🔴 گمشده‌ی تاریخیت در تاریخ اسلام

عبدالله ناصری طاهری


🔻عصرانی شدن، ضرورت حتمی و رسالت تاریخی جوامع بشری و از جمله جوامع مسلمانان است. در این روند، بزرگ‌ترین چالش، "بحران خوانش تاریخ" گذشته و مواجهه با میراث تاریخی است. میراث تاریخی که فاقد "تاریخیت" یا همان تاریخمندی است. بدین معنا که الگو برداری تاریخی بدور از توجه به "مدرنیته"، "جهانی شدن"، "مسلمان و دیگری" و ... تصویر می‌شود و این تصاویر که ماهیتاً غیرپویا، ناکارآ و غیرقابل فهم‌اند چون سربندی وانشدنی مغز انسان را در برابر هر تحولی مقاوم و ممانع می‌کند.

🔸مسلمانان در روند مقابله با "بحران خوانش تاریخ" و شناخت دقیق چالش‌های قرائت تاریخ، پیش از هرچیز باید با رویکردی علمی و عقلانی تاریخ صدر اسلام از "آغاز وحی تا پایان نبوت" را نه آنگونه که هست و به قول "جان ونز برو" تاریخ رستگاری دینی است بلکه آن‌طور که هشام جعیط فیلسوف-مورخ فقید تونسی دنبال می‌کند با واکردن اجزا ساختمانِ روایتِ تاریخی یا همان روش واسازی/Deconstruction وحی و نبوت را تاریخمند نشان دهد. از نظر هشام جعیط انسان مسلمان با این تاریخمندی و تاریخیت از هویت بحران زده‌ای که پس از قتل عثمان تا امروز گرفتار آن است رها شده و در برابر تجّدد و مدرنیته و مفاهیم مدرن سردرگم نخواهد بود. جعیط در دو کتاب : 1-الفتنه؛ جدلیه‌الدین و السیاسه فی‌السلام المبکّر، 2- الشخصیته العربیه الاسلامیه و المصیر العربی به تفصیل در این موضوع بحث می‌کند.

🔻بدیهی است اگر بپذیریم (که باید پذیرفت) اسلام در کنار پیام جهانی و رسالت جغرافیایی‌اش سرنوشت‌ساز است نمی‌توان آن را از تاریخ جهانی حذفش کرد و برای این منظور، باید جهانی بودن عقل اروپایی را پذیرفت و به کمک آن عقل، تاریخ را در پرتو تاریخمندی و تاریخیتش خواند. به تعبیر همین نواندیش تونسی باید با عقل مدرن جهانی، تاریخ دین اسلام را خواند. (جعیط، بحران فرهنگ اسلامی، ترجمه تهامی، تهران، 1381، ص 69-72) و این خوانش بدرستی از نظر او بر پایه‌های پیشا اسلامی و فرا دینی چندی استوار است: اومانیسم، آزادی، برابری و سکولاریسم. (همان) به عبارتی دیگر خوانش بی‌چالش تاریخ اسلام با باور به این سه اصل فرا اسلامی مقدور است.


🔸بدون تردید "وحی" نخستین رخداد اسلام و "قرآن" اولین منبع تاریخی مسلمانان و "نبوت" پیامبر اولین پدیدار (معیار) در این تاریخ است؛ تفسیر سنتی و غیر تأویلی نخستین منبع (قرآن) و "داده‌نگری" به آن و تکیه صِرف به ظاهر سندیت آن باعث شده قرآن از یگانگی منبع "وحی" و "نبوت" خارج شده درصورتی که تاریخ نبوی با قرآن گره خورده است. ( جعیط، تاریخ اللدعوه المحمدیه فی المکه، بیروت،2007، ص 21) و این روند قرآن را به رتبه ثانوی منابع تاریخ صدر اسلام تنزل داد و کتب حدیث و سیره، متون مقدسی شد بعضاً فراتر و مهم‎تر از قرآن

🔻 از این روست که برخی از مورخان نوگرای آنالی و غیرآنالی، برای خوانش علمی تاریخ اسلام از روش پدیدارشناسی هوسرلی که به قول فرانسوا کورتین فیلسوف هستی شناس فرانسه همان فلسفه اول است در مقدمه و مبنای تحلیل متافیزیکی خود که می‌خواهد علم باشد بهره می‌گیرند. ترسیم دعوت نبوی در اسلام و مدینه، رشد شخصیت پیامبر در چهار دوره پیشا بعثت، مکی و مدنی (جز یتیمی و فقر)، هجرت به حبشه، تحریم بنی‌هاشم و بسیاری از حوادث دیگر در اصیل‌ترین منبع تاریخی اسلام -قرآن- نیامده در صورتی که سیره نویسان و مورخان اولیه و در راس آنها ابن‌اسحاق و ابن‌هشام با خیال پردازی خود حجم انبوهی بر تاریخ اولیه اسلام افزودند. مثلاً از قرآن مجادله و منازعه قریش با پیامبر را می‌توان فهم کرد اما دعوت سه ساله پنهانی بعد از آغاز وحی را با هیچ نگاه و روشی نمی‌توان استخراج و درک کرد. علت این خیال‌پردازی‌ها را در نیاز حافظه جمعی مسلمانان جستجو باید کرد (تاریخیه الدعوه المحمدیه، ص212) که می‌خواهند میراث دینی مکتوب‌شان کمتر از میراث دیگر امت‌های موحد و ابراهیمی نباشد/ ایران‌فردا


متن کامل در instant view:
https://bit.ly/3AO2DLc


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

نیکلای ساینای: رویکرد تاریخی و ادبی به قرآن
(درس‌گفتار ویدئویی با زیرنویس فارسی)

🔅 قسمت اول
پرسه پیرامون قرآن بدون ورود به آن؟ دربارۀ مطالعۀ آکادمیک قرآن
ویدئو در آپارات متن در تارنما

🔅 قسمت دوم
احیای دوبارۀ نبوت: قرآن در محیط تاریخی‌اش
ویدئو در آپارات متن در تارنما

🔅 قسمت سوم
 تصدیق و تبیین: گفت‌وگوی قرآن با سنت‌های یهودی‌ـ‌مسیحی
ویدئو در آپارات متن در تارنما

🔅 قسمت چهارم
  قرآن به‌مثابۀ ادبیات
ویدئو در آپارات متن در تارنما


منبع: دورنما


جان آگه با #فرهیختگان

علی‌اکبر رنجبرکرمانی پژوهشگری با حافظه بسیار خوب تاریخی و قلمی روان بود/ جامعه پژوهش ایران فردی با خصوصیات ویژه را از دست داد

«محمدرضا بهشتی» (استاد فلسفه دانشگاه تهران و پژوهشگر) درباره درگذشت «علی‌اکبر رنجبرکرمانی» از تاریخ‌پژوهان و نویسندگان کشورمان، گفت: مرحوم کرمانی اهل مطالعه بود و حافظه بسیار خوب تاریخی و قلم بسیار روانی داشت؛ از دست دادن فردی با این خصوصیات، برای جامعه پژوهشی ما بسیار مایه تاسف است.


جان آگه با #فرهیختگان

طالبان عقلشان از ما بیشتر است

علی مطهری


جان آگه با #فرهیختگان

اشرف غنی:
تمام افغانستان را به مالک اصلی آن که طالبان است، سپردم!

https://telegra.ph/Ashraf-Ghani-09-01



#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست

مجموعه مباحث تحول‌طلبی چیست؟ (5)

شامل شش فصل (متشکل از نه ویدئو)


فصل سوم- خط مشی تحول‌طلبی (قسمت سوم)

🔹فصل اول تاریخچه تحول‌طلبی اینجا
🔹فصل دوم هدف تحول‌طلبی اینجا
🔹فصل سوم خط مشی تحول‌طلبی (قسمت اول) اینجا
🔹فصل سوم خط مشی تحول‌طلبی (قسمت دوم) اینجا



جان آگه با #فرهیختگان

واکنش سازمان پژوهش‌ و برنامه‌ریزی آموزشی وزارت آموزش و پرورش به انتقادها

حذف شرح دستاوردهای کرونایی از کتاب اجتماعی پایه نهم

🔸سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی وزارت آموزش و پرورش گفته است که شرح موفقیت جمهوری اسلامی ایران در کنترل کرونا از کتاب درسی حذف شد.

🔸 در اطلاعیه وزارت آموزش و پرورش آمده است "در پی درج موفقیت جمهوری اسلامی ایران در کنترل کرونا در کتاب درسی مطالعات اجتماعی پایه نهم چاپ ۱۳۹۹ انتقادها و گاه مواضع تندی توسط برخی افراد اتخاذ شده است.

🔸با مشاهده اوج‌گیری بیماری کرونا و عدم پیش‌بینی زمان و کیفیت مهار کامل این بیماری، این مطلب قبل از شروع انتقادهای اخیر و همزمان با روزآمدسازی سالانه مطالب، توسط کارشناسان این سازمان از کتاب درسی سال ۱۳۹۹ اصلاح و تعدیل و در چاپ جدید ۱۴۰۰ اعمال شده است."/ایلنا



جان آگه با #فرهیختگان

وقتی ظاهرگرایی، مذهبِ جمهوریِ مقدسان است و کارمندان مرگ زیر چشمان خاموش مردم معنای درمانگاه را از شفاخانه به هلاکخانه تغییر می‌دهند !

#فرهیختگان درکنار شماست

دهم شهریور سالروز درگذشت دکتر #احسان_یارشاطر، بنیان‌گذار و سرویراستار دانشنامۀ ایرانیکا و استاد پیشین مطالعات ایرانی در دانشگاه کلمبیای نیویورک

وطن‌پرستی

به گمان من وطن‌پرستی راستین بیش از همه این است که هر کس در هر کاری که هست به مقتضای آن وفا کند و داد آن را بدهد. اگر پزشک است صمیمانه در درمان بیماران بکوشد. اگر معلّم است همه در بند تربیت شاگردان خود باشد. اگر کارمند اداره است خود را خادم مردم بداند. اگر در کار سیاست است بهبود حال مردم و مصالح راستین کشور را راهنمای گفتار و کردار خود قرار دهد و اگر سرباز یا فرمانده است خود را برای دفاع آماده بدارد و از دشمن نگریزد. این اصلی است که اگر رعایت شود و به تربیت در ضمیرها خانه بگیرد، مردم را از جنگ و ویرانی‌ها و مصائب آن در امان نگاه خواهد داشت.
وطن‌پرستی راستین و خدمت به جامعه‌ای که ما را پرورده است این است، فراتر از این کسی که وطن خود را به‌راستی دوست دارد در آبادانی آن می‌کوشد، اگر بتواند به علم و فرهنگ و ادب آن خدمت می‌کند و هم غافل نمی‌ماند که آسایش او به آسایش دیگران وابسته است، عواطفی هست که برتر از علاقه‌های شخصی و ملّی است. راستی و خیرخواهی و ترحّم و آنچه آدمیت و انسانیت خوانده می‌شود از این گونه است.
مطلوب آن است که نخست ریای وطن‌پرستی به معنی رایج آن را بشناسیم و زیان آن را دریابیم. دیگر آنکه کوشش ما همه برای آماده کردن ذهن‌ها برای دفاع از خود باشد نه هجوم و دستبرد به دیگران. سوم آنکه در عین آنکه در حفظ آب و خاک و فرهنگ خود و ذخایر و مفاخر ملّی می‌کوشیم از این نکته غافل نمانیم که اگر ملّت‌پرستی مرحلۀ پیشرفته‌تری از قبیله‌پرستی و کشمکش‌های عشیره‌ای است، جهان‌دوستی نیز مرحلۀ تکامل‌یافته‌ای از وطن‌پرستی است. می‌توان آن را ترویج کرد و عشق آن را در دل‌ها نشاند و امیدوار بود که کوشش‌های آغازین در راه این هدف روزی پیروز شود و رنج جنگ و زبان ستیزه و کشتار به‌تدریج از میان برخیزد.

[احسان یارشاطر، «وطن‌پرستی»، ایران‌شناسی، سال ۵، شمارۀ ۱، بهار ۱۳۷۲، ۱۴-۱۹]



جان آگه با #فرهیختگان

داستان سیاسی شدن واکسن در ایران

⭕️ واکسیناسیون یا واکسیاسیون؟

🔻اعتماد ۸ شهریور ۱۴۰۰

⭕️مقاله گزارش‌گونه زیر را در باره روندی که موضوع واکسن کرونا در ایران و تا به اینجا طی کرده، نوشته‌ام. قدری طولانی است.

🔘پرسش آغازین برای نوشتن این این مقاله این بود که واکسیناسیون چگونه سیاسی و تبدیل به واکسیاسیون یا سیاسی شد؟! هنگامی که در باره این پرسش دقت می‌کنیم به این نتیجه می‌رسیم که چه چیزی در این کشور سیاسی نیست که واکسن نباشد؟ به عبارت دیگر باید گفت مگر ممکن بود واکسن سیاسی نشود؟ پاسخ خیر است.

🔘سیاسی شدن هر پدیده‌ای در ایران ریشه در چند عامل دارد. یکی شکاف میان مردم و قدرت است. دیگری فقدان رسانه رسمی معتبر و آزاد برای اطلاع‌رسانی درست، سوم وجود شکاف عمیق اجتماعی و قطبی شدن جامعه و بالاخره ضعف نهادهای مدنی و تخصصی و کاهش قدرت و اعتبار آنها در جامعه است.

https://telegra.ph/داستان-سیاسی-شدن-واکسن-در-ایران-واکسیناسیون-یا-واکسیاسیون-08-29


داستان سیاسی شدن واکسن در ایران

واکسیناسیون یا واکسیاسیون؟

عباس عبدی
اعتماد ۸ شهریور ۱۴۰۰

مقاله گزارش‌گونه زیر را در باره روندی که موضوع واکسن کرونا در ایران و تا به اینجا طی کرده، نوشته‌ام. قدری طولانی است.

🔘پرسش آغازین برای نوشتن این این مقاله این بود که واکسیناسیون چگونه سیاسی و تبدیل به واکسیاسیون یا سیاسی شد؟! هنگامی که در باره این پرسش دقت می‌کنیم به این نتیجه می‌رسیم که چه چیزی در این کشور سیاسی نیست که واکسن نباشد؟ به عبارت دیگر باید گفت مگر ممکن بود واکسن سیاسی نشود؟ پاسخ خیر است.

🔘سیاسی شدن هر پدیده‌ای در ایران ریشه در چند عامل دارد. یکی شکاف میان مردم و قدرت است. دیگری فقدان رسانه رسمی معتبر و آزاد برای اطلاع‌رسانی درست، سوم وجود شکاف عمیق اجتماعی و قطبی شدن جامعه و بالاخره ضعف نهادهای مدنی و تخصصی و کاهش قدرت و اعتبار آنها در جامعه است.

https://telegra.ph/داستان-سیاسی-شدن-واکسن-در-ایران-واکسیناسیون-یا-واکسیاسیون-08-29


جان آگه با #فرهیختگان

امام موسی صدر و امروز (۱۰)

ستم در برابر اکثریت شکست می‌خورد و ستم‌کار در هم می‌شکند. سپس ستم‌کار جامه‌ی نو بر تن می‌کند: جامه‌ی انبیا و لباس دین! به‌دعوت جدیدی فرا می‌خواند و شعار دفاع از مصلحت مردم را سر می‌دهد. اعلام می‌کند که در کنار مستضعفان است. مستضعفان می‌بینند ستم از درون خودشان پا گرفته است؛ غصب و استبداد و استعمار و استثمار و استحمار از درون خودشان است. در این هنگام نبردی دیگر آغاز می‌شود. این نبرد از ازل تا ابد پاینده است.

سفر شهادت، ۴۱.

محسن کمالیان


جان آگه با #فرهیختگان

آلبوم "ماه نَخشَب" بر اساس بداهه نوازی نی "شاهو عندلیبی" و تنظیم برای بَم کمان از "مصباح قمصری" تهیه و منتشر شد.
از این آلبوم آهنگ “نوا” بعنوان صدای اعتراض و انزجار از ظلم و خشونتهای ناشی از باورها، عقاید و عملکردهای سیاسی که در دنیا رخ می‌دهد، به زنان و کودکان افغانستان تقدیم شده است.

نمآهنگ هنری این آهنگ به پیشنهاد شاهو عندلیبی و همکاری "عسل بصیر"، ساخته شده است.

جان لاک، از پدران لیبرالیسم، در رساله‌ی خود درباب حکومت، می‌گوید کسی که انسان دیگری را بخواهد در خدمتِ قدرت مطلق خویش درآورد، خود را در «وضعیت جنگ» با او قرار داده است؛ به تعبیر دیگر، به او اعلان جنگ کرده است. استدلال لاک این است: کسی که قدرت مطلق‌اش را بر من اعمال می‌کند، هرگونه که بخواهد می‌تواند مرا استثمار نماید و از من بهره‌کشی کند و هر زمان که میل او بگوید و هوس کند، قادر است که مرا نابود کند و زندگی‌ام را تباه سازد. سلطه‌اش اجازه‌ی تجاوز می‌دهد. چون من در حیطه‌ی قدرت مطلق کسی قرار نمی‌گیرم مگر اینکه او، بی‌رضایت‌ام، آزادی‌ام را بگیرد و من را برده‌ی خودش کند. لاک می‌گوید که من باید برای بقا، خود را از سلطه‌ی او رها سازم و حکم عقل این است که کسی را که می‌خواهد آزادی من را، که حافظ بقای من است، بگیرد «دشمن» خود بدانم. چون «آزادی بنیان و اساس

یادداش خواندی رضا زمان را در Instant View بخوایند


https://telegra.ph/State-of-war-john-locke-09-02

جان آگه با #فرهیختگان

به پیشنهاد انجمن شاعران ایران و با حمایت ایشان، قرار است در این کانال هر هفته داستان‌های شاهنامه را بخوانیم.

هدفمان مرور و فهمیدن تمام داستان‌های شاهنامه است، نه خواندن تمام ابیات آن. ابیاتی را برخواهیم‌گزید که با خواندن آن‌ها رشتهٔ هر داستان در «سروده‌های خود فردوسی» روایت شود و پیوسته بماند، و جز به استثنا در برخی اپیزودهای طولانی، نیازی نباشد که بخشی از داستان را تنها به نثر تعریف کنیم. همچنین ابیات زیبا، مشهور یا مهمّی را که جزء رشتهٔ اصلی حوادث نیستند نیز خواهیم‌خواند. بنابراین، ابیاتی حذف خواهندشد که هم کمتر دل‌کش و شیوا هستند و هم در پیوستگی رشتهٔ حوادث حماسه نقش ندارند.

در هر بخش، پیش و پس از خواندن ابیات، خلاصه‌ای از ماجرای رخ‌داده گفته خواهدشد. در حین خواندن ابیات نیز معنی واژه‌ها و رموز زیبایی و فصاحت ابیات به اختصار شرح داده خواهدشد. در مواردی به جایگاه حماسه در ادبیات فارسی، جایگاه شاهنامه در بین حماسه‌های ملل و اهمّیّت این اثر در ادب و فرهنگ ایران اشاره خواهیم‌کرد و ارتباط شاهان، پهلوانان و داستان‌ها را با یکدیگر توضیح خواهیم‌داد.

ابیات را از تصحیح استاد خالقی مطلق می‌خوانیم، ولی در مواردی در ضبط‌ها تغییراتی داده‌ایم که به تمام این تغییرات اشاره خواهیم‌کرد.

t.me//NokhbeyeShahnameh

تزریق واکسن فایزر به دانش آموز فلسطینی در نخستین روز بازگشایی مدارس در کرانه باختری/خبرگزاری فرانسه


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

با غسل دادن قند در چایی، نجاست آن برطرف می‌شود!؟

◻ راست یا دروغ شایع شده که حدود یکصد سال پیش، در پی تیره شدن روابط سیاسی ایران با یکی از کشورهایی که تجار از آنجا قند وارد ایران می‌کردند، برخی علما به نجس بودن #قند فتوی می‌دهند.
در اثر این تحریم، تجاری که انبارهایشان مملو از قندهای وارداتی بوده در آستانه ورشکستگی قرار می‌گیرند.
از اینرو آنها به بعضی از روحانیونی که وجوهات شرعی خود را به آنها می‌پرداختند متوسل شده و از آنان می‌خواهند تا چاره‌ای برای رفع نجاست از قند و حلیت آن بیاندیشند.
در پی این درخواست روحانیون مذکور فتوا می‌دهند که اگر قند را در چای فرو برده و آنرا #غسل دهند، به لحاظ شرعی پاک خواهد شد!
به همین سبب از آن روز مردم ابتدا قند را در چای غسل داده و سپس در دهان می گذارند!

🔻حال حکایت غیرقانونی بودن شهردار، خیانت بودن برجام، حرام بودن واردات واکسن فایزر آمریکایی، غرب‌زده بودن وزیر راه و شهرسازی دولت روحانی و خدمت محسوب شدن سیاه‌نمایی علیه رئیس‌جمهور است که با فرو کردن همه آنها در منویات اردوگاه اقتدارگرایان و غسل دادنشان با عطش تشنگان قدرت، موانع شهردار شدن و واردات واکسن برطرف، و خیانت برجام به خدمت، غربزدگی وزیر با قرار گرفتنش در مصدر سازمان انرژی اتمی، به رئیس ذوب در ولایت و سیاه‌نمایی علیه دولت و رئیس‌جمهور به خیانت تبدیل می‌شود!


اکبر اعلمی

جان آگه با #فرهیختگان

مجموعه مباحث تحول‌طلبی چیست؟ (6)

شامل شش فصل (متشکل از نه ویدئو)


فصل چهارم- شباهت‌ها و تفاوت‌های تحول‌طلبی با اصلاح‌طلبی

🔹فصل اول تاریخچه تحول‌طلبی اینجا
🔹فصل دوم هدف تحول‌طلبی اینجا
🔹فصل سوم خط مشی تحول‌طلبی (قسمت اول) اینجا
🔹فصل سوم خط مشی تحول‌طلبی (قسمت دوم) اینجا
🔹فصل سوم خط مشی تحول‌طلبی (قسمت سوم) اینجا




جان آگه با #فرهیختگان

پیام علی نصیریان به وزیر ارشاد جدید

هنر، آموزگار سخاوت و کیمیای جان‌بخشی و گنجینه‌ی سعادت است


جان آگه با #فرهیختگان

ویدئویی که احمد امامی، از فیلمسازان جوان افغانستان، در اختیار سینماسینما قرار داد

احمد امامی به همراه چند فیلمساز دیگر موفق به خروج از افغانستان شده‌اند و هم‌اکنون در فرانسه اقامت دارند.



جان آگه با #فرهیختگان

این پول به من نمی‌رسد!

استاد محمد رضا حکیمی نقل می‌کردند در یکی از سال‌هایی که با نام یکی از اهل بیت((ع) نامگذاری شده بود، ناشر ما آمد و گفت:
آقا یک مقدار حق التألیف آورده‌ام. دیدم یک چمدان، دستش است. گفتم این چیست؟ گفت:
حق التألیفِ کتاب شماست. گفتم به چه مناسبت؟ من بار اولم نیست حق التألیف می‌گیرم، ۵۰ سال است می‌نویسم این همه پول، چه حق التألیفی است؟ ناشر گفت:
آقا چون امسال، سال مثلاً امام حسین(ع)‌ است، فلان کتابتان را ۱۰۰ هزار نسخه چاپ کردند. گفتم: من این حق التألیف را نمی‌گیرم! گفتند: چرا؟
گفتم:
بروید از پشت جلد آن کتاب، آن مبلغ را کسر کنید چون از بیت المال این کتاب خریداری شده، بیت المال این کتاب را خریداری کرده است و به دانشجو و فقیر و... داده است، این پول به من نمی‌رسد، حق التألیف من آن پولی است که کسی این کتاب را می‌خرد و آن به من می‌رسد!
بعد گفتند:
من تا امروز این همه پول ندیدم، ببرید این پول را، استاد، پاکیزگیِ مالیِ عجیبی داشتند. 
سیره فرزانگان، عبدالحسن بزرگمهرنیا، نشر سامان دانش، به نقل از:
خبرگزاری ایکنا، گفتگو با کریم فیضی، ۱۴۰۰/۶/۵.



جان آگه با #فرهیختگان