فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.3K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
📝📝📝جهان به‌مثابه اردوگاه

درون‌مایه پروژه ترامپیسم چیست؟
محمدرضا تاجیک


ترامپیسم، ایدئولوژی امپریالیسم متأخر است: ایدئولوژی‌ای که هم متضمن «آگاهی کاذب» (من نمی‌دانم اما انجام می‌دهم)، و هم مستلزم «کلبی‌مشربی» (من می‌دانم، با این حال، انجام می‌دهم) است. این ایدئولوژی، با ایجاد تصویر و تصوری دروغین مبتنی بر «وضعیت اضطراب و تهدید و بحران، یا وضعیت استثنا»، و به‌تبع آن، تعلیق وضعیتِ صلح و امنیت برای پاسداشت آن، از یک‌سو، و ایجاد فضایی برای انفعال آگاهی راستین، تلاش دارد جهان را به یک «اردوگاه بزرگ» و مردمان را به «هوموساکر» تبدیل نماید.

آگامبن، از همین منظر، و از رهگذر تبارشناسی و توسعه پنداره‌ی وضعیت استثنایی، به نقد و نکوهش لیبرال‌دموکراسی غرب، به‌ویژه، ایالات‌متحده، پرداخته و تلاش می‌کند توضیحی برای این مسئله که چگونه کشوری با ادعای قانونمندی و دموکراسی، قانون را به بهانه‌ی حفظ قانون، تعلیق و نادیده می‌گیرد و جامعه را بدل به یک اردوگاه می‌سازد که باید برای مدیریت و حفظ آن، به‌حکم اضطرار، قانون را تعلیق کرد- تعلیقی که تداوم می‌یابد و برای مردمی که تبدیل به هوموساکر شده‌اند عادی جلوه می‌کند.

«وضعیت استثنایی»، در ارتباط با قانون مرزبندی می‌شود و اشاره به مجموعه‌ای از پدیده‌هایی چون وضعیت اضطراری، احکام اضطراری، وضعیت فوق‌العاده، حکومت‌‌نظامی، اختیارات فوق‌العاده و وضعیت بحرانی دارد که نقطه‌ی اشتراک همه‌ی آن‌ها «عدم توازن میان حقوق عمومی و واقعیت سیاسی» و یا آن‌چنان‌که آگامبن می‌گوید «تعلیق قانون و برزخ بین نظم حقوقی و زندگی» است. از نگاه آگامبن،‌ در وضعیت استثنایی قانون تعطیل نمی‌شود، از بین نمی‌رود، جایگزین با قانونی دیگر نمی‌شود، قانون تعلیق می‌شود؛ یعنی هست، مشروع هم هست، الزام اجرایی نیز دارد، اما حاکم با توجه به شرایط استثنا، قانون را بین زمین و هوا نگه می‌دارد.

در این حالت، اراده‌ی معطوف به قدرتِ لویاتان جهانی به‌مثابه قانون تعریف می‌شود: قانونی که قانون را معلق می‌کند تا آن را حفظ کند. پس، وضعیت استثنایی بیانگر وضعیتی است که در آن «از یک‌سو، هنجار لازم‌الاجراست اما زور ندارد، و از سوی دیگر، احکامی که قانون نیستند، زور قانون را کسب می‌کنند… وضعیتی که زور قانون بدون قانون حکمفرماست».

در این وضعیت، «استثنا تبدیل به‌قاعده» می‌شود، و حاکم و حاکمیت دموکراتیک، در ظاهر و لوای قانون و نظام دموکراتیک که بر مبنای سامان حقوقی به‌هیچ‌وجه دیکتاتوری نیست- همان‌گونه که فاشیسم و نازیسم از حیث حقوقی دیکتاتوری نبودند -، فراتر از قانون عمل می‌کند، قوانین را تعلیق می‌کند و از همه مهم‌تر «جایگاه قانونی افراد را از بیخ و بن از بین می‌برد و یک هستی قانوناً نام‌ناپذیر و غیرقابل طبقه‌بندی ایجاد می‌کند.»

کاملِِ نوشتار در Instant View:
mashghenow.com/?p=6396



#فرهیختگان روزن آگاهی
❤3🤔1
🔺یک دولت و سه شرکت

🔹مسدودکردن اینترنت بین‌المللی و پس از آن فروش چیزی به نام اینترنت پرو، معمایی است که پاسخش را دولت باید بدهد؛ اما هم سخنگوی دولت و هم وزیر مربوطه خود را بی‌خبر نشان می‌دهند. فروشنده اصلی اینترنت پرو، شرکت ارتباطات سیار یا همان شرکت همراه اول است. شرکت‌های ایرانسل و رایتل نیز اینترنت پرو می‌فروشند.

🔹بنا بر اطلاعات موجود، ۸۴ درصد سهام شرکت همراه اول متعلق ‌به شرکت مخابرات است که دولت یکی از سهامداران اصلی آن است. همچنین سهامدار اصلی شرکت ایرانسل، شرکت گسترش الکترونیک ایران است که بنیاد مستضعفان سهامدار اصلی آن است. صد درصد سهام شرکت رایتل نیز متعلق به شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی، شستاست که متعلق به سازمان تأمین اجتماعی، یعنی از زیرمجموعه‌های وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی است. هر سه شرکت زیرساخت اینترنت مورد نیاز خود را از شرکت ارتباطات زیرساخت تأمین می‌کنند.

🔹چنان‌که به سادگی پیداست، دولت از دو راه در فعالیت این سه شرکت مسلط است یا حضور و اطلاع دارد؛ نخست از طریق شرکت ارتباطات زیرساخت که تأمین‌کننده اینترنت آنهاست و دوم از طریق سهام و نمایندگانی که در این شرکت‌ها دارد. وزارتخانه‌های ارتباطات، تعاون، کار و رفاه اجتماعی و دفاع در این شرکت‌ها حضور مستقیم دارند.

یادداشت کامبیز نوروزی را اینجا بخوانید👇

https://www.sharghdaily.com/fa/tiny/news-1104777



#فرهیختگان روزن آگاهی
👍2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
واکنش نماینده اسپانیا به توقیف ناوگان صمود: اگر ایران یا روسیه چنین می‌کردند، چگونه رفتار می‌کردید؟!

نماینده اسپانیا در پارلمان اروپا:
اسرائیل ۲۴ ساعت است که در میانه مدیترانه کشتی‌های حامل کمک و شهروندان اروپایی را «ربوده» است.

چرا هیچ اقدامی برای حفاظت از شهروندان اروپایی انجام نمی‌شود.

اگر ایران یا روسیه چنین اقدامی انجام می‌دادند، واکنش اروپا کاملاً متفاوت و شدید بود.

چون اسرائیل است، لبخند می‌زنید و نگاهتان را به سمت دیگر می‌چرخانید. شرم بر شما/ایسنا



#فرهیختگان روزن آگاهی
❤9👍1
از فتح قدرت تا مدیریت رنج

چگونه شکاف میان جامعه و اپوزیسیونِ مدنی لحظه‌به‌لحظه عمیق‌تر می‌شود؟

از: مهدی بهرامی

آنچه امروز در فضای سیاسی ایران جریان دارد، صرفاً شکاف کلاسیک میان حکومت و مخالفانش نیست؛ در زیر این دوگانهٔ آشکار، شکاف عمیق‌تر و پیچیده‌تری نیز درون خودِ نیروهای منتقد شکل گرفته است: شکاف میان اپوزیسیونِ گسست‌خواه و نوعی اپوزیسیونِ مدنیِ مهارگر؛ جریانی که چهره‌هایی مانند نرگس محمدی و مصطفی تاجزاده را می‌توان از نمادهای برجستهٔ آن دانست؛ جریانی متشکل از بخشی از اصلاح‌طلبان سابق، فعالان حقوق‌بشری، نیروهای مدنی، ضدخشونت، صنفی و... . این نیروها نه دیگر درون ساختار قدرت‌اند و نه کاملاً در جنگی تمام‌عیار با آن؛ نه مشروعیت رسمی دارند و نه به‌طور کامل از میدان عمومی سیاست حذف شده‌اند. دقیقاً همین موقعیتِ بینابینی و خاکستری است که آن‌ها را به یکی از پیچیده‌ترین، متناقض‌ترین و مناقشه‌برانگیزترین نیروهای سیاسی ایران معاصر تبدیل کرده است.

فهم این جریان با برچسب‌های ساده‌ای چون «مزدور»، «روزنه‌گشا»، «معیشت‌طلب»، «اصلاح‌طلب»، «فعال حقوق بشر» و... ممکن نیست. مسئله عمیق‌تر از قضاوت‌های تک‌بعدی است. آنچه با آن روبه‌رو هستیم صرفاً یک انتخاب فردی، تاکتیکی یا ترفند حزبی نیست، بلکه ظهور نوعی سوژهٔ سیاسیِ جدید در بستر شکست‌های انباشتهٔ تاریخی است؛ سوژه‌ای که پس از فروریختن باورش به افق‌های کلاسیکِ تغییر، سیاست را نه به‌مثابهٔ فتح قدرت، بلکه به‌مثابهٔ مدیریت رنج، کنترل فروپاشی و مهار خشونت بازتعریف کرده است.

این جریان محصول فرسایش تدریجی امید به پروژهٔ اصلاحات، سرکوب اعتراضات، گسترش مهاجرت، فروپاشی اعتماد عمومی و انسداد مداوم هرگونه چشم‌انداز تحول پایدار توسط نهادهای قدرت است. در چنین وضعیتی، به نظر می‌رسد بخشی از این نیروها به این نتیجه رسیده‌اند که پروژهٔ دگرگونی بنیادین یا ناممکن شده، یا هزینه‌ای چنان ویرانگر دارد که ممکن است خودِ جامعه را نابود کند. بنابراین سیاست در ذهن آن‌ها، آرام‌آرام از میدان «تغییر ساختار» به میدان «کاهش خسارت» کوچ کرده است؛ از سیاستِ رهایی به سیاستِ بقا.

در این نقطه، ما با پدیده‌ای مواجهیم که می‌توان آن را «سیاستِ مهار» نامید؛ نوعی عقلانیت سیاسی که هدفش نه پیروزی تاریخی، بلکه جلوگیری از بدترین سناریوی ممکن است. این عقلانیت را می‌توان در سنت گسترده‌تری از سیاستِ پساانقلابی فهم کرد؛ سنتی که پس از تجربهٔ انقلاب‌های شکست‌خورده، جنگ‌های داخلی، فروپاشی دولت‌ها و خشونت‌های توده‌ای، به‌تدریج هرگونه رادیکالیسم اجتماعی را نه افق رهایی، بلکه آستانهٔ فاجعه تلقی می‌کند. در این نگاه، مسئلهٔ اصلی دیگر عدالت یا دگرگونی نیست، بلکه ترس از فروپاشی اجتماعی، خشونت کور و جنگ داخلی است.

این جریان معمولاً سه ویژگی ساختاری دارد.

نخست، سیاست را اخلاقی می‌کند. یعنی مسئلهٔ اصلی دیگر نه مناسبات قدرت، بلکه خشونت، نفرت، افراط و انتقام است. در نتیجه، ساختار سیاسی از جایگاه «نظامِ تولیدکنندهٔ بحران» به یکی از «طرف‌های بحران» تقلیل می‌یابد. در این روایت، مسئله نه خودِ نظم سیاسی، بلکه تندرویِ همهٔ بازیگران معرفی می‌شود. این همان نقطه‌ای است که سیاستِ رهایی‌بخش جای خود را به اخلاقِ ضدخشونت می‌دهد؛ اخلاقی که اگرچه در سطح انسانی واجد اهمیت است، اما در سطح ساختاری اغلب به خنثی‌سازی تضاد سیاسی منجر می‌شود.

دوم، سیاست را فردی می‌کند. زندان، اعتصاب غذا، جایزه، نامه، بیانیه، مصاحبه و مقاومت شخصی جای سازمان‌یابی اجتماعی را می‌گیرد. به همین دلیل این چهره‌ها اغلب سرمایهٔ نمادین بالایی دارند، اما ظرفیت بسیج اجتماعی محدودی تولید می‌کنند. آن‌ها بیشتر «وجدان اخلاقی جامعه»اند تا نیروی سازمان‌دهندهٔ تاریخی. سیاست در اینجا از امر جمعی و ساختاری به امر اخلاقی و فردی تقلیل می‌یابد؛ فرآیندی که بسیاری از نظریه‌پردازان معاصر از آن به‌عنوان فردی‌شدن سیاست در عصر نئولیبرال یاد کرده‌اند.

سوم، بحران را انتزاعی و جهان‌شمول می‌کنند. زبان این جریان عمدتاً بر مفاهیمی چون حقوق بشر، جامعهٔ مدنی، گفت‌وگو، دموکراسی و صلح استوار است؛ زبانی که برای نهادهای بین‌المللی مشروع، قابل‌فهم و قابل‌دفاع است، اما الزاماً با تجربهٔ عریانِ فروپاشی اجتماعی در ایران هم‌صدا نیست.

در نتیجه، بخشی از جامعه احساس می‌کند شدت فاجعه در این زبان رقیق می‌شود؛ گویی رنج تاریخی مردم به واژگانی خنثی، دیپلماتیک و جهان‌پسند ترجمه شده است. تناقض اصلی دقیقاً همین‌جاست: این افراد واقعاً هزینه می‌دهند. زندان می‌روند، محروم می‌شوند، تحت فشار قرار می‌گیرند و حتی اعتبار جهانی پیدا می‌کنند. مسئله بر سر جعلی‌بودن رنج آن‌ها نیست.
👇👇
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤2
👆👆
مسئله این است که جایگاه عینیِ این گفتار، مستقل از نیت افراد، می‌تواند به بازتولید نوعی تعادل فرسایشی کمک کند؛ تعادلی که در آن جامعه تخلیه می‌شود، اما دگرگون نمی‌شود.

در چنین وضعیتی، این جریان آگاهانه یا ناآگاهانه به‌عنوان نوعی «ضربه‌گیر سیاسی» عمل می‌کند؛ نیرویی که انرژی خشم اجتماعی را از مسیر رادیکال به مسیر حقوقی، اخلاقی و نمادین منتقل می‌سازد. تا جایی که بخشی از معترضان تصور می‌کنند این نیروها بیش از حکومت، از رادیکال‌شدن جامعه هراس دارند.

بااین‌حال، فروکاستن این پدیده به «توطئه» خطایی تحلیلی است. بسیاری از این فعالان واقعاً از امکان فروپاشی می‌ترسند. آن‌ها حافظهٔ تاریخی شکست را با خود حمل می‌کنند؛ حافظهٔ انقلاب‌هایی که به استبداد انجامیدند، اعتراض‌هایی که به سرکوب ختم شدند و جوامعی که پس از فروپاشی سیاسی وارد چرخهٔ جنگ و ویرانی شدند. بنابراین طبیعی است که سیاست را نه از منظر پیروزی، بلکه از منظر پیشگیری از فاجعه ببینند.

اما تاریخ بارها نشان داده است که وقتی شکاف میان زبان نخبگان مدنی و تجربهٔ واقعی جامعه بیش از حد عمیق شود، این نیروها به‌تدریج مرجعیت اجتماعی خود را از دست می‌دهند. مردم ممکن است همچنان به شجاعت فردی آن‌ها احترام بگذارند، اما دیگر آن‌ها را نمایندهٔ افق تاریخی خود ندانند. زیرا جامعه، به‌ویژه در لحظات فرسایش حاد، تنها به دنبال همدلی اخلاقی نیست؛ بلکه در جست‌وجوی نیرویی است که بتواند امکان دگرگونی را دوباره قابل‌تصور کند.

و شاید تراژدی نهایی این جریان دقیقاً همین باشد: نیروهایی که می‌خواستند مانع فروپاشی انسانیت شوند، در چشم بخشی از جامعه به نیروهایی تبدیل می‌شوند که فروپاشی موجود را قابل‌تحمل، قابل‌مدیریت و در نهایت عادی جلوه می‌دهند؛ نه به این دلیل که الزاماً مدافع قدرت‌اند، بلکه چون افق سیاست برای آن‌ها از تغییر جهان به کنترل، مهار و اخلاقی‌کردنِ تحملِ رنجِ جهان تقلیل یافته است.


#فرهیختگان روزن آگاهی
❤1👍1
وبسایت «میدل‌ایست آی» گزارش داد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده،به این خاطر حمله برنامه‌ریزی‌شده علیه ایران را در این هفته به تعویق انداخت که کشورهای حوزه خلیج فارس به او هشدار داده بودند در دوران مناسک حج جنگ را در منطقه از سرنگیرد.

این گزارش به نقل از دو مقام ارشد کشورهای خلیج فارس می‌گوید که به ترامپ هشدار داده شده بود حمله به ایران در ایام حج از آنجا که باعث سرگردانی صدها هزار زائر می‌شود، بحرانی جدی در کشورهای حوزه خلیج فارس به وجود می‌آورد.

این منابع همچنین افزودند که به ترامپ اخطار داده شد حمله در این دوره مقدس که به عید قربان ختم می‌شود، جایگاه و اعتبار واشینگتن را در جهان اسلام بیش از پیش تخریب خواهد کرد.

یک مقام ارشد آمریکایی به «میدل‌ایست آی»  گفت که مقامات خودِ دولت ترامپ به او هشدار داده‌اند از سرگیری جنگ آمریکا و اسرائیل در شرایط فعلی، «آسیب شدیدی به شهرت و اعتبار» او وارد می‌کند.


ادامه این گزارش را در وبسایت نیماد بخوانید:

https://neemaad.com/nmd10032389.htm


#فرهیختگان روزن آگاهی
❤2
♦️برخورد و توهین وزیر امنیت اسراییل با فعالان «ناوگان صمود جهانی» در بازداشتگاه

گزارش‌ها حاکی است ایتامار بن‌گویر، وزیر امنیت داخلی اسرائیل، در جریان بازدید از زندانی که فعالان بازداشت‌شده «ناوگان صمود جهانی» در آن نگهداری می‌شوند، با شماری از بازداشت‌شدگان برخورد کرده و به گفته منابع مطلع، اقدام به توهین به آنان کرده است.

#فرهیختگان روزن آگاهی
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🤬2🔥1
Audio
معمای تاریخ | جلسه سوم
چالش‌های تاریخ‌نگاری دوره قاجار

دکتر علی میرسپاسی

شنبه سوم آذرماه، ساعت ۲۲:۳۰

حلقه دیدگاه نو


#فرهیختگان روزن آگاهی
👍2❤1
درخواست از نخست وزیر بریتانیا برای ممنوعیت دسترسی کودکان به برنامه‌های ناایمن آنلاین


فعالان انگلیسی نسبت به محدودیت‌های کلی هشدار می‌دهند و می‌گویند تمرکز باید بر مسدود کردن دسترسی نوجوانان به پلتفرم‌هایی با ویژگی‌های «خطرناک» باشد.

گاردین نوشت: فعالان ایمنی آنلاین از کر استارمر خواسته‌اند به جای اجرای ممنوعیت گسترده‌تر به سبک استرالیا، دسترسی افراد زیر ۱۶ سال به برنامه‌های رسانه‌های اجتماعی که استانداردهای سختگیرانه ایمنی را رعایت نمی‌کنند، مسدود کند.

انجمن ملی پیشگیری از اعتیاد یا (NSPCC)، بنیاد «مولی رز» و سازمان «کودکان بدون تلفن هوشمند» گفتند: نباید به پلتفرم‌های فناوری اجازه ارائه ویژگی‌های «خطرناک» مانند پیمایش نامحدود، پیام‌های ناپدید شونده و اعلان‌های فوری به نوجوانان داده شود.
شفقنا

#فرهیختگان روزن آگاهی
❤2
آخرین وضعیت مذاکرات

✍علی قلهکی

آمریکایی‌ها پس از دریافت نظراتِ ایران، پیشنهاد کرده‌اند که «پایانِ جنگ در تمامیِ جبهه‌ها»، «رفع محاصره تنگه هرمز توسط آمریکا»، «بازشدن تنگه هرمز توسط ایران با تعرفه و مسیر دریایی مدنظر ایران»، «آزادسازی ۲۵٪ از اموال بلوکه شده ایران _حدود ۲۵ میلیارد دلار»، «معافیتِ فروشِ نفت ایران به مدت ۳۰روز» و فازِ اصلیِ مذاکره یعنی «خروجِ ۴۰۰ کیلو اورانیوم از ایران _در بهترین حالت ارسال به کشور ثالث_» و «قبولِ حقِ غنی‌سازی ۳.۶۷ ٪ برای ایران (بعید است در فاز نهایی آمریکا آن را بپذیرد)» و «تعطیلی مراکز هسته‌ای _منهای راکتورِ تهران صرفا با کاربرد پزشکی) به طور یکجا توسط ایران امضا شود!
ایران می‌گوید تمام فازهای پیشنهادی آمریکا  برای راستی‌آزمایی به مدت ۳۰ روز انجام شود تا هم ایران نفت خود را بفروشد و هم‌مُجاب شود در بحث هسته‌ای مذاکره را انجام دهد!
پی‌نوشت: ۱. اختلاف جدی بَر سَرِ مباحث هسته‌ای است؛ «۴۰۰ کیلو اورانیوم» خط قرمزِ دیکته‌ای اسرائیل برای آمریکاست! ایران ۴۰۰کیلو اورانیوم را نمی‌دهد، غنی‌سازی را هم حتما می‌خواهد و ۲۰ سال آن را تعلیق نمی‌کند. ایران با ارسال ۴۰۰ کیلو اورانیوم به کشور ثالث _چین و روسیه_ موافقت نکرده، آمریکا هم همینطور و خودش آن را می‌خواهد. نقطه‌ی جدی شکستِ توافق اینجاست. ایران مذاکره بر سر «پرونده‌ی هسته‌ای» را جُدای از «پرونده بازگشایی تنگه هرمز» و «اتمامِ جنگ» می‌داند!
۲. ایران و آمریکا سر فاز بندی توافق اختلاف دارند؛ ایران یکجا توافق نمی‌کند و آمریکا دنبالِ توافق یکجاست!
۳. آمریکا متعهد به متون و محورهای ارسالی نیست؛ محورهای ذکر شده با اینکه فاصله جدی با شروط ایران دارد ولی همین‌ها هم توسط آمریکا به مرحله اجرا در نمی‌آید!
۴. آمریکا تحریمی را لغو نمی‌کند؛ شاید تعلیقِ مدت‌دار در بهترین حالت، قسمتِ ایران در توافق شود.
۵. بر فرض توافق با آمریکا، هیچ تضمینی برای جلوگیری از ترور سطح بالا توسط اسرائیل نیست!


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤1👍1🔥1
گزارش‌هایی از جهان پساسواد
«ادبیات» در همه‌جای جهان در حال انقراض است

ما در دوره‌ای بی‌سابقه از افول چیزی زندگی می‌کنیم که ماریان وولف آن را «سواد عمیق» می‌نامد. نمودهای این فاجعه را همه‌جا می‌توان دید، اما شاید در هیچ‌جا به اندازۀ سنتِ فرهنگیِ «ادبیات» واضح نباشد. دیگر انکارش بی‌فایده است: «ادبیات» با شتاب دارد به هنری فراموش‌شده تبدیل می‌شود. وقتی فیلیپ راث در سال ۲۰۰۹ گفت رمان به‌زودی به دغدغه‌ای «فرقه‌ای» بدل خواهد شد، خیلی‌ها مخالف بودند. اما در این سال‌ها وضعیت ادبیات چنان اسفبار بوده که اندیشیدن به افول آن دیگر حتی نومیدکننده نیست، فقط خشم‌آور و ملال‌انگیز است.

نشریۀ «بافلر» برای به‌دست دادن چشم‌اندازی وسیع‌تر از این بحرانِ فرهنگی، از نویسندگانی از کشورهای مختلف جهان خواسته است تا گزارش‌هایی از وضعیت پساسواد در سرزمین مادری‌شان بنویسند. این گزارش‌ها هم امیدوارکننده نیستند، اما خواندن آن‌ها، این روزها که نمایشگاه کتاب، کم‌جان‌تر از همیشه و به صورت مجازی در حال برگزاری است، خالی از لطف نیست. کتاب، خواندن و ادبیات در همه‌جای جهان در حال پس‌رفت است، پس زنده‌باد کتاب، خواندن و ادبیات.

ژانگ یورِن، چین: شکل اصلی ادبیات در چین امروز، «رمان اینترنتی» است. نویسندگان جوان با استفاده از برنامکی که گفتار را به متن تبدیل می‌کند، داستان‌هایشان را آنلاین منتشر می‌کنند. خیلی وقت‌ها اساساً «نوشتن» در کار نیست. واژگان و ساختار جمله‌ها بسیار ساده است، چون به محض اینکه خواننده گیر کند، متن را رها می‌کند. بنابراین نویسندگان به‌جای صناعات ادبی یا توصیفات پیچیده، از کلیشه‌ها استفاده می‌کنند تا خواننده مجبور نباشد مغزش را به کار بیندازد.

رمانِ اینترنتی به‌صورت دنباله‌دار منتشر می‌شود و بخش‌های جدید هر روز عرضه می‌شوند. خوانندگان هر روز تصمیم می‌گیرند که آیا محتوا به‌ اندازۀ کافی هیجان‌انگیز بوده که به خواندن ادامه دهند یا نه، اهمیتی نمی‌دهند اگر داستان پر از تناقض باشد یا اصلاً خط روایی مشخصی نداشته باشد. با چنین وضعی، نویسندگان بیشتر به ارائه‌دهندگان خدمات شبیه شده‌اند. آن‌ها مجبورند با شتاب به ذائقۀ «مشتریان» خدمت کنند؛ مثلاً هیچ اتفاق ناراحت‌کننده‌ای نباید بیفتد، هیچ شخصیتی حق ندارد تصمیم غیراخلاقی بگیرد. هیچ‌چیز جز کلیشه مجاز نیست.

جو گیبسن، اسپانیا: فرهنگِ امروز اسپانیا، فرهنگ خواندن‌های سریع است: پیام‌ها، زیرنویس‌ها، تیترها، کپشن‌ها، ایمیل‌ها، نوتیفیکیشن‌ها و پست‌های شبکه‌های اجتماعی. متن‌هایی که هر لحظه پیش چشمان ما ظاهر می‌شوند ما را احاطه کرده‌اند، و ما تنها از خلال همین متن‌ها جهان را می‌فهمیم. اما این حجم هولناکِ نوشته، ناگزیر، اخلاق و سلیقۀ زبانی و طرز اندیشیدنمان را نیز قالب‌ریزی می‌کند. ما به خواندنِ سریع عادت کرده‌ایم. به چشم‌دواندن، به اسکن‌کردن، به جست‌وجوی «نکتۀ اصلی» در میان پاراگراف‌های فشرده. دیگر تحملِ ابهام را نداریم.

وقتی در چنین فرهنگی کتاب می‌نویسی، انگار داری در کنار اتوبانی شلوغ نجوا می‌کنی. سرعت و شتابِ جابه‌جایی اطلاعات چنان بالاست که ادبیات -که ذاتاً کند است- در حاشیۀ این سروصدا محو می‌شود. کتاب دیگر «رویداد» نیست؛ کالاهایی دیگر آن را بلعیده‌اند. زمانی مردم پیش از خواب رمان می‌خواندند؛ حالا قبل از خواب «نوتیفیکیشن‌ها را پاک می‌کنند». خواننده‌ای که هزاران صفحۀ گوناگون در روز «می‌بیند»، اما تقریباً هیچ‌یک را «نمی‌خواند» چگونه می‌تواند با چیزی مانند ادبیات دشوار ارتباط برقرار کند؟

کیم هی‌سون، کرۀ جنوبی: در کشور من، کرۀ جنوبی، ادبیات باید آسان باشد، بدون استثنا. خواننده باید معنی را فوراً درک کند، وگرنه کتاب فروش نمی‌کند. خوانده نمی‌شود. شعر نیز باید ساده باشد. خواننده باید با یک نگاه مقصود شاعر را دریابد وگرنه عصبانی می‌شود. خوانندگان خود را معیار همه‌چیز می‌دانند، ملاک هر تفسیر. شایستگی هر اثر با میزان دشواری‌اش تعیین می‌شود. آمار فروش نیز از همین منطق پیروی می‌کند.

مانند پاسخ‌دادن به درخواست یک جراح برای رتبه‌بندی درد از یک تا ده، خوانندگان کره‌ای می‌گویند هر نمره‌ای بالاتر از پنج، متن را از ادبیات به ابزار شکنجه تبدیل می‌کند. خوانندگان کره‌ای چیزی در محدودۀ یک تا سه را ترجیح می‌دهند. درعین‌حال، نرخ خودکشی در کره بسیار بالاست. من معتقدم ریشۀ این بحرانْ نبودِ سوادِ سلامتِ روان در میان دانش‌آموزان، والدین و مدارس است. وقتی جوانان چنین سوادی ندارند، نمی‌توانند وضعیت ذهنی خود را تشخیص دهند و کمک نمی‌خواهند. نتیجه؟ همه‌‌چیز با هم غرق می‌شود.

ترجمان علوم انسانی


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤3👍2
پرویز خرسند، نویسنده و روزنامه‌نگار درگذشت


#فرهیختگان راهی به رهایی
🕊3
جبلی ماندنی است یا رفتنی؟ گزینه‌های سکانداری «جام‌جم» چه کسانی هستند؟


▫️با نزدیک شدن به مهرماه ۱۴۰۵ و پاییز سرنوشت‌ساز رسانه ملی، گمانه‌زنی‌ها پیرامون آینده مدیریتی پیمان جبلی در صداوسیما به اوج خود رسیده است.

▫️کارنامه ۵ ساله «سند تحول» که با شعار هویت‌محوری و عدالت‌گستری آغاز شد، اکنون با چالش‌های بزرگی چون ریزش مخاطب، دوئل فرساینده با شبکه نمایش خانگی و حواشی رسانه‌ای روبروست.

▫️بر اساس آمارهای تحلیلی ارائه شده در دوران ریاست پیمان جبلی مبالغ هنگفتی که بر اساس برخی ارزیابی‌ها بالغ بر ۷۲ هزار میلیارد تومان برآورد می‌شود، صرف بودجه سازمان صدا و سیما شده است.

▫️برخی از منتقدان معتقدند تمرکز بیش از حد بر خالص‌سازی کادر برنامه‌ساز و حذف چهره‌های باسابقه، عملا به کاهش تنوع محتوایی و در نهایت ریزش چشمگیر مخاطبان رسانه ملی منتج شد.

برخی گزینه‌های مطرح‌شده:
1️⃣ علی دارابی
گزینه مطرح اردیبهشت ۱۴۰۵
2️⃣ عبدالرضا رحمانی فضلی
سفیر اعتدالگرا در چین
3️⃣ محمدرضا مخبر دزفولی
مدیریت فرهنگی از قاب فرهنگستان
4️⃣ علی‌اصغر پورمحمدی
احیاگر سنت‌های تلویزیونی
5️⃣ علی بخشی‌زاده
از ارزیابی تا معاونت صدا
6️⃣ سید عباس صالحی
پیوند فرهنگ رسمی با حاکمیت
7️⃣ محمد مخبر
فرضیه‌ای دور از ذهن

▫️تغییر پیمان جبلی و انتصاب چهره‌ای با گرایش اصول‌گرای میانه یا اعتدال‌گرا چنین رویکردی سیگنالی واضح از سوی حاکمیت به جامعه مبنی بر پذیرش لزوم بازگشت به سیاست «جذب حداکثری»، آشتی با سلبریتی‌ها و برنامه‌سازان محبوب قدیمی، بازسازی اعتماد عمومی به بخش خبر و هماهنگی سازنده‌تر با دولت خواهد بود.
گزارش ریحانه اسکندری را در خبرآنلاین بخوانید:
khabaronline.ir/xpTjX

#فرهیختگان راهی به رهایی
🔥2❤1👍1
گفت‌وگوی رضا علیجانی با بی‌بی‌سی

انگشت گذاشتن روی محمود احمدی‌نژاد برای به قدرت رساندنش بعد از حذف خامنه‌ای مصداق این ضرب‌المثل است:«از دور دل می‌برد و از نزدیک زهره»!

سناریوی مطرح شده برای بعد از حذف خامنه‌ای بسیار تخیلی و فانتزی است.

دل بردن‌ها و زهره بردن‌های احمدی‌نژاد عبارتند از....

این نوع سناریوهای تخیلی و فانتزی نشان می‌دهد که...

همه گروه‌های کردی اعم از پژاک، دموکرات و کومله این خبر که از آمریکایی‌ها اسلحه‌ای گرفته باشند را تکذیب کرده‌اند(دولت اقلیم کردستان هم از آمریکا خواسته هر سندی در این رابطه دارد را منتشر کند).

این نوع فانتزی‌ها و تخیلات از سوی یک گروه سیاسی قابل فهم‌تر است تا چند دولت و قدرت با دستگاههای اطلاعاتی عریض و طویل! مجاهدین هم در سال 67...

پادشاهی‌خواهان جنگ‌طلب هنوز دنبال همین فانتزی هستند...

من به پیشرفت مذاکرات خیلی خوشبین نیستم چون... / بنابر این...

ما از صحت و سقم خبر مربوط به آقای احمدی‌نژاد اطلاع دقیقی نداریم ولی دو قرینه...

برخی دل‌بردن‌های از راه دور او برای این سناریو: دو دوره رئیس جمهور بودن و شناخت زیر و بم نظام و آگاهی حتی از برخی اسرارش، در قدرت بودن برخی همفکران او در ساختار کنونی و یا در دولت قبلی، مخالف‌خوانی‌های زیاد او در سالیان اخیر، برخورداری از حدی از پایگاه اجتماعی به صورت پوپولیستی، چند بار رد صلاحیت شدن و مهمتر از همه شخصیت خودشیفته، جاه‌طلب، بی‌اصول، ماجراجو و اهل زد و بند او!

برخی از زهره بردن‌هایِ از نزدیکش: فقدان نفوذ در سپاه، همفکرانی که سر کار بودند و یا هستند همگی افراد توابی‌اند که از او برائت جسته‌اند و این‌که احمدی‌نژاد هیچ سمت رسمی ندارد و برخلاف خانم رودریگز در ونزوئلا (که بعد از ربودن مادورو توسط دادگاه عالی و مجمع ملی پست رسمی جدید گرفت)، نمیتوانست بعد از حذف رهبر مقامی قانونی بگیرد. به طور کلی هم شرایط ایران با ونزوئلا متفاوت است.

این نوع سناریوها نشان می‌دهد که اسرائیلیها آنقدر که شناخت سخت‌افزاری روی ج.ا دارند شناخت نرم‌افزاری ندارند. نگاه ترامپ هم به دنیا کابویی و متعلق به دوران استعمار و کشتیهای توپدار است!

همه سخن از نقش اردوغان میزنند اما نمیگویند خود گروه‌های کردی هم پختگی نشان دادند و وارد آن سناریو نشدند.

جدا از فانتزی بودن همه اجزاء این نوع سناریوها؛ اما گروههای جنگ‌طلب پادشاهی‌خواه نه دل خوشی از سناریوی ونزوئلایی شدن ایران  دارند و نه از نقش‌آفرینی گروه‌های کردی که از هم اکنون با اتهام تجزیه‌طلبی شمشیر را برایشان از رو بسته‌اند. آنها با هر نوع مذاکره و توافق نیز شدیدا مخالف‌اند و همچنان دنبال نقشه فانتزی خودشان هستند.

دستگاه اطلاعاتی اسرائیل از حمله هفت اکتبر حماس نیز جا ماند ...

این بسیار تخیلی است که با زدن چند مرکز و فرمانده و ایست بازرسی...

این نشان میدهد که شناخت آنها از ساختار قدرت و پیچیدگیهای آن و نیز جامعه ایران بسیار کمتر از اپوزیسیون ملی ایران است.
سال ۶۷ سازمان مجاهدین با همین تخیلات و شعارها، «ایران، رجوی-رجوی، ایران» و یا«مریم مهر تابان، میبریمت تا تهران»، تصور میکردند میتوانند از مرز کرمانشاه و با حمایت هوایی عراق تا تهران بروند و قدرت را تسخیر کنند!

مشکل ذاتی ج.ا این است که گربه‌ای است که صدای غرش شیر از خود درآورده و حالا در میان این نقش دوگانه گرفتار شده است. راه چاره‌اش هم این است که...

در طرف مقابل؛ ترامپ و نتانیاهو هم ادعاهایی کرده‌اند که نتوانسته‌اند به آنها برسند. طرفداران پادشاهی هم اینها را بزرگنمایی کرده و به افکار عمومی فروخته‌اند؛ اینها همگی از هم گسیخته شده و وا خواهد رفت.

به پیشرفت مذاکرات خیلی خوشبین نیستم چون کف خواسته‌‌هایشان با هم هنوز فاصله زیادی دارد.../ اما ممکن است مصلحت نظام اقتضا کند که مجبور باشند به توافق برسند.

اگر توافقی صورتی نگیرد بین جنگ و ضربه اقتصادی متقابل به یکدیگر، هر دو طرف شاید ترجیح‌شان جنگ اقتصادی باشد.

ظهور آثار جنگ اقتصادی زمان‌بر است. برای ج.ا که هیچ تقید وعاطفه‌ای نه به زیرساختهای ایران و نه سفره زحمتکشان ایرانی دارد و همین‌قدر که قدرتشان سرپا بماند و «گردن خان کج نشود ولو کمر رعیت خم شود»، برایشان کافی است، تحمل زمان بیشتر ازآمریکا و ترامپ است که...

نه در کوتاه‌مدت ولی در میان‌مدت گزینه‌ای که برای طرفین میتواند مقبول‌تر باشد توافق محدود و مرحله‌ای است که مستلزم کوتاه آمدن هر دو طرف از برخی مطالبات و شعارهای حداکثری‌شان است.
نکات کامل‌تر در فایل صوتی:
https://t.me/RezaAlijaniarchive/844

#فرهیختگان راهی به رهایی
❤3🔥1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
نورپردازی سینمای «استنلی کوبریک»

این ویدیو (با زیرنویس فارسی) به بررسی نورپردازی عملگرا در سینمای استنلی کوبریک در مقابل سیستم کلاسیک سه نقطه‌ای در سینمای دوران طلایی هالیوود می‌پردازد.
نظریه ادبی

#فرهیختگان راهی به رهایی
❤2👍2
‍ بروکنر به‌روایتِ سِلیبیداچه: از "دردِ‌جهانی"!

علی‌صاحب‌الحواشی


نوشتن برای من امری "آمدنی" است، زورکی یا به احساس تکلیف، یا به قصد مجاب کردن نمی‌نویسم؛ مثل خیزشِ یک گفتگوی درونی است که بیرون می‌ریزد. باید مطلبی، زخمه‌ای زنَدم و ازجا کنده شوم تا بنویسم. گمانم از این نظر باید جزو آدم‌های "شهودی" (به تعبیر یونگ) طبقه‌بندی گردم.

چند روز پیش عزیزی سی‌دی سمفونی هشتم بروکنر را هدیه‌ام داد، با اجرای سرژیو سلیبیداچه (S. Celibidache).
آن اثر بروکنر را می‌شناختم، ولی این اجرای بخصوص از آن را نشنیده بودم. شب گذشته شنیدم که چون کهنه‌شرابی مردافکن بود.
بروکنر به‌قول مولانا از آن "سماع‌های راست" است که هر تن بر او چیره نیست. نخستین اثری که در بیست‌وچندسالگی از او شنیدم سمفونی نهم‌اش بود و میخکوبم کرد. فردایش به پدر گفتم نه چنان موسیقی‌ای شنیده بودم و نه تصوری از چنان بیان‌موسیقیایی داشتم. این درحالی بود که همان‌زمان بر واگنر چیره و درحال کشفِ مالر بودم. بعدها بر سماع بحرطویل سمفونی‌های بروکنر چیره‌تر شدم. 

بروکنر مردم‌گریزی فروتن و خودکم‌بین بود. یک عمر معلمیِ کنسرواتوار کرد بی‌هیچ داعیه‌ای. وقتی شاگردانش دست‌نوشته‌های سمفونی‌هایش را دیدند، نبوغ‌اش را کشف کرده و جنجالی در تعظیمِ او به‌پا کردند، که زیربارش نمی‌رفت! دست‌آخر مجابش نمودند تا آن‌ها را منتشر کند. جهان هنر هم دیر تحویلش گرفت، آن هم وقتی که از جهان رفته بود.

رومانتیک‌ها در اِعراض از بن‌مایه‌های مادی‌گراییِ عصر روشنگری، دغدغه "روح" یافتند. این را می‌توان سنخی "معنویت"، در معنای بشدت برکشیده‌اش، گرفت. در همین متن و بستر معنوی بود که مسیحیت از نو بختِ مستعجلی یافت.
بروکنر از این‌ها بود؛ کاتولیک متدینی بود که گاه برای انبان‌ استخوان‌های مومنان کاتولیک در انبار کلیسا - و فقط برای آن‌ها، و نه مستمع دیگری - ارگ می‌نواخت. (جمع‌کردنِ استخوان‌های مومنان درگذشته، و بقول‌حافظ "همت‌خواستن" از آن‌ها، از وسواس‌های ویژه کاتولیک است!)

سلیبیداچه رهبر ارکستری رومانیایی بود (درگذشته در ۱۹۹۲) که از بسیاری جهات با بروکنر هم‌سنخی داشت. بی‌جهت نبود که بروکنر را "برکتی" برای جهان‌موسیقی و توسعا به بشر می‌دانست؛ در یک‌کلام همدل و آشناش بود! همان آشنایی که مولانا می‌گفت "همدلی از هم‌زبانی بهتر است":
ای بسا هندو و ترکِ هم‌زبان
ای بسا دو ترک، چون بیگانگان
پس زبانِ همدلی، خود دیگرست
همدلی از هم‌زبانی بهتر است

خودش به بیانی فروتن و کوچک‌انگار می‌گفت: رهبری ارکستر چیزی جز قدری این آرام‌تر، قدری آن بلندتر نیست! ظاهراً چنین است ولی باطنِ قضیه بس ژرف‌تر از این حرف‌هاست. آنچه در اجرای یک‌قطعه موسیقی اصل است، فهم و دریافت ژرفاییِ موسیقیِ مصنفِ اثر است. باید بر احوال او آگاه و آشنا بود تا "تعبیری" وافی به مقصود را، با "این قدری آرام‌تر و آن قدری بلندتر"، عرضه نمود. به دکلمه‌ی شعر می‌ماند. شعر را چون روزنامه بخوانی ضایع‌‌اش کرده باشی. شعر را باید با طنین‌دادن به وزن آن و با درج زیروبالاهای عاطفی مندرج در او خواند تا عاطفه‌ی شاعرانه‌اش را بشود به‌تمامی تحویل داد. رهبری ارکستر در تقریر نحوه اجرای یک اثر موسیقیایی چنین شان و جایگاهی دارد.

موسیقی بروکنر تعلق به سبک نئورومانتیک دارد. در این سبک ملودی رنگ می‌بازد و به‌جایش فُرم موسیقیایی برجسته می‌شود. آن فرودِ ملودی و فراز فُرم، امکانات بیانیِ بکلی بدیعی از ترجمانیِ عواطف بسیار پیچیده روح‌زمانه مدرنِ متاخر را به‌دست می‌دهد که "حیرت" و "تامل" و "سرگشتگی" سه‌رنگِ بنیادی آن است تا بدان‌ها بی‌نهایت طیف‌ِ عاطفی قابل ترکیب باشد.



#فرهیختگان راهی به رهایی
❤2🔥2
🔶 آنگلا مرکل "مجذوب و متأثر" از کتاب "در خیابان‌های تهران"

🔻 گزارشی از منیره طبری

آنگلا مرکل، صدراعظم پیشین آلمان در مراسم معرفی کتاب "در خیابان‌های تهران: زن زندگی آزادی" در برلین هشدار داد که نباید تلاش‌ها و مبارزات زنان ایرانی را در سایه "جنگ ایران" از خاطر برد.

او چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت (۲۰ مه) گفت، در ابتدا برای پذیرفتن دعوت‌ به این برنامه تردید داشته، زیرا دیگر یک سیاستمدار فعال نیست، اما این کتاب که روایت‌گر آن نویسنده‌ای ناشناس با نام مستعار "نیلا" است آنچنان او را مجذوب و متأثر کرد که سرانجام این دعوت را پذیرفت.

مرکل در جریان رونمایی از این کتاب، توجه‌ها را به مبارزات جنبش زنان ایران جلب کرد.

این سیاستمدار ۷۱ ساله آلمان در این مراسم در سالن تئاتر "برلینر انسامبل" که از معتبرترین و تاریخی‌ترین سالن‌های نمایش آلمان است متذکر شد که نباید اجازه داد مبارزات زنان ایرانی در سایه اخبار جنگ اسرائيل و آمریکا علیه جمهوری اسلامی به فراموشی سپرده شود.

این سیاستمدار حزب دموکرات‌مسیحی (CDU) آلمان گفت: «بیایید امشب با هم به این موضوع بنگریم، تا زنان و دخترانی که نیلا با کتابش به آن‌ها صدا بخشیده است، و همچنین اشتیاق آن‌ها برای آزادی و کرامت انسانی و ایستادگی‌شان در برابر سلب آزادی و سرکوب، فراموش نشود. تا آن‌ها حس کنند که تنها نیستند.»

مرکل گفت، تردیدش برای دادن پاسخ مثبت به دعوت‌نامه این مراسم به این دلیل بوده که دیگر "نه وظایف اجرایی" دارد و نه "امکان اجرایی‌" که بتواند "به شکلی بر روند تحولات در ایران و به نفع مردم این کشور تأثیر" بگذارد.

دویچه‌وله فارسی


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤8