ازو بر روان محمد درود
بیارانش بر هریکی برفزود

شاهنامۀ حکیم ابوالقاسم فردوسی


جان آگه با #فرهیختگان

مشکل دولت رئیسی،القاعده،طالبان و بوکوحرام یک چیز است!

صادق زيبا كلام

معاون محترم رئیس جمهور فرموده‌اند"ما با نظریه دولت-ملت مشکل داریم‌" اینکه آیا اساسا "دولت - ملت" یک نظریه هست بماند.مشکل اساسی‌تر ایشان و همفکران بنیاد گرایشان همچون طالبان، القاعده، داعش، بکوحرام و... آنست که با کل فرهنگ‌ و تمدن مدرنیته غرب مشکل دارند.


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

آفَةُ الدِّينِ ثَلاثَةٌ: فَقيهٌ فاجِرٌ و إمامٌ جائرٌ و مُجتَهِدٌ جاهِلٌ

آفت دين سه چيز است: فقيه و عالم بدكار، پيشواى ستمكار و مجتهد نادان.

پیامبر اسلام
نهج الفصاحه – سايت آوینی - حدیث ۴


#فرهیختگان، صدای فرزانگان

ایدئولوژی چیست؟

رحیم محمدی
۱۱ مهر ۱۴۰۰

ایدئولوژی یک واقعیّت یا یک پدیده‌ای از آگاهیِ جمعی است که در فهمیدن و توضیح آن اجماع چندانی وجود ندارد و حتی نوعی آشفتگی و پریشانی در فهم و توضیح آن غالب است که البته بحث‌های غیردانشگاهی و سیاسی نیز بر این آشفتگی و پریشانی بیشتر دامن زده است.

جامعه‌شناسان و فیلسوفان اروپایی و امریکایی ایدئولوژی را غالباً در دو سنت نظریِ مارکسیستی و غیرمارکسیستی درک و فهم می‌کنند و معمولاً بحث و پژوهش خود را در این دو سنت استوار می‌کنند. اما چند دهه‌ای است که در جهان‌های غیراروپایی و غیرامریکایی نیز از یک سو اَشکال دیگری از ایدئولوژی تکوین یافته است، از سوی دیگر درک و فهم‌های نوظهوری از ایدئولوژی و چیستی آن در میان اهل علم و اهل سیاست پیدا شده است.

من بدون آنکه از این درک و فهم‌های متنوع و متضاد چیزی بگویم، فقط به این مطلب بنیادی اشاره می‌کنم که تقریباً یک اجماعِ ضمنیِ ضعیف هم در مورد چیستیِ ایدئولوژی در میان اهل دانشگاه دیده می‌شود.

در واقع این پدیده‌ی جمعی، نظامی از آگاهیِ مشترک و مسلّط در میانِ یک ملت یا یک قوم یا یک طبقه یا پیروان یک مذهب است که یک «نظامِ قضاوت» می‌سازد. یعنی ایدئولوژی در اساس یک نظامِ قضاوت در مورد «دیگری» و «تفاوت‌ها» است، اما نه هر نظامی. بلکه نظامی است که می‌خواهد با دیگری و تفاوت‌ها بستیزد و ابزار این ستیز هم ‎«قدرت سیاسی» است. بر همین است که مهمترین استراتژی پیروان ایدئولوژی تسخیر دولت به هر شکل ممکن است. چون قدرت سیاسی ابزار اساسی تغییر جهان و جامعه و انسان و اخلاق است.




#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست

معراجِ حضرت رسول ص
الگوی همهٔ سفرنامه‌هایِ روحانی



▪️صوفیه نردبانِ شگفت‌آوری یافته‌اند که عبارت است از زبان و قلمروِ واژگان و به یاری تأمّل در واژه‌ها به سفر در عوالم روحانی پرداخته‌اند. از مجموعهٔ سفرنامه‌های روحانی باقی‌مانده در ادبیات اسلامی، می‌توان به معراج بایزید که روایات گوناگون از آن باقی است اشاره کرد، نیز به رسالهٔ بدوِّ شأنِ حکیم ترمذی (قرن سوم) و معراجِ روحانی روزبهان بقلی و ابن‌عربی و منظومهٔ مصباح الأرواحِ شمس‌الدین محمد بن طغان تا جاوید‌نامهٔ اقبال لاهوری در همین عصر ما که باید کتاب‌های مفرد دربارهٔ هر کدام از این سفرنامه‌های روحانی پرداخت.

اُلگوی اصلیِ تمام این سفرنامه‌ها، بدونِ شک، داستانِ معراجِ حضرت رسول ص است. حتی معراج اردویراف هم به احتمال بسیار زیاد بر اساس همان روایاتِ معراجِ حضرت رسول پرداخته شده است.

هنوز در منابعِ کهنِ روایاتِ مربوط به معراجِ تحقیقی که جانبِ تاریخی در آن رعایت شده باشد ظاهراً انجام نشده تا سیر تحول این مشاهدات از ساده‌ترین چیزها تا پیچیده‌ترین نوعِ آن -که در روایتِ تفسیر ابوبکر عتیقِ سورآبادی (قرن پنجم) ثبت شده- باز شناسی شود. بی‌شک تخیّل جمع انبوهی از قصه‌پردازان و نویسندگانِ کتب تفسیر و قصص الأنبیا‌ها و نیز کتبی که مؤلفان اسلامی در سیرهٔ حضرت رسول نگاشته‌اند، در ریزه‌کاری‌های این داستان نقش بسیار داشته است. تک‌تکِ این مشاهدات از نظر تطبیقی و مطالعات تاریخی می‌تواند موضوع رساله‌های مفرد قرار گیرد، زیرا در متون دینی و اساطیری دنیای کهن هر کدام از این مایگان‌ها قابلِ جستجو است. [ بنگرید به مقدمهٔ شفیعی کدکنی بر مصیبت‌نامهٔ عطار، انتشارات سخن، صص ۳۵-۱۰۲] حتی رساله‌هایی که عارفان ایرانی در باب معراج رسول نوشته‌اند از قبیل آنچه ابوعبدالرحمن سُلَمی (۴۱۲-۳۳۵) نوشته است یا آنچه از ابوالقاسم قشیری (۴۱۲-۳۷۶) به جای مانده است.


محمدرضا شفیعی کدکنی
زبان شعر در نثر صوفیه، انتشارات سخن، تهران: ۱۳۹۲، صص ۱۰۴-۱۰۳



جان آگه با #فرهیختگان

سقوط زوکربرگ

کاری از مایک وینکلمان هنرمند سرشناس آمریکایی که در شبکه‌های اجتماعی بازتاب گسترده ای داشته است.

قطعی ۶ ساعته دیشب فیس بوک در سراسر جهان به موقعیت اعتباری و تجاری "زوکربرگ" مالک فیس بوک آسیب فراوانی زده است. / چند ثانیه



جان آگه با #فرهیختگان

والا پیامدار محمد


جان آگه با #فرهیختگان

سکانس فتح مکه

از فیلم محمد رسول الله
ساخته مصطفی عقاد



جان آگه با #فرهیختگان

پیامبری که «ولایت مطلقه» نداشت!

آیت‌الله منتظری؛ ۲۰ آذرماه ۱۳۸۸ / اینستاگرام کلمه


جان آگه با #فرهیختگان

مام جعفر صادق(ع) فرمود: این آخرين سخنرانی پيامبر اکرمﷺ بر بالای منبر مسجدالنبی است.

چنين فرمود:
«أُذَكِّرُ اللَّهَ الْوَالِيَ مِنْ بَعْدِي عَلَي أُمَّتِي أَلَّا يَرْحَمَ عَلَي جَمَاعَةِ الْمُسْلِمِينَ فَأَجَلَّ كَبِيرَهُمْ وَ رَحِمَ ضَعِيفَهُمْ وَ وَقَّرَ عَالِمَهُمْ وَ لَمْ يُضِرَّ بِهِمْ فَيُذِلَّهُمْ وَ لَمْ يُفْقِرْهُمْ فَيُكْفِرَهُمْ وَ لَمْ يُغْلِقْ بَابَهُ دُونَهُمْ فَيَأْكُلَ قَوِيُّهُمْ ضَعِيفَهُمْ وَ لَمْ يَخْبِزْهُمْ فِي بُعُوثِهِمْ فَيَقْطَعَ نَسْلَ أُمَّتِي ثُمَّ قَالَ قَدْ بَلَّغْتُ وَ نَصَحْتُ فَاشْهَدُوا وَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع هَذَا آخِرُ كَلَامٍ تَكَلَّمَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِﷺ عَلَي مِنْبَرِهِ» (الکافی، ج۱، ص۴۰۶)

🔅پيامبر اکرمﷺ در حساس‌ترين لحظۀ عمرشان بيشترين نگرانيش مربوط به حاكمان بعد از خودش است. تا مبادا با حكمراني ناشايست امت اسلامي را از دين و دنيا محروم كنند.
آن حضرت معتقد بود اگر مردمی دنيا نداشته باشند دينشان نيز درست نخواهد بود.
: «كَادَ الْفَقْرُ أَنْ يَكُونَ كُفْراً» (الکافی، ج۲، ص۳۰۷)؛ و اين آخرين سفارش پيامبر اکرم(ص) به قدرتمندانِ به حکومت رسيدۀ بعد از خود است:
🔸قدرتمندان به عموم مردم مسلمان رحم کنند.
🔸بزرگان را احترام كنند، زيرا آنان سرمايه‌های يک ملت هستند و بايد علم و دانش و تجربۀ آنها را مورد استفاده قرار داد.
🔸به ضعيفان و ناتوانان رسيدگی کنند.
🔸دانشمندان را در جامعه تکريم کنند و به سراغ آنان بروند و از علمشان بهره بگيرند؛ يعنی علم و دانش در جامعه مورد تکريم قرار گيرد.
🔸مردم را تحت فشار قرار ندهند و به خفت و خواری نيفکنند.
🔸مردم را فقير نکنند که در نتيجه، کافر و بی‌دين بشوند (فقر، کفر می‌آورد. پيامبر اکرمﷺ به حاکمان اسلامی که بعد از او به حکومت می‌رسند می‌فرمايد: اين شما هستيد که مردم را بی‌دين می‌کنيد. پس آن حضرت کفر را به حکومت دينی نسبت می‌دهد)
🔸درب را به روی مردم نبندند و مردم به حاکمان خود دسترسی داشته باشند، در غير اين صورت اغنياء ضعيفان را می‌خورند.
🔸زياد مردم را به جنگ و جبهه نفرستند و به نسل امت من آسيب نرسانند و نيروهای انسانی مسلمانان را در خطر قرار ندهند. برای آنان آرامش و آسايش فراهم کنند.


ناصر نقویان


جان آگه با #فرهیختگان

کشیشان کاتولیک فرانسه از سال ۱۹۵۰ از ۲۱۶ هزار نفر سوءاستفاده جنسی کردند

رئیس هیات رسیدگی به سوءاستفاده جنسی اعضای کلیسا گفته که از سال ۱۹۵۰ حدود ۲۱۶ هزار کودک قربانی سوءاستفاده کشیشان کلیسای کاتولیک در فرانسه شده‌اند. /بی بی سی فارسی





جان آگه با #فرهیختگان

دانشگاه ظرفیت تولید فرهیختگی را از دست داده است...

سخنان ‏«سید محمدامین قانعی‌راد»، رئیس فقید انجمن جامعه‌شناسی ایران، را می‌شنوید.




جان آگه با #فرهیختگان

رئیسی؛ پز عالی و جیب خالی

مهرداد خوانساری

▫️رویدادهای اخیر و چشم‌انداز آینده کشورمان و اینکه آقای رئیسی و دولت پنهانِ پشتیبان او چگونه می‌خواهد به معادله‌ای عملی برای پایان دادن به بحران‌های متعدد ایران برسد سخنی را به یاد من آورد که سال‌ها پیش آقای «مالکم ریفکین» وزیر اسبق امور خارجه بریتانیا به من گفته بود. در حاشیه یک کنفرانس بین المللی که تحت عنوان «شکاف سیاسی میان اسلام شیعی و اسلام سنی» با همت بنیاد خیامی در موسسه معروف «چاتم هاوس» برگزار شد و من از دست‌اندرکاران آن کنفرانس بودم آقای ریفکین به تفاوت میان یک فرد بدبین و یک فرد خوشبین اشاره کرد و با بیانی طنزآلود و نمکین گفت: انسان بدبین کسی است که فکر می‌کند اوضاع و شرایط نمی‌تواند از آنچه که هست بدتر شود؛ و فرد خوشبین کسی است که زمینه را برای بدتر شدن وضعیت همیشه مساعد می‌بیند. یک نگاه اجمالی به چشم‌انداز آینده دولت رئیسی در اوضاع و احوال کنونی ایران، مصداق غیر قابل انکاری از طنز تلخ آقای ریفکن است؛ زیرا که دولت رئیسی امروز وارث شرایطی است که نه می‌تواند از یکسو به امکاناتی از قبیل بیش از ۶۰۰ میلیارد دلار درآمد بادآورده نفت که دولت احمدی‌نژاد آن را تماما به باد داد دسترسی داشته باشد و نه در موقعیتی است که بتواند از جو مثبت و پشتیبانی معنوی که مردم ایران و جامعه بین‌المللی در ابتدای امر در برخوردشان با «دولت تدبیر و امید» از خود نشان دادند،‌ بهره‌مند گردد. این «جیب خالی» اما مانع «پز عالی» نشده و تنها نقطه‌ی اتکاء آقای رئیسی امروز، شعارهای توام با تهدیدات پر سرو صدا، و بی‌پشتوانه خود و رهبر انقلاب است که بر هیچ پایه اصولی استوار نیست. اینک نزدیک به ۲ ماه از روی کارآمدن دولت رئیسی می‌گذرد و در این ایام شاهد هیچ تحرک سازنده داخلی و خارجی نبودیم جز عقب‌نشینی حاکمیت از رهنمودهای جاهلانه رهبر انقلاب مبنی بر منع خرید واکسن‌های کرونای ساخت آمریکا و انگلیس،‌ که تاکنون برخلاف تمام آمارهای دستکاری شده دولت، به شهادت ‌بسیاری از پزشکان دست اندرکار در داخل کشور، در ۲ سال اخیر جان بیش از حداقل نیم میلیون ایرانی بی گناه را گرفته است.

متن کامل در وب‌سایت زیتون:
https://www.zeitoons.com/91810


جان آگه با #فرهیختگان

ایران را از یاد نبریم ...

بنیامین صباغی

اگر نگوییم نقد قدرت اصلی ترین وظیفه روشنفکر است اما از اصلی ترین و اصیل ترین وظایف روشنفکر است.
فیلسوف می تواند تفکری انتزاعی داشته به گفته نیچه :
( نسبت به وقایع پیرامونش چنان باشد که گویی قرن‌ها با ان فاصله دارد )
اما روشنفکر نسبت به وقایع پیرامونش می باید تفکری انضمامی داشته باشد.
البته که روشنفکر می تواند فیلسوف نیز باشد اما تفکر انضمامی را نمی باید رها کند.
ان هنگام که بسیاری تمامیت ارضی این کهن بوم بر را نشانه می روند ان گاه روشنفکر می باید در کنار نقد قدرت ، نگاهش به تمامیت ارضی و حفظ ان معطوف گردد.
اگر ستار خان درتاریخ ایران جاودان ماند نه فقط به خاطر ستیز با استبداد که به خاطر همین نگاه و مشی و منش ، رفتار و گفتار نیز بود:
( شاه بجای پدر و توده بجای فرزند است. اگر رنجشی میان پدر و فرزندان رخ دهد، نباید همسایگان پا به میان گذارند، ما هر چه می خواستیم از ان در می گذریم و شهر را به اعلی حضرت می سپاریم. هر رفتاری با ما می خواهند بکنند و اعلی حضرت بی‌درنگ دستور دهند که راه خوار و بار باز شود و جایی برای گذشتن سپاهیان روس به ایران باز نماند)
دور اندیشی سید جواد طباطبایی مبنی بر اینکه چرا پان ترکیسم را در میان مخاطرات پیش روی ایران اولویت می داد در چنین روزهایی بیشتر مشخص می گردد.
به گفته ایشان:
( ایران پیوسته هم چون جزیره ای در میان دشمنانی بود که به هر مناسبتی خیزاب های بلند آن قلزم ها به ساحل امن او فرو می امد
این کشور در زمانی که از منجنیق فلک سنگ فتنه می بارد در آبگینه حصاری قرار دارد و ما وظیفه ای جز نگاهداری از ان ، به هر قیمتی نداریم)


جان آگه با #فرهیختگان

طالبانسیم در قلب تهران

عکسی منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی که در آن اسم کوچه پنجشیر در تهران با اسپری سیاه رنگ مخدوش شده است.


جان آگه با #فرهیختگان

عبدالله هویرینی،اندیشمند مصری:فتوحات اعراب ربطی به اسلام نداشت.اسلام جهانگشایی نیست، اسلام، پیام و بلاغ است.



هویرینی:
آیا اندیشمندان مصری درباره آفریقا قبل از آن که پای استعمارگران بدان باز شود، اندیشه کرده‌اند؟

اگر آنها فرهنگ اصیل اسلامی را قبل از استعمـار در کشورهای آفریقایی ترویج و منتشر میکردند، ما خود قبل از غربیها صاحب آفریقا بودیم و از جهل و عقب ماندگی‌ای که در آن تا به امروز گرفتار است، نجات پیدا می‌کرد.؟

من به صراحت می‌گویم که بعد از پیامبر و صحابه، ما برای نجات آفریقا از جهل و عقب ماندگی ای که تا به امروز دچار آن است، به سراغ فتح و آزادسازی آن نرفتیم(بلکه به انگیزه جهان گشایی بود).

آیا اسلام به ما اجازه میدهد کـه از دریا عبورکنیم تا با مسیحیان درآفریقا و آندلس بجنگیم؟! این فتوحات، فتوحات اسلامی نبود، فتوحات عربی بود.

ما با مشرکان نمیتوانیم برای تحمیل عقیده و ایمان بجنگیم تا چه رسد به مسیحیان

اسلام توسعه طلبی نیست، اسلام رسالت و بلاغ (رساندن پیام حق) است.

آنچه عده‌ای به عنوان آثار اسلامی در اسپانیا مانند "قصر حمراء" به آن افتخار می‌کنند، ربطی به اسلام ندارد بلکه مربوط به اعراب است. اسلام فرهنگ است و نه تفاخر به چنین آثاری.

اینکه مسلمانان ۸قرن در اسپانیا باشند و بعد هیچ اثری از آنها جز قصر حمرا باقی نماند، ربطی به فرهنگ اسلام ندارد.

مهدی نصیری به مناسبت سالروز رحلت پیامبر رحمت و فرهنگ



#فرهیختگان، پیک آگاهی شماست

در زمانه‌ای که حاکمیت سیاسی با خیانت و نادانی کمترین توفیق را در ایجاد وحدت ملی داشته است و همه دشمنان ایران برای پاره‌ کردن این سرزمین دندان تیز کرده‌اند، سخن از مطالبات قومی و هویتی طوایف و اقوام اگر خیانت آشکار و هدف‌دار نباشد، یک ذوق‌آزمایی‌ نابهنگام و آرزوی خام و نسنجیده است.
هم حاکمیت سیاسی باید بجای رجزخوانی در این شرایط تنگ و سخت، راههای تامین همدلی ملی و رضایت آحاد ملت را پی بگیرد و هم بازیگران فانتزی‌های قومی اگر هنوز دل در گرو ایران دارند، تاریخ جامع (نه گزینشی) بخوانند و به سرنوشت اقوام پریشانی فکر کنند که نه جامعیت تاریخی دارند و نه استقلال واقعی. تاریخ منازعات قومی و زبانی در خود اروپا هنوز عبرت‌انگیز است چه رسد به خاورمیانه که محل بازی قدرتهای بزرگتر است و بازی کهنه با احساسات قومی و هویتی، مجرای رسیدن آنها به اهدافی خاص!

حساب کسانی هم که با هر عنوان از ایران دل بریده‌اند جداست. ایرانیان برای تمامیت ارضی، یکپارچگی ایران و الفت اقوام بارها جنگیده‌اند، آزموده را آزمودن خطاست!

رضا بهشتی معز
فیسبوک نگارنده


#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

علی گلستانه درگذشت

علی گلستانه، از مطرح ترین نقاشان معاصر بامداد چهارشنبه ۱۴ مهر به علت اثرات ناشی از ابتلا به کرونا درگذشت.



جان آگه با #فرهیختگان

خواب‌های اردوغان برای ایران

نظام بهرامی کمیل

برکسی پوشیده نیست که اردوغان رویای زنده کردن امپراطوری عثمانی را دارد. اردوغان می‌خواهد با تحریک آذربایجان و تصرف احتمالی بخش دیگری از خاک ارمنستان؛ راه ایران به ارمنستان و از آنجا به گرجستان و‌ مدیترانه را برای همیشه مسدود کند. البته اردوغان نیم نگاهی هم به تجزیه استان‌های آذری‌نشین دارد؛ درحالی که با هوشیاری دولت و ملت ایران به‌ویژه آذری‌های عزیز، این رویاها را به گور خواهد برد.

اما خودمان را جای اردوغان بگذاریم تا ببینیم دلایل او برای تشویق آذربایجان به تنش‌آفرینی با ایران در چیست؟

۱. آمار منتشر شده توسط دستگاههای دولتی ترکیه نشان می‌دهد در چند سال گذشته ایرانیان بیشترین مقدار ارز را به ترکیه وارد کرده‌اند‌. در همین زمینه عضو هیات رئیسه مجلس گفته: «ایرانیان با خرید ملک ترکیه ⁩را از ورشکستگی نجات دادند. از ۹۷ تا ۹۹ معادل ۷ میلیارد دلار برای خرید ملک در ترکیه از ایران خارج شده است.»
علاوه بر خروج سرمایه؛ در چند سال گذشته بخش بزرگی از مهاجران ایرانی تقاضای مهاجرت دائم یا موقت به ترکیه داشته‌اند.
این واقعیت‌ها در کنار مشارکت پایین مردم در انتخابات اخیر و ایدۀ سخیف برخی مسئولان مبنی بر اینکه در ایران دولت_ ملت نداریم؛ باعث شده که اردوغان روی جدایی ملت از دولت در ایران خیلی حساب باز کند.

۲. روابط ایران با اسراییل بسیار خصمانه است و با اکثر کشورهای عربی به‌ویژه عربستان و کشورهای متحد آن مانند امارات، بحرین، کویت و اردن هم دچار تنش شده است. بنظر اردوغان درصورت هرگونه درگیری، این کشورها در جبهه ایران نخواهند بود، اما برخی از آنان با او همداستان خواهند شد.

۳. سیاست عمق استراتژیک ایران باعث شده که ایران همزمان در چند جبهه مانند عراق، سوریه، لبنان و یمن درگیر باشد و ظرفیت وارد شدن در جبهه‌ای جدید برایش بسیار مشکل باشد.

۴. سطح تنش‌های ایران با آمریکا و اروپا با نافرجام ماندن برجام در بالاترین حد خود قرار دارد. ایران به‌لحاظ اقتصادی بسیار ضعیف شده است و در سطح بین‌المللی اقدام‌های خصمانه علیه ایران با موافقت ضمنی آمریکا و اروپا و حتی جامعه جهانی همراه خواهد بود.

۵. دو حامی پرقدرت ایران یعنی روسیه و چین هم به‌دلیل منافع و روابط راهبردی‌تر با ترکیه، اسراییل، عربستان و امارات به‌نفع ایران وارد درگیری نخواهند شد و در عمل نظارگر خواهند بود.
فراموش نکنیم روسیه سامانه استراتژیک اِس۴۰۰ را به راحتی به ترکیه تحویل داد؛ درصورتیکه چهار سال ایران را معطل تحویل سامانه قدیمی‌تر اِس۳۰۰ کرد. حجم مبادلات تجاری چین هم با هر کدام از کشورهای مذکور بیش از ایران است.

۶. در زمانی که آذربایجان و ارمنستان بر سر قره‌باغ درگیر بودند؛ چهار امام جمعه در استان‌های آذری زبان ایران با صدور بیانیه‌ای به حمایت از دولت آذربایجان پرداخته و کشته‌های این جنگ را شهید خواندند. این تصمیم‌های نسنجیده در کنار برخی شعارهای تجزیه‌طلبانه اقلیتی از هموطنان آذری که نمونه آن را در مسابقات فوتبال شنیدیم، باعث شده که اردوغان خیال کند از حمایت اکثریت آذری‌های ایران برخوردار است.

۷. ایران تنها کشوری در جهان است که دو ارتش دارد. یقینا کارشناسان نظامی ترکیه تجربیات اواخر جنگ ایران و عراق را مرور کرده‌اند‌ که این جدایی ارتش و سپاه باعث افرایش برخی ناهماهنگی‌ بوده‌است. باتوجه با اهمیت یافتن جنگ‌های اطلاعاتی، الکترونیکی و ماهواره‌ای؛ کشوری که دو‌نیروی هوایی، دو نیروی دریایی یا دو یگان پدافند هوایی دارد در معرض آسیب‌پذیری بیشتری قرار می‌گیرد.

❇️ آقای اردوغان، خواب دیدید خیر باشد.
اولا؛ دارند نقش سابق صدام را بهت می‌دهند که کشور خودت و منطقه را پنجاه سال ببری عقب. تا حالا خوب بندبازی کردی و در میدان عراق و سوریه و لیبی و قبرس و...شمشیر رو کشیدی و به‌موقع غلاف کردی، اما بندبازی آخر و عاقبت ندارد. مطمئن باش دولتمردهای ما برای خواب‌های تو تعبیرهایی اندیشیده‌اند.
دوما؛ ترکیه در طول تاریخ به ترک‌های ایران به‌عنوان ترک درجه دوم نگاه کرده؛ درحالی که آن‌ها در ایران همواره تمام یا بخش بزرگی از حاکمیت بوده‌اند. یادمون نرفته بیشترین جنایت در خطه آذربایجان را نه لر و فارس و گیلکی که اجداد عثمانی جنابعالی مرتکب شده‌اند.
سوما؛ در مورد آذربایجان ۷ میلیونی که مساحتش اندازه یک استان آذری‌نشین ایرانه؛ اگر الهام علی‌اُف (فرزند حیدر علی‌اُف کارمند کا.گ.ب شوروی) که همین امروز اسناد اختلاس خانوادگی‌اش فاش شد؛ فکر می‌کند به‌دلیل داشتن منابع نفت و‌ گاز می‌تواند به ۳۰ میلیون آذری‌زبان ایرانی فخرفروشی و برای آن‌ها تعیین تکلیف کند؛ معلوم است خونش ناخالصی زیادی دارد و آذر‌ی‌ها را نشناخته است.


چو ایران نباشد........تن من مباد

#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی

کجای معادله‌ایم؟

دیروز اعلام شد که ایران حریم هوایی خود را به روی نقل و انتقال هوایی از آذربایجان به نخجوان وبالعکس بسته است، اما امروز سخنگوی شرکت هواپیمایی "آذال" آذربایجان از موافقت ارمنستان برای استفاده از حریم هوایی‌اش برای ارتباط هوایی آذربایجان و نخجوان خبر داد.
این خبر در صورت صحت بسیار پرمعنا و مفهوم است.
ـ نخست این که اقدام ایران در بستن حریم هوایی‌اش به روی پرواز هواپیماهای آذربایجان به مقصد نخجوان و برعکس را خنثی می‌کند و این مزیت هوایی از ایران گرفته می‌شود.
ـ دوم این که این رفتار ارمنستان در صورت صحت خبر نشان می‌دهد که این کشور در تنش اخیر میان ایران و آذربایجان در کجای معادلات قرار گرفته است و هیچ بعید نیست که تحرکاتی پشت پرده میان دو طرف منازعه قره باغ در جریان باشد؛ به ویژه که اخیرا هم پاشینیان هم علی اف برای دیدار با یکدیگر اعلام آمادگی کرده‌اند.
ـ سوم این که اگر عامل اصلی تنش اخیر تحرکات آذربایجان و ترکیه برای ایجاد تغییرات ژئوپلتیک در منطقه و بی‌اثر کردن مرز میان ارمنستان و ایران است، چرا ایروان چنین رفتاری را از خود نشان می‌دهد؟ این رویکرد هم از دو حالت خارج نیست: یا این که چنین خوانشی مثل ایران ندارد و به تبع آن نگران نیست و یا این که کلا بی‌خیال سرنوشت مرزهای خود با ایران شده است. این احتمال آخر بسیار دور از ذهن است؛ به این دلیل که خود ارمنستان قبل از ایران از تغییر مرزها متضرر خواهد شد.
ـ چهارم این که اگر نگرانی از افزایش حضور اسرائیل در آذربایجان و تبعات امنیتی آن در سایه احتمال تشدید خرابکاری‌ها در ایران مطرح است که ایران بخواهد از طریق فشارهای نظامی و سیاسی اخیر آذربایجان را به بازنگری در روابطش با تل آویو و جلوگیری از تداوم اقداماتش علیه ایران از این کشور وادار کند که باز به نظر می‌رسد روسیه اینجا در حال بی‌اثر کردن این فشارهاست؛ به این دلیل که اجازه عبور هواپیماهای آذربایجان از حریم هوایی ارمنستان بعید است صرفا توافقی دو سویه باشد و به احتمال زیاد، موسکو در ترغیب ایروان به موافقت با آن نقش داشته است.
ـ پنجم اگر هم نگرانی از بالا رفتن وزنه ترکیه در تحولات ژئوپلتیک قفقاز مطرح است که سکوت معنادار روسیه در تنش اخیر و همچنین احتمال دخالت آن در اقناع ارمنستان برای موافقت با عبور هواپیماهای آذربایجان تاکیدی بر این مدعاست که اولا روسیه نگرانی خاصی از افزایش حضور آنکارا در این منطقه ندارد و ثانیا می‌تواند کاشف از بده بستان‌های پشت پرده میان ترکیه و روسیه باشد.
در این خصوص گویا طرف ایرانی هم متوجه رفتارهای روسیه شده است و همین مساله در سخنان وزیر خارجه ایران در بدو ورود به مسکو انعکاس داشت. وی از مقامات روسیه خواست که «نسبت به هر گونه تغییر احتمالی مرزها در منطقه و نسبت به حضور تروریست‌ها و نسبت به تحرکات رژیم صهیونیستی در منطقه که علیه صلح و ثبات و امنیت در منطقه است، حساس باشند.»
اما به نظرم، روس‌ها نیازی به اظهار این حساسیت ندارند؛ به این دلیل که احتمالا آن‌ها خوانش متفاوتی نسبت به اوضاع دارند و یا این که فعلا منافع خود را در خطر نمی‌دانند و به تبع آن نیازی هم به نشان دادن حساسیت نمی‌بینند. فرضا اگر هم مساله تغییر مرز جدی باشد، اولا روسیه که مرز مشترکی با ارمنستان ندارد، از رفتارش پیداست که در حال حاضر لزومی برای ورود جدی به این مساله نمی‌بیند و ثانیا در خصوص تحرکات اسرائیل هم اساسا روسیه بر خلاف ایران نگرانی خاصی از آن ندارد و چه بسا در جهت تقویت آن نیز بکوشد. البته ناگفته هم نماند که انتظار از روسیه برای اظهار حساسیت نسبت به تحرکات اسرائیل در این منطقه بجا نیست؛ به این دلیل که سطح روابط تل آویو و مسکو بسیار راهبردی‌تر از آن است که تصور شود روسیه حاضر است به خاطر ایران نسبت به تحرکاتش در قفقاز حساسیت نشان دهد.
در کنفرانس خبری وزرای خارجه ایران و روسیه نیز در حالی که عبداللهیان به تنش‌ها با آذربایجان اشاره و نسبت به تغییر ژئوپلتیک منطقه و حضور اسرائیل هشدار داد و اظهار نگرانی کرد، اما لاوروف در این باره چیز خاصی نگفت و صرفا به این نکته اکتفا کرد که مسائل قفقاز در دیدار بحث شده و از بررسی ایجاد چارچوب "3+3" با مشارکت شش کشور ایران، ارمنستان، گرجستان، آذربایجان، ایران، روسیه و ترکیه برای بررسی و حل و فصل مشکلات این منطقه خبر داد.

صابر گل عنبری



#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی