نقد مبانی دین‌فهمی سلفی و افراط‌گرایان دینی
(با نظر به تحولات اخیر افغانستان)

سخنران:
علی‌رضا آزاد
عضو هیأت علمی دانشگاه فردوسی مشهد

▪️ریشه‌شناسی تندروی‌های دینی
▪️نقد مبانی دینی افراط‌گرایی
▪️شباهت‌ها و تفاوت‌های طالبان و القاعده و داعش
▪️نسبت دین و سیاست نزد گروه‌های افراطی با نظر به تحولات اخیر افغانستان

۱۰۸ دقیقه
مرداد ۱۴۰۰


#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست

لطفا امضا کنید و نشر دهید

🔴 زنان افغانستان آتش بس فوری، صلح عادلانه و ضامن حقوق همگان را می‌خواهند

📌ما دوستان واقعی افغانستان، امضاکنندگان این نامه سرگشاده، حمایت خود را از خواست‏ه‌های زنان افغانستان که در زیر ابراز شده، اعلام می ‌داریم و همصدا با آنان سازمان ملل متحد، دولت افغانستان و بازیگران ذیدخل ملی و بین‏ المللی را به انجام تعهدات و در پیش گرفتن اقدامات مسئولانه برای پایان بخشیدن به جنگ و تحقق صلح عادلانه‌‏ی همه‎‌‏شمول که حافظ منافع و حقوق همه باشندگان این سرزمین اعم از زن و مرد باشد، فرا می‌‏خوانیم.

📌زنان افغانستان آتش بس فوری، صلح عادلانه و ضامن حقوق همگان را می‌خواهند

📌زنان افغانستان بیش از چهل سال است که جنگی خانمانسور را تحمل می‌کنند. جنگی که در آن هیچ نقشی نداشته‌اند و کرامت انسانی‌شان بطور مداوم و روزمره مورد هجوم قرار گرفته است، آنها سال‌هاست خواهران و مادران، همسران، کودکان و جوانان بی‌گناه خود را در این چرخه جنگ، خشونت بی‌‏پایان، آپارتاید جنسی، آدم‎‌ربایی، نسل‌کشی، زن‌کشی، تجاوز، بردگی، فقر مطلق و بی‏داد از دست می‎‌دهند و هر روز داغی تازه بر جانشان می‌نشیند. خانه‌‏هایشان ویران، کودکانشان یتیم و چند نسل از آنان در سرزمین خود و یا کشورهای منطقه و جهان آواره شده‌‎اند.

📌در طول چندین دهه جنگ و کشتار، آنان بیش از همه افراد جامعه از مجموعه‎‌ی حقوق انسانی خود، دسترسی به امکانات اولیه زندگی، امنیت، امکانات سلامتی و بهداشتی، تحصیل و کار، فعالیت اجتماعی، سیاسی و فرهنگی و داشتن جامعه مدنی مستقل محروم شده‏‌اند. در حالیکه پس از جنگ سرد با وجود چالش‌ها و تغییر پی در پی رژیم‌های سیاسی، امیدهایی برای تحقق یک زندگی بهتر برای مردم افغانستان نمایان شده بود، اما جنگ و اشغال باردیگر همه چیز را نابود کرد. امروز با شعله‌ور شدن دوباره آتش جنگی تمام عیار در سراسر کشور و ظهور دوباره طالبان که در پی خروج غیرمسئولانه نیروهای آمریکایی از افغانستان، ضعف حکومت مرکزی و حمایت یا بی‎‌عملی سایر کشورهای منطقه، صورت گرفته است، زندگی و آینده زنان افغانستان باردیگر در معرض تهدید و خطر قرار گرفته است.

📌خشونت سازمان یافته علیه زنان توسط طالبان، ارتکاب جرایم جنگی از جمله کشتار غیر نظامیان، غصب خانه‏‌ها و غارت اموال، تجاوز، ازدواج اجباری، خشونت‌های جنسی و جنسیتی و نقض فاحش حقوق بشر، آینده تاریکی را برای زنان افغانستان نشان می‌دهد.
همزمان با این جنگ و خشونت، مذاکرات صلح نیز بیش از آنکه با هدف بهبودی اوضاع در افغانستان باشد، در جهت مشروعیت بخشیدن به متهمان جنایت‌های جنگی و بانیان فجایع انسانی بی‌‏شمار، پیش می‌رود. مذاکراتی که در آن جامعه مدنی مستقل افغانستان هیچ نماینده‌ای در آن ندارد و صدای زنانی که همین امروز در ولایات تحت امر طالبان، شلاق می‌خورند و سنگسار می‌شوند و به اجبار به عقد نکاح سربازان طالب درمی‌آیند، شنیده نمی‌شود. مذاکراتی که هیچ نشانی از صلح در آن نیست و بیشتر به چانه‌‎زنی برای کسب قدرت می‌‎ماند.

📌ما جمعی از فعالان زن افغانستان و ایران، با صدای بلند اعلام می‎‌کنیم که زنان افغانستان شهروندانی برابر هستند و حقوق انسانی آنها می‌بایست در هر مذاکرات صلحی به عنوان پیش‌شرط مطرح و مورد قبول طرفین قرار گیرد. زنان افغانستان نباید باردیگر قربانی جنگ‌‎های نیابتی شوند و دستاوردهایشان در آتش جنگ‎‌هایی که در آن نقشی ندارند، از میان برود.

📌ما از دبیر کل سازمان ملل، شورای حقوق بشر سازمان ملل، نهادهای حقوق بشری جهان و جامعه جهانی می‌خواهیم تا پیش از آنکه افغانستان به قتل‎‌گاه زنان تبدیل شود، صدای ما را بشنوند و برای دفاع از حقوق بشری مردم افغانستان مداخله کنند.

برای حمایت از این درخواست به لینک زیر مراجعه کنید:

https://docs.google.com/forms/d/1xJRNR_spOV9G-JFIXnkXcdD_zoM2GkGsr9vHWyQ7cfo/viewform?edit_requested=true


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

متن انگلیسی و اصلی پایان‌ نامه دکتر فریدون آدمیت درباره روابط دیپلماتیک ایران با انگلستان، روسیه و عثمانی

دکتر فریدون آدمیت، پژوهشگر، مورخ و دیپلمات برجسته، دکترای خود را از مدرسه اقتصاد دانشگاه لندن،‌ چهار سال بعد از پایان چنگ جهانی دوم دریافت کرد. موضوع پایان‌نامه‌ او روابط دیپلماتیک #ایران با #انگلستان، #روسیه و #عثمانی بود. مشخصات این پایان‌نامه چنین است:
Adamiyat, Fereydoun. The diplomatic relations of Persia with Britain, Turkey and Russia, 1815-1830. Diss. University of London, 1949.

👈 متن اصلی پایان‌نامه عالمانه ایشان را تهیه کرده‌ام. شما هم برای استفاده از آن می‌توانید به این لینک مراجعه کنید.

👈 تصور کنید که فردی با بینش و نگرشی که از سطر سطر این پا‌یا‌ن‌نامه مشخص است، در بالاترین سطوح مدیریت وزارت خارجه ایران مشغول به فعالیت بود.



#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

◀️ برجام سخت ترین توافق از پنج مذاکره و توافق مهم در صد سال گذشته

🔸 فریدون مجلسی (دیپلمات بازنشسته)

✍️بنده با توجه به قدری تجربه و آشنایی با پیچیدگی های مذاکرات جدی دیپلماتیک و مقایسه با چند دور مذاکره جدی دوران معاصر، آقای ظریف را در نقش دیپلمات مذاکره کننده بسیار کاردان و مؤثر و موفق می دانم. ایشان در نقش وزیر «سیاستمدار» است، مجری و شریک در سیاستگذاری در قالب ایدئولوژیک نظام که وارد آن مقوله نمی شوم. اما مذاکره در جایگاه «دیپلمات» برای رفع خطر و کسب امتیاز آثاری تاریخی و ملی برجای می گذارد. مانند مذاکرات امیر نظام (امیر کبیر) با عثمانی که مرزهای شرقی ایران را تثبیت کرد.

در یک قرن گذشته ۵ مذاکراه دیپلماتیک مهم داشته ایم:

1️⃣ مذاکرات ورسای در ۱۹۱۹، در این مذاکرات تیم ایران که در پول هتل و غذایش درمانده بود، میکوشید با وطن پرستی از میراث فروپاشی عثمانی سهمی از کر دستان و دیاربکر از دست رفته در جنگ چالدران برگیرد. انگلیس می گفت اینجا محل تقسیم غنائم برندگان جنگ است! شما که بیطرف بودید و در جنگ شرکت نداشتید چه میگویید؟ ولی ایران معتقد بود که گرچه بیطرف بوده اما آسیب و خسارت بسیار دیده است! این مذاکرات بوسیله فروغی در جنگ دوم و با مذاکرات و بستن قرارداد سه جانبه و خروج از از حالت بیطرفی و تضمین استقلال ایران مؤثر بود.
جمع بندی: در آن مذاکره ایراندحقی نداشت، اما توانست در شمار کشوهای مستقل مؤسس جامعه ملل قرار گیرد و فروغی به ریاست مجمع عمومی رسید.

2️⃣ مذاکرات قوام و استالین مؤثر در خروج نیروهای شوروی و حفظ تمامیت ارضی ایران
ارزیابی: حق با ایران بود و با حمایت آمریکا موفق شد.

3️⃣ مذاکرات استرداد جزایر ایرانی خلیج فارس در سال ۱۹۷۱- در این مذاکرات جهان عرب مدعی ایران بود. ایران با انصراف از ادعای ۲۰۰ ساله دیگر در بحرین بهایی هم پرداخته بود و در مذاکرات جنبی با امارات توافقنامه هایی امضا کرده و برخی ادعاهای مالکانه (و نه حاکمیتی) را هم تأیید کرده بود.
ارزیابی: حق تاریخی و حقوقی با ایران بود و مذاکرات با موفقیت رهبری شد و به نتیجه رسید.

4️⃣ مذاکرات در باره اصلاح خط مرزی شط العرب ۱۹۷۵. این مذاکرات در محیطی پر تنش و خصمانه با کسی مانند صدام حسین انجام شد. خط مرزی طبق قراردادهای قبلی جز در خرمشهر در ساحل ایران بود.
ارزیابی: حق ایران ضعیف اما متکی به تغییر اوضاع و احوال و رعایت انصاف و عدم اجرای تعهدات عراق به موجب قرارداد ۱۹۳۵ بود. مذاکرات بسیار مثبت و مؤثر بود.

5️⃣ مذاکرات برجام: تفاوت این مذاکره با مذاکرات قبلی در این بود که ایران به نظر سازمان ملل در موضع حق نبود (مانند الجزایر) در موضع مظلومیت نبود (مانند مذاکرات قوام با شوروی) در موضع انصاف و عدم ایفای تعهد طرف هم نبود (مانند شط العرب) بلکه در موضع محکوم به موجب شش قطعنامه شورای امنیت که حتی با تأیید چین و روسیه بود، این وضع به دلیل انحراف از قرارداد عدم گسترش سلاحهای هسته ای و ایجاد سایت های پنهانی نطنز و نیروگاه اراک برای تولید پلوتونیوم و سایت غنی سازی فردو بوجود آمده بود .
این مذاکرات برای خروج از آن شرایط محکومیت و انفعالی و گرفتن امتیازاتی آبرومندانه در مقابل بزرگ‌ترین قدرتهای جهانی بسیار محترم و ماندنی است. ولی در داخل ایران مورد تخریب گسترده و حمله شدید افراطیون آتش به اختیار قرار داشت

این توافق ایران را در آن شرائط, از اقدام نظامی جهانی حفظ کرد و شش قطعنامه تحریمی الزام آور شورای امنیت را از سر ایران برداشت و ایران را از تحت فصل هفت سازمان ملل خارج کرد و با اجرای برجام به مدت دو سال تحریمها را برداشت و .... پس تخریب آن توافق زیرکانه بسیار عوامانه و زیان بخش بوده است.

منبع: روزنامه شرق/ سه شنبه ۱۲ مرداد ۱۴۰۰



#فرهیختگان، صدای فرزانگان

سخنرانی سید جعفر شهیدی

آنچه را که ملاحظه می‌کنید فیلم سخنرانی دکتر شهیدی است در مراسم بزرگداشت استاد احمد آرام که در دی‌ماه ۱۳۷۱ در تالار اجتماعات انتشارات علمی و فرهنگی برگزار شد.
در این مراسم شخصیتهای علمی و ادبی زیر حضور داشتند:
مهدی محقق - سید محمد خاتمی - دکتر مصطفی معین - هادی خانیکی - عبدالکریم سروش - عزت‌الله فولادوند - بهروز صحابه - هرمز وحید - هرمز همایون‌پور - ضیا موحد - ایرج علی‌آبادی - موسوی لاری - محمدعلی ابطحی - یحیی ذکا - محمد‌جواد مظفر - جواد شیخ‌الاسلامی - حسین الهی قمشه‌ایی و ...



جان آگه با #فرهیختگان

بیانیه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات درباره طرح صیانت از حقوق کاربران و ساماندهی پیام‌رسان‌های اجتماعی

این روزها سپهر عمومی کشور در سطوح خرد و کلان دل‌نگران «طرح صیانت از حقوق کاربران و ساماندهی پیام‌رسان‌های اجتماعی» است که در مجلس یازدهم روند شتاب‌زده و نامتعارف برای تبدیل شدن به قانون را طی می‌کند. در صورت تصویب این طرح در نخستین سطح، دسترسی به اینترنت و استفاده از پیام‌رسان‌ها بیش از گذشته دشوار می‌شود.

#انجمن_ایرانی_مطالعات_فرهنگی_و_ارتباطات به عنوان یک نهاد علمیِ تخصصی در حوزه مطالعات فناوری اطلاعات و ارتباطات، با درک دغدغه‌ها و نگرانی‌های بخش‌های مهمی از جامعه که زندگی خود را در پیوند با این فناوری می‌دانند و همراهی با هزاران ایرانی که کارزاری در نقد این طرح را پیش می‌برند و تا کنون نزدیک به یک میلیون نفر آن را امضا کرده‌اند، موارد ذیل را درباره این طرح به سیاست‌گذاران کشور متذکر می‌شود:

۱- سابقه تاریخی اجرای طرح‌های سلبی و محدودکننده نشان از ناکارآمدی مطلق همه آن‌ها در ادوار مختلف سیاست‌گذاری فرهنگی دارد. حضور مسؤولان و چهره‌های اجرایی در شبکه‌های اجتماعی فیلتر شده و سلطه نسبی شبکه‌های ماهواره‌ای بر حوزه سیاست و زندگی روزمره نشانه‌هایی آشکار از شکست سیاست‌های کنترلی در مورد ماهواره و محدودیت دسترسی به شبکه‌های اجتماعی است.

۲- محدودسازی دسترسی به شبکه‌های اجتماعی به دلیل ذات متکثر و غیرمتمرکز فناوری‌های نوین دشوار و تقریبا ناممکن است. ماهیت اینترنت «جمعی» و «متکثر»، «فرازمانی» و «فرامکانی» است. تلاش‌هایی که موجب سلب این عناصر هویتی شوند تاب مقاومت دربرابر فشار اجتماعی در جامعه ایران را نخواهند داشت.

۳- آنچه در میان سطور این طرح پنهان است و باید نسبت به آن نگران بود واگذاری بخش‌های مهمی از مسؤولیت‌های قوا و نهادهای رسمی به کمیسیون‌ها و تشکیلات جدیدالتاسیس است. از جمله آنکه وظایف سه نهاد مهم زیرمجموعه وزارت ارتباطات در کنترل درگاه ورود اینترنت به کشور و تنظیم‌گری و سیاست‌گذاری استفاده از آن، پس از تصویب این طرح به طور کامل به یک نهاد غیرپاسخگو به مردم واگذار خواهد شد. موضوعی که نتیجه آن تضعیف نهاد دولت خواهد بود.

۴- شبکه‌های اجتماعی در ایران در سال‌های اخیر به یکی از بازیگران مهم در اکوسیستم اقتصاد دیجیتال تبدیل شده‌اند. شبکه اجتماعی اینستاگرام میلیون‌ها ایرانی را فروشنده و خریدار خدمات و کالاهایی کرده است که توسط کارآفرینان خُرد تولید و عرضه می‌شوند. سخن از محدودیت این شبکه‌ها و سپردن کسب‌وکارها به سعی و خطای جایگزین‌های ناآزموده علاوه بر ایجاد حس ناامنی روانی، بنیان و پویایی این اقتصاد نوپا را هدف گرفته است، به خصوص که بسیاری از این کسب‌وکارها نه در پایتخت و شهرهای بزرگ، بلکه در مناطق محروم و روستاهای دور از مرکز پا گرفته‌اند و با توانمندسازی جوامع محلی به توسعه منطقه‌ای کمک‌ کرده‌اند.

۵- شبکه جهانی اینترنت علاوه بر اینکه در دوره کرونا به بستری برای ارتباط میان انسان‌های در قرنطینه و دورکاری کمک کرده است، پیش از آن نیز بستر فعالیت بسیاری از کسب‌وکارهای متوسط و بزرگ و ارتباط آن‌ها با جهان بوده است. بسیاری از کسب‌وکارهای خدماتی مانند حوزه گردشگری و فناوری اطلاعات بدون یک ارتباط اینترنتی پایدار و متوازن با جهان عملاً از دور خارج می‌شوند و از چرخه فعالیت‌های مولد ملی باز می‌مانند.

انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات ضمن تاکید بر اهمیت فضای مجازی و ضرورت سیاستگذاری چند وجهی و چندجانبه با تاکید بر علائق و منافع همه ذی‌نفعان، معتقد به بررسی همه جوانب علمی، فناورانه، حقوقی، اجتماعی و سیاسی اقداماتی از این دست و جلب مشارکت تمامی نخبگان، نهادهای علمی و دانشگاهی، تخصصی و مدنی است. بدون شک اگر نهادهای حاکمیتی در ایران برای چاره‌اندیشی در برابر پدیده‌های جدید ارتباطی و اطلاعاتی و پاسخ‌گویی به تغییرات اجتماعی و مطالبات عمومی از در گفت‌وگو و فرصت‌انگاری وارد نشوند، با کاهش سرمایه اجتماعی و افزایش شکاف‌ها و گسست‌ها همبستگی و توان ملی رو به فرسایش خواهد رفت، در حالی که مسیر تحول و نوآوری متوقف نخواهد شد.

http://iaocsc.ir/fa/news/2591



جان آگه با #فرهیختگان

روایت شاملو یا روایت اکثریت قریب به اتفاق مصححان دیوان حافظ: درخواست داوری در بارۀ خوانش درست از نخستین بیت غزل ششم

◀️از سر اتفاق با دوست نازنین فرهیخته‌ئی که پژوهش‌های گوناگون خود را در قالب کتاب‌های بسیار منتشر کرده است گفت‌وگوئی کوتاه در بارۀ ثبت درست حرف آغازین نخستین بیت غزل ششم دیوان خواجه داشتم.
در اکثر قریب به اتفاق تصحیحات عرضه شده از دیوان آن بیت به صورت زیر ضبط و ثبت شده است:
«به ملازمان سلطان که رساند این دعا را / که به شُکر پادشاهی ز نظر مران گدا را».
دوست عزیزم در جائی با استناد به «پژوهش دکتر سلیم نیساری» نوشته‌ است «تمام ۴۳ نسخه‌ی خطی حافظ از قرن نهم هجری به همین شکل ثبت شده و بنابراین تقریبا شکی نیست که حافظ آن را به همین شکل سروده است.»
او در یک یادداشت تکمیلی خطاب به من نوشته است: «به گمانم این غزل در حافظ متقدمی که علی فردوسی در فلورانس یافته و در زمان خود حافظ نوشته شده [...] هم «به» آمده است. البته الان تردیدی دارم بین آن و نسخه‌ای دیگر (در هردو «به» آمده). باید به آن نگریست و اگر این غزل هم درش باشد می‌شود محکم گفت که خود حافظ هم «به» نوشته.»
پس می‌توان فرض را بر این قرار داد که حافظ و تقریباً همۀ مصححان دیوان او حرف «به» را مناسب بیت بالا دانسته‌اند: «به ملازمان سلطان ...»
ولی در میان مصححان دست کم یک تن، با شهرتی ویژه، قرائت خاص خود را از بیت بالا داشته و در آن حرف «ز» را بر حرف «به» ترجیح داده و بیت را در روایت خویش این گونه آورده است:
«ز ملازمان سلطان که رساند این دعا را / که "به شکر پادشاهی ز نظر مران گدا را"».
مصحح مورد نظر، با این خوانش و ضبط مصراع، «احمد شاملو» است.
دوست نازنین من همچون بسا کسان دیگر
اولاً، تبدیل «به» به «ز» را محکوم کرده و آن را هم مخالف روایت تقریباً همگانی، و حتی تأیید احتمالاً مسلم خود حافظ، و هم ناشی از عدم درک معنای بیت از سوی شاملو دانسته است؛
ثانیاً، ضمن مخالفت کلی با بهره‌گیری از علامت تعجب و علامت سؤال و علامت نقل قول و دیگر علائم در متن غزل، قرار دادن «به شکر پادشاهی ز نظر مران گدا را» در درون علامت نقل قول را نیز معلول نادرستی برداشت شاملو تلقی کرده است.
من دوست نازنینم را به تأمل در بارۀ بیت مورد نظر خواندم تا بی توجه به متن مرجّح مصححان، و حتی متن نوشته شدۀ احتمالی به قلم خود حافظ، بیندیشد که بهره‌گیری از حرف «به» درست‌تر است یا بهره‌گیری از حرف «ز».
من خود معتقدم که
اولاً «دعا»ی شاعر (به معنای «درخواست و طلب حاجت» شاعر) این است: «به شکر پادشاهی ز نظر مران گدا را»؛
ثانیاً این درخواست خطاب به شخص سلطان است؛
ثالثاً واسطۀ رساندن این درخواست به سلطان «ملازمان» اویند.
ازاین‌رو کاملاً آشکار است که باید گفت «ز ملازمان سلطان» نه «به ملازمان سلطان».

در توضیح باید گفت بهره‌گیری از حرف «به» به معنای آن است که مخاطب شاعر خود «ملازمان»اند نه «سلطان»، در حالی که ملازمان صرفاً واسطۀ عرض حال حاجتمندان به پیشگاه سلطان‌اند، و شاعر دارد می‌پرسد «از ملازمان سلطان چه کسی این درخواست را بر سلطان عرضه می‌دارد که این شاعر درخواست کرده است که «به شکرانۀ پادشاهی این گدا را از نظر مران»؟
بدین‌سان، به داوری من، که به «تصحیح انتقادی» متون (و ذوق‌ورزی هوشمندانه و استوار بر استدلال منطقی در تصحیح برخی از متون) باور دارم، بهره‌گیری از حرف «ز» هوشمندانه‌تر و منطقی‌تر و، ازاین‌رو، «درست‌تر» است حتی اگر 1) همۀ مصححان آن را نادرست بدانند، و 2) مسلم بدانیم که شخص حافظ با قلم مبارک خود حرف «به» را نوشته است!

فزون بر این، و با پذیرفتن متن درخواست شاعر خطاب به سلطان می‌توان پذیرفت که، اگر اصولاً بهره‌گیری از علامت نقل قول در متن غزل پذیرفتنی باشد، شیوۀ ثبت شاملو کاملاً درست و پذیرفتنی است: «که "به شکر پادشاهی ز نظر مران گدا را"».

موسی اکرمی، پانزدهم مرداد ماه ۱۴۰۰


جان آگه با #فرهیختگان

جناب آقای حدادعادل، شهردارتان مبارک!

محمد مهاجری

🔸 سلام‌ علیکم

🔸انتخاب آقای زاکانی، کاندیدای جنابعالی، به شهرداری تهران را تبریک می‌گویم. تلاش وافرتان برای مهره‌چینی در شهرداری تهران بالاخره نتیجه داد. سعیکم مشکور!

🔸انصافا افرادی که مأمور به ثمر رساندن این کار شده بودند، مردانه پای کار ایستادند و وظایف محوله را در مورد خالی کردن زیر پای دیگر کاندیداها و رساندن نتیجه بازی به نتیجه دلخواه شما خوش درخشیدند. از جمله آنهایی که به قول آقای چمران متوسل به تهدید شدند. سعیهم مشکور!

🔸انصافا حق آقای قالیباف را هم با همراهی پایداریچی ها و بعضی از اعضای جمعیت موسوم به ایثارگران خوب کف دستش گذاشتید و او را هم ناک‌اوت کردید. سعی این عزیزان هم مشکور!

🔸آقای قالیباف هم زحمت زیادی کشید تا ضربه فنی نشود، اما کاندیدایش بیش از ۹ رأی نداشت. سعی او هم مشکور!

🔸و اما اجازه بدهید از این پس شما را به عنوان ولی شهردار تهران، مسئول همه کارهای او بدانم و به سبک مدرسه فرهنگ، که چقلی از دانش‌آموزان را به ولی آن‌ها ارجاع می‌دادند، همه مسائل فرد مذکور را به ولی او (یعنی حضرتعالی) عرض کنم. چون مشارالیه متصف به هتاکی و فحاشی و بددهنی در طول همه سال‌های اخیر است، ترجیح می دهم از مجادله با وی پرهیز کنم.

🔸نقدا از شما ولی محترم تقاضا دارد به منظور سالم‌سازی دهان ایشان از توهین و فحش و… تمهید لازم را بفرمایید تا مردم تهران – خدای ناکرده – زیر رگبار ناسزاهای او، که می‌ترسم حتی شامل فحش‌های ناموسی هم باشد، قرار نگیرند.

🔸جناب آقای حداد عزیز! قطعا در آینده نزدیک مجبورید مثل اولیایی که هر روز به خاطر فرزندشان به مدرسه احضار می‌شوند، پاسخگوی ساکنان پایتخت باشید. لطفا شماره تلفن، ایمیل، آدرس و هر راه دیگری را که بتوان با شما تماس گرفت، اعلام فرمایید.

🔸و در خواست آخر این‌که لطفا دستور فرمایید تمامی جوازهایی را که آقای زاکانی تاکنون از شهرداری تهران گرفته (از جمله جواز ساختمان مسکونی خیابان ایران در دوره قالیباف)، محل تأمین سرمایه برای احداث مغازه پزشکی هسته‌ای و تمامی وام‌ها و کمک‌های بلاعوض دوره‌های مختلف مجلس به صورت واقعی و شفاف منتشر شود.

🔸عجالتا زیاده عرضی نیست.

از صبح ما


جان آگه با #فرهیختگان

اگر کسی بگوید که باید به عزاداری امام حسین (ع) برویم ، ولو اینکه(به دلیل ابتلای به کرونا) کشته شویم ، اینها کلاه گذاشتن سر مردم است ، فریب دادن مردم است .

گفتن چنین مواردی و صدور اینگونه احکام، بر خلاف شرع و سیره و سنت ائمه علیهم السلام است .

اگر مرگ یک انسانی را در مجلس عزاداری امام حسین با انتشار ویروس باعث شویم شرعاً جایز نیست و توصیه نمی‌شود صرفا بخاطر برگزاری بزرگداشت عاشورا در این جلسات شرکت کنیم.


آیت الله طباطبایی
امام جمعه اصفهان


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

این عزاداریها عقلا و شرعا حرام است.

#فرهیختگان

محقق و دانشمند بزرگوار
جناب آقای حسن یوسفی اشکوری
مدیر مسئول فصلنامه نقد دینی

درگذشت مادر گرانقدرتان سرکار خانم سیده خدیجه هاشمی را خدمت شما و خانواده یوسفی تسلیت می‌گوییم.
سالهای دراز زندان و تبعید جنابعالی، رنج مضاعفی در حیات ایشان بود که امیدواریم روح‌شان در میزبانی مهر و اجر الهیِ صابران آرام بگیرد.
صبر و حفظ خداوند نصیب و بدرقه عمر پربرکت‌تان باد.

فصلنامه نقد دینی

#فرهیختگان این ضایعه را به استاد یوسفی اشکوری تسلیت می‌گوید.

فاجعه‌ «جهل مقدس»

سیدمصطفی محقق داماد

۴۱۱سال پيش، در روز ۱۷فوريه‌ی ســـال ۱۶۰۰ ميلادی، "جوردانو برونو" فيلسوف ايتاليايی پس از گذراندن ۸ ســـال در سياهچال‌های خوفناک دادگاه انگيزاسيون (تفتيش عقايد) در ميدان كامپو دی فيوری شـــهر رم زنده زنده در آتش سوزانده شد. برونو كسی بود كه از حق تمام انسان‌ها برای انديشيدن بدان‌گونه كه دلشان می‌خواست، دفاع می‌كرد.

نوشته‌اند كه وقتی برونو را به یک ستون‌ آهنين بسته بودند و انبوهی از هيزم برای سوزاندن او جمع كرده بودند، او هم ساكت بود و تسليم شده بود و چيزی نمی‌گفت؛
ولی اتفاقی افتاد كه یک جمله‌ گفت كه در تاريخ باقی ماند.

آن اتفاق اين بود كه ناگهان ديدند پيرزنی نزدیک شد و تكه هيزمی در دست داشت و با آوردن نام خدا بر لب، آن را به روی هيزم‌ها انداخت.
برونو سكوتش را شكست و گويی عمل اين پيرزن مغز استخوانش را سوزانده بود، گفت:
«لعنت بر اين جهل مقدست!»

مهمترين و يا لااقل يكی از اهم آفت‌های اجتماعی نه‌تنها در منطقه‌ی اسلامی بلكه شايد بتوان گفت در سراسر جهان که جوامع دينی از آن رنج می‌برند، جهل مقدس است (جهل مقدس جهلی است كه بُعد قدسی دارد).

در چنين جهلی، شخص جاهل در جهل می‌سوزد، ولی برای خدا می‌سوزد.
گرسنگی، فقر، فلاكت، بيماری، جنگ و دشمنی، جنايت، آدمكشی، ايذا و آزار به همنوع، همه را به قصد قربت تحمل می‌كند و جالب اين است كه از هرگونه روشـــنگری هم می‌هراسد، آن هم برای خدا!‌

در جهل قدسی، شخص جاهل با نهادی همراه می‌شود به نام «اعتقاد»؛
یعنی برای چنين انسانی اعتقاد به جای تفكر می‌نشيند.
اعتقاد از ريشه‌ «عقد» یعنی بستن است. شخصی كه به امری معتقد می‌شود فكرش را گـره زده و معتقداتش را خط قرمز خويش می‌سازد.

كسانی كه به جهل مقدس گرفتار می‌شوند، جاهلانه برای خويشتن، خدا می‌سازند، خدايی كه ناخودآگاه مجموعه‌ای از خواسته‌های خود آنان است.

جهل مقدس همـراه با اعتقادهای دينی است؛
ولی دينی كه نه براساس تعقل، بلكه براساس هواهای نفسانی، انسان معتقد می‌شود و بالاترين جنايت را ممكن است مرتكب شـــود در حاليكه خيال می‌كند برای خداست و متقرب الی‌الله می‌شود.

یکی از آفات اجتماعی كه من مايلم آن را فاجعه‌ تاسفبار برای جوامع دينی امروز بنامم، جهل مقدس است؛
جهلی كه قهرمانانش دست به مهمترين جنايات می‌زنند، به خيال آنكه كاری كه می‌کنند مورد خواست خداست و آنان برای خدا تلاش می‌کنند.‌
در يونان باستان، جنگ ميان خدايان بود و در ادوار بعد در قالب جنگ اديان شكل گرفت. در تاريخ اسلام جنايات و خونريزی‌هايی كه به بار آمد، عموما معلول همين نوع جهل است.

امروز در جامعه‌ ايران نيز جهل مقدس گاه منشأ فاجعه می‌شود، كه به ذكر يك نمونه بسنده می‌کنیم.

در دادنامه‌ی ۱۷۲ ۱۶/۲/۱۳۸۲ پرونده‌ی كلاسـه‌ی ۱۱۳۱-۸۱-۹ دادگاه عمومی كرمان، از قول متهمين قتل‌های محفلی كرمان مكرراً اين مطلب آمده است كه در مورد برخی مقتولين با تسبيح استخاره گرفتيم و چون عدد۶ آمد و عدد۶ به معنای لزوم تعجيل در عمل است، تصميم گرفتيم كه او را بكشيم و كشتيم!

گاهی اوقات جهل كه لباس تقدس می‌پوشد، یک ملت را در تاريكی و جهنم ابدی فرو می‌برد.


جان آگه با #فرهیختگان
http://kherad.org

جهل مقدس

سید مصطفی محقق داماد

در جهل قدسی، شخص جاهل با نهادی به نام «اعتقاد» همراه می‌شود؛ یعنی برای چنین انسانی اعتقاد، به جای تفکر می‌نشیند. اعتقاد از ریشه عقد، یعنی بستن است. شخصی که به امری معتقد می‌شود، فکرش را گره می‌زند و معتقداتش را خط قرمز خویش می‌سازد. جهل قدسی در چهره‌‌های مختلفی می‌تواند خود نمایی کند و در طول تاریخ فاجعه‌ها آفریده است. اوضاع اسف‌باری که امروزه در کشورهای اسلامی با آن مواجهند و از آن رنج می‌برند، معلول همین نوع جهل است. روزانه در افغانستان و عراق انفجارهای بی‌رحمانه و ترورهای ناجوانمردانه‌ای رخ می‌دهد و خانواده‌هایی را عزادار می‌کند که همگی از همین نوع جهل ناشی می‌شود.
گاهی اوقات که جهل لباس تقدس می‌پوشد، یک ملت را در تاریکی و جهنم ابدی فرو می‌برد. نمونه‌اش در زمان ما مردم کره شمالی‌اند. در کشور کره شمای، مردمی زندگی می‌کنند که از حداقل شرایط حیات یک انسان برخوردار نیستند، اما تبلیغات حاکمیت چنان فکر آنان را ساخته است که خیال می‌کنند در بهشت برین‌ هستند. این افراد در تاریکی‌اند ولی قدرت مشت آهنین اجازه روشنگری به هیچ‌یک از آن‌‌ها را نمی‌دهد. جالب این است که بعد از مرگ رهبر اخیرشان، مردم بدبخت کره شمالی رهبر فعلی حکومتشان را «معاون رهبر» می‌نامند؛ چرا که به فرموده مقامات آن کشور، کیم ایل سونگ نمرده بلکه خورشید پیوسته است و هر روز جهان را گرم و روشن می‌کند؛ در نتیجه مقام رهبری ایشان محفوظ است. در کره شمالی تنها کسی که حق فکر کردن دارد، رهبر حکومت، که فرمانده بزرگ نامیده می‌‍‍‌شود، است. وقتی فرمانده بزرگ درباره مسئله‌‌ای حرف بزند، دیگر هیچ کسی حق ندارد در آن زمینه اظهار نظر کند. از نظر حکومت کمونیستی آن کشور، مردم و حتی مدیران و مقامات کشور وظیفه‌ای جز کشف حقیقت در افکار و سخنان رهبر این نظام کمونیستی ندارند.

کتاب فاجعه جهل مقدس صص ١۴۴- ١۴٧



#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

میل منزوی به بقای لذت

اشعار اروتیک در دیوان حسین منزوی کم نیست. یقین ندارم اصطلاح «اروتیک» به‌تمامی و دقیقاً بازتاب‌دهندۀ فضای شهوانی/رمانتیک شعر منزوی باشد. شعر منزوی گرانبار و عریان است از تن؛ تن راوی/شاعر و تن مخاطب/یار: تن‌ها در دو سوی قطب پیوستاری نشسته‌اند که نظام زیباشناختی و مختصات روحی شاعری خراباتی چون منزوی بدان تمایلی مقاومت‌ناپذیر داشت: هم در اوج عزت‌اند وقتی کام می‌گیرند و هم ذلیل و زبون‌اند، هنگام که در پستوی خفّت شاعر را تخته‌بند می‌کنند. تن او در دنیای غزلیات عاشقانه‌اش چرخ می‌خورد، به تن گل‌سان معشوق می‌آمیزد و با آن پوست‌به‌پوست عیش می‌کند، بر خاک می‌افتد و خاکستر می‌شود، از خاک برمی‌خیزد و دم عیسوی می‌دمد. تن‌ها در شعر منزوی محمل آگاهی‌اند: همزمان سوبژه‌اند و ابژه. و میل به بقا و جاودانگی از همین به هم‌درگرفتن تن‌هاست که در شعر او برملا می‌شود، از یکی شدن سوبژه و ابژه. از وحدت تن‌ها جرقۀ وجود جاوید بر چهرۀ لرزان شاعر خراباتی می‌تابد و او را، که به نظر می‌رسید دیگر خیلی در این دنیا کاری نداشت، به بیش ماندن در عیش جهان ترغیب می‌کند.
جلوۀ تام‌وتمام این نظرگاه غزلی است با عنوان «خوشا رسیدن با هم» که حکایت رسیدنِ همزمانِ دو تن به اوج لذت است. این غزل در دفتر با عشق در حوالی فاجعه چاپ شده (چاپ اول: شرکت انتشاراتی پاژنگ، تهران، بهار ۱۳۷۱، ص ۱۰۷ و ۱۰۸) ولی از دیوان چاپ انتشارات نگاه حذف شده است. در این غزل، منزوی عشقبازی‌ای را شعر کرده است که در طی آن، دو تنِ آشنا به هم می‌آمیزند، و تصویر تحرکات آنها در آینه‌ای که مقابل بسترشان نهاده شده منعکس می‌شود. شاعر همۀ جزئیات را وصف کرده است: بوها، صداها و رنگ‌ها. تن‌ها در پیچشی عاشقانه، درست همزمان، به آن لحظۀ جادویی واپسین می‌رسند و جهانشان، در خلائی نشئه‌گون، از رفتار بازمی‌ایستد. شاعر، بیمناکِ سیالیتِ زمان، می‌داند آن چند لحظه، گذراست. پس در همان بیت اول، آینه را می‌گذارد، تا همه را ثبت ‌کند و آن دَم فرّار را در «لفافۀ سیماب و شیشه» جاودان سازد:

به غیر آینه، کس روبروی بستر نیست
و چشم آینه، جز ما به سوی دیگر نیست
چنان در آینه خورده، گره تنم به تنت
که خود، تمیز تو و من، ز هم میسر نیست
هزار بار کتاب تن تو را خواندم
هنوز فصلی از آن کهنه و مکرر نیست
برای تو، همه از خوبی تو می‌گوید
اگرچه آینه چون شاعرت سخنور نیست
ولی تو ز آینه چیزی مپرس، از من پرس
که او به راز تنت، از من آشناتر نیست
مرا بنوش ـ همین من! ـ که هیچ می، جز من
بلور بارفتن! درخور تو ساغر نیست
کدورتی است اگر، در میانۀ دل‌هاست!
وگرنه جسم من، از جسم تو، مکدر نیست
تن تو بوی خود افشانده در تمام اتاق
وگرنه هیچ گلی، اینچنین معطر نیست
به انتهای جهان می‌رسیم در خلایی
که جز نفس نفس آنجا، صدای دیگر نیست
خوشا رسیدن با هم که حالتی خوش‌تر
ز حالت تو در آن لحظه‌های آخر نیست
وزآن عزیزترین لحظه‌ها، چه خاطره‌ها
که در لفافۀ سیماب و شیشه، مضمر نیست.

شعر نظمی روایی دارد. شاعر ابتدا از جای آینه گزارش می‌دهد، و در انتها هم با خبر دادن از ثبت عشقبازی در آینه، دایرۀ شعر را می‌بندد. نقش عنصر «آینه»، هرچند در تمام شعر منتشر است، اما در بیت اول و آخر بسیار کلیدی است. بیت اول متشکل است از دو جملۀ خبری، با لحنی قاطع و گویا و گزارشی، چنانکه شاعر/راوی خواسته با عزمی راسخ و چشمی باز به یار/مخاطبش اطمینان دهد که صحنه را چیده و از تمام کنج و کاو آن خبر دارد. آینه آنجاست تا ثبت کند، ببیند، حفظ کند و نگه دارد، و حتی مانند نقش آینه در شعر سنتی رقیب شاعر هم باشد، زیرا معشوق در اوست که نظر می‌کند. آینه شاهد نفس‌نفس‌زدن‌های لحظۀ اوج است، شاهد خوش‌ترین لحظه‌ها، و به‌واقع لحظۀ وجد وحدت. شاعر خوشدل و خوش‌خیال است که تمهیدش کارگر بوده و نقشی از آن دم در لفافۀ سیماب و شیشه مضمر خواهد ماند. بدین ترتیب می‌پندارد، و امیدوار است که وجد وحدت را ابدی کند. او می‌خواهد از راه لذت بماند، بقا یابد، و دوام جاودان گیرد. میل او به بقای لذت از سر درد جاودانگی است.
افسوس که بیم و تدبیر او یکسره بر باد است: لذت تن در دام زمان نمی‌افتد و نمی‌ماند، و هر جرقه‌ای از زیبایی و کمال لاجرم فانی است. لیکن این نظام زیباشناختی شعر است که در اوج کمال و تناسب است: شیدایی و شهوت از آبشار شعر شرّه کرده‌اند.



سایه اقتصادی‌نیا


جان آگه با #فرهیختگان

توضیح و پوزش

دوستان و همراهان همیشگی همانگونه که می‌دانید دسترسی به تلگرام از داخل ایران همواره با فراز و نشیب های بسیار روبروست. قطعی و وصلی مکرر فیلتر شکن، سرعت کند اینترنت مخصوصا در زمان استفاده از فیلتر شکن و ...
گاهی این مشکلات باعث می‌شوند برخی از پست‌های در حال آماده سازی قبل از نهایی شدن منتشر شوند و ممکن است شما عزیزان به عنوان نمونه پستی را برای مدت کوتاهی بدون اسم نویسنده یا .... ببینید.
این موارد گاها سهوی و گاها خارج از اراده ما می‌باشد، بابت اینگونه اتفاقات پوزش ما را بپذیرید

گروه ادمین‌های #فرهیختگان

ذكر احوال بخيلان

بخیلی را پرسیدند که چه وقت مرد سرآمد مردم باشد در حلم و صبر؟
گفت: وقتی که کسی نان تو را بشکند و تو سر او را نشکنی !

فزونی استرآبادی، 1398: ج2، 809. مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب.


#فرهیختگان در میراث

دغدغه‌های معنوی و بهداشتی طبقه ممتازه !

#فرهیختگان در اولیگارشی مقدس

امروز در فضای مجازی دیدم ماجرای طرح «صیانت(!) از حقوق کاربران شبکه‌های اجتماعی» مردم را به یاد کفتر کاکل‌به‌سر و کبوتر نامه‌بر انداخته است. به همین مناسبت یادداشتی قدیمی را بازنشر می‌کنم؛


طنز؛ سپر مردمان بی‌‌سپر!

طنز مطایبه‌ای‌ست غم‌انگیز با واقعیت‌های تلخ زمانه. به رخ کشیدن است. دلّاکی است. شوخ شیخ پیش چشمش آوردن است. طنزپرداز با دستان ورزیده و چالاکش تن جامعه را کیسه می‌کشد تا چرک و پلشتی را از سراپای آن بیرون کند. هدفش نه سرگرمی است و نه تخریب که به‌ هوش آوردن است و بیدار کردن.

عبید زاکانی شاعر و نویسندۀ قرن هشتم، در یکی از فاسدترین ادوار تاریخ زیسته. با چشمان تیزبینش فروپاشی سیاسی و اقتصادی و اخلاقی زمانه را نگریسته، مصادیقش را برشمرده، از حاکم و سپاهی و شیخ و واعظ تا صوفی و حکیم و خطیب، با همه و همه؛ زن و مرد و پیر و جوان و خرد و کلان شوخی‌های آن‌چنانی کرده و سر سالم به گور برده! نه محصور شده، نه مجبور به جلای وطن شده، نه خودکشی کرده! او رندانه انگشت بر حسّاس‌ترین و سوزناک‌ترین و دردناک‌ترین اعضای جامعۀ بیمار روزگارش گذارده، در دهان زخم دست برده، دمل‌های چرکین را فشرده و بیرون کشیده. پسِ‌ پشت لایه‌های نهان را عیان کرده. رازهای مگو را گفته و تن لخت و مفلوج و پُر ریش روزگار را بر سر بازار برده. قاه‌‌قاه گریانده و های‌های خندانده.

امروز فضای مجازی همان نقش را به عهده دارد. اندک زمانی از انتشار فرمایش‌های آن‌چنانی حضرات نگذشته که فضای مجازی پر می‌شود از چندصد شوخی این‌چنینی. هرچه آن‌چنانی‌تر این‌چنینی‌تر! هرچه فرمایش‌های حضرات حرف‌مفت‌تر و مزخرف‌تر باشد شوخی‌ها هم خوشمزه‌تر و دلچسب‌تر و دل‌خُنک‌کن‌تر از آب درمی‌آید. دست به دست می‌شود و می‌چرخد و می‌رقصد.

ازمابهتران کار خود می‌کنند و مردم کار خود. آنها درد می‌پراکنند و مردم با شوخی زره می‌سازند. آنها تیرِ بی‌چند می‌اندازند و مردم از طعن و تسخر سپر می‌سازند و غم و شادی را هم‌چند می‌کنند. از فقر و نکبت و مصیبت لطیفه می‌سازند و با شوخی بر رنج مرهم می‌گذارند.

ما نیز مردمی هستیم. در سخت‌ترین و دلهره‌آورترین لحظه‌ها که زمانه در پی آزار ماست به دردهای خود می‌خندیم و جان به در می‌بریم. اما کدام خنده؟ «خنده‌های خون‌آلود» کدام خنده؟ «خندۀ تلخ من از گریه غم‌انگیزتر است» کدام خنده؟ «میان گریه می‌خندم» کدام خنده؟ «که یک چشمم همی‌خندد دگر چشمم همی‌گرید»

عاطفه طیه



جان آگه با #فرهیختگان

درگذشت دوست عزیز و صمیمی مان مرحوم استاد رحیم نیکبخت را به خانواده ایشان تسلیت عرض می کنم. نزدیک به دو دهه با ایشان آشنایی داشتم. فردی متواضع، اخلاقی و کوشا در علم و تحقیق بود. مردی وطن دوست، جستجوگر و در کمک به پژوهشگران بسیار فعال بود. تمام هم و غمش تلاش برای ثبت وضبط تاریخ معاصر بویژه تاریخ انقلاب بود. به ادبیات عاشورایی بویژه اشعار ترکی علاقه ویژه ای داشت و کانال مخصوصی برای آن ایجاد کرده بود.
درگذشت ایشان را به جمع دوستانش که همیشه با همدیگر بودند، همکارانش در مرکز اسناد و دیگر پژوهشگران حوزه تاریخ معاصر و تاریخ آذربایجان تسلیت عرض می کنم، و برای او مغفرت و رحمت الهی و برای بازماندگانش از خداوند متعال صبر و اجر خواهانم.
و اما این را هم بیفزایم که این نهایت ناجوانمردی است که در این شرایط پژوهشگری پنجاه ساله، همانند بسیاری از نورچشمان و عزیزان دیگر این مردم به سادگی و انبوهی از دست بروند. تاریخ سستی های صورت گرفته در این مسیر را نخواهد بخشید و آن را ضبط خواهد کرد.

رسول جعفریان
کتابخانه تخصصی اسلام و ایران


جان آگه با #فرهیختگان