فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.2K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
کتاب حیلهٔ دَلّه

ظاهراً از گذشته‌های دور قصّه‌هایی از مکر زنان روایت می‌شده و مردم تا قرن‌ها از بزرگ و کوچک، پادشاه و گدا، خاص و عام به گفتن و شنفتن این داستان‌ها علاقه داشته‌اند.
قصهٔ حیله‌گری‌ زنان در کنار داستان‌های هزارویک‌شب و سندبادنامه و... در خانه‌ها و مجالس شبانه و دربار شاهان نقل می‌شده تا شب‌های تاری طولانی را کوتاه کند و به روز بدوزد.
«به گفتهٔ جاحظ، حجاج بن یوسف (وفات: ۹۵ ق) برای آنکه شب را به آسودگی سر کند، پیش از خفتن می‌گوید ندیمانش حکایت‌هایی از مکر زنان را برای او بازگو کنند»(مقدمه ص۲۳)

یکی از کتاب‌هایی که از دیرباز خوانده می‌شده، داستان حیله‌های زنی بوده به نام «دَلّه»، «دلیله» یا «دلّاله». دلّه زنی بوده با هوشی و ذکاوتی ابلیسی. فریبکاری همه‌فن‌حریف و خلّاق که هم کلاه از صغیروکبیر برمی‌داشته، هم بر سر صغیروکبیر کلاه می‌گذاشته! کتاب خواندنی «قصهٔ دلیلهٔ محتاله» به تصحیح و تحقیق مهران افشاری و به همّت انتشارات دکتر محمود افشار، در سال ۱۳۹۹ منتشر شده است. خطوطی از آن را بخوانیم:

«یک روز دلّه از خانه بیرون آمد از بهر صیدی که ناگاه صرّاف، دلّه را دید. بشناخت و درجَست و او را بگرفت... گازُر و خربنده دررسیدند. با صرّاف متّفق شدند و هرچند که دلّه جَزَع می‌کرد گوش نمی‌کردند تا او را به در خانهٔ خلیفه آوردند.
خلیفه در خواب بود. [حاجب] گفت: یک ساعت صبر کنید!
گازُر و صرّاف و خربنده بر در خانهٔ خليفه نشستند، دلّه را در دالان حرم بداشتند.
دلّه آهسته‌آهسته خود را به دالان حرم رسانید و شروع در قرآن خواندن کرد و چنان قرآن می‌خواند که زبیده‌خاتون - که زن خلیفه بود - کنیز را فرستاد که ببیند کیست که قرآن می‌خواند.
کنیزک بیامد و دلّه را پیش زبیده آورد.
زبیده عورتی را دید که سفید پوشیده. زبیده گفت که ای عورت! تو کیستی؟
دلّه گفت: به قربان سرت گردم. تو مرا نمی‌شناسی؟! منم ننه‌حاجيه، لَلِهٔ تو. چهار سال است که جاروب‌کش کعبه بودم. من تورا در کودکی بزرگ کردم. پنج سال تورا بر دوش کشیدم. چند روز است که آمده‌ام و امروز از بینوائی آمده‌ام به پیش شما، مرا دستگیری کنید.
زبیده گفت: ای ننه! چه چیز می‌خواهی؟
دلّه گفت: جانم فدای شما. مرا طمعی نیست. من توبه کرده‌ام که دیگر از خانوادهٔ پادشاهان نان نخورم. اما من سه غلام دارم که آنها را از کودکی بزرگ کرده‌ام و همه را به هنرمندان داده‌ام و هنر آموخته‌اند. می‌خواهم که از برای من آنها را به خلیفه بفروشی. یکی صرّاف و یکی گازُر و یکی خربنده. می‌خواهم که ایشان را به خلیفه بفروشم و بهای ایشان مرا بس است تا عمر من است... شخصی بفرست تا ببیند. من ایشان را از کوچکی بزرگ کرده‌ام، اگر بدانند که من ایشان را می‌فروشم، گریه و زاری خواهند کرد و من دیگر تاب نخواهم آورد. چنان کنید که ندانند که من ایشان را می‌فروشم...
پس خلیفه هر سه را به مبلغ سی تومان زر تبریزی خرید و زبیده خاتون نیز خلعتی و جامه‌ای بر او افزود.
دلّه گفت: ای جان مادر! زمانی چادر خود را به من ده تا ایشان مرا نشناسند و کنیز خود را همراه من کن تا چادر تورا بیاورد! زبیدہ خاتون چادر و موزه خود را به دلّه داد و کنیز خود را همراه دلّه کرد تا از آنجا بیرون آمد و گازُر و صرّاف و خربنده را گمان بود که این زن یکی از خواتین و سلاطین است.
دلّه در راه با کنیز گفت که شوهر داری؟
کنیز گفت‌: من هنوز دخترم.
دله گفت: حیف نباشد؟ بیا من تو را به شوهر دهم.
کنیز بی‌عقل گفت: اختیار با توست.
دلّه کنیز را برداشت و با کاروانسرای سوداگران آمد. کنیز را گوشه‌ای بنشانید و خود به در حُجرهٔ سوداگری رفت. قضا را جوانی سوداگر حاضر بود. دلّه گفت ای خواجه! مرا کنیزی هست صاحب‌جمال. می‌خواهم او را به کسی بفروشم که او را به عقد خود درآورد. خواجه چون نظر بر کنیز انداخت، طرفه نازنینی را دید. گفت: منّت دارم.
دلّه گفت: ده تومان می‌باید.
خواجه زر تسلیم کرد. دلّه از آنجا بیرون آمد و راه خانه در پیش گرفت»(ص۸۵ تا ۸۸)

تاریخ قصّهٔ پادشاهان و سردمداران است و قصّه‌ها تاریخِ مردم عادی و زیردستان. در داستان‌هاست که از حال‌وروز، عادات و آداب مردمان گذشته آشنا می‌شویم و نهفته از نهان زندگی‌شان بیرون می‌آوریم. داستان‌های کهن گنج‌هایی گرانبها هستند برای شناخت فرهنگ عامه در دوردست‌های زمان. «قصهٔ دلیلهٔ محتاله» هم منبعی ارزشمند است برای دانستن مردم در سده‌های بعید.


عاطفه طیه


#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست
چند حکایت شیرین از علاقه و اهتمام استاد حسن‌زادهٔ آملی به کتاب

حاج شیخ حسن رمضانی

🔹 «یادم هست كه در محضر ایشان [: آیةالل‍ه حسن‌زاده]، یك بنده‌خدایی روی عدم التفات، استکان چای را گذاشت بر روی کتابی. آقا نبودید که برخورد ایشان را ببینید! با تعجّب و عصبانیّت فرمود: روی كتاب؟ خب بگذار آن‌طرف! چرا روی کتاب؟ آن بنده‌خدا گفت: مواظبم آقا. فرمود: كاری به مواظبت ندارم، اصلاً چرا گذاشتید؟ كتاب مگر چیز معمولی است؟!

🔸 یك وقتی با ایشان رفتیم صحّافی برای تجلید دو جلد كتاب که از آثار محیی‌الدّین عربی را فهرست کرده بودند. ایشان به آن بنده‌خدای صحّاف فرمود: آقا مواظب باش که فقط و فقط جلد كنید، نمی‌خواهم که بُرِش بزنید. آن آقا گفت: نمی‌شود، ما كه اهل فن هستیم معتقدیم که كتاب باید دست بیاید تا بتوانیم شیرازه كنیم و این امر بدون برش ممکن نیست. ایشان فرمود: نه نمی‌خواهد برش بزنید، فقط جلد بسازید. او هم می‌گفت: نمی‌شود.

▫️ من فضولی كردم و گفتم: آقا ما این را از شما یاد گرفتیم كه سخن اهل فن را باید شنید. تا این را گفتم، ایشان فرمود: شما جوان، آن آقا هم جوان، منِ پیرمرد را گیر آورده و اینجا دوره كردید، هر كاری می‌خواهید بكنید، ولی جلوی چشم من نكنید. آقای صحّاف گفت: باشد. كتاب را گرفت و برد که برش بزند، ایشان صدا زد و فرمود: كم برش بزن، خیلی كم، به اندازهٔ حداقلّ ممكن، حاشیهٔ كتاب را از بین نبرید، من می‌خواهم جایی باشد برای نوشتن. گفت: چشم. رفت به طرف آخر مغازه، یك برش از این طرف و یك برش از آن طرف و یك برش از قسمت ثالث زد و كلّ حاصل آن برش را در دستش مچاله کرد و رو کرد به ایشان و گفت: آقا این‌قدر من برش زدم. فرمود: من نمی‌توانم نگاه كنم، به من نشان نده. ایشان حتی تحمّل برش کتاب را نداشت. این‌ها برای ما افسانه است!

🔹 گاهی می‌دیدیم افراد، كتاب‌ها را مُثله‌ می‌کردند و چهار پنچ ورق از کتاب را می‌گذاشتند و می‌آوردند سرِ درس. ایشان به شدّت ناراحت می‌شد و می‌فرمود: چرا كتاب را مُثله كردید؟ شما نمی‌دانید كتاب بغل كردن چقدر لذّت دارد؟ چرا از این لذّت‌ها محرومید؟!

منبع: خبرنامهٔ مجمع عالی حکمت، ش۵، ص۲۶؛ نیز ر.ک: تشنهٔ دانش، ص۸۷ - ۸۸


#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست
📣 اطلاعیه

به اطلاع می‌رساند که هرگونه فراخوانی مبنی بر جمع‌آوری پول به نام دکتر عبدالکریمی کلاهبرداری اینترنتی بوده و لطفا موارد را به ادمین کانال (@rezbaq) اطلاع دهید.

با تشکر

ادمین کانال

📚@bijanabdolkarimi
Audio
فايل گفت‌گوی جوانان انقلابی با سید مصطفی تاجزاده » ‏در کلاب‌هاوس

تاجزاده: بحث آزاد راه‌های اصلاح را بصورت درونی‌، نهادینه می‌کند.

مادام‌العمری دلیل بسیاری از مشکلات است

حاکمیت باید قبل از آنکه دیرتر شود به خواست اکثریت جامعه بازگردد.




جان آگه با #فرهیختگان
ایران اسیرِ کابوس است!


محمد حسین کریمی پور


۱- قواعد بازی جهانی، حاصل برآیند تنازع قدرتها‌ست. تغییر قواعدِ بازی بنفع خود بدون کسب برتری اقتصادی/نظامی ممکن نیست. آمریکا با بهره از اقتصاد قوی، توان نو آوری، دست برتر در هر دو‌جنگ‌ جهانی، جنگ سرد و ایجاد بلوک غرب، نظم موجودِ آمریکائی و‌ دلار محور را هوشیارانه آجر به آجر ساخت و چنددهه حفظ کرد.

۲- انگلیس، فرانسه و اروپای غربی شرکای این کمپانی بودند.آلمان، ژاپن و کره در سایه آن برخاستند و‌سهامدار شدند. چین ابتدا با آن جنگید ولی بعد آنرا نردبان ترقی یافت بر آن جهید و بالا رفت. شوروی و بلوک شرق، کره شمالی و‌ ایران در تخریب آن کوشیدند. اما برای غلبه بر آمریکا و شرکا، مهارت، وزن و‌ خزانه وافی نداشتند. حریف رویشان افتاد و‌ در ماندند. در دنیای ناعادلانه آمریکائی، موضع و مدل بازی حکومت ها فرق می کرد. سرنوشت ملت هاشان هم!

۳- هیچ نظمی ابدی نبوده و نیست. آمریکا، متحدان و اتحادهایش تدریجا ضعیف می شوند. اتحادیه اروپا، رویای ابر قدرتی را وا نهاده. چین و‌امثال هند و اندونزی در کار طلوعند. بازیگران کوچک و آماده ای چون سنگاپور، اسرائیل، قطر و امارات، پر رنگ می شوند. چین چنان وزن گرفته که تغییر تعادلات جهانی در ربع قرن پیش رو، ناگزیر می نماید . دنیای نیمه دوم قرن، بعیدست آنقدر آمریکائی باشد که بود. کشورها در تب و‌تاب پیش بینی روند آینده و باز تعریف جایگاه خود برای دوران انتقال و دنیای جدید اند. نظمی جدید در کار تولد است.

۴- به یُمن تغییر راهبرد صدور انقلاب به استراتژی تقویت چین، اژدها چهار دهه رشد ممتد اقتصاد را پشت سر نهاده. آن کشور فقیر و‌گرسنه دهه ۷۰، حالا سهمش از اقتصاد جهانی به ۱۵٪ نزدیک می شود. دومین بودجه دفاعی دنیا را دارد که از مجموع روسیه، انگلیس و فرانسه بیشترست! در تمام این سالها با همین قواعد دنیایِ آمریکائی کج دار و‌مریز، بازی کرده و قوی شده. هنوز هوشمندانه و فروتنانه منکرست که ابر قدرت شده یا در صددست جای آمریکا را بگیرد. چینِ عاقل، لاجرم ابر قدرت خواهد شد و اکنون نیز قدرت دوم جهانست.

۵-ایران که حتی ۰/۵٪ اقتصاد یا ۱٪ بودجه دفاعی دنیا را نداشت، بجای تمرکز بر تقویت خود، دنبال تغییر قواعد بازی رفت. جنگ طولانی و بی برنامه با نظم جهانی آمریکایی، ریشه های ایران را فرسوده. خزانه خالی، فساد فراگیر، سرمایه اجتماعی ضعیف، دشمن زیاد، متحد مفقود، سرمایه و‌مغزها در حال فرار، چالش ها زورآور و‌بندهای تحریم محکم است. حکومت کُند و‌ ناهوشمند می نماید و‌ ناتوانِ از حل مساله است.
اینجا ایستاده ایم چون دنیا را نشناخته ، بازیگوشانه تعادلات ریاضی قدرت را انکار و بدنبال سراب دویده ایم. روزگارمان جوریست که هر که به ما می رسد، نه فقط چین و روسیه بل سریلانکا و عراق بدون توجه به منافع ما، خرِ خود می راند. ضعیف ترین کشورهای جهان، حقوق بدیهی ما (حتی حق تسلط بر اموالمان) را بدون ترس از عواقب، نقض می کند. تا بدل به کشوری فرصت جو، حسابگر و‌ واقع نگر نشویم، آب به آسیاب هر که باشد، گندم ما آرد نمی شود.

۶- ایران عقب افتاد و‌گرفتار اوهام شد . دار و ندارمان را در نبردهایی باخته ایم که اولویت ما نبودند. در کوره راههایی روانیم که به هیچ جا نمی رسد. گرفتار بحرانهایی هستیم که دیگران قرنهاست پرونده اش را بسته اند. گویی طلسمی سیاه بر جان ما مستولیست. اگر می خواهیم طومار این کهن دیار بهم نپیچد، آب را باید به جوی گرداند. دشوار ولی ممکنست. چالش هایمان متعدد و سنگین اند. اما در نیروی انسانی، زیر ساخت ها، موقعیت ژئوپلتیک، پتانسیل تولید، منابع، حجم بازار و اندوخته تمدنی مزایایی داریم. اگر عاقل باشیم، اینها به کار می آیند. محتاج تغییر از درونیم، تغییر در نگرشمان به جهان و شیوه حکمرانی. باید چالش ها را برسمیت بشناسیم. باید جمهوریت مرده را زنده کنیم و ساختار حکمرانی را با شرائط قرن ۲۱ متناسب کنیم. باید وزن خود و‌تناسبش با دیگر بازیگران منطقه و جهان را بفهمیم . باید راهبردهایی منطبق با واقعیات و اهدافی متناسب با منافع ملی اتخاذ کنیم. باید کاری کنیم ملت احساس پیشرفت کند و راضی باشد. باید اوهام و خیالات را وانهیم!

خدا ایران را از شر دشمنان بیگانه و خودی حفظ کند! آمین!



جان آگه با #فرهیختگان
Ahmad masood_ 2Mehr 1400
<unknown>
صوت کامل گفتگوی محمدحسین جعفریان با احمد مسعود

تاریخ گفتگو: جمعه شب، دوم مهرماه ۱۴۰۰



جان آگه با #فرهیختگان
در ایران دانشگاه ها دقیقا به چه دردی می خورند؟

مجتبی لشکربلوکی

فکرش بکنید شما رییس یک دپارتمان در دانشگاه MIT (مؤسسه فناوری ماساچوست) یکی از سه دانشگاه برتر جهان باشی ولی آن را رها کنی. چرا؟ چون فکر می کنی که این مدل از دانشگاه به درد نمی خورد! کریستین ارتیز وقتی دانشگاه آرمانی خود را تصویر می‌‌کند، جایی بدون سخنرانی، بدون کلاس و بدون رشته را تصویر می کند. دانشجویان در فضایی بزرگ و باز روی مشکلاتی سخت و عملی کار می‌کنند. اگر به مطالعه‌ای نیاز باشد به اینترنت مراجعه می‌کنند و نه استاد. این تصور، با الگوی سنتی تحصیلات عالی فاصله زیادی دارد اما به‌زودی به یک واقعیت تبدیل خواهد شد: او کارش در بهترین دانشگاه جهان را رها کرده تا دانشگاهی جدید ایجاد کند.

در بیست سال گذشته ده‌ها نمونه از این گونه‌ موسسات در شیلی تا چین افتتاح شده. اگرچه حوزه‌های کاری آنها متفاوت است، اما یک حرف مشترک دارند: مخالفت با روش سنتی آموزش. دانشجویان به صورت تیمی روی پروژه‌ها کار می‌کنند و تلاش می کنند مسائل واقعی را حل کنند. شرکت‌ها اغلب حامیان مالی این پروژه‌ها هستند.

شعار دانشگاه زپلین که در سال ۲۰۰۳ در آلمان تاسیس شد این است: «مشکلات جامعه ما هیچ نظم و انضباطی ندارند، ما هم همین‌طور». دانشکده‌ الگوی جدید فناوری و مهندسی در سال ۲۰۱۷ در انگلستان افتتاح شد. این دانشگاه، استادان را بر اساس مهارت استخدام می‌کند و نه تعداد آثار چاپ‌ شده. دانشجویان باید با موفقیت دوره را به پایان برسانند اما ضروری نیست که ریاضی یا فیزیک بخوانند. آنها باید هنر و علوم اجتماعی را مطالعه کنند. (برگرفته از هفته نامه وزین تجارت فردا)

☑️⭕️تحلیل و تجویز راهبردی:

۱- بهترین دانشگاه های دنیا زیر سوال هستند و به مراتب دانشگاه های ایرانی بیشتر. به عنوان کسی که ۱۲ سال در دانشگاه درس خواندم و ۱۲ سال هم در دانشگاه ها تدریس کرده ام، صادقانه می گویم نمی توانم از عملکرد دانشگاه های ایرانی دفاع کنم. به نظرم بیشتر (و نه همه) دانشگاه ها شده اند، کارخانه تولید انبوه «مدرک داران بی ادراک!» و جالب اینجاست که اراده ای هم برای تغییر وضعیت موجود نمی بینيم. به ویژه آنکه بسیاری نیز از طریق همین دانشگاه ها، به عناوین مهندس و دکتر و حتی برخی به کرسی استادی رسیده اند!

۲- بیست سال پیش در رشته مهندسی فارغ التحصیل شدم. امروز رفتم مجدد دروس دوره کارشناسی را مرور کردم و تاسف خوردم انگار زمان در دانشگاه های ما متوقف شده. برخی دروس که مطمئنم که به درد هیچ کس نمی خورد باز هم تدریس می شود. یعنی در طول این بیست سال امکان نداشت که یک نظرسنجی انجام شود که واقعا در دنیای واقعی کدام دروس به درد شما خورده و کدام نخورده؟ وقتی درسی در طول بیست سال به درد کسی نمی خورد چرا نباید حذف شود؟ عجیب نیست؟

۳- آیا می شود کاری کرد؟ بله. یک تصویر ارایه می کنم که نشان دهم می‌شود جور دیگری به هم به مساله نگاه کرد: این جهان را تصور کنید: من نه کارشناسی دارم و نه در جستجوی کارشناسی ارشد و دکترا هستم. می گردم متناسب با نیاز شغلی و آینده ام از بین تمام موسسات و دانشگاه ها دنیا دروسی را انتخاب می کنم و در آن ها شرکت می کنم و به جای مدرک کارشناسی، گواهینامه علمی یا فنی (Certificate) دریافت می کنم. مثلا امروز با تکنولوژی واقعیت مجازی در کلاس استراتژی پروفسور مایکل پورتر در دانشگاه هاروارد حاضر می شوم. فردا صبح برای یک درس کاملا بومی در کلاس «اقتصاد ایران» دکتر مسعود نیلی و پس فردا هم در یک پلتفرم آموزش مجازی مبتنی بر بازی (بدون استاد مشخص) در زمینه مذاکره شرکت می کنم و از همه این ها هم گواهینامه می گیرم. همچنین از همه مهم تر ۵۰٪ اطلاعات مورد نیازم را از اینترنت بدست می آورم.
در این جهان دیگر ما با دکترهای قلابی بی سواد سر وکار نداریم! مجبور نیستیم چهار سال وقت مان را صرف دروسی کنیم که ۳۰ سال پیش دیگران به غلط برای ما تشخیص داده اند. لازم نیست برای تحصیلات به یک کشور یا شهر دیگر برویم. دیگر کنکور بی معنا خواهد شد. تحصیلات من مساله محور است و نه مدرک محور. موسسات ارایه دهنده آموزش در یک محیط رقابتی مجبورند هر روز بهتر شوند و دانشگاه های مزخرف، ورشکسته و حذف خواهند شد.

این تنها راه است؟ نه. یک مثال بود برای باز شدن باب گفتگو
امکان پذیر است؟ بله. ولی نه یک شبه.
برای همه رشته ها این کار لازم است؟ در مورد برخی رشته ها مثلا علوم پایه و پزشکی باید مسیر دیگری رفت.
دانشگاه ها هیچ فایده ای نداشته اند؟ قطعا فایده داشته اند.

دانشگاه های ما حاصل کپی هستند. یک کپی قدیمی و ناقص! آنچه ما می خواهیم دانشگاه هایی است که مسائل واقعی از دنیای واقعی را حل کنند. نه اینکه کارخانه تولید مدرک باشند. جهان و بویژه ایران نیاز به دانشگاه های واقعی بدردبخور دارد.


جان آگه با #فرهیختگان
زنگ مدرسه کفر است!

اکبر اعلمی


مهرماه و «زنگ مدارس» برای همه ما یک خاطره نوستالوژی و ماندگار است. اما شاید کمتر کسی بداند که حدود ۱۴۰ سال پیش، همین زنگِ مدرسه مظهر کفر محسوب و حتی سبب تکفیر مدیر مدرسه و مجوزی برای قتل او بود.

مرحوم «میرزاحسن خان تبریزی» مشهور به «میرزا حسن رشدیه»، فرزند حاج میرزا مهدی ‌تبریزی از مجتهدان بنام تبریزی و زاده محله چرنداب تبریز است که از او به عنوان بنیانگذار فرهنگ و آموزش نوین ایران یاد می‌شود.
وی پس از آموزش الفبا، حساب و هندسه، تاریخ و جغرافیا در بیروت و تدریس در تفلیس و ایروان و بازدید از مدارس جدید استانبول، اولین مدرسه به سبک جدید را در سال ۱۲۶۲ خورشیدی برای کودکان مسلمان قفقاز تاسیس و در سال ۱۲۶۶ نیز نخستین مدرسه نوین را در تبریز بنا نهاد و در این راه، انواع تهمت‌ها، آزارها و مرارت‌ها را بجان خرید.

وی نخستین مدرسه نوین را در در محلهٔ ششگلان تبریز در مسجد مصباح الملک تاسیس کرد که یکسال بیشتر دوام نیاورد و مکتب دارانی که دکان خود را کساد می‌دیدند رئیس‌السادات یکی از علمای بی‌علم آنروز را مجاب کردند تا رشدیه را تکفیر و فتوای انهدام مدرسه‌اش را صادر کند و بدین ترتیب عوام تحریک شده با چوب و چماق، میرزاحسن و معلمین و دانش‌آموزان مدرسه را مورد هجوم قرار دادند و وی ناچار شد شبانه به مشهد بگریزد.

پس از شش ماه رشدیه دوباره به تبریز بازگشت و دومین مدرسه را در محله «بازار» تأسیس کرد که باز در اثر حمله دشمنان علم و دانایی و به آتش کشیده شدن مدرسه، ناچار شد از این شهر بگریزد.

یکسال بعد سومین مدرسه‌اش را در محله «چرنداب» تبریز تاسیس کرد که این بار هم طلبه‌های علوم دینی مدرسهٔ صادقیه به تحریک مکتب‌داران به دبستان او هجوم برده و آن را غارت کرده و آتش زدند.

اما میرزاحسن از پا ننشست و چهارمین مدرسه خود را در «محلهٔ نو» تبریز، برای کودکان تهیدست بنا نهاد که تعداد شاگردانش به بیش از ۳۰۰ نفر رسید. این بار مکتب‌داران ملا مهدی پدر رشدیه را تحت فشار گذاشتند تا مدرسه تعطیل شود. لاجرم ملا مهدی از پسرش خواست به مشهد برود و او چنین کرد.

رشدیه یکسال بعد به تبریز بازگشت و پنجمین مدرسه را در «محلهٔ بازار» تاسیس کرد که این بار نیز در اثر هجوم اجامر و اوباش، تعدادی از دانش‌آموزان مجروح و یکی از معلمان کشته شد و او ناچار به مشهد گریخت و این بار مدرسه‌ای را در این شهر بنیان نهاد که این مدرسه نیز توسط کهنه‌پرستان مشهد به آتش کشیده شد و او را سخت کتک زدند.

وی دوباره به زادگاه خود بازگشت و این بار ششمین دبستان را در محله «لیلی‌آباد» تبریز بنیان نهاد. سه سال بعد با سلاح کمری مورد سوءقصد قرار گرفته و از ناحیه پا مجروح و مدرسه‌اش هم تعطیل شد.

رشدیه دست بردار نبود و اینبار با فروش املاک خود هفتمین مدرسه را در تبریز دایر و کلاس‌ها را با میز و صندلی و تخته سیاه تجهیز کرده و در فاصله دو کلاس‌، زمانی را برای استراحت و تفریح دانش‌آموزان و معلمین در نظر گرفت که به «زنگ تفریح» مشهور شد.
باتوجه به اینکه صدای زنگ شبیه صدای ناقوس کلیسا بود، این بار مکتب‌داران کهنه‌پرست، «صدای زنگِ مدرسه» را بهانه مخالفت با رشدیه قرار داده و او را به کفرورزی متهم و اعلام کردند که هرکس فرزندش را به این مدارس بفرستد کافر است و از این طریق عوام را علیه او تحریک کردند و او برای به صف کردن دانش آموزان و اعلام تعطیلی کلاس‌ها، ناچار شد به جای استفاده از زنگ، از یکی از دانش‌آموزان بخواهد تا با صدای بلند این بیت را بخواند: «هر آنکه در پی علم و دانایی است // بداند که وقت صف آرایی است».
این مدرسه نیز با نارنجک دست‌ساز مورد حمله قرار گرفت و رشدیه ناچار به قفقاز رفت.

با دعوت میرزاعلی خان امین‌الدوله والی آذربایجان، رشدیه در سال ۱۲۳۶ به تبریز بازگشت و هشتمین مدرسه خود را که از سایر مدارس بزرگتر بود در محله ششکلان این شهر دایر کرد که آنهم با برکناری امین الدوله، به آتش کشیده شد.

وی دوسال بعد از این حادثه در زمان امین‌الدوله، مدارس رشدیه را در تهران تاسیس کرد.
در این شهر هم «فریاد مقدس‌مآب‌ها بلند شد که آخرالزمان نزدیک شده جماعتی بابی و لامذهب می‌خواهند الف و با را تغییر دهند، قرآن را از دست اطفال بگیرند و کتاب به آن‌ها یاد بدهند.»
پس از عزل امین الدوله، در پی اینگونه جوسازی‌ها، این مدارس هم تعطیل شد.

پس از مدتی رشدیه تکفیر و با شایعه‌سازی به بابیگری و ضدیت با امام زمان و اهل بیت متهم شد.
ناگزیر به قم رفت و در آنجا مدرسه رشدیه را تأسیس و به آموزش کودکان فقیر و نابینایان پرداخت و سرانجام در سال ۱۳۲۳ در سن ۹۷ سالگی جان به جان آفرین تسلیم کرد.

او در آخرین لحظات زندگیش وصیت کرد که «مرا در محلی به خاک بسپارید تا هر روز شاگردان مدارس از روی گورم عبور کنند و روحم شاد شود»


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
فرهیختگان pinned «ایران اسیرِ کابوس است! محمد حسین کریمی پور ۱- قواعد بازی جهانی، حاصل برآیند تنازع قدرتها‌ست. تغییر قواعدِ بازی بنفع خود بدون کسب برتری اقتصادی/نظامی ممکن نیست. آمریکا با بهره از اقتصاد قوی، توان نو آوری، دست برتر در هر دو‌جنگ‌ جهانی، جنگ سرد و ایجاد…»
بازخوانی متن قرآن بر اساس سنت بایبلی
مروری بر کتاب گابریل سعید رینولدز

ایمان تاجی

درآمد
گابریل سعید رینولدز (متولد ۱۹۷۳) فارغ‌التحصیل مطالعات اسلام از دانشگاه ییل و استاد مطالعات اسلام و الهیات در دانشگاه نُتردام امریکاست. تمرکز پژوهشی او بر مطالعات قرآن، تاریخ مسیحیت، روابط مسیحیان و مسلمانان، و اسلام آغازین است. از تألیفات او می‌توان به کتاب‌های «ظهور اسلام» (۲۰۱۲)، «قرآن و بایبل» (۲۰۱۸) و «اللّه: خدا در قرآن» (۲۰۲۰) اشاره کرد. او در حال حاضر مدیر اجرایی «انجمن بین‌المللی مطالعات قرآن» (ایکسا) و از همکاران ثابت مجموعه پادکست‌هایی دربارهٔ بایبل و قرآن در دانشگاه نُتردام است. رینولدز در کتاب «قرآن و زیرمتنِ بایبلی آن» (۲۰۱۰) می‌کوشد راه‌حلی برای فهم و تحلیل صحیح متن قرآن ارائه کند. رینولدز می‌گوید بیشتر پژوهشگران با این پیش‌فرض به تحلیل قرآن پرداخته‌اند که جزئیات زندگی محمد می‌تواند منبعی برای گشودن گره‌های معنایی آن باشد. اما به عقیدۀ او، این روش نه‌تنها گره‌گشا نیست، بلکه باعث سردرگمی بیش‌تر می‌شود. رینولدز ادعا می‌کند قرآن با مخاطبی سخن می‌گوید که داستان‌ها و شخصیت‌های بایبلی را می‌شناسد و در نتیجه، برای فهم بهتر قرآن باید به متون بایبلی مراجعه کرد. رینولدز البته قرآن را در تقابل با متون بایبلی یا جایگزین آن‌ها نمی‌داند، بلکه معتقد است قرآن را باید در سنت موعظه‌نویسی بر اساس متون بایبلی دید، سنتی که هدف آن تولید خطابه‌هایی موعظه‌محور، دل‌نشین و معنوی بر اساس بایبل برای تأثیرگذاری بیشتر بر مخاطب است. در مجموع، هدف رینولدز در این کتاب تأکید بر «دوری محتوای تفاسیر از متن قرآن» و همچنین «لزوم خواندن قرآن بر اساس متون بایبلی» است.

✅ متن کامل و پی‌دی‌اف مقاله در:
بخش خواندنی‌ها در تارنمای دورنما



جان آگه با #فرهیختگان
حق‌طلبی پاکدست که تا آخر عمر تن به اوامر نظام‌های جابر نداد

پیام تسلیت جمعی از فعالان سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و حقوق بشری به مناسبت درگذشت مهدی هادوی

🔺استاد مهدی هادوی از پیش‌کسوتان جامعه حقوقی و دانش‌پژوه فراخ‌دست در علوم دینی به دیدار حق شتافت. اوعدالت‌جویی راست‌آیین و حق‌طلبی پاک‌دست بود که تا به آخر عمر پربرکت خویش تن به اوامر نظام‌های جابر نداد و با پرهیز مطلق از قدرت‌طلبی و منفعت‌جویی لحظه‌ای از برپاداشتن عدالت و خدمت به خلق غفلت نکرد.

🔺ما درگذشت این انسان متّقی و پرهیزکار را به خانواده و فرزندان او، دکتر احمد هادوی و نیز آقای محمدامین هادوی که در صراط مستقیم پدر گام نهاد و درمقام مجاهده با دشمنان تجاوزگر درجبهه‌ها و درمقام مبارزه با حکّام جائر در حبس و زندان قیام به قسط نمود، تسلیت عرض می‌کنیم و برای وی از درگاه پروردگار رحیم، آمرزش و غفران مسئلت داریم.

متن کامل و امضاها
https://bit.ly/3or2Vov



جان آگه با #فرهیختگان
برای مطالعهٔ بیشتر دربارهٔ اصلاح‌طلبیِ دآدخواه

ضمن این گفتگو با جدال، برای پرهیز از تکرار، مخاطب را برای آشنایی بیشتر با دلایل و ضرورت‌ها و لوازمِ دآدخواه‌تر شدن اصلاح‌طلبی در ایران به چند نوشتهٔ قبلی‌ام ارجاع دادم. از میان آن‌ها شاید برای مخاطب علاقمند این چند مورد به موضوع گفتگو مرتبط‌تر باشد:

🔹 ضرورت‌ها و لوازم اصلاح‌طلبیِ دآدخواه

🔹 لیبرال‌های ایرانی گرامی! لطفا لیبرالیسم‌تان را روزآمد کنید

🔹 پاسخی به استاد مردیها

🔹 گونه‌های اصلاح‌طلبی: بروکرات‌محور، ساختاری و نهادی

🔹 چرا نابرابری معضل‌آفرین است؟

🔹 در ضرورت تقویت مطالعات نابرابری و سیاست برابری‌خواه در ایران



محمدرضا جلایی‌پور


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
آماری عجیب از مهاجرت افراد متخصص از کشور

عباس عبدی، تحلیل‌گر مسائل سیاسی و اجتماعی

بسیاری از نیروهای کارشناسی کشور که سرمایه‌های زیادی برای تربیت آنان هزینه شده است، به راحتی جذب اقتصاد کشورهای دیگر می‌شوند.

جمعیت ایرانیان مهاجر در ٣ سال گذشته بیش از دو برابر شده است. نکته مهم اینکه ٣٠ درصد آنان را متخصصان تشکیل می‌دهند. بقیه نیز کمابیش افراد حرفه‌ای هستند و کارکنان مشاغل ساده فقط حدود ٧ درصد کل مهاجران ایرانی را تشکیل می‌دهد.

بالای ۵٠ درصد آنان که به اروپا رفته‌اند، دارای تحصیلات دانشگاهی هستند، ۶٠ درصد ایرانیان حاضر در امریکا در مشاغل خوب از جمله در مشاغل مدیریتی، کسب و کار و علوم و هنر فعال هستند‌.

می‌توانیم مدیران اصلی کشور را در قوای حکومتی در سطح معاون وزیر و بالاتر لیست کنیم، بعد ببینیم که چند درصد جوانان و کارآفرینان و متخصصان این کشور با آنان احساس مشترک دارند و آنان را نمایندگان واقعی خود می‌دانند. به نظر من کمتر از ده درصد.

تا هنگامی که این شکاف حل نشود، مشکل فرار سرمایه مالی و مهاجرت نیروی انسانی نیز حل نخواهد شد./ اعتماد



#فرهیختگان، صدای فرزانگان
⚫️ مراسم نکوداشت علامه حکیمی

باحضور و سخنرانی اساتید محترم:

سیدمحمد حیدری یزدی
احمد عابدی
محمدعلی مهدوی راد
مرتضی‌ کیا
محمد اسفندیاری

◾️ پنج‌شنبه | ۸ مهرماه | ساعت ۱۹

◽️ پخش زنده از صفحه @ostadhakimi_com‌ در اینستاگرام




#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست
ابوالحسن فروغي:تجدد حقيقي دواي دو درد جمود و تقليد است

حس مليت و وطن خواهي در هر قومي عبارت است از بستگي به استقلال و اسم و اعتبار يا تفرد قوم و ملت خود در ميان اقوام ديگر لهذا چنانكه نزد ملل متمدنه كه اخلاق و احوال ايشان را سرمشق خود قرار داده ايم مشاهده مي كنيم اين حس متضمن بستگي كلي است از جانب دارنده آن به جميع حيثيات مشخصه و مميزه قوم خويش پس اگر تجدد ما بايد به همين معني تقليد صرف از ملل اروپا باشد ناچار شامل تناقض صريحي خواهد بود چه از يك طرف اين تجدد چون تقليد صرف از ديگران است مقتضي تغيير و محو آثار خود ماست از طرف ديگر چون آن ديگران حفظ مليت و آثار ملي را واجب مي دانند ما هم بايد همين كار را بكنيم به عباره اخري براي تجدد بايد در ترك آثار و حيثيات خويش بكوشيم و در همان حال براي وطن خواهي و حس مليت كه جزو لازم همان تجدد است نگاهبان همان اثار و حيثيات خاصه خود باشيم پيداست كه اين دو وظيفه متناقض و جمع هر دو باهم محال است.

اما تناقضي كه بين اين دو امر به نظر مي آيد ناشي از خطاي ما در فهم معني هر دو است.بنيان مليت هر ملت خدمتي است كه نسبت به ترقي نوع و جمعيت بشري از عهده برآيد و كمالي كه بر كمالات نوع بيافزايد بنابراين ملت حقيقي بايد اهل ترقي نيز باشد و چون پيش آمد روزگار تنزل يا توقفي را در يك حال براي يك ملت پيش ارد بازگشت به سوي ترقي يعني ابداع و ابتكار كمالي تازه واجب مي شود تا بر حيثيت مليت و قوام وجود آن قوم و جماعت شكستي وارد نيايد و اين بازگشت به سوي ترقي و ابداع كمال يا كمالات تازه همان تجدد صالح و حقيقي است پس مليت و تجدد دو امر متمم و مكمل يكديگر است....

لهذا دوام غير محدود در يك صورت و يك طرز و اسلوب واحد اگر چه در نوعي از كمال باشد پسنديده نيست بلكه توقفي است كه با تنزل همسايه است و وجوبا بايد طرز و سبكي جديد آن يكساني زشت احوال را از ميان بردارد و اسلوب تازه و بديعي را به جاي آن بگذارد به عباره اخري كمال و تكميل در ابداع و ابتكار است و مخالف جمود و تقليد هر دو مي باشد پس تجدد حقيقي دواي دو درد جمود و تقليد است...به قول محققين اروپايي اختلاف مليت تنوع در مكان است و تجدد تنوع در زمان يا به اصطلاح حكماي خودمان يكي تفنن و تنوع در عرض است ديگر تفنن و تنوع در طول.

ميرزا ابوالحسن خان فروغي،علم و أزادي،تهران:نشر علم،١٣٩٦،صفحات ١٨٤ و١٨٥

https://t.me/arshivefarhikhtegan/263



جان آگه با #فرهیختگان
استراتژی خارپشت در برابر استراتژی مرگ با هزار ضربه چاقو

منصور خضاعی


✅در بازار داخلی ایران نوسانات قیمت ارز بویژه #دلار، بیانگر معاملات یا مجادلات سیاسی در بعد روابط بین المللی است. برجام نقطه عطف این روابط است و سایر مراودات و تعاملات بین المللی ما با جهان در زیر این توافق نامه تعریف شده و مستقیما از آن تاثیر می پذیرد. توافق نامه ۲۵ ساله پر سر و صدا با طرف چینی با تمام نقایص، کاستی ها و پنهان کاری هایی که منتقدان به درستی به آن وارد می کنند و همچنین توافق نامه با کشور روسیه و حتی الحاق ایران به پیمان شانگهای هر سه در زیر چرخش سیاست نگاه به شرق تعریف می شوند، بدون احیای مجدد برجام و برداشته شدن تحریم کشورهای غربی علیه ایران، تقریبا هیچ گونه کارکرد مشخص و محسوسی برای ما در بر نخواهند داشت، همینطور که تا الان نداشته اند.

✅برخوردها و جدل های پیش آمده میان ایران و آژانس بین المللی اتمی طی روزهای گذشته در مورد توافق چند روز پیش و متعاقب ان فشار کشورهای درگیر در برجام به ایران در مورد پایبندی به آن توافقات و اعلام طرف آمریکایی مبنی بر اینکه تا ابد برای برگشت ایران به مذاکرات منتظر نخواهند ماند و صحبت از پلن B در برخورد با ایران در صورت از بین رفتن کامل برجام و رجز خوانی اسرائیل در خصوص وجود پلن C در برخوردهای قهر آمیز با برنامه هسته ای ایران، موجب افزایش تدریجی و خزنده قیمت دلار در معاملات شبانه و روزانه به مرز ۲۸۰۰۰ تومان و بالاتر شده است. در صورت ادامه روند پر اصطکاک پیش آمده میان طرفین منازعه، متاسفانه روند قیمت دلار به سرعت و بشکل شوک آوری به کانال های ۳۰ و سپس بالاتر وارد خواهد شد، به شکلی که کنترل آن از دست دولت خارج گردیده و موجی از تورم افسار گسیخته در کشور ایجاد می گردد.

✅استراتژی خارپشت _به معنی از هر طرف نزدیک شوید از همانجا ضربه میخورید_ در مناسبات منطقه ای و جهانی از سوی ایران آیا هنوز هم پاسخگوست؟ در مقابل این استراتژی، اسرائیل بحث از استراتژی «مرگ با هزار ضربه چاقو» را در دستور کار قرار داده است. به همین منظور انها در تلاش برای تحت فشار قرار دادن ایران و زدن ضربات کوچک اما پی در پی هستند. راه چاره چیست؟ راه نهایی اما از سنگین کردن کفه تعامل با جهان می گذرد نه یکسره تقابل. تا هنوز دیر نشده و تا هنوز کشورهای چین و روسیه در مجامعه بین المللی در برابر فشارهای غربی ها از ما حمایت می کنند منافع ملت ما حکم می کند به رویکرد تعاملی بازگردیم.




#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست
یازدهمین همایش مهر مولانا؛ به مناسبت سالروز تولد مولانا و بزرگداشت شمس تبریزی

برنامه سوم: جمعه، ۹ مهرماه ١۴٠٠، ‌‌ساعت ٢٠:٣٠ [به وقت تهران]

🔸 اردشیر منصوری
🔸 یاسر میردامادی
🔸 محی‌الدین قنبری

✨ عنوان گفت‌وگو: "دم‌زدن بی گفت و صوت"


پخش زنده از کلاب هاوس سروش مولانا



#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست