به گزارش روابط عمومی موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، کلاس‌های آزاد موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، از مهر ماه ۱۴۰۰ از سر گرفته خواهد شد.

علاقه‌مندان می‌توانند با مراجعه به سامانه آموزش‌های مجازی موسسه در این کلاس‌ها ثبت نام کنند و برای شرکت در کلاس‌ها مهیا شوند.

گفتنی است کلاس‌های آموزش آزاد موسسه به صورت مجازی و حضوری برگزار می‌شوند. کلاس‌های آنلاین در ۱۶ جلسه برگزار خواهند شد.



جان آگه با #فرهیختگان

در یادکرد خلقت و خوی پیامبر خدا

مردم درباره آن حضرت به اختلاف سخن گفته‌اند و روایت از راه‌های گوناگون نقل شده. آنچه من بهتر می‌شناسم حديث علی بن ابیطالب است ... که علی به هنگام وصف پیامبر گفت:
او نه چندان بلند بالا بود و نه چندان کوتاه بود، چهارشانه بود. مویش نه مجعد و به هم پیچیده بود و نه فروهشته. نه باريک چهره بود و نه گردروی، در چهره‌اش تدویری بود. رنگش سپید و مایل به سرخی بود. سیاه چشم و پر مژگان و درشت استخوان بود. شانه‌هایش موی نارسته بود و سینه‌اش دارای موی بود.

دست‌ها و پاهایش درشت و قوی بود، چون راه می‌رفت، چنان بود که گویی در سراشیبی راه می‌رود. چون به چیزی التفات می‌کرد با تمام صورت روی می‌آورد. میان دو کتف او مهر نبوت بود. از همه مردم بخشنده‌تر بود و مهربان‌تر و با صداقت لهجه‌ای بیشتر و وفادارتر و نرم‌خوی‌تر و در برخورد از همه بزرگوارتر. هر که او را می دید در نخستین دیدار هراسان می‌شد و چون او را می‌شناخت دوستدار او می‌شد. پیش از خود و پس از خود هیچ همانندی نداشت. این است روایت علی کرم الله وجهه، و او از هر کسی درباره پیامبر آگاه‌تر است.

آفرینش و تاریخ، تالیف محمد بن طاهر مقدسی، ترجمه محمدرضا شفیعی کدکنی، ص ۷۱۹، نشر آگه
‌

#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

ازو بر روان محمد درود
بیارانش بر هریکی برفزود

شاهنامۀ حکیم ابوالقاسم فردوسی


جان آگه با #فرهیختگان

مشکل دولت رئیسی،القاعده،طالبان و بوکوحرام یک چیز است!

صادق زيبا كلام

معاون محترم رئیس جمهور فرموده‌اند"ما با نظریه دولت-ملت مشکل داریم‌" اینکه آیا اساسا "دولت - ملت" یک نظریه هست بماند.مشکل اساسی‌تر ایشان و همفکران بنیاد گرایشان همچون طالبان، القاعده، داعش، بکوحرام و... آنست که با کل فرهنگ‌ و تمدن مدرنیته غرب مشکل دارند.


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

آفَةُ الدِّينِ ثَلاثَةٌ: فَقيهٌ فاجِرٌ و إمامٌ جائرٌ و مُجتَهِدٌ جاهِلٌ

آفت دين سه چيز است: فقيه و عالم بدكار، پيشواى ستمكار و مجتهد نادان.

پیامبر اسلام
نهج الفصاحه – سايت آوینی - حدیث ۴


#فرهیختگان، صدای فرزانگان

ایدئولوژی چیست؟

رحیم محمدی
۱۱ مهر ۱۴۰۰

ایدئولوژی یک واقعیّت یا یک پدیده‌ای از آگاهیِ جمعی است که در فهمیدن و توضیح آن اجماع چندانی وجود ندارد و حتی نوعی آشفتگی و پریشانی در فهم و توضیح آن غالب است که البته بحث‌های غیردانشگاهی و سیاسی نیز بر این آشفتگی و پریشانی بیشتر دامن زده است.

جامعه‌شناسان و فیلسوفان اروپایی و امریکایی ایدئولوژی را غالباً در دو سنت نظریِ مارکسیستی و غیرمارکسیستی درک و فهم می‌کنند و معمولاً بحث و پژوهش خود را در این دو سنت استوار می‌کنند. اما چند دهه‌ای است که در جهان‌های غیراروپایی و غیرامریکایی نیز از یک سو اَشکال دیگری از ایدئولوژی تکوین یافته است، از سوی دیگر درک و فهم‌های نوظهوری از ایدئولوژی و چیستی آن در میان اهل علم و اهل سیاست پیدا شده است.

من بدون آنکه از این درک و فهم‌های متنوع و متضاد چیزی بگویم، فقط به این مطلب بنیادی اشاره می‌کنم که تقریباً یک اجماعِ ضمنیِ ضعیف هم در مورد چیستیِ ایدئولوژی در میان اهل دانشگاه دیده می‌شود.

در واقع این پدیده‌ی جمعی، نظامی از آگاهیِ مشترک و مسلّط در میانِ یک ملت یا یک قوم یا یک طبقه یا پیروان یک مذهب است که یک «نظامِ قضاوت» می‌سازد. یعنی ایدئولوژی در اساس یک نظامِ قضاوت در مورد «دیگری» و «تفاوت‌ها» است، اما نه هر نظامی. بلکه نظامی است که می‌خواهد با دیگری و تفاوت‌ها بستیزد و ابزار این ستیز هم ‎«قدرت سیاسی» است. بر همین است که مهمترین استراتژی پیروان ایدئولوژی تسخیر دولت به هر شکل ممکن است. چون قدرت سیاسی ابزار اساسی تغییر جهان و جامعه و انسان و اخلاق است.




#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست

معراجِ حضرت رسول ص
الگوی همهٔ سفرنامه‌هایِ روحانی



▪️صوفیه نردبانِ شگفت‌آوری یافته‌اند که عبارت است از زبان و قلمروِ واژگان و به یاری تأمّل در واژه‌ها به سفر در عوالم روحانی پرداخته‌اند. از مجموعهٔ سفرنامه‌های روحانی باقی‌مانده در ادبیات اسلامی، می‌توان به معراج بایزید که روایات گوناگون از آن باقی است اشاره کرد، نیز به رسالهٔ بدوِّ شأنِ حکیم ترمذی (قرن سوم) و معراجِ روحانی روزبهان بقلی و ابن‌عربی و منظومهٔ مصباح الأرواحِ شمس‌الدین محمد بن طغان تا جاوید‌نامهٔ اقبال لاهوری در همین عصر ما که باید کتاب‌های مفرد دربارهٔ هر کدام از این سفرنامه‌های روحانی پرداخت.

اُلگوی اصلیِ تمام این سفرنامه‌ها، بدونِ شک، داستانِ معراجِ حضرت رسول ص است. حتی معراج اردویراف هم به احتمال بسیار زیاد بر اساس همان روایاتِ معراجِ حضرت رسول پرداخته شده است.

هنوز در منابعِ کهنِ روایاتِ مربوط به معراجِ تحقیقی که جانبِ تاریخی در آن رعایت شده باشد ظاهراً انجام نشده تا سیر تحول این مشاهدات از ساده‌ترین چیزها تا پیچیده‌ترین نوعِ آن -که در روایتِ تفسیر ابوبکر عتیقِ سورآبادی (قرن پنجم) ثبت شده- باز شناسی شود. بی‌شک تخیّل جمع انبوهی از قصه‌پردازان و نویسندگانِ کتب تفسیر و قصص الأنبیا‌ها و نیز کتبی که مؤلفان اسلامی در سیرهٔ حضرت رسول نگاشته‌اند، در ریزه‌کاری‌های این داستان نقش بسیار داشته است. تک‌تکِ این مشاهدات از نظر تطبیقی و مطالعات تاریخی می‌تواند موضوع رساله‌های مفرد قرار گیرد، زیرا در متون دینی و اساطیری دنیای کهن هر کدام از این مایگان‌ها قابلِ جستجو است. [ بنگرید به مقدمهٔ شفیعی کدکنی بر مصیبت‌نامهٔ عطار، انتشارات سخن، صص ۳۵-۱۰۲] حتی رساله‌هایی که عارفان ایرانی در باب معراج رسول نوشته‌اند از قبیل آنچه ابوعبدالرحمن سُلَمی (۴۱۲-۳۳۵) نوشته است یا آنچه از ابوالقاسم قشیری (۴۱۲-۳۷۶) به جای مانده است.


محمدرضا شفیعی کدکنی
زبان شعر در نثر صوفیه، انتشارات سخن، تهران: ۱۳۹۲، صص ۱۰۴-۱۰۳



جان آگه با #فرهیختگان

سقوط زوکربرگ

کاری از مایک وینکلمان هنرمند سرشناس آمریکایی که در شبکه‌های اجتماعی بازتاب گسترده ای داشته است.

قطعی ۶ ساعته دیشب فیس بوک در سراسر جهان به موقعیت اعتباری و تجاری "زوکربرگ" مالک فیس بوک آسیب فراوانی زده است. / چند ثانیه



جان آگه با #فرهیختگان

والا پیامدار محمد


جان آگه با #فرهیختگان

سکانس فتح مکه

از فیلم محمد رسول الله
ساخته مصطفی عقاد



جان آگه با #فرهیختگان

پیامبری که «ولایت مطلقه» نداشت!

آیت‌الله منتظری؛ ۲۰ آذرماه ۱۳۸۸ / اینستاگرام کلمه


جان آگه با #فرهیختگان

مام جعفر صادق(ع) فرمود: این آخرين سخنرانی پيامبر اکرمﷺ بر بالای منبر مسجدالنبی است.

چنين فرمود:
«أُذَكِّرُ اللَّهَ الْوَالِيَ مِنْ بَعْدِي عَلَي أُمَّتِي أَلَّا يَرْحَمَ عَلَي جَمَاعَةِ الْمُسْلِمِينَ فَأَجَلَّ كَبِيرَهُمْ وَ رَحِمَ ضَعِيفَهُمْ وَ وَقَّرَ عَالِمَهُمْ وَ لَمْ يُضِرَّ بِهِمْ فَيُذِلَّهُمْ وَ لَمْ يُفْقِرْهُمْ فَيُكْفِرَهُمْ وَ لَمْ يُغْلِقْ بَابَهُ دُونَهُمْ فَيَأْكُلَ قَوِيُّهُمْ ضَعِيفَهُمْ وَ لَمْ يَخْبِزْهُمْ فِي بُعُوثِهِمْ فَيَقْطَعَ نَسْلَ أُمَّتِي ثُمَّ قَالَ قَدْ بَلَّغْتُ وَ نَصَحْتُ فَاشْهَدُوا وَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع هَذَا آخِرُ كَلَامٍ تَكَلَّمَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِﷺ عَلَي مِنْبَرِهِ» (الکافی، ج۱، ص۴۰۶)

🔅پيامبر اکرمﷺ در حساس‌ترين لحظۀ عمرشان بيشترين نگرانيش مربوط به حاكمان بعد از خودش است. تا مبادا با حكمراني ناشايست امت اسلامي را از دين و دنيا محروم كنند.
آن حضرت معتقد بود اگر مردمی دنيا نداشته باشند دينشان نيز درست نخواهد بود.
: «كَادَ الْفَقْرُ أَنْ يَكُونَ كُفْراً» (الکافی، ج۲، ص۳۰۷)؛ و اين آخرين سفارش پيامبر اکرم(ص) به قدرتمندانِ به حکومت رسيدۀ بعد از خود است:
🔸قدرتمندان به عموم مردم مسلمان رحم کنند.
🔸بزرگان را احترام كنند، زيرا آنان سرمايه‌های يک ملت هستند و بايد علم و دانش و تجربۀ آنها را مورد استفاده قرار داد.
🔸به ضعيفان و ناتوانان رسيدگی کنند.
🔸دانشمندان را در جامعه تکريم کنند و به سراغ آنان بروند و از علمشان بهره بگيرند؛ يعنی علم و دانش در جامعه مورد تکريم قرار گيرد.
🔸مردم را تحت فشار قرار ندهند و به خفت و خواری نيفکنند.
🔸مردم را فقير نکنند که در نتيجه، کافر و بی‌دين بشوند (فقر، کفر می‌آورد. پيامبر اکرمﷺ به حاکمان اسلامی که بعد از او به حکومت می‌رسند می‌فرمايد: اين شما هستيد که مردم را بی‌دين می‌کنيد. پس آن حضرت کفر را به حکومت دينی نسبت می‌دهد)
🔸درب را به روی مردم نبندند و مردم به حاکمان خود دسترسی داشته باشند، در غير اين صورت اغنياء ضعيفان را می‌خورند.
🔸زياد مردم را به جنگ و جبهه نفرستند و به نسل امت من آسيب نرسانند و نيروهای انسانی مسلمانان را در خطر قرار ندهند. برای آنان آرامش و آسايش فراهم کنند.


ناصر نقویان


جان آگه با #فرهیختگان

کشیشان کاتولیک فرانسه از سال ۱۹۵۰ از ۲۱۶ هزار نفر سوءاستفاده جنسی کردند

رئیس هیات رسیدگی به سوءاستفاده جنسی اعضای کلیسا گفته که از سال ۱۹۵۰ حدود ۲۱۶ هزار کودک قربانی سوءاستفاده کشیشان کلیسای کاتولیک در فرانسه شده‌اند. /بی بی سی فارسی





جان آگه با #فرهیختگان

دانشگاه ظرفیت تولید فرهیختگی را از دست داده است...

سخنان ‏«سید محمدامین قانعی‌راد»، رئیس فقید انجمن جامعه‌شناسی ایران، را می‌شنوید.




جان آگه با #فرهیختگان

رئیسی؛ پز عالی و جیب خالی

مهرداد خوانساری

▫️رویدادهای اخیر و چشم‌انداز آینده کشورمان و اینکه آقای رئیسی و دولت پنهانِ پشتیبان او چگونه می‌خواهد به معادله‌ای عملی برای پایان دادن به بحران‌های متعدد ایران برسد سخنی را به یاد من آورد که سال‌ها پیش آقای «مالکم ریفکین» وزیر اسبق امور خارجه بریتانیا به من گفته بود. در حاشیه یک کنفرانس بین المللی که تحت عنوان «شکاف سیاسی میان اسلام شیعی و اسلام سنی» با همت بنیاد خیامی در موسسه معروف «چاتم هاوس» برگزار شد و من از دست‌اندرکاران آن کنفرانس بودم آقای ریفکین به تفاوت میان یک فرد بدبین و یک فرد خوشبین اشاره کرد و با بیانی طنزآلود و نمکین گفت: انسان بدبین کسی است که فکر می‌کند اوضاع و شرایط نمی‌تواند از آنچه که هست بدتر شود؛ و فرد خوشبین کسی است که زمینه را برای بدتر شدن وضعیت همیشه مساعد می‌بیند. یک نگاه اجمالی به چشم‌انداز آینده دولت رئیسی در اوضاع و احوال کنونی ایران، مصداق غیر قابل انکاری از طنز تلخ آقای ریفکن است؛ زیرا که دولت رئیسی امروز وارث شرایطی است که نه می‌تواند از یکسو به امکاناتی از قبیل بیش از ۶۰۰ میلیارد دلار درآمد بادآورده نفت که دولت احمدی‌نژاد آن را تماما به باد داد دسترسی داشته باشد و نه در موقعیتی است که بتواند از جو مثبت و پشتیبانی معنوی که مردم ایران و جامعه بین‌المللی در ابتدای امر در برخوردشان با «دولت تدبیر و امید» از خود نشان دادند،‌ بهره‌مند گردد. این «جیب خالی» اما مانع «پز عالی» نشده و تنها نقطه‌ی اتکاء آقای رئیسی امروز، شعارهای توام با تهدیدات پر سرو صدا، و بی‌پشتوانه خود و رهبر انقلاب است که بر هیچ پایه اصولی استوار نیست. اینک نزدیک به ۲ ماه از روی کارآمدن دولت رئیسی می‌گذرد و در این ایام شاهد هیچ تحرک سازنده داخلی و خارجی نبودیم جز عقب‌نشینی حاکمیت از رهنمودهای جاهلانه رهبر انقلاب مبنی بر منع خرید واکسن‌های کرونای ساخت آمریکا و انگلیس،‌ که تاکنون برخلاف تمام آمارهای دستکاری شده دولت، به شهادت ‌بسیاری از پزشکان دست اندرکار در داخل کشور، در ۲ سال اخیر جان بیش از حداقل نیم میلیون ایرانی بی گناه را گرفته است.

متن کامل در وب‌سایت زیتون:
https://www.zeitoons.com/91810


جان آگه با #فرهیختگان

ایران را از یاد نبریم ...

بنیامین صباغی

اگر نگوییم نقد قدرت اصلی ترین وظیفه روشنفکر است اما از اصلی ترین و اصیل ترین وظایف روشنفکر است.
فیلسوف می تواند تفکری انتزاعی داشته به گفته نیچه :
( نسبت به وقایع پیرامونش چنان باشد که گویی قرن‌ها با ان فاصله دارد )
اما روشنفکر نسبت به وقایع پیرامونش می باید تفکری انضمامی داشته باشد.
البته که روشنفکر می تواند فیلسوف نیز باشد اما تفکر انضمامی را نمی باید رها کند.
ان هنگام که بسیاری تمامیت ارضی این کهن بوم بر را نشانه می روند ان گاه روشنفکر می باید در کنار نقد قدرت ، نگاهش به تمامیت ارضی و حفظ ان معطوف گردد.
اگر ستار خان درتاریخ ایران جاودان ماند نه فقط به خاطر ستیز با استبداد که به خاطر همین نگاه و مشی و منش ، رفتار و گفتار نیز بود:
( شاه بجای پدر و توده بجای فرزند است. اگر رنجشی میان پدر و فرزندان رخ دهد، نباید همسایگان پا به میان گذارند، ما هر چه می خواستیم از ان در می گذریم و شهر را به اعلی حضرت می سپاریم. هر رفتاری با ما می خواهند بکنند و اعلی حضرت بی‌درنگ دستور دهند که راه خوار و بار باز شود و جایی برای گذشتن سپاهیان روس به ایران باز نماند)
دور اندیشی سید جواد طباطبایی مبنی بر اینکه چرا پان ترکیسم را در میان مخاطرات پیش روی ایران اولویت می داد در چنین روزهایی بیشتر مشخص می گردد.
به گفته ایشان:
( ایران پیوسته هم چون جزیره ای در میان دشمنانی بود که به هر مناسبتی خیزاب های بلند آن قلزم ها به ساحل امن او فرو می امد
این کشور در زمانی که از منجنیق فلک سنگ فتنه می بارد در آبگینه حصاری قرار دارد و ما وظیفه ای جز نگاهداری از ان ، به هر قیمتی نداریم)


جان آگه با #فرهیختگان

طالبانسیم در قلب تهران

عکسی منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی که در آن اسم کوچه پنجشیر در تهران با اسپری سیاه رنگ مخدوش شده است.


جان آگه با #فرهیختگان

عبدالله هویرینی،اندیشمند مصری:فتوحات اعراب ربطی به اسلام نداشت.اسلام جهانگشایی نیست، اسلام، پیام و بلاغ است.



هویرینی:
آیا اندیشمندان مصری درباره آفریقا قبل از آن که پای استعمارگران بدان باز شود، اندیشه کرده‌اند؟

اگر آنها فرهنگ اصیل اسلامی را قبل از استعمـار در کشورهای آفریقایی ترویج و منتشر میکردند، ما خود قبل از غربیها صاحب آفریقا بودیم و از جهل و عقب ماندگی‌ای که در آن تا به امروز گرفتار است، نجات پیدا می‌کرد.؟

من به صراحت می‌گویم که بعد از پیامبر و صحابه، ما برای نجات آفریقا از جهل و عقب ماندگی ای که تا به امروز دچار آن است، به سراغ فتح و آزادسازی آن نرفتیم(بلکه به انگیزه جهان گشایی بود).

آیا اسلام به ما اجازه میدهد کـه از دریا عبورکنیم تا با مسیحیان درآفریقا و آندلس بجنگیم؟! این فتوحات، فتوحات اسلامی نبود، فتوحات عربی بود.

ما با مشرکان نمیتوانیم برای تحمیل عقیده و ایمان بجنگیم تا چه رسد به مسیحیان

اسلام توسعه طلبی نیست، اسلام رسالت و بلاغ (رساندن پیام حق) است.

آنچه عده‌ای به عنوان آثار اسلامی در اسپانیا مانند "قصر حمراء" به آن افتخار می‌کنند، ربطی به اسلام ندارد بلکه مربوط به اعراب است. اسلام فرهنگ است و نه تفاخر به چنین آثاری.

اینکه مسلمانان ۸قرن در اسپانیا باشند و بعد هیچ اثری از آنها جز قصر حمرا باقی نماند، ربطی به فرهنگ اسلام ندارد.

مهدی نصیری به مناسبت سالروز رحلت پیامبر رحمت و فرهنگ



#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست

در زمانه‌ای که حاکمیت سیاسی با خیانت و نادانی کمترین توفیق را در ایجاد وحدت ملی داشته است و همه دشمنان ایران برای پاره‌ کردن این سرزمین دندان تیز کرده‌اند، سخن از مطالبات قومی و هویتی طوایف و اقوام اگر خیانت آشکار و هدف‌دار نباشد، یک ذوق‌آزمایی‌ نابهنگام و آرزوی خام و نسنجیده است.
هم حاکمیت سیاسی باید بجای رجزخوانی در این شرایط تنگ و سخت، راههای تامین همدلی ملی و رضایت آحاد ملت را پی بگیرد و هم بازیگران فانتزی‌های قومی اگر هنوز دل در گرو ایران دارند، تاریخ جامع (نه گزینشی) بخوانند و به سرنوشت اقوام پریشانی فکر کنند که نه جامعیت تاریخی دارند و نه استقلال واقعی. تاریخ منازعات قومی و زبانی در خود اروپا هنوز عبرت‌انگیز است چه رسد به خاورمیانه که محل بازی قدرتهای بزرگتر است و بازی کهنه با احساسات قومی و هویتی، مجرای رسیدن آنها به اهدافی خاص!

حساب کسانی هم که با هر عنوان از ایران دل بریده‌اند جداست. ایرانیان برای تمامیت ارضی، یکپارچگی ایران و الفت اقوام بارها جنگیده‌اند، آزموده را آزمودن خطاست!

رضا بهشتی معز
فیسبوک نگارنده


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

علی گلستانه درگذشت

علی گلستانه، از مطرح ترین نقاشان معاصر بامداد چهارشنبه ۱۴ مهر به علت اثرات ناشی از ابتلا به کرونا درگذشت.



جان آگه با #فرهیختگان