما باز می‌گردد. آخرالزّمان، بیش از هر چیز وصفِ تجربه ما از جهان و زندگی است و نه وصف رخدادهای جهان خارج. آن بیرون، چیزها صرفاً دشوار و دشوارتر (حتی طاقت‌فرسا) می‌شوند امّا این جهانِ ما است که در آن ناقوسِ پایان دنیا به صدا در می‌آید. نه فقط این روزها، که وقتی عزیزی را هم از دست می‌دهیم، وقتی که از رابطه‌ای بیرون می‌آییم یا زمانی که شکست مالی سنگینی می‌خوریم، باز هم احساساتِ آخرالزّمانی به سراغمان می‌آیند. آنجا هم فکر می‌کنیم دیگر دلیلی برای زنده ماندن وجود ندارد و هر خبری که می‌رسد، تلخی و مصیبت است.

آنکه هنوز نخستین بارهایش را تجربه نکرده (نخستین از دست دادنِ یک عزیز، نخستین بحران مالی و ... ) یا آنکه زندگی نزیسته‌ای دارد، بیش از همه مستعد تجربه‌های آخرالزّمانی است. تهدیدِ پایان برای چنین کسی، همچون پایانی قطعی ادراک می‌شود. امّا آنکه اندوختۀ بیشتری از زندگی دارد، کم و بیش به این ایده خو کرده است که هیچ آخرالزّمانی جز مرگِ خود فرد وجود ندارد. تنها با مرگ است که جهان (جهانِ من که به تعبیری همه جهانی است که می‌شناسم) به پایان می‌رسد. پیش از آن، هیچ قطعیتی برای هیچ چیزی وجود ندارد. بله، سختیِ این روزها ورای طاقت بسیاری از ما است و واقعیت، هر امیدی را به تاراج می‌برد. امّا آیا این احساساتِ آخرالزّمانی در ما باقی می‌مانند؟ نه. عمومِ ما از آن‌ها عبور می‌کنیم و دوباره به زندگی باز می‌گردیم؛ همچون گیاهی دیر به آب رسیده امّا زنده. اندکی آب، دوباره رمق ما را بر می‌گرداند.

امّا چرا همه این‌ها را گفتم؟ چون احساس می‌کنم ما آدم‌ها در تجربه احساساتِ آخرالزّمانی بی‌اندازه تنها و آسیب‌پذیریم. در این سال‌ها من هم کم آخرالزّمانی نبود‌ام. امّا حالا، با فاصله که نگاه می‌کنم می‌بینم در هیچ کدام از این همه بزنگاهِ دلهره‌آور (که همه تصاویرشان را یک به یک به یاد دارم)، جهان به پایان نرسیده و زندگی یکسره از میان نرفته است.

محمودمقدسی


جان آگه با #فرهیختگان
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
امروز ۱۴ مرداد است؛ از مشروطه چه می‌دانیم؟

▫️میراث انقلاب مشروطه که از دست استبداد صغیر و حکومت رضاخان جان سالم به در برده بود با کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ در ورطه نابودی افتاد.

▫️حالا ۱۱۴ سال از پیروزی مشروطه‌خواهان و ۶۸ سال از کودتا می‌گذرد. مردادماه نقطه اشتراک میان مشروطه و کودتاست. در یکی از بعدازظهرهای این ماه، حوالی مجلس، از مردم درباره مشروطه پرسیدیم.
▫️مقصود فراستخواه، جامعه‌شناس، هم به این سٶال که چرا تنها یادی کم‌اثر از مشروطه در ذهن‌ها مانده و چه پیوندی میان ما و مشروطه‌خواهان وجود دارد، پاسخ داده است. / راوی



#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست
مردمی لای دندانهای گاز انبر نظام


از هر طرف که رفتم جز وحشتم نيفزود
زنهار از اين بيابان وين راه بی نهايت !

#فرهیختگان
استفتا مهم پیرامون قیام مشروطه از سید ریحان الله

🔹 متن استفتاء
صورت استفتاء از جناب حجة الاسلام آقای آقا سید ریحان الله (مدّ ظلّه)
حجة الاسلاما؛ بشرف عرض حضرت مستطاب عالی میرساند، جمعی از ما مردم مقلّد حضرات آقایان حجج اسلام آقایان عتبات عالیات هستیم و جمعی مقلّد حضرتعالی هستیم، در باب مشروطیت مملکت و لزوم تشکیل مجلس شورای ملّی بعضی فتاوی و صورتها و دستخطها دیده میشود، مستدعی هستیم حضرتعالی فتوای خود را در صدر مرقوم فرمایید تا تکلیف ما بیچارگان در این باب معلوم شود، زیاده عرضی ندارد.


بسم الله الرحمن الرحیم
بلی این مطلب مکرر سوال شده است و جوابش همان است کراراً گفته و نوشته ام که این اوان در ایران برای کیفیت اجراء قوانین اسلام و نظم مملکت و سدّ ثغور و تحدید حدود و تعیین حقوق و حفظ نفوس و اموال و اعراض مسلمین افتتاح مجلس شورای ملی لازم بلکه از اهمّ امور است، چنانچه در صدر اسلام شوری برای کیفیت اجراء قوانین اسلامیه مرسوم بوده و گمان ندارم کسی از مطلعین خبیر بصیر بی غرض در این مطلب مخالف باشد. والله العالم


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
سلام جناب آقای رئیسی،

اگر فرد نامعقول و نامتعارفی به نام دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا نمی‌شد و جریان ایران‌ستیز از او بهره نمی‌برد، روند «عادی‌سازی روابط تجاری و اقتصادی» میان ایران و جهان - که وعده برجام بود - با سرعت و کیفیت مناسبی تحقق می‌یافت.

فضای کسب‌وکار در داخل کشور سامان می‌یافت، موانع پیش روی صادرات رفته‌رفته برچیده می‌شد، فروش نفت به سطح بهینه خود می‌رسید، موانع روانی کار با ایران برای سرمایه‌گذار خارجی برطرف می‌شد، انتقال و تبادلات فن‌آوری، علمی و دانشگاهی سرعت می‌گرفت و شرکت‌های مطرح جهان - از شرق تا غرب - فعالیت‌های خود را با بازدهی خوبی آغاز می‌کردند.

سپس، با طی زمان، «منافع مشترک اقتصادی» میان ایران و بازیگران مهم جهانی چنان شکل می‌گرفت و تثبیت می‌شد که بازگشت تحریم‌‌ها را در عمل - برای هر سیاستمداری در غرب که طالب رأی مردم و نیازمند پشتوانه مالی و تبلیغاتی است - غیرممکن می‌ساخت.

طبیعتاً، در داخل کشور هم تحولات به‌گونه‌ای شکل می‌گرفت که بازیگران مختلف سیاسی نیز در ممانعت از اِعمال اصلاحات لازم در نظام بانکی و پولی کشور توجیه کم‌تری می‌یافتند، دستکاری در بازار ارز و کالا میسر نمی‌بود و - با شفاف‌سازی و عادی‌سازی فضای کسب‌وکار - دست مافیاها و کاسبان تحریم رفته‌رفته از اقتصاد کشور کوتاه می‌شد.ضمن اینکه بازار داغ تحریف واقعیت‌ها - مانند تحریف در مورد برجام و ضرورت انعقاد آن - مشتریان کم‌تری به خود می‌دید!

در واقع، برجام م می‌توانست به کشور فضای تنفسی دهد تا به تدریج زیرساخت‌های لازم برای یک «اقتصاد مقاومتی» واقعی و ریشه‌دار آماده و مهیا گردد و ایران در مسیر ارتقاء قدرت و نفوذ خود با موانع کم‌تری گام بردارد.

در بُعد امنیت هم برجام می‌توانست - و هنوز می‌تواند - حاشیه امنی برای کشور و نسل‌ آینده ایجاد نماید. حتماً به یاد دارید پرونده هسته‌ای ایران در سال ۲۰۰۶ میلادی به شورای امنیت سازمان ملل راه یافت و اگر برجام همین فردا احیا شود در سال ۲۰۲۵ از آن خارج خواهد شد. یعنی پس از ۱۹ سال!

به عبارت دیگر، برجام قرار بود به حضور قریب به یک نسلٍ ایران در شورای امنیت پایان بخشد!

به این دلایل است که اسرائیل و دشمنان ایران سال‌ها تمام وقت و توان و لابی‌های خود را بکار گرفتند - و همچنان بکار می‌گیرند - تا برجام را نابود کنند، مذاکرات را به شکست بکشانند و با تحمیل یک جنگ فرسایشیِ اقتصادی، سیاسی، حقوقی و امنیتی، ایران را از توسعه و «قوی شدن» بازدارند.

حقیقت این است که جریان ایران‌ستیز قصد دارد ایران را از صحنه دیپلماسی جهان محو کند و آن را به کشوری منزوی، کم‌تاثیر، ورشکسته و غرقِ در بحران‌های داخلی تبدیل نماید.

حضور شما در عرصه قدرت فرصت مغتنمی است تا مانع تحقق رویای شوم آن‌ها شوید.

برجام را با وجود تمام موانع سیاست داخلی احیا کنید، به مذاکرات وین - که خار چشم جریان ایران‌ستیز است - بها دهید، از تجربه تیم مذاکره‌کننده - از آقایان ظریف، عراقچی و تخت‌روانچی که صرفاً بدلیل نقش‌شان در ایجاد برجام مورد شدیدترین حملات لابی‌های اسرائیل، سازمان تروریستی رجوی، جریان‌ ایران‌ستیز و رسانه‌های متخاصم فارسی‌زبان بودند - بهره‌برداری کنید و ایران را دوباره در مسیر توسعه قرار دهید.

اگر برجام شکست بخورد، مجبور خواهید شد تحت شرایط بسیار سخت اقتصادی و اجتماعی کشور را زیر سایه سنگین شورای امنیت- با تمام تبعات حقوقی و امنیتی آن- اداره کنید و احیانا از موضعی به مراتب دشوارتر از قبل وارد دور جدیدی از مذاکرات شوید.مذاکراتی که تا آن زمان - در فضای نارضایتی عمومی در داخل کشور - مشمول شرایط و قید و بندهای جدیدی خواهد شد که کنگره در این حدفاصل به دولت بایدن (و دولت بعدی) تحمیل خواهد کرد.

در صیانت از منافع کشور موفق باشید.

رضا نصری

جان آگه با #فرهیختگان
Audio
نقد مبانی دین‌فهمی سلفی و افراط‌گرایان دینی
(با نظر به تحولات اخیر افغانستان)

سخنران:
علی‌رضا آزاد
عضو هیأت علمی دانشگاه فردوسی مشهد


▪️ریشه‌شناسی تندروی‌های دینی
▪️نقد مبانی دینی افراط‌گرایی
▪️شباهت‌ها و تفاوت‌های طالبان و القاعده و داعش
▪️نسبت دین و سیاست نزد گروه‌های افراطی با نظر به تحولات اخیر افغانستان

۱۰۸ دقیقه
مرداد ۱۴۰۰



#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست
فرهیختگان pinned «چگونه «ایران بزرگ» به آسانی سقوط کرد؟ محمدحسین مصلایی: «هرگز تسخیر کشوری بزرگ به بهایی ارزان‌تر از این انجام نشده بود و کسانی که آن را عملی کردند، به هیچ وجه تصور نمی‌کردند بتوانند از عهده چنین کاری برآیند؛ و این‌که سرانجام، نظر به سهولت این کار، دست به…»
لطفا امضا کنید و نشر دهید

🔴 زنان افغانستان آتش بس فوری، صلح عادلانه و ضامن حقوق همگان را می‌خواهند

📌ما دوستان واقعی افغانستان، امضاکنندگان این نامه سرگشاده، حمایت خود را از خواست‏ه‌های زنان افغانستان که در زیر ابراز شده، اعلام می ‌داریم و همصدا با آنان سازمان ملل متحد، دولت افغانستان و بازیگران ذیدخل ملی و بین‏ المللی را به انجام تعهدات و در پیش گرفتن اقدامات مسئولانه برای پایان بخشیدن به جنگ و تحقق صلح عادلانه‌‏ی همه‎‌‏شمول که حافظ منافع و حقوق همه باشندگان این سرزمین اعم از زن و مرد باشد، فرا می‌‏خوانیم.

📌زنان افغانستان آتش بس فوری، صلح عادلانه و ضامن حقوق همگان را می‌خواهند

📌زنان افغانستان بیش از چهل سال است که جنگی خانمانسور را تحمل می‌کنند. جنگی که در آن هیچ نقشی نداشته‌اند و کرامت انسانی‌شان بطور مداوم و روزمره مورد هجوم قرار گرفته است، آنها سال‌هاست خواهران و مادران، همسران، کودکان و جوانان بی‌گناه خود را در این چرخه جنگ، خشونت بی‌‏پایان، آپارتاید جنسی، آدم‎‌ربایی، نسل‌کشی، زن‌کشی، تجاوز، بردگی، فقر مطلق و بی‏داد از دست می‎‌دهند و هر روز داغی تازه بر جانشان می‌نشیند. خانه‌‏هایشان ویران، کودکانشان یتیم و چند نسل از آنان در سرزمین خود و یا کشورهای منطقه و جهان آواره شده‌‎اند.

📌در طول چندین دهه جنگ و کشتار، آنان بیش از همه افراد جامعه از مجموعه‎‌ی حقوق انسانی خود، دسترسی به امکانات اولیه زندگی، امنیت، امکانات سلامتی و بهداشتی، تحصیل و کار، فعالیت اجتماعی، سیاسی و فرهنگی و داشتن جامعه مدنی مستقل محروم شده‏‌اند. در حالیکه پس از جنگ سرد با وجود چالش‌ها و تغییر پی در پی رژیم‌های سیاسی، امیدهایی برای تحقق یک زندگی بهتر برای مردم افغانستان نمایان شده بود، اما جنگ و اشغال باردیگر همه چیز را نابود کرد. امروز با شعله‌ور شدن دوباره آتش جنگی تمام عیار در سراسر کشور و ظهور دوباره طالبان که در پی خروج غیرمسئولانه نیروهای آمریکایی از افغانستان، ضعف حکومت مرکزی و حمایت یا بی‎‌عملی سایر کشورهای منطقه، صورت گرفته است، زندگی و آینده زنان افغانستان باردیگر در معرض تهدید و خطر قرار گرفته است.

📌خشونت سازمان یافته علیه زنان توسط طالبان، ارتکاب جرایم جنگی از جمله کشتار غیر نظامیان، غصب خانه‏‌ها و غارت اموال، تجاوز، ازدواج اجباری، خشونت‌های جنسی و جنسیتی و نقض فاحش حقوق بشر، آینده تاریکی را برای زنان افغانستان نشان می‌دهد.
همزمان با این جنگ و خشونت، مذاکرات صلح نیز بیش از آنکه با هدف بهبودی اوضاع در افغانستان باشد، در جهت مشروعیت بخشیدن به متهمان جنایت‌های جنگی و بانیان فجایع انسانی بی‌‏شمار، پیش می‌رود. مذاکراتی که در آن جامعه مدنی مستقل افغانستان هیچ نماینده‌ای در آن ندارد و صدای زنانی که همین امروز در ولایات تحت امر طالبان، شلاق می‌خورند و سنگسار می‌شوند و به اجبار به عقد نکاح سربازان طالب درمی‌آیند، شنیده نمی‌شود. مذاکراتی که هیچ نشانی از صلح در آن نیست و بیشتر به چانه‌‎زنی برای کسب قدرت می‌‎ماند.

📌ما جمعی از فعالان زن افغانستان و ایران، با صدای بلند اعلام می‎‌کنیم که زنان افغانستان شهروندانی برابر هستند و حقوق انسانی آنها می‌بایست در هر مذاکرات صلحی به عنوان پیش‌شرط مطرح و مورد قبول طرفین قرار گیرد. زنان افغانستان نباید باردیگر قربانی جنگ‌‎های نیابتی شوند و دستاوردهایشان در آتش جنگ‎‌هایی که در آن نقشی ندارند، از میان برود.

📌ما از دبیر کل سازمان ملل، شورای حقوق بشر سازمان ملل، نهادهای حقوق بشری جهان و جامعه جهانی می‌خواهیم تا پیش از آنکه افغانستان به قتل‎‌گاه زنان تبدیل شود، صدای ما را بشنوند و برای دفاع از حقوق بشری مردم افغانستان مداخله کنند.

برای حمایت از این درخواست به لینک زیر مراجعه کنید:

https://docs.google.com/forms/d/1xJRNR_spOV9G-JFIXnkXcdD_zoM2GkGsr9vHWyQ7cfo/viewform?edit_requested=true


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
متن انگلیسی و اصلی پایان‌ نامه دکتر فریدون آدمیت درباره روابط دیپلماتیک ایران با انگلستان، روسیه و عثمانی

دکتر فریدون آدمیت، پژوهشگر، مورخ و دیپلمات برجسته، دکترای خود را از مدرسه اقتصاد دانشگاه لندن،‌ چهار سال بعد از پایان چنگ جهانی دوم دریافت کرد. موضوع پایان‌نامه‌ او روابط دیپلماتیک #ایران با #انگلستان، #روسیه و #عثمانی بود. مشخصات این پایان‌نامه چنین است:
Adamiyat, Fereydoun. The diplomatic relations of Persia with Britain, Turkey and Russia, 1815-1830. Diss. University of London, 1949.

👈 متن اصلی پایان‌نامه عالمانه ایشان را تهیه کرده‌ام. شما هم برای استفاده از آن می‌توانید به این لینک مراجعه کنید.

👈 تصور کنید که فردی با بینش و نگرشی که از سطر سطر این پا‌یا‌ن‌نامه مشخص است، در بالاترین سطوح مدیریت وزارت خارجه ایران مشغول به فعالیت بود.



#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
◀️ برجام سخت ترین توافق از پنج مذاکره و توافق مهم در صد سال گذشته

🔸 فریدون مجلسی (دیپلمات بازنشسته)

✍️بنده با توجه به قدری تجربه و آشنایی با پیچیدگی های مذاکرات جدی دیپلماتیک و مقایسه با چند دور مذاکره جدی دوران معاصر، آقای ظریف را در نقش دیپلمات مذاکره کننده بسیار کاردان و مؤثر و موفق می دانم. ایشان در نقش وزیر «سیاستمدار» است، مجری و شریک در سیاستگذاری در قالب ایدئولوژیک نظام که وارد آن مقوله نمی شوم. اما مذاکره در جایگاه «دیپلمات» برای رفع خطر و کسب امتیاز آثاری تاریخی و ملی برجای می گذارد. مانند مذاکرات امیر نظام (امیر کبیر) با عثمانی که مرزهای شرقی ایران را تثبیت کرد.

در یک قرن گذشته ۵ مذاکراه دیپلماتیک مهم داشته ایم:

1️⃣ مذاکرات ورسای در ۱۹۱۹، در این مذاکرات تیم ایران که در پول هتل و غذایش درمانده بود، میکوشید با وطن پرستی از میراث فروپاشی عثمانی سهمی از کر دستان و دیاربکر از دست رفته در جنگ چالدران برگیرد. انگلیس می گفت اینجا محل تقسیم غنائم برندگان جنگ است! شما که بیطرف بودید و در جنگ شرکت نداشتید چه میگویید؟ ولی ایران معتقد بود که گرچه بیطرف بوده اما آسیب و خسارت بسیار دیده است! این مذاکرات بوسیله فروغی در جنگ دوم و با مذاکرات و بستن قرارداد سه جانبه و خروج از از حالت بیطرفی و تضمین استقلال ایران مؤثر بود.
جمع بندی: در آن مذاکره ایراندحقی نداشت، اما توانست در شمار کشوهای مستقل مؤسس جامعه ملل قرار گیرد و فروغی به ریاست مجمع عمومی رسید.

2️⃣ مذاکرات قوام و استالین مؤثر در خروج نیروهای شوروی و حفظ تمامیت ارضی ایران
ارزیابی: حق با ایران بود و با حمایت آمریکا موفق شد.

3️⃣ مذاکرات استرداد جزایر ایرانی خلیج فارس در سال ۱۹۷۱- در این مذاکرات جهان عرب مدعی ایران بود. ایران با انصراف از ادعای ۲۰۰ ساله دیگر در بحرین بهایی هم پرداخته بود و در مذاکرات جنبی با امارات توافقنامه هایی امضا کرده و برخی ادعاهای مالکانه (و نه حاکمیتی) را هم تأیید کرده بود.
ارزیابی: حق تاریخی و حقوقی با ایران بود و مذاکرات با موفقیت رهبری شد و به نتیجه رسید.

4️⃣ مذاکرات در باره اصلاح خط مرزی شط العرب ۱۹۷۵. این مذاکرات در محیطی پر تنش و خصمانه با کسی مانند صدام حسین انجام شد. خط مرزی طبق قراردادهای قبلی جز در خرمشهر در ساحل ایران بود.
ارزیابی: حق ایران ضعیف اما متکی به تغییر اوضاع و احوال و رعایت انصاف و عدم اجرای تعهدات عراق به موجب قرارداد ۱۹۳۵ بود. مذاکرات بسیار مثبت و مؤثر بود.

5️⃣ مذاکرات برجام: تفاوت این مذاکره با مذاکرات قبلی در این بود که ایران به نظر سازمان ملل در موضع حق نبود (مانند الجزایر) در موضع مظلومیت نبود (مانند مذاکرات قوام با شوروی) در موضع انصاف و عدم ایفای تعهد طرف هم نبود (مانند شط العرب) بلکه در موضع محکوم به موجب شش قطعنامه شورای امنیت که حتی با تأیید چین و روسیه بود، این وضع به دلیل انحراف از قرارداد عدم گسترش سلاحهای هسته ای و ایجاد سایت های پنهانی نطنز و نیروگاه اراک برای تولید پلوتونیوم و سایت غنی سازی فردو بوجود آمده بود .
این مذاکرات برای خروج از آن شرایط محکومیت و انفعالی و گرفتن امتیازاتی آبرومندانه در مقابل بزرگ‌ترین قدرتهای جهانی بسیار محترم و ماندنی است. ولی در داخل ایران مورد تخریب گسترده و حمله شدید افراطیون آتش به اختیار قرار داشت

این توافق ایران را در آن شرائط, از اقدام نظامی جهانی حفظ کرد و شش قطعنامه تحریمی الزام آور شورای امنیت را از سر ایران برداشت و ایران را از تحت فصل هفت سازمان ملل خارج کرد و با اجرای برجام به مدت دو سال تحریمها را برداشت و .... پس تخریب آن توافق زیرکانه بسیار عوامانه و زیان بخش بوده است.

منبع: روزنامه شرق/ سه شنبه ۱۲ مرداد ۱۴۰۰



#فرهیختگان، صدای فرزانگان