پیشنهاد کاهش مناطق تهران به ۱۲ و کاهش سازمانهای شهرداری از ۴۰ به ۲۰
موضوع این مراسم تکریم آقای افشانی شهردار سابق تهران است که بدلیل قانون منع بکار گیری بازنشستگان، مدیریت شهری نتوانست از خدمات ایشان استفاده کند و البته پس از ایجاد تغییر و بی ثباتی در شهرداری، بسیاری از مدیران در بخش ورزشی، اجرایی، صداوسیما وسایر حوزه ها توانستند این قانون را دور بزنند و در پستهای خود باقی ماندند و تمایل شورای پنجم برای حفظ ثبات در مدیریت شهری به نتیجه نرسید.
دوره مسئولیت جناب آقای افشانی دقیقا ۶ ماه بود و ایشان در این مدت کوتاه که البته بیش از نیمی از آن نیز درگیر مسایل قانون جدید بود، توانست کارنامه روشنی از خود برجا بگذارد که مهمترین بخش آن، تکمیل بخشی از پروژه های نیمه تمام شهرداری بود.
ایشان با پرکاری و تلاش توانست در دوران کوتاه فعالیت خود کارنامه قابل قبولی ارائه دهد. اما زمانی که ما از محدودیت شرایط، منابع و زمان صحبت می کنیم، طبیعتا باید براساس اولویتها عمل کنیم، اولویتهایی که هر اندازه کمتر و دقیق تر تعیین شوند، بهتر به نتیجه می رسند، سوال اینجاست اولویتهای مدیریت شهری در حال حاضر چه موضوعاتی هستند.
کمیسیونهای تخصصی شورا می توانند به این سوال پاسخ دقیق تری بدهند اما نظر بنده برای پاسخ به این سوال، در کنار موضوعاتی نظیر پسماند، درآمد پایدار و بافت فرسوده، برای رسیدن به اولویتهای اصلی شهر وشهرداری اشاره به محورهای زیر اشاره می کنم:
محور نخست در در حوزه زیرساختهای شهری، تردیدی وجود ندارد که تکمیل و توسعه شبکه حمل ونقل عمومی، نخستین اولویت است، یکی از دلایل آن، وجود دو معضل اصلی شهر یعنی ترافیک و آلودگی هواست که تنها راه مقابله جدی با آن توسعه حمل ونقل عمومی و ایجاد مشوق برای استفاده بیشتر شهروندان از آن است،
دلیل دوم، سرمایه گذاری و توسعه زیرساختهای سیستم حمل ونقل است که هم اکنون در خطوط ۶ و ۷، عملیات سازه مترو تا حد نود درصد پیشرفت داشته وبا تامین تجهیزات ثابت ومتحرک در این خطوط و افزایش ناوگان سایر خطوط می توان ظرفیت حمل مسافر در شبکه مترو تهران را طی دو سال ونیم آینده دوبرابر کرد و به ۵ میلیون سفر در روز رساند که عملا تاثیر مشهودی در کاهش ترافیک وآلودگی هوا خواهد داشت، البته این هدف با اراده، پیگیری و اختصاص منابع به پروژه مترو ممکن است و معنای اولویت هم جز این نیست که مدیران شهرداری هر روز دغدغه پیشرفت پروژه مترو را داشته باشند.
در حوزه ساختار شهرداری نیز اصلاحات باید در اولویت باشد، در حال حاضر هزینه جاری اداره شهر تهران ماهانه حدود هزار میلیارد تومان است که با توجه به کسری بودجه و کمبود نقدینگی شهرداری، عمده منابع شهری صرف هزینه های جاری و نگهداشت شهر می شود که دو سوم این هزینه دستمزد است، اگر چابک سازی در پیکره شهرداری صورت نگیرد عملا این بدنه فربه، امکان تحرک و فعالیت را برای مدیریت شهری غیرممکن می کند، چابک سازی، اولویت درونی شهرداری است و براساس مطالعات بعمل آمده کاهش تعداد معاونین از 9 معاون به 5، تعداد مناطق از 22 به 12 منطقه و تعداد سازمان و شرکتهای وابسته به شهرداری از ۴۰ سازمان و شرکت به ۲۰ تا مطرح شده است.
این شیوه اصلاح ساختاری که اصطلاحا تعدیل از بالا گفته می شود هم بصورت بنیادین موجب چابکی ساختار می گردد وهم مقاومت کمتری را در بین کارکنان ایجاد می کند، چرا که بیشترین کاهش در حوزه مدیران ایجاد می شود، بطور نمونه هم اکنون بیش از یکصد پست مشاور در شهرداری وجود دارد که بخش قابل توجهی از آنان قابل کاهش است.اگر مدیریت شهری نتواند بسرعت وارد اصلاحات ساختاری شود این بوروکراسی مدیریت را می بلعد و او را درگیر روزمرگی و تلاش برای تامین هزینه های جاری می کند.
محور سوم اولویتهای شهرداری نیز اصلاحات فرایندی است، هم اکنون نارضایتی ، ابهامات و تخلفات زیادی در ارائه خدمت به شهروندان و انجام فعالیتها در شهرداری وجود دارد که با سه اصل شفاف سازی، تسریع و یکسان سازی می توان این نارضایتی ها و ابهامات را کاهش داد. این موضوع بخصوص در حوزه شهرسازی و صدور مجوز و همچنین معاملات شهرداری وجود دارد و انتظار جدی شهروندان ایجاد تحول در عملکرد شهرداری در این حوزه است.
ما باید به این موضوع توجه کنیم که بیش از یک سوم دوران مسئولیت شورای پنجم سپری شده است و کمتر از ۳۰ ماه تا انتخابات دوره ششم باقی مانده و برداشت افکار عمومی آن است که تحولی که در مدیریت شهری مورد انتظار بود تحقق نیافته است.
گرچه ما می توانیم دلایل مختلفی از جمله تغییرات ناخواسته در شهردار، بدهی های گذشته، رکود و مشکلات را عنوان کنیم اما شهروندان از ما خروجی می خواهند و به قول جناب آقای رسولی ، برآیند کلی عملکرد شهرداری در این مدت ادامه راه دوره قبل بوده وتحول چشمگیری مشاهده نشده است.
سخنرانی مهندس هاشمی در نشست فصلی مدیران شهرداری تهران اول دی۹۷
#فرهیختگان
موضوع این مراسم تکریم آقای افشانی شهردار سابق تهران است که بدلیل قانون منع بکار گیری بازنشستگان، مدیریت شهری نتوانست از خدمات ایشان استفاده کند و البته پس از ایجاد تغییر و بی ثباتی در شهرداری، بسیاری از مدیران در بخش ورزشی، اجرایی، صداوسیما وسایر حوزه ها توانستند این قانون را دور بزنند و در پستهای خود باقی ماندند و تمایل شورای پنجم برای حفظ ثبات در مدیریت شهری به نتیجه نرسید.
دوره مسئولیت جناب آقای افشانی دقیقا ۶ ماه بود و ایشان در این مدت کوتاه که البته بیش از نیمی از آن نیز درگیر مسایل قانون جدید بود، توانست کارنامه روشنی از خود برجا بگذارد که مهمترین بخش آن، تکمیل بخشی از پروژه های نیمه تمام شهرداری بود.
ایشان با پرکاری و تلاش توانست در دوران کوتاه فعالیت خود کارنامه قابل قبولی ارائه دهد. اما زمانی که ما از محدودیت شرایط، منابع و زمان صحبت می کنیم، طبیعتا باید براساس اولویتها عمل کنیم، اولویتهایی که هر اندازه کمتر و دقیق تر تعیین شوند، بهتر به نتیجه می رسند، سوال اینجاست اولویتهای مدیریت شهری در حال حاضر چه موضوعاتی هستند.
کمیسیونهای تخصصی شورا می توانند به این سوال پاسخ دقیق تری بدهند اما نظر بنده برای پاسخ به این سوال، در کنار موضوعاتی نظیر پسماند، درآمد پایدار و بافت فرسوده، برای رسیدن به اولویتهای اصلی شهر وشهرداری اشاره به محورهای زیر اشاره می کنم:
محور نخست در در حوزه زیرساختهای شهری، تردیدی وجود ندارد که تکمیل و توسعه شبکه حمل ونقل عمومی، نخستین اولویت است، یکی از دلایل آن، وجود دو معضل اصلی شهر یعنی ترافیک و آلودگی هواست که تنها راه مقابله جدی با آن توسعه حمل ونقل عمومی و ایجاد مشوق برای استفاده بیشتر شهروندان از آن است،
دلیل دوم، سرمایه گذاری و توسعه زیرساختهای سیستم حمل ونقل است که هم اکنون در خطوط ۶ و ۷، عملیات سازه مترو تا حد نود درصد پیشرفت داشته وبا تامین تجهیزات ثابت ومتحرک در این خطوط و افزایش ناوگان سایر خطوط می توان ظرفیت حمل مسافر در شبکه مترو تهران را طی دو سال ونیم آینده دوبرابر کرد و به ۵ میلیون سفر در روز رساند که عملا تاثیر مشهودی در کاهش ترافیک وآلودگی هوا خواهد داشت، البته این هدف با اراده، پیگیری و اختصاص منابع به پروژه مترو ممکن است و معنای اولویت هم جز این نیست که مدیران شهرداری هر روز دغدغه پیشرفت پروژه مترو را داشته باشند.
در حوزه ساختار شهرداری نیز اصلاحات باید در اولویت باشد، در حال حاضر هزینه جاری اداره شهر تهران ماهانه حدود هزار میلیارد تومان است که با توجه به کسری بودجه و کمبود نقدینگی شهرداری، عمده منابع شهری صرف هزینه های جاری و نگهداشت شهر می شود که دو سوم این هزینه دستمزد است، اگر چابک سازی در پیکره شهرداری صورت نگیرد عملا این بدنه فربه، امکان تحرک و فعالیت را برای مدیریت شهری غیرممکن می کند، چابک سازی، اولویت درونی شهرداری است و براساس مطالعات بعمل آمده کاهش تعداد معاونین از 9 معاون به 5، تعداد مناطق از 22 به 12 منطقه و تعداد سازمان و شرکتهای وابسته به شهرداری از ۴۰ سازمان و شرکت به ۲۰ تا مطرح شده است.
این شیوه اصلاح ساختاری که اصطلاحا تعدیل از بالا گفته می شود هم بصورت بنیادین موجب چابکی ساختار می گردد وهم مقاومت کمتری را در بین کارکنان ایجاد می کند، چرا که بیشترین کاهش در حوزه مدیران ایجاد می شود، بطور نمونه هم اکنون بیش از یکصد پست مشاور در شهرداری وجود دارد که بخش قابل توجهی از آنان قابل کاهش است.اگر مدیریت شهری نتواند بسرعت وارد اصلاحات ساختاری شود این بوروکراسی مدیریت را می بلعد و او را درگیر روزمرگی و تلاش برای تامین هزینه های جاری می کند.
محور سوم اولویتهای شهرداری نیز اصلاحات فرایندی است، هم اکنون نارضایتی ، ابهامات و تخلفات زیادی در ارائه خدمت به شهروندان و انجام فعالیتها در شهرداری وجود دارد که با سه اصل شفاف سازی، تسریع و یکسان سازی می توان این نارضایتی ها و ابهامات را کاهش داد. این موضوع بخصوص در حوزه شهرسازی و صدور مجوز و همچنین معاملات شهرداری وجود دارد و انتظار جدی شهروندان ایجاد تحول در عملکرد شهرداری در این حوزه است.
ما باید به این موضوع توجه کنیم که بیش از یک سوم دوران مسئولیت شورای پنجم سپری شده است و کمتر از ۳۰ ماه تا انتخابات دوره ششم باقی مانده و برداشت افکار عمومی آن است که تحولی که در مدیریت شهری مورد انتظار بود تحقق نیافته است.
گرچه ما می توانیم دلایل مختلفی از جمله تغییرات ناخواسته در شهردار، بدهی های گذشته، رکود و مشکلات را عنوان کنیم اما شهروندان از ما خروجی می خواهند و به قول جناب آقای رسولی ، برآیند کلی عملکرد شهرداری در این مدت ادامه راه دوره قبل بوده وتحول چشمگیری مشاهده نشده است.
سخنرانی مهندس هاشمی در نشست فصلی مدیران شهرداری تهران اول دی۹۷
#فرهیختگان
از قضا اکثریت ملت ایران در مقام صاحب خانه از اقلیت حاکم مهمان هم همین انتظار را دارند که توقعات گزاف و زورگویی را کنار گذاشته، قدرت را به مردم سپرده و خود را با خواست‌های مردم هماهنگ کنند !
#فرهیختگان در عصر عسرت
#فرهیختگان در عصر عسرت
کوهی که موش زایید
رضا نساجی
در فیلم "شبح جنگجو" (کاگه‌موشا) ساخته‌ی کوروساوا، شعار شینگن این است: "کوه تکان نمی‌خورد." قدرت نمادین شینگن در پنهان ماندن قدرت واقعی اوست؛ اگر کاری کند تا قدرتش را به رخ بکشد، این خطر وجود دارد که ضربه‌ای متقابل ضعف‌های او را نمایان کند و هیمنه‌اش فرو ریزد. پس حرکتی از خود نشان نمی‌دهد تا دیگران ناتوان از ارزیابی قدرت واقعی او مجبور به اتخاد استراتژی مشابه شوند. این چکیده‌ی فلسفه‌ی محافظه‌گرایی است و چه بسا، محافظه‌کاری.
نیروهای سنتی محافظه‌کار در طول ده‌ها و سده‌ها چنین سیاستی را در پیش گرفته‌اند تا هم خود را حفظ کنند و هم قدرت پنهانی از خود نشان دهند که دیگران را به احترام و تسلیم وادارد. تعادل قوا در جوامع سنتی با تداوم آرایش سیاسی موجود، این‌چنین تحکیم می‌یابد، نه با تغییرات اساسی که مستلزم تحولات اجتماعی نیز هست.
https://telegra.ph/Mouse-08-08
جان آگه با #فرهیختگان
رضا نساجی
در فیلم "شبح جنگجو" (کاگه‌موشا) ساخته‌ی کوروساوا، شعار شینگن این است: "کوه تکان نمی‌خورد." قدرت نمادین شینگن در پنهان ماندن قدرت واقعی اوست؛ اگر کاری کند تا قدرتش را به رخ بکشد، این خطر وجود دارد که ضربه‌ای متقابل ضعف‌های او را نمایان کند و هیمنه‌اش فرو ریزد. پس حرکتی از خود نشان نمی‌دهد تا دیگران ناتوان از ارزیابی قدرت واقعی او مجبور به اتخاد استراتژی مشابه شوند. این چکیده‌ی فلسفه‌ی محافظه‌گرایی است و چه بسا، محافظه‌کاری.
نیروهای سنتی محافظه‌کار در طول ده‌ها و سده‌ها چنین سیاستی را در پیش گرفته‌اند تا هم خود را حفظ کنند و هم قدرت پنهانی از خود نشان دهند که دیگران را به احترام و تسلیم وادارد. تعادل قوا در جوامع سنتی با تداوم آرایش سیاسی موجود، این‌چنین تحکیم می‌یابد، نه با تغییرات اساسی که مستلزم تحولات اجتماعی نیز هست.
https://telegra.ph/Mouse-08-08
جان آگه با #فرهیختگان
Telegraph
Mouse
کوهی که موش زایید در فیلم "شبح جنگجو" (کاگه‌موشا) ساخته‌ی کوروساوا، شعار شینگن این است: "کوه تکان نمی‌خورد." قدرت نمادین شینگن در پنهان ماندن قدرت واقعی اوست؛ اگر کاری کند تا قدرتش را به رخ بکشد، این خطر وجود دارد که ضربه‌ای متقابل ضعف‌های او را نمایان کند…
نگاهی به منابع عظیم و اختیارات وسیع شهردار تهران، سنگر تازه اصولگرایان برای آینده‌ای هولناک
🔸۵۲ هزار میلیارد تومان بودجه از درآمدهای شهری، ۶۷ هزار نفر پرسنل در حوزه‌های اجتماعی و فرهنگی، فنی و عمران، خدمات شهری، معماری و شهرسازی و اقتصادی و مالی شهر
🔹مالکیتِ مجموعه‌های ورزشی چندمنظوره، فرهنگسراها، سراهای محله، زمینهای چمن، بوستان‌ها، پارک‌های محله‌ای و ... که ارزش ریالی آن هیچ‌وقت به دقت مشخص نشده است.
🔸کنترل نظام حمل و نقل عمومی و دسترسی به نظام رفت و آمد در شهر شامل مترو، اتوبوسرانیِ شهری، BRT، تاکسیرانی، دسترسی عملکردی و قدرت اداره شهر به تفکیک ۲۲ منطقه، ۱۲۳ ناحیه و ۳۵۳ محله با نیروی ستادی مستقر و ساختمان، اختیار اداره فضای عمومی شهر اعم از پیاده‌روها، خیابان‌ها
اختیار کاربری زمینهای شهری، تصویب پهنه‌های تجاری، مسکونی، سبز و ...
اختیار ساخت و ساز از طریق صدور مجوز
#فرهیختگان درکنار شهروندان تهرانی و رویاروی سونامی عظیم رانت و فرصت برای نورسیدگان شورای شهر و شهردار بدنام و نامربوط آن علیرضا زاکانی !
🔸۵۲ هزار میلیارد تومان بودجه از درآمدهای شهری، ۶۷ هزار نفر پرسنل در حوزه‌های اجتماعی و فرهنگی، فنی و عمران، خدمات شهری، معماری و شهرسازی و اقتصادی و مالی شهر
🔹مالکیتِ مجموعه‌های ورزشی چندمنظوره، فرهنگسراها، سراهای محله، زمینهای چمن، بوستان‌ها، پارک‌های محله‌ای و ... که ارزش ریالی آن هیچ‌وقت به دقت مشخص نشده است.
🔸کنترل نظام حمل و نقل عمومی و دسترسی به نظام رفت و آمد در شهر شامل مترو، اتوبوسرانیِ شهری، BRT، تاکسیرانی، دسترسی عملکردی و قدرت اداره شهر به تفکیک ۲۲ منطقه، ۱۲۳ ناحیه و ۳۵۳ محله با نیروی ستادی مستقر و ساختمان، اختیار اداره فضای عمومی شهر اعم از پیاده‌روها، خیابان‌ها
اختیار کاربری زمینهای شهری، تصویب پهنه‌های تجاری، مسکونی، سبز و ...
اختیار ساخت و ساز از طریق صدور مجوز
#فرهیختگان درکنار شهروندان تهرانی و رویاروی سونامی عظیم رانت و فرصت برای نورسیدگان شورای شهر و شهردار بدنام و نامربوط آن علیرضا زاکانی !
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
خوشبختانه فلسفه امروزه خیلی طرفدار دارد اما خوب خوانده نمی‌شود. ترجمه کتاب یک فیلسوف غربی را می‌خوانند بعد می‌گویند که بله من فلسفه غرب را بلدم! فلسفه غرب یک دریای بیکرانه است. باید تحلیل شود که (مثلا) چرا ویتگنشتاین فلسفه تحلیلی می‌گوید. متاسفانه حوصله کتاب خواندن وجود ندارد.
#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
این روزها خود خبرنگاری هم در بحران است
هادی خانیکی، استاد ارتباطات:
🔹اگر چه به دلیل تنگناها و بحران‌های مختلفی که در زمینه‌های اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی، جامعه ما با آن روبه روست، نیازمند روزنامه‌نگاری در بحران هستیم، اما این روزها خود روزنامه‌نگاری و به تبع خبرنگاری هم در بحران است؛ در این شرایط ما نیازمند بازتعریف موقعیت خبرنگاری هستیم
جان آگه با #فرهیختگان
هادی خانیکی، استاد ارتباطات:
🔹اگر چه به دلیل تنگناها و بحران‌های مختلفی که در زمینه‌های اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی، جامعه ما با آن روبه روست، نیازمند روزنامه‌نگاری در بحران هستیم، اما این روزها خود روزنامه‌نگاری و به تبع خبرنگاری هم در بحران است؛ در این شرایط ما نیازمند بازتعریف موقعیت خبرنگاری هستیم
جان آگه با #فرهیختگان
فقیه و عالم برجسته‌ای که از همسرش کتک میخورد
شیخ جعفر کاشف‌الغطاء از بزرگترین علمای شیعه در قرن ۱۳ هجری بود که شایعه شده بود از همسرش کتک میخورد!
وقتی از او دراین باره پرسیدند گفت: "بله، عرب است، قدرتمند هم هست، قوی‌البنیه هم هست، گاهی که عصبانی می‌شود، حسابی مرا می‌زند. من هم زورم به او نمی‌رسد!"
وقتی پرسیدند چرا طلاقش نمیدهی گفت گفت: "این زن در این خانه برای من از اعظم نعمتهای خداست چون وقتی بیرون می‌آیم و در صحن امیرالمومنین می‌ایستم و تمام صحن، پشت سر من نماز می‌خوانند، مردم در برابر من تعظیم می‌کنند. گاهی در برابر این مقاماتی که خدا به من داده، یک ذرّه هوا مرا برمی‌دارد. همان وقت می‌آیم در خانه کتک می‌خورم، هوایم بیرون می‌رود! این چوب الهی است، این باید باشد!"
به نقل از کتاب نفس از شیخ حسین انصاریان
#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
شیخ جعفر کاشف‌الغطاء از بزرگترین علمای شیعه در قرن ۱۳ هجری بود که شایعه شده بود از همسرش کتک میخورد!
وقتی از او دراین باره پرسیدند گفت: "بله، عرب است، قدرتمند هم هست، قوی‌البنیه هم هست، گاهی که عصبانی می‌شود، حسابی مرا می‌زند. من هم زورم به او نمی‌رسد!"
وقتی پرسیدند چرا طلاقش نمیدهی گفت گفت: "این زن در این خانه برای من از اعظم نعمتهای خداست چون وقتی بیرون می‌آیم و در صحن امیرالمومنین می‌ایستم و تمام صحن، پشت سر من نماز می‌خوانند، مردم در برابر من تعظیم می‌کنند. گاهی در برابر این مقاماتی که خدا به من داده، یک ذرّه هوا مرا برمی‌دارد. همان وقت می‌آیم در خانه کتک می‌خورم، هوایم بیرون می‌رود! این چوب الهی است، این باید باشد!"
به نقل از کتاب نفس از شیخ حسین انصاریان
#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
در جستجوی سازگاری اقتصاد و دین
محمدحسین مصلایی
چندی پیش گروهی از استادان حوزه و دانشگاه نامه‌ای به ابراهیم رئیسی نوشته و بار دیگر از «اقتصاد اسلامی» و راهکارهای نیل به این آرمان سخن گفته‌اند.
سخن گفتن از نسبت میان دین و اقتصاد پیشینه طولانی دارد. سابقه خوار شمردن تجارت و بازرگانی از لحاظ اخلاقی به منزله خصمی در مقابل فضیلت‌طلبی، به ریشه‌های کلاسیک تفکر غربی می‌رسد و در میان انواع تجارت، آنکه بیشتر از همه مورد سوءظن قرار داشت درآوردن پول از خود پول بود؛ وام دادن پول به قصد کسب بهره که آن را «رباخواری» خوانده‌اند. رباخواری را ارسطو شماتت‌بار می‌دانست و به نظر متألهان مسیحی نیز عملی گناهکارانه بود. در آیه‌ای از فصل بیست و سوم کتاب تثنیه تورات، یهودیان از دادن وام با بهره به یکدیگر منع شده‌اند. البته آزادند که به غیر یهودیان وام دهند:
«شما می‌توانید به بیگانگان وام بهره‌دار دهید، اما به برادرانتان نمی‌توانید».
تعیین مصداق امروزی برای بیگانه و برادر از مسائل مناقشه‌برانگیز در بین متألهان مسیحی و یهودی تبدیل شد. متألهان مسیحی شمول مصادیق برادر را به همه انسان‌ها گسترش دادند و رباخواری را قاطعانه ممنوع اعلام کردند. اما در شرایطی که کارکرد اقتصادی وام‌دهی برای گسترش اقتصاد اروپا ضرورت داشت، کلیسا با باز گذاشتن دست یهودیان برای ورود به این فعالیت ممنوعه اقتصادی بر این معضل فائق آمد. چنین بود که پیوندی بین وام دادن پول و قوم یهود شکل گرفت.
در اسلام نیز تمامی فرقه‌های مختلف اسلامی بر ممنوعیت اصل رباخواری اتفاق نظر داشته باشند. قاطع‌ترین شکل تحریم ربا را می‌توان در آیه ۲۷۵ سوره بقره یافت.
اکنون که قوانین اسلام مبنای قانون‌گذاری در برخی کشورها قرار گرفته است، مسأله حرمت ربا در اقتصاد سیاسی اسلام اهمیت نظری و عملی چشمگیری یافته است. یکی از کسانی که به این چالش پرداخته، دکتر محمدعلی همایون کاتوزیان است که در مقاله «ربا و بهره در اقتصاد سیاسی اسلام» بررسی مختصر ولی جامعی از این موضوع ارائه می‌دهد. او در مقام یک جامعه‌شناس یا تاریخ‌دان ِ غیر مسلمان به بررسی این موضوع نمی‌پردازد، بلکه می‌کوشد با به کار بستن تحلیلی اجتماعی، تاریخی و اقتصادی به بررسی این موضوع به شیوه‌ای که با اصول اساسی آموزه اسلام تناقض نداشته باشد بپردازد.
او در بخشی از این مقاله نشان می‌دهد که این قانون فراتر از نیت‌های شارع به کار بسته شده و کاربست اسلامی صحیح آن شامل بسیاری از موارد وام‌گیری و وام‌دهی که امروز مشکل‌ساز شده نمی‌شود.
کاتوزیان پس از تقریر قانون تحریم ربا در اسلام، برخی تفسیرهای تاریخی و جامعه‌شناختی را برمی‌شمرد و دلایلی ذکر می‌کند که چرا آنها قانع‌کننده نیستند. سپس از نسبت ربا، پول و تورم سخن می‌گوید. او در این بخش ربا و بهره را یکی می‌گیرد و بر این اساس، بهره گرفتن از هر وامی را ممنوع می‌داند مگر آنکه نرخ بهره بیش از نرخ تورم نباشد. اما در اصلی‌ترین بخش مقاله می‌کوشد با استناد مستقیم به متن و عبارات قرآنی، معنای ربا را روشن سازد و این فرض را بررسی کند که هنگامی که تورم و یا رکودی وجود ندارد آیا باز هم ربا و بهره یکی است یا نه. با تاکید بر آیه‌های ۲۷۳ تا ۲۷۵ بقره که موکدترین شکل تحریم ربا در قرآن است چنین نتیجه می‌گیرد که ربا گرفتن دربرابر وام‌هایی که به تهیدستان برای مصارف اساسی آنان پرداخت می‌شود در هر زمان و مکانی ممنوع است.
او به نحوه بیان آیه تحریم ربا اشاره کرده از اکل و خوردن ربا سخن می‌گوید، و نه دریافت و کسب آن. از نظر او احتمالاً تنها دلالت آیه به غذاست و دشوار می‌توان چیزهای دیگری را هم شامل آن کرد. پس منظور از ربای حرام، اجاره‌های دریافتی از بابت وام‌هایی است که برای تأمین اسباب عادی زندگی به نیازمندان پرداخت می‌شود و به کلی متفاوت از چیزی است که بخش اعظم وام‌های اعطایی و دریافتی در جوامع مدرن را شامل می‌شود. وی همچنین پیامدهای اجتماعی منع دریافت بهره را برمی‌شمارد که اگر تحریم ربا شامل فعالیت‌های تجاری نیز باشد، در تعارض با عدالت اجتماعی اسلام قرار می‌گیرد.
این مقاله کاتوزیان سال ۱۳۶۰ منتشر شد، ولی او نخستین مسلمانی نبود که می‌کوشید چنین سازگاری میان متن قرآن و قواعد جدید اقتصاد برقرار کند. در اوایل قرن بیستم محمد رشید رضا؛ مفسر و متفکر مصری کوشید چنین دوگانه‌ای از ربا ارائه دهد تا بانکداری مدرن را با قواعد اسلامی سازگار کند.
بعدها در ایران آیت‌الله محمدهادی معرفت در سال ۷۴ (شماره ۵ مجله نقد و نظر، ص۲۹) ربای بانکی را نیاز ضروری اقتصاد کنونی جهان دانست و میان آن با ربای مرسوم در دنیای سنت تفاوت گذاشت. اما آیت‌الله یوسف صانعی از سال ۷۵ با طرح «ربای استنتاجی و تولیدی» به عنوان مشهورترین چهره حوزوی مدافع این‌گونه ربا در برابر اغلب فقهای شیعه قرار گرفت.
جان آگه با #فرهیختگان
محمدحسین مصلایی
چندی پیش گروهی از استادان حوزه و دانشگاه نامه‌ای به ابراهیم رئیسی نوشته و بار دیگر از «اقتصاد اسلامی» و راهکارهای نیل به این آرمان سخن گفته‌اند.
سخن گفتن از نسبت میان دین و اقتصاد پیشینه طولانی دارد. سابقه خوار شمردن تجارت و بازرگانی از لحاظ اخلاقی به منزله خصمی در مقابل فضیلت‌طلبی، به ریشه‌های کلاسیک تفکر غربی می‌رسد و در میان انواع تجارت، آنکه بیشتر از همه مورد سوءظن قرار داشت درآوردن پول از خود پول بود؛ وام دادن پول به قصد کسب بهره که آن را «رباخواری» خوانده‌اند. رباخواری را ارسطو شماتت‌بار می‌دانست و به نظر متألهان مسیحی نیز عملی گناهکارانه بود. در آیه‌ای از فصل بیست و سوم کتاب تثنیه تورات، یهودیان از دادن وام با بهره به یکدیگر منع شده‌اند. البته آزادند که به غیر یهودیان وام دهند:
«شما می‌توانید به بیگانگان وام بهره‌دار دهید، اما به برادرانتان نمی‌توانید».
تعیین مصداق امروزی برای بیگانه و برادر از مسائل مناقشه‌برانگیز در بین متألهان مسیحی و یهودی تبدیل شد. متألهان مسیحی شمول مصادیق برادر را به همه انسان‌ها گسترش دادند و رباخواری را قاطعانه ممنوع اعلام کردند. اما در شرایطی که کارکرد اقتصادی وام‌دهی برای گسترش اقتصاد اروپا ضرورت داشت، کلیسا با باز گذاشتن دست یهودیان برای ورود به این فعالیت ممنوعه اقتصادی بر این معضل فائق آمد. چنین بود که پیوندی بین وام دادن پول و قوم یهود شکل گرفت.
در اسلام نیز تمامی فرقه‌های مختلف اسلامی بر ممنوعیت اصل رباخواری اتفاق نظر داشته باشند. قاطع‌ترین شکل تحریم ربا را می‌توان در آیه ۲۷۵ سوره بقره یافت.
اکنون که قوانین اسلام مبنای قانون‌گذاری در برخی کشورها قرار گرفته است، مسأله حرمت ربا در اقتصاد سیاسی اسلام اهمیت نظری و عملی چشمگیری یافته است. یکی از کسانی که به این چالش پرداخته، دکتر محمدعلی همایون کاتوزیان است که در مقاله «ربا و بهره در اقتصاد سیاسی اسلام» بررسی مختصر ولی جامعی از این موضوع ارائه می‌دهد. او در مقام یک جامعه‌شناس یا تاریخ‌دان ِ غیر مسلمان به بررسی این موضوع نمی‌پردازد، بلکه می‌کوشد با به کار بستن تحلیلی اجتماعی، تاریخی و اقتصادی به بررسی این موضوع به شیوه‌ای که با اصول اساسی آموزه اسلام تناقض نداشته باشد بپردازد.
او در بخشی از این مقاله نشان می‌دهد که این قانون فراتر از نیت‌های شارع به کار بسته شده و کاربست اسلامی صحیح آن شامل بسیاری از موارد وام‌گیری و وام‌دهی که امروز مشکل‌ساز شده نمی‌شود.
کاتوزیان پس از تقریر قانون تحریم ربا در اسلام، برخی تفسیرهای تاریخی و جامعه‌شناختی را برمی‌شمرد و دلایلی ذکر می‌کند که چرا آنها قانع‌کننده نیستند. سپس از نسبت ربا، پول و تورم سخن می‌گوید. او در این بخش ربا و بهره را یکی می‌گیرد و بر این اساس، بهره گرفتن از هر وامی را ممنوع می‌داند مگر آنکه نرخ بهره بیش از نرخ تورم نباشد. اما در اصلی‌ترین بخش مقاله می‌کوشد با استناد مستقیم به متن و عبارات قرآنی، معنای ربا را روشن سازد و این فرض را بررسی کند که هنگامی که تورم و یا رکودی وجود ندارد آیا باز هم ربا و بهره یکی است یا نه. با تاکید بر آیه‌های ۲۷۳ تا ۲۷۵ بقره که موکدترین شکل تحریم ربا در قرآن است چنین نتیجه می‌گیرد که ربا گرفتن دربرابر وام‌هایی که به تهیدستان برای مصارف اساسی آنان پرداخت می‌شود در هر زمان و مکانی ممنوع است.
او به نحوه بیان آیه تحریم ربا اشاره کرده از اکل و خوردن ربا سخن می‌گوید، و نه دریافت و کسب آن. از نظر او احتمالاً تنها دلالت آیه به غذاست و دشوار می‌توان چیزهای دیگری را هم شامل آن کرد. پس منظور از ربای حرام، اجاره‌های دریافتی از بابت وام‌هایی است که برای تأمین اسباب عادی زندگی به نیازمندان پرداخت می‌شود و به کلی متفاوت از چیزی است که بخش اعظم وام‌های اعطایی و دریافتی در جوامع مدرن را شامل می‌شود. وی همچنین پیامدهای اجتماعی منع دریافت بهره را برمی‌شمارد که اگر تحریم ربا شامل فعالیت‌های تجاری نیز باشد، در تعارض با عدالت اجتماعی اسلام قرار می‌گیرد.
این مقاله کاتوزیان سال ۱۳۶۰ منتشر شد، ولی او نخستین مسلمانی نبود که می‌کوشید چنین سازگاری میان متن قرآن و قواعد جدید اقتصاد برقرار کند. در اوایل قرن بیستم محمد رشید رضا؛ مفسر و متفکر مصری کوشید چنین دوگانه‌ای از ربا ارائه دهد تا بانکداری مدرن را با قواعد اسلامی سازگار کند.
بعدها در ایران آیت‌الله محمدهادی معرفت در سال ۷۴ (شماره ۵ مجله نقد و نظر، ص۲۹) ربای بانکی را نیاز ضروری اقتصاد کنونی جهان دانست و میان آن با ربای مرسوم در دنیای سنت تفاوت گذاشت. اما آیت‌الله یوسف صانعی از سال ۷۵ با طرح «ربای استنتاجی و تولیدی» به عنوان مشهورترین چهره حوزوی مدافع این‌گونه ربا در برابر اغلب فقهای شیعه قرار گرفت.
جان آگه با #فرهیختگان
👍1
ترکیب کابینۀ رئیسی اهمیت دارد؟
احمد زيدآبادی
در آستانۀ معرفی کابینۀ سید ابراهیم رئیسی به مجلس، حدس و گمان‌ها و اظهار نگرانی‌ها در این باره از طرف کنشگران سیاسی بالا گرفته است.
حتی برخی تحریم کنندگان انتخابات نیز نسبت به ترکیب کابینۀ رئیسی دغدغه‌مند و حساس شده‌اند در حالی که قاعدتاً این موضوع نباید برایشان محل نگرانی و اعتنا باشد.
روشن است که اغلب اعضای کابینۀ رئیسی از میان اصولگرایانی انتخاب خواهند شد که هر کدام به مراتبی در تندروی‌ها و ندانم‌کاری‌های دهه‌های اخیر سهیم بوده‌اند. بنابراین، انتظار اینکه ابراهیم رئیسی همکاران خود را از بین نیروهای ناشناخته یا کارشناسان حرفه‌ای و غیر سیاسی و یا افراد مشهور به میانه‌روی انتخاب کند، از اساس عبث است.
به نظر من اما ترکیب کابینه اصلاً مهم نیست. مهم این است که تندروی و ندانم‌کاری به انتهای راه خود رسیده است و دولت تازه برای هر حدی از موفقیت در حل مشکلات و جلب رضایت و اعتماد اقشار ناراضی، نیاز به تغییر رویکرد اساسی در شیوۀ زمامداری جریان اصولگرا دارد.
اگر این تغییر رویکرد که به نوبۀ خود نیازمند تصمیمی اجماعی و قاطع درسطح ارکان اصلی نظام است، صورت عملی به خود گیرد از ورود تندروها به کابنیه نباید هراسید. در آن وضعیت حتی به نظر من هر چه وزراء تندروتر باشند بهتر است چرا که اساساً همین قبیل افراد باید تحت فشار انبوه مشکلات یا از اوهام خود خارج شده و راه اصلاح و واقع‌بینی در پیش گیرند و یا اینکه از چرخۀ قدرت کنار روند.
اما اگر تغییر رویکردی در میان نباشد، انباشت کابینه از خوش‌فکرترین و عاقل‌ترین و متخصص‌ترین و دمکرات‌ترین چهره‌های عالم نیز کمکی به بهبود وضع کشور نخواهد کرد.
پس به جای نگرانی نسبت به ترکیب کابینه باید نگران تغییر یا عدم تغییر رویکرد نظام سیاسی کشور در موضوع زمامداری بود.
#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست
احمد زيدآبادی
در آستانۀ معرفی کابینۀ سید ابراهیم رئیسی به مجلس، حدس و گمان‌ها و اظهار نگرانی‌ها در این باره از طرف کنشگران سیاسی بالا گرفته است.
حتی برخی تحریم کنندگان انتخابات نیز نسبت به ترکیب کابینۀ رئیسی دغدغه‌مند و حساس شده‌اند در حالی که قاعدتاً این موضوع نباید برایشان محل نگرانی و اعتنا باشد.
روشن است که اغلب اعضای کابینۀ رئیسی از میان اصولگرایانی انتخاب خواهند شد که هر کدام به مراتبی در تندروی‌ها و ندانم‌کاری‌های دهه‌های اخیر سهیم بوده‌اند. بنابراین، انتظار اینکه ابراهیم رئیسی همکاران خود را از بین نیروهای ناشناخته یا کارشناسان حرفه‌ای و غیر سیاسی و یا افراد مشهور به میانه‌روی انتخاب کند، از اساس عبث است.
به نظر من اما ترکیب کابینه اصلاً مهم نیست. مهم این است که تندروی و ندانم‌کاری به انتهای راه خود رسیده است و دولت تازه برای هر حدی از موفقیت در حل مشکلات و جلب رضایت و اعتماد اقشار ناراضی، نیاز به تغییر رویکرد اساسی در شیوۀ زمامداری جریان اصولگرا دارد.
اگر این تغییر رویکرد که به نوبۀ خود نیازمند تصمیمی اجماعی و قاطع درسطح ارکان اصلی نظام است، صورت عملی به خود گیرد از ورود تندروها به کابنیه نباید هراسید. در آن وضعیت حتی به نظر من هر چه وزراء تندروتر باشند بهتر است چرا که اساساً همین قبیل افراد باید تحت فشار انبوه مشکلات یا از اوهام خود خارج شده و راه اصلاح و واقع‌بینی در پیش گیرند و یا اینکه از چرخۀ قدرت کنار روند.
اما اگر تغییر رویکردی در میان نباشد، انباشت کابینه از خوش‌فکرترین و عاقل‌ترین و متخصص‌ترین و دمکرات‌ترین چهره‌های عالم نیز کمکی به بهبود وضع کشور نخواهد کرد.
پس به جای نگرانی نسبت به ترکیب کابینه باید نگران تغییر یا عدم تغییر رویکرد نظام سیاسی کشور در موضوع زمامداری بود.
#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست
Forwarded from ماسک
🔴 سخنی با مسوولان سازمان تبلیغات اسلامی و هیات‌های عزاداری محرم
🔴 در آستانه ماه محرم، کشور با وخیم‌ترین سونامی کرونا روبرو است. آمار مرگ از ۵۰۰ نفر در روز فراتر رفته و این تازه فقط تعداد افرادی است که در بیمارستان و با نتیجه تست PCR مثبت جان می‌بازند. کرونای دلتا به مراتب از کرونای چین و انگلیس سرایت بیشتری دارد.
🔴 حضور متراکم جمعیت، به خصوص در فضای سرپوشیده، حتی با ماسک و کمتر از ظرفیت، باعث ابتلای ده ها هزار و مرگ هزاران نفر در ادامه موج پنجم کرونا خواهد شد.
🔴 به حرمت خون سیدالشهدا و به احترام شهدای سلامت، از شما درخواست می‌کنیم هیچ مراسمی را به هیچ عنوان در فضای مسقف برگزار نکنید. ریزقطرات حاوی ویروس به تدریج در فضای هیات متراکم می‌شود و به انتقال بیماری می‌انجامد.
🔴 در صورت برگزاری مراسم در فضای باز، حرکت و ازدحام جمعیت خطرناک است. لطفا از فاصله مناسب بین افراد و استفاده از ماسک اطمینان یابید.
mask.ir
@mask_aplication
🔴 در آستانه ماه محرم، کشور با وخیم‌ترین سونامی کرونا روبرو است. آمار مرگ از ۵۰۰ نفر در روز فراتر رفته و این تازه فقط تعداد افرادی است که در بیمارستان و با نتیجه تست PCR مثبت جان می‌بازند. کرونای دلتا به مراتب از کرونای چین و انگلیس سرایت بیشتری دارد.
🔴 حضور متراکم جمعیت، به خصوص در فضای سرپوشیده، حتی با ماسک و کمتر از ظرفیت، باعث ابتلای ده ها هزار و مرگ هزاران نفر در ادامه موج پنجم کرونا خواهد شد.
🔴 به حرمت خون سیدالشهدا و به احترام شهدای سلامت، از شما درخواست می‌کنیم هیچ مراسمی را به هیچ عنوان در فضای مسقف برگزار نکنید. ریزقطرات حاوی ویروس به تدریج در فضای هیات متراکم می‌شود و به انتقال بیماری می‌انجامد.
🔴 در صورت برگزاری مراسم در فضای باز، حرکت و ازدحام جمعیت خطرناک است. لطفا از فاصله مناسب بین افراد و استفاده از ماسک اطمینان یابید.
mask.ir
@mask_aplication
روشنفکریِ دینی امام معصوم ندارد!
حسین پور‌فرج
بقای روشنفکری‌دینی به معنای حرکت دائمی و بدون توقف آن است. این نحله امام دارد اما امام معصوم هرگز. علی‌شریعتی، مجتهدشبستری و عبدالکریم‌سروش هرکدام به نوعی امامانِ این نحله یعنی سرشاخهها و راهبران اصلی این جریان به حساب می‌آیند و حتّی می‌باید به آنها تفاخر ورزید؛ ایشان به وسع خود دِین بزرگی بر گردن دانشوران و دین‌داران این آب و خاک دارند و به نوعی به بسیاری از معضلات دینی ایشان پاسخ داده‌اند. امّا با این وجود این کلام به معنای پایان کار و بار روشنفکری‌دینی نیست. این جانبازی‌ها هرگز به این معنا نیست که روشنفکری‌دینی به کمال خود رسیده است و دیگر چیزی برای ارائه ندارد. این نحله تنها زمانی می‌تواند در اوج باقی بماند که هرگز دچار بیماری حجیت‌گرایی نشود و هرگز به پرستش امامان خود نپردازد. تنها با عبور از شریعتی، شبستری و سروش است که می‌توان به حرکت و حیات جریان روشنفکری‌دینی مطمئن بود و به متفکران بعدی آن امید و عنایت داشت. می‌توان آینده این نحله را نیز همچون امروز موفق و بالنده در نظر گرفت و با عکینک خوشبینی و افتخار به آن نظر افکند. این امامان در نحله مذکور هرگز بی‌خطا و عاری اشتباهات معرف‌شناسانه نیستند و هرگز تمام حقیقت در دستان آنها جای نگرفته است. آنها نیز همچون هر اندیشمند دیگری می‌توانند نقادی شوند و می‌تواند نظریات آنها مورد بازکاوی‌های فربه قرار گیرد. حقیقتاً در اینجا این مسئله می‌باید جدی گرفته شود که روشفکری‌دینی نمی‌باید نسبت به دیگران نگاه نقادانه داشته باشد امّا در مورد خود همه چیز را فراموش کند. روشنفکران‌دینی اوّل از همه می‌باید از خود آغاز کنند و سپس به دیگران بپردازند؛ و این تنها راه موفقت این نحله به حساب می‌آید.
نتیجتاً بت‌شکنی و خود-نقادی‌گری وظیفه هر روشنفکردینی‌ای‌ست. می‌باید با نهایت احترام به پیش‌کسوتان این نحله از تمامی آنها گذر نمود و به صرف وجود این بزگواران هیچیک از کلام آنان را وحی منزل ندانست. در این نحله فصل‌الخطاب و یا کلام مطلقی وجود ندارد و می‌توان اندیشه هر اندیشمندی را مورد نقادی قرار داد. چه به قول عبدالکریم سروش: «من روشنفکری را نوعی تفکر و تعقل می‌دانم آنهم تعقل نقادانه. من در نوشته‌های پیشین خودم چند مولفه برای روشنفکری ذکر کرده‌ام که یکی از آنها، بلکه مهمترین آنها، تفکر نقادانه است. به نظر من اگر شخص دینداری متفکر باشد و در مقام تفکر هم به نقد اهمیت بیشتری بدهد و راه و روش نقادی را هم بداند و به کار ببرد، او را می‌توان به درستی روشنفکر دینی نامید. همانطور که اگر یک فرد غیردیندار، متفکر باشد و در مقام تفکر، نقادی پیشه کند، او را هم می‌توان روشنفکر غیردینی نامید».
در پایان ذکر این نکته ضروری است: روشنفکری‌دینی همانگونه که در دوران پساشریعتی دوام آورد؛ در دوران پساشبستری و پساسروش نیز می‌تواند دوام بیآورد. روشنفکری‌دینی یک پروسه است که هرگز به پروژه‌های افراد تقلیل نمی‌یابد و همواره معنایی عمیق‌تر و کلان‌تر را با خود یدک می‌کشد. این نحله خواهانِ تلفیق و همزیستی سنتِ ستبر دینی با جهان و مواهب دنیای مدرن است و هرگز یکی را به نفع دیگری کنار نمی‌گذارد. نحله روشنفکری‌دینی هم دین و هم ارزش‌های مثبت آن را طلب می‌نماید و هم جهان و هم مواهب جهان‌شمول و بشری آن را. و لذا «توخود حدیث مفصل بخوان از این مجمل».
بخوانید:
درنگی در معنای روشنفکری دینی
جان آگه با #فرهیختگان
حسین پور‌فرج
بقای روشنفکری‌دینی به معنای حرکت دائمی و بدون توقف آن است. این نحله امام دارد اما امام معصوم هرگز. علی‌شریعتی، مجتهدشبستری و عبدالکریم‌سروش هرکدام به نوعی امامانِ این نحله یعنی سرشاخهها و راهبران اصلی این جریان به حساب می‌آیند و حتّی می‌باید به آنها تفاخر ورزید؛ ایشان به وسع خود دِین بزرگی بر گردن دانشوران و دین‌داران این آب و خاک دارند و به نوعی به بسیاری از معضلات دینی ایشان پاسخ داده‌اند. امّا با این وجود این کلام به معنای پایان کار و بار روشنفکری‌دینی نیست. این جانبازی‌ها هرگز به این معنا نیست که روشنفکری‌دینی به کمال خود رسیده است و دیگر چیزی برای ارائه ندارد. این نحله تنها زمانی می‌تواند در اوج باقی بماند که هرگز دچار بیماری حجیت‌گرایی نشود و هرگز به پرستش امامان خود نپردازد. تنها با عبور از شریعتی، شبستری و سروش است که می‌توان به حرکت و حیات جریان روشنفکری‌دینی مطمئن بود و به متفکران بعدی آن امید و عنایت داشت. می‌توان آینده این نحله را نیز همچون امروز موفق و بالنده در نظر گرفت و با عکینک خوشبینی و افتخار به آن نظر افکند. این امامان در نحله مذکور هرگز بی‌خطا و عاری اشتباهات معرف‌شناسانه نیستند و هرگز تمام حقیقت در دستان آنها جای نگرفته است. آنها نیز همچون هر اندیشمند دیگری می‌توانند نقادی شوند و می‌تواند نظریات آنها مورد بازکاوی‌های فربه قرار گیرد. حقیقتاً در اینجا این مسئله می‌باید جدی گرفته شود که روشفکری‌دینی نمی‌باید نسبت به دیگران نگاه نقادانه داشته باشد امّا در مورد خود همه چیز را فراموش کند. روشنفکران‌دینی اوّل از همه می‌باید از خود آغاز کنند و سپس به دیگران بپردازند؛ و این تنها راه موفقت این نحله به حساب می‌آید.
نتیجتاً بت‌شکنی و خود-نقادی‌گری وظیفه هر روشنفکردینی‌ای‌ست. می‌باید با نهایت احترام به پیش‌کسوتان این نحله از تمامی آنها گذر نمود و به صرف وجود این بزگواران هیچیک از کلام آنان را وحی منزل ندانست. در این نحله فصل‌الخطاب و یا کلام مطلقی وجود ندارد و می‌توان اندیشه هر اندیشمندی را مورد نقادی قرار داد. چه به قول عبدالکریم سروش: «من روشنفکری را نوعی تفکر و تعقل می‌دانم آنهم تعقل نقادانه. من در نوشته‌های پیشین خودم چند مولفه برای روشنفکری ذکر کرده‌ام که یکی از آنها، بلکه مهمترین آنها، تفکر نقادانه است. به نظر من اگر شخص دینداری متفکر باشد و در مقام تفکر هم به نقد اهمیت بیشتری بدهد و راه و روش نقادی را هم بداند و به کار ببرد، او را می‌توان به درستی روشنفکر دینی نامید. همانطور که اگر یک فرد غیردیندار، متفکر باشد و در مقام تفکر، نقادی پیشه کند، او را هم می‌توان روشنفکر غیردینی نامید».
در پایان ذکر این نکته ضروری است: روشنفکری‌دینی همانگونه که در دوران پساشریعتی دوام آورد؛ در دوران پساشبستری و پساسروش نیز می‌تواند دوام بیآورد. روشنفکری‌دینی یک پروسه است که هرگز به پروژه‌های افراد تقلیل نمی‌یابد و همواره معنایی عمیق‌تر و کلان‌تر را با خود یدک می‌کشد. این نحله خواهانِ تلفیق و همزیستی سنتِ ستبر دینی با جهان و مواهب دنیای مدرن است و هرگز یکی را به نفع دیگری کنار نمی‌گذارد. نحله روشنفکری‌دینی هم دین و هم ارزش‌های مثبت آن را طلب می‌نماید و هم جهان و هم مواهب جهان‌شمول و بشری آن را. و لذا «توخود حدیث مفصل بخوان از این مجمل».
بخوانید:
درنگی در معنای روشنفکری دینی
جان آگه با #فرهیختگان
Telegram
عبدالكريم سروش
درسگفتار:
#غورى_در_غزلهاى_اقبال
( جلسه دوم: اقبال به مثابه یک روشنفکر دینی)
@DrSoroush
فایل صوتی ج ۲ 👇🏻
#غورى_در_غزلهاى_اقبال
( جلسه دوم: اقبال به مثابه یک روشنفکر دینی)
@DrSoroush
فایل صوتی ج ۲ 👇🏻
♦️ایرادات حقوقی انتخاب زاکانی در شهرداری چیست؟
🔹آفتاب یزد نوشت: مهمترین ضابطه‌ای که درباره حضور افراد در شهرداری‌ها مطرح است، در تصویب نامه هیئت وزیران در مورخ 4/10/ 1397 به تصویب رسیده و با شماره 130730/ت 54153 در روزنامه رسمی مورخ 13 دی 97 منتشر شده است.
🔹ماده ۳ این تصویب نامه شرایط انتخاب شهرداران را برشمرده که طبق آن برای شهرهای بالای یک میلیون نفر جمعیت باید شهردار سابقه ۹ سال مدیریت ارشد داشته باشد. در تبصره ۱ این ماده نیز عنوان شده که مدارک و رشته‌های تحصیلی مرتبط توسط وزیر کشور متناسب با درجه شهرداری تعیین می‌شود.
🔹بنابراین در درجه اول باید دید آیا زاکانی دارای ۹ سال سابقه اجرایی است یا خیر؟ علیرضا زاکانی ۱۳ سال نماینده مجلس شورای اسلامی بوده است و اگر مبنای عمل درباره مدیریت ارشد را آیین نامه سازمان اداری و استخدامی کشور قرار دهیم که به ماده ۷۱ قانون مدیریت خدمات کشوری ارجاع کرده، می‌توان گفت نمایندگی مجلس هم جزو مدیران ارشد اجرایی شمرده می‌شود که تفصیل آن در یکی از آیین نامه‌های مصوب شورای عالی اداری در راستای اجرای ماده ۵۵ قانون مزبور آمده است.
🔹اما مشکل اصلی درباره علیرضا زاکانی به رشته تحصیلی نامرتبط و تخصص او بر می‌گردد. همانطور که در تبصره ذیل ماده ۳ تصویب نامه هیئت وزیران آمده است، وزارت کشور مامور شده تا رشته‌ها و تخصص‌های مرتبط با شهرداران را احصا و اعلام کند.
🔹وزارت کشور هم در راستای این وظیفه قانونی در تاریخ 13/11/97 به استانداران سراسر کشور بخشنامه شماره 210557 را ابلاغ کرده و در آن رشته‌ها و مدارک تحصیلی مجاز شهرداران را نوشته که در این بخشنامه هیچ نامی از رشته‌های پزشکی یا پزشکی هسته‌ای که مدرک تحصیلی زاکانی است نیامده؛ با این حساب حالا که زاکانی برای تکیه زدن بر صندلی شهرداری تهران انتخاب شده است حقوقدانان نسبت به این موضوع معترض هستند.
🔹البته در نهایت وزارت کشور دولت سیزدهم است که باید حکم شهردار را امضا و ابلاغ کند اما باید دید برای شهردار شدن زاکانی مقررات را تغییر می‌دهند یا بی‌توجه به مقررات و ضوابط انتخاب شهرداران، زاکانی را به عنوان شهردار تهران انتخاب می‌کنند؟
#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست
🔹آفتاب یزد نوشت: مهمترین ضابطه‌ای که درباره حضور افراد در شهرداری‌ها مطرح است، در تصویب نامه هیئت وزیران در مورخ 4/10/ 1397 به تصویب رسیده و با شماره 130730/ت 54153 در روزنامه رسمی مورخ 13 دی 97 منتشر شده است.
🔹ماده ۳ این تصویب نامه شرایط انتخاب شهرداران را برشمرده که طبق آن برای شهرهای بالای یک میلیون نفر جمعیت باید شهردار سابقه ۹ سال مدیریت ارشد داشته باشد. در تبصره ۱ این ماده نیز عنوان شده که مدارک و رشته‌های تحصیلی مرتبط توسط وزیر کشور متناسب با درجه شهرداری تعیین می‌شود.
🔹بنابراین در درجه اول باید دید آیا زاکانی دارای ۹ سال سابقه اجرایی است یا خیر؟ علیرضا زاکانی ۱۳ سال نماینده مجلس شورای اسلامی بوده است و اگر مبنای عمل درباره مدیریت ارشد را آیین نامه سازمان اداری و استخدامی کشور قرار دهیم که به ماده ۷۱ قانون مدیریت خدمات کشوری ارجاع کرده، می‌توان گفت نمایندگی مجلس هم جزو مدیران ارشد اجرایی شمرده می‌شود که تفصیل آن در یکی از آیین نامه‌های مصوب شورای عالی اداری در راستای اجرای ماده ۵۵ قانون مزبور آمده است.
🔹اما مشکل اصلی درباره علیرضا زاکانی به رشته تحصیلی نامرتبط و تخصص او بر می‌گردد. همانطور که در تبصره ذیل ماده ۳ تصویب نامه هیئت وزیران آمده است، وزارت کشور مامور شده تا رشته‌ها و تخصص‌های مرتبط با شهرداران را احصا و اعلام کند.
🔹وزارت کشور هم در راستای این وظیفه قانونی در تاریخ 13/11/97 به استانداران سراسر کشور بخشنامه شماره 210557 را ابلاغ کرده و در آن رشته‌ها و مدارک تحصیلی مجاز شهرداران را نوشته که در این بخشنامه هیچ نامی از رشته‌های پزشکی یا پزشکی هسته‌ای که مدرک تحصیلی زاکانی است نیامده؛ با این حساب حالا که زاکانی برای تکیه زدن بر صندلی شهرداری تهران انتخاب شده است حقوقدانان نسبت به این موضوع معترض هستند.
🔹البته در نهایت وزارت کشور دولت سیزدهم است که باید حکم شهردار را امضا و ابلاغ کند اما باید دید برای شهردار شدن زاکانی مقررات را تغییر می‌دهند یا بی‌توجه به مقررات و ضوابط انتخاب شهرداران، زاکانی را به عنوان شهردار تهران انتخاب می‌کنند؟
#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست
🔰 لقَد أَرسَلنا رُسُلَنا بِالبَيِّناتِ وَأَنزَلنا مَعَهُمُ الكِتابَ وَالميزانَ «لِيَقومَ النّاسُ بِالقِسطِ»
📌 حماسه حسینی از نگاهی دیگر
👤 با گفتارهایی از:
▪️ مقصود فراستخواه
▪️ علیرضا شجاعی‌زند
▪️ سید جواد میری
▪️ حجت‌الاسلام فلاح
▪️ اصغر طاهرزاده
▪️ بیژن عبدالکریمی
📆 شب‌های دوم تا یازدهم محرم
🕰 پیش از آغاز سخنرانی
🕌 مسجد دانشگاه صنعتی شریف
#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست
📌 حماسه حسینی از نگاهی دیگر
👤 با گفتارهایی از:
▪️ مقصود فراستخواه
▪️ علیرضا شجاعی‌زند
▪️ سید جواد میری
▪️ حجت‌الاسلام فلاح
▪️ اصغر طاهرزاده
▪️ بیژن عبدالکریمی
📆 شب‌های دوم تا یازدهم محرم
🕰 پیش از آغاز سخنرانی
🕌 مسجد دانشگاه صنعتی شریف
#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست
فاصله از افلاطون تا ارسطو فاصله یک نسل تا نسل بعدی، و یک استاد تا شاگردش نبود، فاصله از "آرمان‌ِاسطوره‌بنیاد" تا "تجربیدنِ خردبنیادِ جهان" بود.
آن پژواک بلندی که افلاطون و نوافلاطونیان در آفاق مسیحیت و در بنیادِ عرفان ما یافتند بی‌جهت نبود، چنان‌که بی‌اعتناییِ جهان مسیحیت تا مقطع توماس‌آکویناس و تحریف افلاطونی‌ای که ما در سنت اندیشه پسااسلامی‌مان از ارسطو کردیم، هم بی‌وجه نبودند.
ارسطو دست‌آخر پدر "بنیادِعلم" شد، ولی افلاطون بن‌مایه "خیال" ماند. افلاطون "شاعر" بود که ارسطو نبود، اما ارسطو به "تحلیل‌شاعرانگی"ای پرداخت که افلاطون همان شاعرانگی را در فلسفه‌اش زیست، همچنان‌که در شعرهایش.
برای آباء اندیشه و عرفان ما، ارسطو لقمه دیرهضم‌ای ماند که با آن رودل می‌کردند، اما افلاطون راحه‌الحلقوم شیرین مستی‌فزای آنان گشت تا به مقام "حکیم‌الاهی"اش برکشیدند و سودایِ خوش عشق‌اش خواندند:
شادباش ای عشقِ خوش سودایِ ما
ای طبیب جمله علت‌های ما
ای دوای نخوت و ناموس ما
ای تو افلاطون و جالینوس ما (مثنوی)
اگر ابوریحان بیرونی و آدم‌های کم‌اهمیت‌تری چون خیام را استثنا کنیم، تاریخ اندیشه پسااسلامیِ ما میدان جولان "افلاطون" و رویگردانی از "ارسطو" بود. ما نگاهِ "روبه‌واقعیت" ارسطو را برنگرفتیم، بجایش در خیالِ افلاطون غوطه‌ها خوردیم و یاوه‌ها گفتیم.
بزرگترین و نوآورترین ذهن فلسفی ایرانِ‌پسااسلامی که بوعلی بود، در کار هضم ارسطو، دست به دامان افلاطون‌گرایی‌ای شد که با مآثر فلوطینِ نوافلاطونی‌اش آمیخت و تلاش نمود تا ملغمه‌ای پایدار و منسجم برسازد که در کتاب عظیم "حکمت‌ُالمَشرِقیین"ای که در اصفهان به یغمای سپاهیان غزنوی رفت، به تفصیل‌اش رساند. از آن تفصیلِ به غارت تاریخ رفته، تنها گفتارمقدماتی‌اش برجای‌ماند که هانری‌کوربن در دهه پنجاه شمسی تصحیح و منتشرش نمود. از این گفتار، می‌توانیم نسبت به محتوای بالا گفته‌ام از آن کتابِ از دست رفته، آگاهی بیابیم. هم عین‌القضات همدانی و هم شیخ‌اشراق به ژرفا متاثر از حکمت‌المشرقیین بوعلی‌سینا بودند.
دکتر پورحسن دراین گفتار، راه به آرای شیخ‌اشراق در امرسیاست می‌بَرد که تماما بر ریل‌های افلاطونیِ نهاده توسط بوعلی می‌پوید، که البته به قیمت جان شیخ هم تمام شد که سودای ولایت‌جهانی یافته‌بود!
سخن اصلی من در آن کوریِ سیستماتیک‌ای است که "سیاست" افلاطون دچارش بود - ولی "سیاست" واقعیت‌نگرِ ارسطو نبود - تا دکتر پورحسنِ قُدَمایی را در قرن بیست‌ویکم میلادی، و زیر چرخ‌هایِ ویرانگر و ضدانسانیِ "سیاست‌ولایی"، همچنان کورِ واقعیت نگه‌می‌دارد!
بن‌مایه ولایت‌فقیه دقیقا همانی است که شیخ‌اشراق و پیش‌از او بوعلی و اسماعیلیان، و پیش از ایشان فلوطین و صدالبته افلاطون می‌گفتند: آریستوکراسیِ فرهمندانِ وارسته!
زهی حماقت! زهی نادانی! زهی کوردلی!
آن ریل‌های فهمی‌ِ واقعیت‌نگری که ارسطو در میدان "سیاست" نهاد به شرقِ اسلامی اصلا نرسید، مگر در فارابی که او هم سیاست‌اش را برنتافت! اما در غرب به ماکیاولی و سپس تامس‌هابز و آنگاه به جان‌لاک و سپس به کندورسه و ولتر و کانتِ عصر روشنگری رسید تا سرانجام قانون‌اساسی ایالات‌متحده آمریکا را نوشت و در قرن نوزدهم به دست جان استوارت میل و بسیارانی دیگر رسید تا امروز آن ریل‌های ارسطوییِ امر سیاست به ایستگاه‌هایِ مدرن هابرماس و جان‌رالز رسیده است.
اما ریل‌های "سیاست" در معنای افلاطونی‌اش که سیاستِ "ولاییِ" کلیسای کاتولیک را هزارسال پُشتیبانیِ فلسفی کرده بود، در قرون جدید فرونهاده شد، زیرا که "فردانسانی" متولد شده بود و به نرمی سخن از "کرامت‌ذاتی" خود می‌زد. این بود که آن ریل‌ها زنگ زد و پوسید تا کوتاه‌زمانی در نازیسم و لنینیسم احیا شد که موضوع بحث کارل پوپر در کتاب تاثیرگذار "جامعه باز و دشمنانش" گشت.
در نظر به سپهرانسانی، باید که به "واقعیت" نظرکرد. جهانی که "هست"، اعتنایی به آرزوها و خیال‌ها و آرمان‌های هیچ افلاطون و بوعلی و شیخ‌اشراق و لنین‌ای ندارد. سپهرانسانی آن است که در تحققِ واقعی‌اش "هست"، بی اعتنایِ به همه آرمان‌ها. از اینروست که هر اراده‌ای برای ساختن "مدینه‌فاضله" راه به جهنمِ آیشویتس‌ها و کشتارگاه‌های استالین و پولپوت می‌برد، ولاغیر.
فروتنی‌ای باید تا در دام فضاحت‌های "جمهوریتِ" افلاطون نیفتاد. ارسطو، ناظری فروتن به سپهرانسانی ماند تا رویکردش به امروز رسید. افلاطون اسطوره‌اندیشی افسونی بود که تنها خوراک تبهکاران شد و جز تباهی برنیآورد. او و اذناب‌اش از شیخ‌اشراق‌ها تا لنین، هرگز نفهمیدند که عرصه انسان، میدان "تجویز" نیست و نمی‌تواند که باشد؛ اراده‌های "تغییر" هم باید بغایت دانش‌بنیاد و محتاط باشند تا فاجعه نیافرینند. دلیریِ "تجویز" تنها این نیست که نشانه ملغمه‌ای از نادانی و حماقت است، بلکه بی‌تردید آبستن "جنایت" خواهد بود.
علی صاحب‌الحواشی
https://t.me/arshivefarhikhtegan/632
آن پژواک بلندی که افلاطون و نوافلاطونیان در آفاق مسیحیت و در بنیادِ عرفان ما یافتند بی‌جهت نبود، چنان‌که بی‌اعتناییِ جهان مسیحیت تا مقطع توماس‌آکویناس و تحریف افلاطونی‌ای که ما در سنت اندیشه پسااسلامی‌مان از ارسطو کردیم، هم بی‌وجه نبودند.
ارسطو دست‌آخر پدر "بنیادِعلم" شد، ولی افلاطون بن‌مایه "خیال" ماند. افلاطون "شاعر" بود که ارسطو نبود، اما ارسطو به "تحلیل‌شاعرانگی"ای پرداخت که افلاطون همان شاعرانگی را در فلسفه‌اش زیست، همچنان‌که در شعرهایش.
برای آباء اندیشه و عرفان ما، ارسطو لقمه دیرهضم‌ای ماند که با آن رودل می‌کردند، اما افلاطون راحه‌الحلقوم شیرین مستی‌فزای آنان گشت تا به مقام "حکیم‌الاهی"اش برکشیدند و سودایِ خوش عشق‌اش خواندند:
شادباش ای عشقِ خوش سودایِ ما
ای طبیب جمله علت‌های ما
ای دوای نخوت و ناموس ما
ای تو افلاطون و جالینوس ما (مثنوی)
اگر ابوریحان بیرونی و آدم‌های کم‌اهمیت‌تری چون خیام را استثنا کنیم، تاریخ اندیشه پسااسلامیِ ما میدان جولان "افلاطون" و رویگردانی از "ارسطو" بود. ما نگاهِ "روبه‌واقعیت" ارسطو را برنگرفتیم، بجایش در خیالِ افلاطون غوطه‌ها خوردیم و یاوه‌ها گفتیم.
بزرگترین و نوآورترین ذهن فلسفی ایرانِ‌پسااسلامی که بوعلی بود، در کار هضم ارسطو، دست به دامان افلاطون‌گرایی‌ای شد که با مآثر فلوطینِ نوافلاطونی‌اش آمیخت و تلاش نمود تا ملغمه‌ای پایدار و منسجم برسازد که در کتاب عظیم "حکمت‌ُالمَشرِقیین"ای که در اصفهان به یغمای سپاهیان غزنوی رفت، به تفصیل‌اش رساند. از آن تفصیلِ به غارت تاریخ رفته، تنها گفتارمقدماتی‌اش برجای‌ماند که هانری‌کوربن در دهه پنجاه شمسی تصحیح و منتشرش نمود. از این گفتار، می‌توانیم نسبت به محتوای بالا گفته‌ام از آن کتابِ از دست رفته، آگاهی بیابیم. هم عین‌القضات همدانی و هم شیخ‌اشراق به ژرفا متاثر از حکمت‌المشرقیین بوعلی‌سینا بودند.
دکتر پورحسن دراین گفتار، راه به آرای شیخ‌اشراق در امرسیاست می‌بَرد که تماما بر ریل‌های افلاطونیِ نهاده توسط بوعلی می‌پوید، که البته به قیمت جان شیخ هم تمام شد که سودای ولایت‌جهانی یافته‌بود!
سخن اصلی من در آن کوریِ سیستماتیک‌ای است که "سیاست" افلاطون دچارش بود - ولی "سیاست" واقعیت‌نگرِ ارسطو نبود - تا دکتر پورحسنِ قُدَمایی را در قرن بیست‌ویکم میلادی، و زیر چرخ‌هایِ ویرانگر و ضدانسانیِ "سیاست‌ولایی"، همچنان کورِ واقعیت نگه‌می‌دارد!
بن‌مایه ولایت‌فقیه دقیقا همانی است که شیخ‌اشراق و پیش‌از او بوعلی و اسماعیلیان، و پیش از ایشان فلوطین و صدالبته افلاطون می‌گفتند: آریستوکراسیِ فرهمندانِ وارسته!
زهی حماقت! زهی نادانی! زهی کوردلی!
آن ریل‌های فهمی‌ِ واقعیت‌نگری که ارسطو در میدان "سیاست" نهاد به شرقِ اسلامی اصلا نرسید، مگر در فارابی که او هم سیاست‌اش را برنتافت! اما در غرب به ماکیاولی و سپس تامس‌هابز و آنگاه به جان‌لاک و سپس به کندورسه و ولتر و کانتِ عصر روشنگری رسید تا سرانجام قانون‌اساسی ایالات‌متحده آمریکا را نوشت و در قرن نوزدهم به دست جان استوارت میل و بسیارانی دیگر رسید تا امروز آن ریل‌های ارسطوییِ امر سیاست به ایستگاه‌هایِ مدرن هابرماس و جان‌رالز رسیده است.
اما ریل‌های "سیاست" در معنای افلاطونی‌اش که سیاستِ "ولاییِ" کلیسای کاتولیک را هزارسال پُشتیبانیِ فلسفی کرده بود، در قرون جدید فرونهاده شد، زیرا که "فردانسانی" متولد شده بود و به نرمی سخن از "کرامت‌ذاتی" خود می‌زد. این بود که آن ریل‌ها زنگ زد و پوسید تا کوتاه‌زمانی در نازیسم و لنینیسم احیا شد که موضوع بحث کارل پوپر در کتاب تاثیرگذار "جامعه باز و دشمنانش" گشت.
در نظر به سپهرانسانی، باید که به "واقعیت" نظرکرد. جهانی که "هست"، اعتنایی به آرزوها و خیال‌ها و آرمان‌های هیچ افلاطون و بوعلی و شیخ‌اشراق و لنین‌ای ندارد. سپهرانسانی آن است که در تحققِ واقعی‌اش "هست"، بی اعتنایِ به همه آرمان‌ها. از اینروست که هر اراده‌ای برای ساختن "مدینه‌فاضله" راه به جهنمِ آیشویتس‌ها و کشتارگاه‌های استالین و پولپوت می‌برد، ولاغیر.
فروتنی‌ای باید تا در دام فضاحت‌های "جمهوریتِ" افلاطون نیفتاد. ارسطو، ناظری فروتن به سپهرانسانی ماند تا رویکردش به امروز رسید. افلاطون اسطوره‌اندیشی افسونی بود که تنها خوراک تبهکاران شد و جز تباهی برنیآورد. او و اذناب‌اش از شیخ‌اشراق‌ها تا لنین، هرگز نفهمیدند که عرصه انسان، میدان "تجویز" نیست و نمی‌تواند که باشد؛ اراده‌های "تغییر" هم باید بغایت دانش‌بنیاد و محتاط باشند تا فاجعه نیافرینند. دلیریِ "تجویز" تنها این نیست که نشانه ملغمه‌ای از نادانی و حماقت است، بلکه بی‌تردید آبستن "جنایت" خواهد بود.
علی صاحب‌الحواشی
https://t.me/arshivefarhikhtegan/632
Telegram
آرشیو
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
#ایران‌زیبا
محلِ تلاقی کویر و دریا، ساحل بندر تَنگ
تَنگ، روستایی از توابع شهرستان کُنارَک در استان سیستان و بلوچستان است که با گِل‌فشان‌‌ها و تلاقی کویر و دریایش شناخته می‌شود.
لازم به ذکر است که در هیچ نقطه‌ای از ایران تلاقی کویر و دریا بجز در شهرستان کُنارَک وجود ندارد. نقاطی از کشور کویر دارند، دریا دارند اما این دو را با هم ندارند، تماشای این منظره‌ی زیبا فقط در بندر تنگ و ساحل درک در شهرستان کنارک امکانپذیر است.
جان آگه با #فرهیختگان
محلِ تلاقی کویر و دریا، ساحل بندر تَنگ
تَنگ، روستایی از توابع شهرستان کُنارَک در استان سیستان و بلوچستان است که با گِل‌فشان‌‌ها و تلاقی کویر و دریایش شناخته می‌شود.
لازم به ذکر است که در هیچ نقطه‌ای از ایران تلاقی کویر و دریا بجز در شهرستان کُنارَک وجود ندارد. نقاطی از کشور کویر دارند، دریا دارند اما این دو را با هم ندارند، تماشای این منظره‌ی زیبا فقط در بندر تنگ و ساحل درک در شهرستان کنارک امکانپذیر است.
جان آگه با #فرهیختگان
حکومت به مثابه "شر منتشر"
قدرت، مقوله ای "سیاسی" است ولی برای مهار قدرت باید "منظر فلسفی" داشت. چرا مشروطه شکست خورد؟ مشروطه مقوله ای سیاسی بود ولی برای فهم و بسط آن باید نگاهی فلسفی داشت. نگاه فلسفی یعنی چه؟ نگاه فلسفی صرفاً مترادف با "مدرک فلسفه" از دانشگاه نیست بل به منظری فلسفی می گویند که بتواند به "امر عام" بپردازد و آن را صورتبندی مفهومی کند.
چرا ایرانیان که به شدت سیاسی هستند درک درستی از "ساحت سیاست" ندارند؟ اندیشه ورزان و فعالان سیاسی در ایران بلد نیستند به "ماهیت حکومت" بپردازند بل دائم به ماهیت "حکومت کنونی" در ایران میپردازند و این امر موجب شده است "صورت حکومت" را به مثابه "ماهیت حکومت" بیانگارند.
چه اشکالی در این خَلط بین صورت و ماهیت وجود دارد؟ هنگامیکه قدرت انتزاع و تفکر در امر عام نداشته باشید نمی توانید درک کنید که "حکومت" ماهیتش شرارت است و اساس حکومت "شر منشر" است و کار فیلسوف این است که به "شر منتشر" بیندیشد اما اندیشه ورزان و فعالان سیاسی ایرانی دائم گرفتار "منطق حکومت خیر" هستند و چنین میپندارند که حکومت ایران شر است و حکومتهای دیگر در جهان خیر مطلق یا خَیّرتر از "حکومت ایران".
به سخن دیگر، حکومت اساساً شر است و این نقطه آغازین تفکر باید باشد. این تصور نادرست ایجاد دو گزاره نادرست کرده است که ذهن و روان جامعه ایرانی را دچار اضطراب وجودی کرده است. البته بنگاههای خبرپراکنی با تکیه بر روانکاوی ذهن ایرانی دامنه این سنخ از اضطرابها را هم وسیع تر می کند.
گزاره نخست این است که هر جایی غیر از ایران "نرمال" است و نوعی بهشت است. گزاره دوم این است که اینجا نرمال نیست و جهنم است. نکته جالب این است که این گزاره ها در "ساحت پراکتیس" هم به نظر درست "حس" می شود؛ یعنی ایرانیانی که از ایران می روند در هر کجای دنیا "حس" می کنند دغدغه شان کمتر شده است و زندگی راحت تر از ایران است.
حال این پارادوکس را چگونه باید حل کرد؟ زیرا جامعه شناسان ایرانی هم حس می کنند "ایران بر لبه تیغ" ایستاده است و توده های ایرانی هم وقتی می خوانند که جامعه شناسانشان هم این حس "بر لبه تیغ" را دارند و همزمان اقوام و دوستانشان که به خارج از کشور مهاجرت کرده اند، آسوده تر زندگی می کنند به این باور می رسند که دو گزاره فوق صحیح است.
اما چرا این دو گزاره نادرست است؟ زیرا ایرانی که از "جامعه ایران" کوچ می کند و به "آن-جا" می رود متوجه نیست که دیگر در "بطن جامعه آنجا" زندگی نمی کند بل در "حاشیه آنجا" زیست می کند ولی مادامیکه در اینجا زندگی می کند خواهی-نخواهی در "میانه جامعه ایرانی" می باشد و این در بطن جامعه بودن یکی از خواصش "وزن" است که سنگینی اش را به مثابه یک فرد از جامعه حس میکنید و این سطحی از مسئولیت را ایجاب می کند. اما در آن-جا تو در حاشیه هستی و سنگینیت را دیگران با مالیات و ... بدوش می کشند.
به عبارت دیگر، این صرفاً جامعه ایرانی نیست که بر لبه تیغ است بل هر جامعه انسانی بر روی این کره زمین دائم "بر لبه تیغ" است ولی سخن اینجاست که رابطه حکومت و جامعه را چگونه باید صورتبندی کرد که تیغ های حکومت و جامعه در شکم هم فرو نروند بل به مثابه دو تیغ قیچی برای بریدن هر آنچه غیر از قیچی است بکار برده شود و نه مانند ایرانیان که دائم در حال حذف یکدیگر هستند و خود جمعی خویش را ذیل "مقولات دیگری" صورتبندی می کنند.
سیدجوادمیری
#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست
قدرت، مقوله ای "سیاسی" است ولی برای مهار قدرت باید "منظر فلسفی" داشت. چرا مشروطه شکست خورد؟ مشروطه مقوله ای سیاسی بود ولی برای فهم و بسط آن باید نگاهی فلسفی داشت. نگاه فلسفی یعنی چه؟ نگاه فلسفی صرفاً مترادف با "مدرک فلسفه" از دانشگاه نیست بل به منظری فلسفی می گویند که بتواند به "امر عام" بپردازد و آن را صورتبندی مفهومی کند.
چرا ایرانیان که به شدت سیاسی هستند درک درستی از "ساحت سیاست" ندارند؟ اندیشه ورزان و فعالان سیاسی در ایران بلد نیستند به "ماهیت حکومت" بپردازند بل دائم به ماهیت "حکومت کنونی" در ایران میپردازند و این امر موجب شده است "صورت حکومت" را به مثابه "ماهیت حکومت" بیانگارند.
چه اشکالی در این خَلط بین صورت و ماهیت وجود دارد؟ هنگامیکه قدرت انتزاع و تفکر در امر عام نداشته باشید نمی توانید درک کنید که "حکومت" ماهیتش شرارت است و اساس حکومت "شر منشر" است و کار فیلسوف این است که به "شر منتشر" بیندیشد اما اندیشه ورزان و فعالان سیاسی ایرانی دائم گرفتار "منطق حکومت خیر" هستند و چنین میپندارند که حکومت ایران شر است و حکومتهای دیگر در جهان خیر مطلق یا خَیّرتر از "حکومت ایران".
به سخن دیگر، حکومت اساساً شر است و این نقطه آغازین تفکر باید باشد. این تصور نادرست ایجاد دو گزاره نادرست کرده است که ذهن و روان جامعه ایرانی را دچار اضطراب وجودی کرده است. البته بنگاههای خبرپراکنی با تکیه بر روانکاوی ذهن ایرانی دامنه این سنخ از اضطرابها را هم وسیع تر می کند.
گزاره نخست این است که هر جایی غیر از ایران "نرمال" است و نوعی بهشت است. گزاره دوم این است که اینجا نرمال نیست و جهنم است. نکته جالب این است که این گزاره ها در "ساحت پراکتیس" هم به نظر درست "حس" می شود؛ یعنی ایرانیانی که از ایران می روند در هر کجای دنیا "حس" می کنند دغدغه شان کمتر شده است و زندگی راحت تر از ایران است.
حال این پارادوکس را چگونه باید حل کرد؟ زیرا جامعه شناسان ایرانی هم حس می کنند "ایران بر لبه تیغ" ایستاده است و توده های ایرانی هم وقتی می خوانند که جامعه شناسانشان هم این حس "بر لبه تیغ" را دارند و همزمان اقوام و دوستانشان که به خارج از کشور مهاجرت کرده اند، آسوده تر زندگی می کنند به این باور می رسند که دو گزاره فوق صحیح است.
اما چرا این دو گزاره نادرست است؟ زیرا ایرانی که از "جامعه ایران" کوچ می کند و به "آن-جا" می رود متوجه نیست که دیگر در "بطن جامعه آنجا" زندگی نمی کند بل در "حاشیه آنجا" زیست می کند ولی مادامیکه در اینجا زندگی می کند خواهی-نخواهی در "میانه جامعه ایرانی" می باشد و این در بطن جامعه بودن یکی از خواصش "وزن" است که سنگینی اش را به مثابه یک فرد از جامعه حس میکنید و این سطحی از مسئولیت را ایجاب می کند. اما در آن-جا تو در حاشیه هستی و سنگینیت را دیگران با مالیات و ... بدوش می کشند.
به عبارت دیگر، این صرفاً جامعه ایرانی نیست که بر لبه تیغ است بل هر جامعه انسانی بر روی این کره زمین دائم "بر لبه تیغ" است ولی سخن اینجاست که رابطه حکومت و جامعه را چگونه باید صورتبندی کرد که تیغ های حکومت و جامعه در شکم هم فرو نروند بل به مثابه دو تیغ قیچی برای بریدن هر آنچه غیر از قیچی است بکار برده شود و نه مانند ایرانیان که دائم در حال حذف یکدیگر هستند و خود جمعی خویش را ذیل "مقولات دیگری" صورتبندی می کنند.
سیدجوادمیری
#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست
نماینده انقلابی مجلس به سه ماه و یک روز حبس محکوم شد
علی اصغر عنابستانی نماینده مجلس شورای اسلامی به اتهام ضربه به سرباز ناجا محکوم شده است./ فارس
جان آگه با #فرهیختگان
علی اصغر عنابستانی نماینده مجلس شورای اسلامی به اتهام ضربه به سرباز ناجا محکوم شده است./ فارس
جان آگه با #فرهیختگان
⭕️ قربانیان کرونا بیشتر از جنگ هشت‌ساله.
حکمرانان مسئولند.
متاسفانه با تصمیمی غیرمسئولانه و ضدشفافیت، آمار ثبت احوال بعد از شیوع کرونا منتشر نمی‌شود و نمی‌توان برآورد دقیقی از تعداد واقعی مرگ‌های کرونا داشت. با این حال، بر اساس پاره‌ای از مطالعات، تصریح تعدادی از مسئولان و آمار پراکنده‌ای که از بهشت زهرا و آرامستان‌های کشور در دسترس است، آمار واقعی فوت‌های ناشی از کرونا حدود ۲.۵ برابر آمار رسمی برآورد شده است.
تا امروز بر اساس آمار رسمی ۹۴۶۰۳ نفر در ایران در اثر کرونا جان باخته‌اند. ۲.۵ برابرش می‌شود ۲۳۶۵۰۷ نفر. یعنی حدود دویست‌وسی‌هزار نفر در ایران در اثر کرونا جان عزیزشان را از دست داده‌اند. یعنی ۴۶ هزار نفر بیشتر از کل شهدای جنگ تحمیلی هشت‌سالهٔ عراق علیه ایران (۱۹۰ هزار)، آنهم در حدود تنها ۱۸ ماهی که از شیوع کرونا در ایران گذشته است. این‌ها عدد سرد نیست. هر واحد این اعداد بزرگ نشانهٔ از دست رفتن زندگی گرم عزیزی است که خانواده و دوستانی را داغدار و جهان‌شان را از حضور او خالی کرده است.
همانطور که با گذشت چند دهه از جنگ ایران و عراق، هنوز افکار عمومی و کارشناسان از خطاهای فرماندهی جنگ می‌پرسند و مثلا سوال می‌کنند چرا عملیات لورفتهٔ کربلای ۴ اجرا شد و به شهادت بیش از ۶ هزار نفر انجامید، در آیندهٔ نزدیک و دور تصمیم‌گیرانی که خطاهای اجتناب‌پذیرشان قربانیان کرونا در ایران را بیش از قربانیان جنگ ایران و عراق کرد باید پاسخگو باشند.
سازمان تبلیغات اسلامی‌ای که در بدترین شرایط شیوع کرونای دلتا مانع برگزاری ده‌ها هزار برنامه و تجمع حضوری محرم امسال (حتی در فضاهای مسقف) نمی‌شود، مسئولانی که به علل سیاسی و موقعیت‌های تعارض منافع مانع پیش‌خرید و واردات فوری و کافی واکسن‌های معتبر می‌شوند و صلاحیت و توانایی تسریع واردات را ندارند، وزیری که سبک‌سرانه می‌گوید «منع پدرانهٔ ورود واکسن غوغا ندارد!» و «موش آزمایشگاهی دیگران نمی‌شویم» (و عملا با شرکت ندادن ایران در فاز سوم کارآزمایی واکسن‌های معتبر ایران را از ده‌ها میلیون سهمیهٔ سریع و ارزانی محروم می‌کند که می‌توانست از هزاران مرگ پیشگیری کند) همه در خلق این فاجعه و از دست رفتن بیش از دویست هزار جانِ عزیز مسئولند.
همچنین ۲۵۰۰ پزشکی که بر خلاف پیشنهادهای کارشناسانه از منع واردات واکسن حمایت کردند، اعضای ستاد ملی مدیریت کرونا که علی‌رغم اجماع کارشناسان در شرایط حاد و قرمز هم دستور شهربندان (لاک‌داون) و حتی ممنوعیت کامل تجمع مذهبی و غیرمذهبی نمی‌دهند و در همهٔ مداخله‌های ضروری برای مهار کرونا تاخیرهای پرهزینه دارند، عاملان غیرایرانیِ تروریسم اقتصادیِ تحریم‌های حداکثری و مرگ‌بار علیه ایران (که باعث افزایش قربانیان کرونا در ایران شد) و مسئولان ایرانی‌ای که برای تسریع رفع تحریم‌ها تلاش کافی نکردند همه در این فاجعه سهیم‌اند.
بسیاری از مرگ‌های کرونا در ایران با حکمرانی بهتر قابل اجتناب بودند. اقدام‌های فوق ضرورت داشته‌اند و مسئولانی که تعلل کرده‌اند بر اساس مادهٔ ۲۹۵ قانون مجازات اسلامی و قاعدهٔ تسبیب در مرگ اجتناب‌پذیرِ هزاران شهروند در اثر کرونا سهیم و دخیل‌اند و به خاطر ترک فعل‌شان هم قابل تعقیب قانونی‌اند. اگر عملا هم اجازهٔ این تعقیب قانونی داده نشود، در پیشگاه افکار عمومی و قضاوت متخصصان و شهروندان امروز و فردا محکوم می‌شوند. سوء حکمرانی فاجعه‌بار کرونا را متوقف کنید. مسئولید. محمدعلی اقارب‌پرست‌هایی که این روزها از دست می‌روند، می‌توانستند زنده بمانند، اگر بخشی از خطاهای پرهزینهٔ سوءحکمرانی شما نبود.
محمدرضا جلایی‌پور
جان آگه با #فرهیختگان
حکمرانان مسئولند.
متاسفانه با تصمیمی غیرمسئولانه و ضدشفافیت، آمار ثبت احوال بعد از شیوع کرونا منتشر نمی‌شود و نمی‌توان برآورد دقیقی از تعداد واقعی مرگ‌های کرونا داشت. با این حال، بر اساس پاره‌ای از مطالعات، تصریح تعدادی از مسئولان و آمار پراکنده‌ای که از بهشت زهرا و آرامستان‌های کشور در دسترس است، آمار واقعی فوت‌های ناشی از کرونا حدود ۲.۵ برابر آمار رسمی برآورد شده است.
تا امروز بر اساس آمار رسمی ۹۴۶۰۳ نفر در ایران در اثر کرونا جان باخته‌اند. ۲.۵ برابرش می‌شود ۲۳۶۵۰۷ نفر. یعنی حدود دویست‌وسی‌هزار نفر در ایران در اثر کرونا جان عزیزشان را از دست داده‌اند. یعنی ۴۶ هزار نفر بیشتر از کل شهدای جنگ تحمیلی هشت‌سالهٔ عراق علیه ایران (۱۹۰ هزار)، آنهم در حدود تنها ۱۸ ماهی که از شیوع کرونا در ایران گذشته است. این‌ها عدد سرد نیست. هر واحد این اعداد بزرگ نشانهٔ از دست رفتن زندگی گرم عزیزی است که خانواده و دوستانی را داغدار و جهان‌شان را از حضور او خالی کرده است.
همانطور که با گذشت چند دهه از جنگ ایران و عراق، هنوز افکار عمومی و کارشناسان از خطاهای فرماندهی جنگ می‌پرسند و مثلا سوال می‌کنند چرا عملیات لورفتهٔ کربلای ۴ اجرا شد و به شهادت بیش از ۶ هزار نفر انجامید، در آیندهٔ نزدیک و دور تصمیم‌گیرانی که خطاهای اجتناب‌پذیرشان قربانیان کرونا در ایران را بیش از قربانیان جنگ ایران و عراق کرد باید پاسخگو باشند.
سازمان تبلیغات اسلامی‌ای که در بدترین شرایط شیوع کرونای دلتا مانع برگزاری ده‌ها هزار برنامه و تجمع حضوری محرم امسال (حتی در فضاهای مسقف) نمی‌شود، مسئولانی که به علل سیاسی و موقعیت‌های تعارض منافع مانع پیش‌خرید و واردات فوری و کافی واکسن‌های معتبر می‌شوند و صلاحیت و توانایی تسریع واردات را ندارند، وزیری که سبک‌سرانه می‌گوید «منع پدرانهٔ ورود واکسن غوغا ندارد!» و «موش آزمایشگاهی دیگران نمی‌شویم» (و عملا با شرکت ندادن ایران در فاز سوم کارآزمایی واکسن‌های معتبر ایران را از ده‌ها میلیون سهمیهٔ سریع و ارزانی محروم می‌کند که می‌توانست از هزاران مرگ پیشگیری کند) همه در خلق این فاجعه و از دست رفتن بیش از دویست هزار جانِ عزیز مسئولند.
همچنین ۲۵۰۰ پزشکی که بر خلاف پیشنهادهای کارشناسانه از منع واردات واکسن حمایت کردند، اعضای ستاد ملی مدیریت کرونا که علی‌رغم اجماع کارشناسان در شرایط حاد و قرمز هم دستور شهربندان (لاک‌داون) و حتی ممنوعیت کامل تجمع مذهبی و غیرمذهبی نمی‌دهند و در همهٔ مداخله‌های ضروری برای مهار کرونا تاخیرهای پرهزینه دارند، عاملان غیرایرانیِ تروریسم اقتصادیِ تحریم‌های حداکثری و مرگ‌بار علیه ایران (که باعث افزایش قربانیان کرونا در ایران شد) و مسئولان ایرانی‌ای که برای تسریع رفع تحریم‌ها تلاش کافی نکردند همه در این فاجعه سهیم‌اند.
بسیاری از مرگ‌های کرونا در ایران با حکمرانی بهتر قابل اجتناب بودند. اقدام‌های فوق ضرورت داشته‌اند و مسئولانی که تعلل کرده‌اند بر اساس مادهٔ ۲۹۵ قانون مجازات اسلامی و قاعدهٔ تسبیب در مرگ اجتناب‌پذیرِ هزاران شهروند در اثر کرونا سهیم و دخیل‌اند و به خاطر ترک فعل‌شان هم قابل تعقیب قانونی‌اند. اگر عملا هم اجازهٔ این تعقیب قانونی داده نشود، در پیشگاه افکار عمومی و قضاوت متخصصان و شهروندان امروز و فردا محکوم می‌شوند. سوء حکمرانی فاجعه‌بار کرونا را متوقف کنید. مسئولید. محمدعلی اقارب‌پرست‌هایی که این روزها از دست می‌روند، می‌توانستند زنده بمانند، اگر بخشی از خطاهای پرهزینهٔ سوءحکمرانی شما نبود.
محمدرضا جلایی‌پور
جان آگه با #فرهیختگان
تَجدیدِ مَطلَعِ غم
جویا جهانبخش
جَهان خون‌ریزبُنیادَست؛ هُش دار!
سَرِ سال از مُحَرَّم آفَریدَند!
(بیدِلِ دِهلَوی)
بَرایِ آنان که جان و دِل و خِرَد دَر گروِ آرمان‌هایِ نابِ عَلَوی دارَند و با مَعالِمِ فِکر و فَرهَنگِ أَصیلِ شیعی آشنایَند، هَرساله، با دَررَسیدَنِ ماهِ سیاه‌پوشِ مُحَرَّم، دو اَندوهِ بُزُرگ و تیمارِ ستُرگ تَجدیدِ مَطلَع می‌شَوَد:
یکی، از بابِ تَجدیدِ خاطِرۀ ستَمی که دَر مُحَرَّمِ سالِ ۶۱ هـ. بَر سَروَرِ آزادگان ـ صَلَواتُ اللهِ وَ سَلامُهُ عَلَی۟ه ـ رَفت و رَنج و شِکَنجی که به أَهلِ بَیتِ رسالَت ـ عَلَی۟هِمُ السَّلام ـ رَسید.
دیگَری، از بابَتِ بسیاری از آنچه به نامِ آن بُزُرگ می‌کُنَند و کَثیری از بی‌رَسمی‌ها که به نامِ سوکواری و تَعزیه‌داری مَرسوم می‌دارَند و جُز کَسرِ شوکَتِ سوکِ آن شَهیدِ سَرفراز پَیآمَدی نَدارَد.
دیرسال‌هاست که نُخبگانِ دین‌اَندیش، با سَلائِق و بَرداشت‌هایِ گوناگون، دَر اعتِراض به پاره‌ای از آنچه به نامِ "عَزاداریِ دینی" و "تَجَمُّعاتِ آیینی" صورَت می‌پَذیرَد، می‌گویَند و می‌نویسَند؛ لیک هَنوز تَحَوُّلی که مَنظور و مَطلوبِ روشَن‌بینان است، چهره نَنموده.
مِن۟بَرهایِ آگَنده از حِکایاتِ خُرافی و مَناماتِ این و آن و سُخَن۟پَراگَنی‌هایِ سَرشار از رِوایاتِ سُستِ نادُرُستی که دَر تَرازویِ حَدیث۟شناسی وَزنی نَدارَند، هَنوز هَمه جا بَرپاست و صَدایِ مَدّاحان و هَنگامه‌سازانِ مُرَوِّجِ شِعرهایِ مُبتَذَل و نَواهایِ ناموزون و عَزاداری‌هایِ "هیٖستِریک!" (آن‌سان که یکی از مُعاصِران تَعبیر کرده بود)، از هَر گوشه به گوش می‌رَسَد.
از دیرباز سوکواری‌هایِ مُحَرَّم و صَفَر و مَجالِسِ حُسَی۟نی، یکی از بُزُرگ‌ترین "سرمایه"ها و "رَسانه"هایِ شیعه بوده است؛ و با بَهره‌جویی از هَمین فُرصَت و سَرمایه و رَسانه بوده است که بسیاری از دانایان و بیداردِلان، دَر درازنایِ قُرون، به تَبلیغ و تَرویج و تَعلیم و توضیحِ مَعارِفِ مُحَمَّد و آلِ مُحَمَّد ـ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ و آلِه ـ پَرداخته‌اند.
اینَک ما نشسته‌ایم و به دیدۀ سَر و جان می‌نگَریم که چگونه اَنبوهی از سَرمایه‌هایِ إِنسانی و مالی و نیز فُرصت‌هایِ بی‌بَدیلِ تَبلیغی، دَر چَنبرۀ ناآگاهیِ شُماری از "دوستان" اُفتاده است و مَصروفِ تَرویجِ أوهامِ جَماعتی از عَوامِ خَواص۟نما می‌گَردَد و حتّیٰ مایۀ وَهنِ مَذهَب می‌شَوَد.
به گُمانِ مَن، زَمینه‌سازِ بیشتَرین زیان‌ها، تَصَوُّراتِ شُماری از "مُتَصَدّیانِ أُمورِ دینی" است از مَقولۀ سوکواریِ آیینی و أَهدافِ آن؛ تَصَوُّراتی که مَراسِم و مَجالِسِ عَزاداریِ حُسَی۟نی را به عَمَلیّاتِ صوریِ مَناسِکی فُرومی‌کاهَد و ظُهورِ بَسی گُفتارها و کِردارهایِ ناشایَنده را دَر این عَرصه مَجال می‌دِهَد.
واقِع۟بین باشیم و گُناهِ جُملۀ اِنحراف‌ها و اِبتِذال‌ها را به دوشِ فُلان مَدّاح یا بَهمان مِنبَری نیَندازیم و از "بزرگ۟تَر"هایی که حامیِ هَمین شیوۀ مَعمولِ مَجالِس و مَراسِمِ آیینی‌اند، غَفلَت نَکُنیم. هَمواره شُماری از "مُتَصَدّیانِ" بُلَندپایۀ "أُمورِ دینی" هَستَند که از "إِصلاح" و "إِحیا"یِ مَجالِس و مَراسِمِ آیینی جلوگیری می‌کُنَند و مُصلِحان و إِحیاگَران را به بَدخواهی و بَدکُنِشی مَنسوب می‌دارَند.
اگر گُفت‌وگویی هَست، بایَد گُفت‌وگو را به سَطحِ مُتَصَدّیانِ بُلَندپایۀ أُمورِ دینی اِرتِقا داد و از آنان پاسُخ طَلَبید و اِلتِزامشان را به لَوازمِ جایگاهی که دارَند، بی‌هیچ پَرده و پَروا دَرخواست؛ هَمان کَسانی که دَست دَر کیسۀ وُجوهات دارَند، و از رَهگُذَرِ هَمین تَوانِش‌ها، جَرَیان‌هایِ فَرهَنگی و مِنبَریِ ویژه‌ای را حمایَت می‌کُنَند و از قابِلیَّت‌هائی چون صُدورِ فتوا و بَیانیّه و... بَرخوردارند. ...تَوَقُّعِ إِصلاح و تَغییر و تَجدیدِ نَظَر از طَریقِ آحادِ طَبَقاتِ فُروتَر، چونان فُلان مَدّاحِ کَرامات۟پَروَر یا مِنبَریِ مَنامات‌گُستَر، پُر راه به جایی نَمی‌بَرَد. سُلسِله‌جُنبان دِگَرانَند.
#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
جویا جهانبخش
جَهان خون‌ریزبُنیادَست؛ هُش دار!
سَرِ سال از مُحَرَّم آفَریدَند!
(بیدِلِ دِهلَوی)
بَرایِ آنان که جان و دِل و خِرَد دَر گروِ آرمان‌هایِ نابِ عَلَوی دارَند و با مَعالِمِ فِکر و فَرهَنگِ أَصیلِ شیعی آشنایَند، هَرساله، با دَررَسیدَنِ ماهِ سیاه‌پوشِ مُحَرَّم، دو اَندوهِ بُزُرگ و تیمارِ ستُرگ تَجدیدِ مَطلَع می‌شَوَد:
یکی، از بابِ تَجدیدِ خاطِرۀ ستَمی که دَر مُحَرَّمِ سالِ ۶۱ هـ. بَر سَروَرِ آزادگان ـ صَلَواتُ اللهِ وَ سَلامُهُ عَلَی۟ه ـ رَفت و رَنج و شِکَنجی که به أَهلِ بَیتِ رسالَت ـ عَلَی۟هِمُ السَّلام ـ رَسید.
دیگَری، از بابَتِ بسیاری از آنچه به نامِ آن بُزُرگ می‌کُنَند و کَثیری از بی‌رَسمی‌ها که به نامِ سوکواری و تَعزیه‌داری مَرسوم می‌دارَند و جُز کَسرِ شوکَتِ سوکِ آن شَهیدِ سَرفراز پَیآمَدی نَدارَد.
دیرسال‌هاست که نُخبگانِ دین‌اَندیش، با سَلائِق و بَرداشت‌هایِ گوناگون، دَر اعتِراض به پاره‌ای از آنچه به نامِ "عَزاداریِ دینی" و "تَجَمُّعاتِ آیینی" صورَت می‌پَذیرَد، می‌گویَند و می‌نویسَند؛ لیک هَنوز تَحَوُّلی که مَنظور و مَطلوبِ روشَن‌بینان است، چهره نَنموده.
مِن۟بَرهایِ آگَنده از حِکایاتِ خُرافی و مَناماتِ این و آن و سُخَن۟پَراگَنی‌هایِ سَرشار از رِوایاتِ سُستِ نادُرُستی که دَر تَرازویِ حَدیث۟شناسی وَزنی نَدارَند، هَنوز هَمه جا بَرپاست و صَدایِ مَدّاحان و هَنگامه‌سازانِ مُرَوِّجِ شِعرهایِ مُبتَذَل و نَواهایِ ناموزون و عَزاداری‌هایِ "هیٖستِریک!" (آن‌سان که یکی از مُعاصِران تَعبیر کرده بود)، از هَر گوشه به گوش می‌رَسَد.
از دیرباز سوکواری‌هایِ مُحَرَّم و صَفَر و مَجالِسِ حُسَی۟نی، یکی از بُزُرگ‌ترین "سرمایه"ها و "رَسانه"هایِ شیعه بوده است؛ و با بَهره‌جویی از هَمین فُرصَت و سَرمایه و رَسانه بوده است که بسیاری از دانایان و بیداردِلان، دَر درازنایِ قُرون، به تَبلیغ و تَرویج و تَعلیم و توضیحِ مَعارِفِ مُحَمَّد و آلِ مُحَمَّد ـ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ و آلِه ـ پَرداخته‌اند.
اینَک ما نشسته‌ایم و به دیدۀ سَر و جان می‌نگَریم که چگونه اَنبوهی از سَرمایه‌هایِ إِنسانی و مالی و نیز فُرصت‌هایِ بی‌بَدیلِ تَبلیغی، دَر چَنبرۀ ناآگاهیِ شُماری از "دوستان" اُفتاده است و مَصروفِ تَرویجِ أوهامِ جَماعتی از عَوامِ خَواص۟نما می‌گَردَد و حتّیٰ مایۀ وَهنِ مَذهَب می‌شَوَد.
به گُمانِ مَن، زَمینه‌سازِ بیشتَرین زیان‌ها، تَصَوُّراتِ شُماری از "مُتَصَدّیانِ أُمورِ دینی" است از مَقولۀ سوکواریِ آیینی و أَهدافِ آن؛ تَصَوُّراتی که مَراسِم و مَجالِسِ عَزاداریِ حُسَی۟نی را به عَمَلیّاتِ صوریِ مَناسِکی فُرومی‌کاهَد و ظُهورِ بَسی گُفتارها و کِردارهایِ ناشایَنده را دَر این عَرصه مَجال می‌دِهَد.
واقِع۟بین باشیم و گُناهِ جُملۀ اِنحراف‌ها و اِبتِذال‌ها را به دوشِ فُلان مَدّاح یا بَهمان مِنبَری نیَندازیم و از "بزرگ۟تَر"هایی که حامیِ هَمین شیوۀ مَعمولِ مَجالِس و مَراسِمِ آیینی‌اند، غَفلَت نَکُنیم. هَمواره شُماری از "مُتَصَدّیانِ" بُلَندپایۀ "أُمورِ دینی" هَستَند که از "إِصلاح" و "إِحیا"یِ مَجالِس و مَراسِمِ آیینی جلوگیری می‌کُنَند و مُصلِحان و إِحیاگَران را به بَدخواهی و بَدکُنِشی مَنسوب می‌دارَند.
اگر گُفت‌وگویی هَست، بایَد گُفت‌وگو را به سَطحِ مُتَصَدّیانِ بُلَندپایۀ أُمورِ دینی اِرتِقا داد و از آنان پاسُخ طَلَبید و اِلتِزامشان را به لَوازمِ جایگاهی که دارَند، بی‌هیچ پَرده و پَروا دَرخواست؛ هَمان کَسانی که دَست دَر کیسۀ وُجوهات دارَند، و از رَهگُذَرِ هَمین تَوانِش‌ها، جَرَیان‌هایِ فَرهَنگی و مِنبَریِ ویژه‌ای را حمایَت می‌کُنَند و از قابِلیَّت‌هائی چون صُدورِ فتوا و بَیانیّه و... بَرخوردارند. ...تَوَقُّعِ إِصلاح و تَغییر و تَجدیدِ نَظَر از طَریقِ آحادِ طَبَقاتِ فُروتَر، چونان فُلان مَدّاحِ کَرامات۟پَروَر یا مِنبَریِ مَنامات‌گُستَر، پُر راه به جایی نَمی‌بَرَد. سُلسِله‌جُنبان دِگَرانَند.
#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
درد و رنج های ناشی از کرونایی شدن جامعه
محمدباقر تاج الدین
✅جامعۀ ایران حالا به طرز نگران کننده‌ای دچار اپیدمی ویروس کرونا شده است به گونه‌ای که بنابر اعلام مقامات مسئول ۳۳۶ شهر در وضعیت قرمز قرار دارند و تاکنون بیش از ۴ میلیون نفر به این ویروس مبتلا شده‌اند و حدود ۱۰۰ هزار نفر نیز جان خود را از دست داده اند. همین امروز(۱۸ مرداد ماه ۱۴۰۰ خورشیدی) بیش از ۴۰ هزار نفر دچار این ویروس شده و همچنین بیش از ۵ هزار نفر در مراکز درمانی کشور بستری شده اند و با تأسف فراوان تعداد ۵۸۸ نفر نیز در همین روز جان خود را از دست داده اند. اگرچه آمارهای غیر رسمی تعداد مبتلایان و فوت شدگان را بسی بیش از این تعداد اعلام می کنند اما همین آمارهای رسمی نیز بسیار نگران کننده است که سیاستگذاری‌ها و اقدامات فوری و دقیق و علمی را می‌طلبد. بر این موارد باید پیامدها و عواقب مبتلا شدن به این ویروس را نیز افزود از کمبود تخت‌های بیمارستانی گرفته تا کمبود برخی داروها و خدمات درمانی دیگر که خانواده‌ها و اطرافیان بیماران را به شدت نگران و مضطرب می‌سازد. علاوه بر این ضرورت دارد از چندین درد و رنج دیگر در این زمینه به شرح زیر نام برد:
۱.درد و رنج ناشی از هزینه های گزاف بیماری کرونا؛ موضوع بسیار نگران کننده در این زمینه هزینه های به نسبت گزاف این بیماری است که کسر قابل توجهی از افراد جامعه توان پرداخت هزینه های مورد نظر را ندارند. به عبارت دیگر، در حالی که جامعۀ ایران به دلیل وضعیت نابسامان اقتصادی هر روز فقیرتر می شود و طبقۀ متوسط نیز به طبقۀ پایین افزوده می شود و تعداد فقرای جامعه روند افزایشی به خود می گیرد چگونه می توان از این افراد فقیر و محروم انتظار داشت که از پسِ هزینه های گزاف بیماری مورد اشاره بربیایند؟!! در نوشته ای دیگر با عنوان «کرونا و نظام طبقاتی جامعه» این موضوع را بررسیده ام که کرونا بیش از طبقۀ بالای جامعه طبقۀ پایین جامعه را هدف قرار می دهد و برای افراد حاضر در طبقۀ پایین درد و رنج های بسی بیش تری را به دنبال دارد. چرا که افراد طبقۀ پایین جامعه به دلیل گرفتار بودن در تلۀ فقر و محرومیت امکان درمان مطلوب خود را نداشته و بدتر این که در روزهایی که به این بیماری مبتلا می شوند درآمد ناچیز خود را نیز از دست می دهند و شوربختانه امکان برون رفت مناسب و مطلوب از این وضعیت بغرنج را نیز از دست می دهند!!!
۲. درد و رنج از دست دادن شهروندان عزیز؛ از دست دادن شهروندان عزیزمان که این از دست رفتگان اگر سرپرست خانواده هایی هم باشند شرایط را برای بازماندگان بسیار دشوار خواهد کرد. برای مثال سرپرستان خانوارهایی که دارای مشاغل ثابت و با درآمد مناسب نیستند در صورت از دست دادن جان خود هیچ گونه حق و حقوقی برای بازماندگان برجای نمی گذارند و در نتیجه تعداد زیادی از افراد را دچار شرایط دردآوری می کنند. در همین زمینه باید به این موضوع مهم اشاره نمود که افراد دارای مشاغل غیرثابت که برای مثال به صورت روزمزدی کار می کنند مجبورند هر روز در سطح شهر و در مکان های شلوغی چون بازار رفت و آمد کنند که همین موضوع امکان ابتلای آنان به ویروس کرونا را نیز چند برابر می کند. باز هم برای مثال مکانی چون متروها در کلان شهری چون تهران بدترین و خطرناکترین مکان برای آلوده شدن به این ویروس است که شوربختانه هر روزه تعداد بسیار زیادی از شهروندان(به ویژه کارگران و کارکنان ادارات و کارخانجات و بازار و سایر مشاغل آزاد) از این وسیله برای رفت و آمد خود استفاده می کنند!!!
3.درد و رنج ناشی از دوری های اجتماعی و انسانی؛ در شرایط کرونایی و قرنطینه شدن جامعه بسیاری از دوستان، آشنایان، بستگان و حتی اعضای خانواده ها ممکن است به راحتی در کنار یکدیگر قرار نگیرند و همین وضعیت مشکل دیگری چون تنهایی و افسردگی را نیز به وجود آورده است. در این زمینه بدترین وضعیت آن است که یکی از اعضای خانواده دچار ویروس کرونا شود و سایر اعضاء نتوانند او را به درستی ببینند و ملاقات کنند به ویژه بیمارانی که در بخش های آی سی یو در بیمارستان ها بستری می شوند. کسانی بوده اند که متأسفانه با چنین وضعیتی جان خود را از دست داده اند و نتوانستند حتی با اطرافیان خود وداعی هم داشته باشند که این دیگر بسیار دردآور است. واقعیت این است که اگر چنین دوری های اجتماعی و انسانی بخواهد بیش از این تداوم داشته باشد احتمال این که پیامدهای روانی و رفتاری سویی برای افراد به دنبال داشته باشد بسیار زیاد است.
#فرهیختگان، صدای فرزانگان
محمدباقر تاج الدین
✅جامعۀ ایران حالا به طرز نگران کننده‌ای دچار اپیدمی ویروس کرونا شده است به گونه‌ای که بنابر اعلام مقامات مسئول ۳۳۶ شهر در وضعیت قرمز قرار دارند و تاکنون بیش از ۴ میلیون نفر به این ویروس مبتلا شده‌اند و حدود ۱۰۰ هزار نفر نیز جان خود را از دست داده اند. همین امروز(۱۸ مرداد ماه ۱۴۰۰ خورشیدی) بیش از ۴۰ هزار نفر دچار این ویروس شده و همچنین بیش از ۵ هزار نفر در مراکز درمانی کشور بستری شده اند و با تأسف فراوان تعداد ۵۸۸ نفر نیز در همین روز جان خود را از دست داده اند. اگرچه آمارهای غیر رسمی تعداد مبتلایان و فوت شدگان را بسی بیش از این تعداد اعلام می کنند اما همین آمارهای رسمی نیز بسیار نگران کننده است که سیاستگذاری‌ها و اقدامات فوری و دقیق و علمی را می‌طلبد. بر این موارد باید پیامدها و عواقب مبتلا شدن به این ویروس را نیز افزود از کمبود تخت‌های بیمارستانی گرفته تا کمبود برخی داروها و خدمات درمانی دیگر که خانواده‌ها و اطرافیان بیماران را به شدت نگران و مضطرب می‌سازد. علاوه بر این ضرورت دارد از چندین درد و رنج دیگر در این زمینه به شرح زیر نام برد:
۱.درد و رنج ناشی از هزینه های گزاف بیماری کرونا؛ موضوع بسیار نگران کننده در این زمینه هزینه های به نسبت گزاف این بیماری است که کسر قابل توجهی از افراد جامعه توان پرداخت هزینه های مورد نظر را ندارند. به عبارت دیگر، در حالی که جامعۀ ایران به دلیل وضعیت نابسامان اقتصادی هر روز فقیرتر می شود و طبقۀ متوسط نیز به طبقۀ پایین افزوده می شود و تعداد فقرای جامعه روند افزایشی به خود می گیرد چگونه می توان از این افراد فقیر و محروم انتظار داشت که از پسِ هزینه های گزاف بیماری مورد اشاره بربیایند؟!! در نوشته ای دیگر با عنوان «کرونا و نظام طبقاتی جامعه» این موضوع را بررسیده ام که کرونا بیش از طبقۀ بالای جامعه طبقۀ پایین جامعه را هدف قرار می دهد و برای افراد حاضر در طبقۀ پایین درد و رنج های بسی بیش تری را به دنبال دارد. چرا که افراد طبقۀ پایین جامعه به دلیل گرفتار بودن در تلۀ فقر و محرومیت امکان درمان مطلوب خود را نداشته و بدتر این که در روزهایی که به این بیماری مبتلا می شوند درآمد ناچیز خود را نیز از دست می دهند و شوربختانه امکان برون رفت مناسب و مطلوب از این وضعیت بغرنج را نیز از دست می دهند!!!
۲. درد و رنج از دست دادن شهروندان عزیز؛ از دست دادن شهروندان عزیزمان که این از دست رفتگان اگر سرپرست خانواده هایی هم باشند شرایط را برای بازماندگان بسیار دشوار خواهد کرد. برای مثال سرپرستان خانوارهایی که دارای مشاغل ثابت و با درآمد مناسب نیستند در صورت از دست دادن جان خود هیچ گونه حق و حقوقی برای بازماندگان برجای نمی گذارند و در نتیجه تعداد زیادی از افراد را دچار شرایط دردآوری می کنند. در همین زمینه باید به این موضوع مهم اشاره نمود که افراد دارای مشاغل غیرثابت که برای مثال به صورت روزمزدی کار می کنند مجبورند هر روز در سطح شهر و در مکان های شلوغی چون بازار رفت و آمد کنند که همین موضوع امکان ابتلای آنان به ویروس کرونا را نیز چند برابر می کند. باز هم برای مثال مکانی چون متروها در کلان شهری چون تهران بدترین و خطرناکترین مکان برای آلوده شدن به این ویروس است که شوربختانه هر روزه تعداد بسیار زیادی از شهروندان(به ویژه کارگران و کارکنان ادارات و کارخانجات و بازار و سایر مشاغل آزاد) از این وسیله برای رفت و آمد خود استفاده می کنند!!!
3.درد و رنج ناشی از دوری های اجتماعی و انسانی؛ در شرایط کرونایی و قرنطینه شدن جامعه بسیاری از دوستان، آشنایان، بستگان و حتی اعضای خانواده ها ممکن است به راحتی در کنار یکدیگر قرار نگیرند و همین وضعیت مشکل دیگری چون تنهایی و افسردگی را نیز به وجود آورده است. در این زمینه بدترین وضعیت آن است که یکی از اعضای خانواده دچار ویروس کرونا شود و سایر اعضاء نتوانند او را به درستی ببینند و ملاقات کنند به ویژه بیمارانی که در بخش های آی سی یو در بیمارستان ها بستری می شوند. کسانی بوده اند که متأسفانه با چنین وضعیتی جان خود را از دست داده اند و نتوانستند حتی با اطرافیان خود وداعی هم داشته باشند که این دیگر بسیار دردآور است. واقعیت این است که اگر چنین دوری های اجتماعی و انسانی بخواهد بیش از این تداوم داشته باشد احتمال این که پیامدهای روانی و رفتاری سویی برای افراد به دنبال داشته باشد بسیار زیاد است.
#فرهیختگان، صدای فرزانگان
«اصلاحات ساختاری یا انقلاب»
گفتگوی علیرضا رجائی
و سیدمصطفی تاجزاده
سه‌شنبه ۱۹ مرداد ساعت ۲۲ کلاب میدان آزادی
لینک اتاق:
https://www.clubhouse.com/join/ZnrHdLt9/wfXJyHQf/PQ459OVb
جان آگه با #فرهیختگان
گفتگوی علیرضا رجائی
و سیدمصطفی تاجزاده
سه‌شنبه ۱۹ مرداد ساعت ۲۲ کلاب میدان آزادی
لینک اتاق:
https://www.clubhouse.com/join/ZnrHdLt9/wfXJyHQf/PQ459OVb
جان آگه با #فرهیختگان