فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.3K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
ویدیوی کامل گفت و گوی مصطفی ملکیان و آذرخش مکری با موضوع مساله اراده آزاد و جبر


#فرهیختگان روزن آگاهی
❤7
بازنشر

۱ خرداد ۱۴۰۵
✍️ رضا منصوری

یک هفته نگذشته از صحبت های من و نوشته‌ام از ثبوتی. در صحبت‌هایم نام از نمونه‌ای دانشگر نسل جوان بردم و گفتم تازه با این نسل است که علم ایران می‌تواند جهانی شود. نسل ثبوتی و نسل پیش از ما و ما هر چه کردیم- بد یا خوب- قرار بود این نسل زیر ۴۰ سال علم ایران را جهانی کند؛ مصداق علم مدرن و مصداق متخصصانی باشد که ایران آینده به آن نیاز دارد. در خوش‌بینانه‌ترین حالت باید بگویم از نمونه‌ای که نام بردم اگر در تمام رشته‌های علمی در ایران صد تا داشته باشم. از حدود صدهزار هیئت علمی. یعنی یک در هزار. یکی هم همان سهرابی بود که شش ماه پیش فراری‌اش دادیم. چند دهه پیش که رامین گلستانیان از دست مدیران علوم پایه فرار کرد کسی کَکَش نگزید. حالا هم ثبوتی و من و رییس‌جمهورمان که در بزرگ‌داشت‌اش پیام فرستاد اصلا متوجه این فاجعه نخواهند شد. وزارت عتف هم منجمدتر از این است که حسی داشته باشد. فاجعه را می‌بینم. در میدان جنگ کسانی ایران را دارند حفظ می‌کنند که مجبور بوده‌اند و هستند خود را در بوتهء آزمایش نشان دهند و دادند. در سپهر علم ایران هنوز همان مضحکه‌ای حاکم است که در حاجی بابای اصفهانی به بهترین وجه توصیف شده. هنوز عافیت‌طلبان خودشیفته‌ای مثل ما این سپهر علم فاسد را نمایندگی می‌کنند. صدامان بلند شود! بس است این مضحکهء علم متظاهر خودشیفته.


#فرهیختگان روزن آگاهی
❤2🔥1
Soboti.pdf
82.9 KB
بازنشر


پا در سنت فضلایی و رو به علم مدرن

یوسف‌خان معلم‌الدوله واسط سنت و مدرنیت در علم ایران

۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵
✍️ رضا منصوری

قرار است نقد گزنده نکنم. ولی چه کنم به دنبال مرگ فاخر نیستم، عافیت‌طلب هم نیستم، شاید معلم هم نباشم، و اصلاً از سال ۱۳۸۸ خود را مرده پنداشته‌ام. فکر کردم مراسم یعنی چه و سخنرانی یعنی چه؟ من بسیار چیزها نمی‌فهمم؛ این دو هم استثنا نیست. مراسم عزا و عروسی را درک می‌کنم. کلاً بعضی مراسم را خوب درک می‌کنم؛ به‌ویژه آن‌ها که سنت شده و ریشه دارد، مثل سیاوشون و عاشورا. رونمایی کتاب را هم، گرچه جدید است، اما می‌شود براش معنایی تصور کرد مانند بازاریابی و تبلیغ. لابد نوعی گرته‌برداری متجددمآبانه است از غرب، شبیه به انقلاب مشروطه یا تأسیس دانشگاه در ایران. حالا همراه با بزرگ‌داشت هم که باشد برام گنگ‌تر می‌شود؛ اصالتی در آن نمی‌بینم؛ ‌تازه آن هم برای ثبوتی، که انجمن فیزیک ایران در اوائل دههء هشتاد، که ریاست‌اش با خودم بود، او را بزرگ‌ داشت و ثبوتی‌نامه منتشر کرد.

ادامه یادداشت در فایل پی‌دی‌اف پیوست است.


#فرهیختگان روزن آگاهی
❤2🔥1
سخت‌تر از گلوله خوردن

عزت‌الله سحابی:
" به همه‌ی دوستان و به ویژه جوانان عزیز می‌گویم که همیشه ایثار و فداکاری این نیست که انسان آماده ی چوب خوردن و حتی گلوله خوردن در راه آزادی و استقلال باشد، اینها هم گاه لازم است، اما همه عزیزان بدانند که گاه تحمل تدریجی از گلوله خوردن هم سخت تر است. گاه انسان در یک لحظه گلوله می خورد و از این اوضاع راحت می شود. اما اگر بخواهد چند سال تحمل ناملایمات را بکند تا در مبارزه سیاسی اش منطقی و آرام باشد و در برابر تهمت ها و افتراها و سرکوب ها و حبس ها خویشتن داری نماید، این هم خود یک نوع فداکاری و ایثار است. شاید هم سخت تر باشد."


روح شان شاد؛ یادشان گرامی و راه حق طلبی شان پررهرو باد

در مراسم تشییع، هاله سحابی که برای تشییع جنازه پدرش، عزت‌الله سحابی به محل قبرستان رفته‌بود، در پی درگیری با نیروهای امنیتی و پس از ضرب وشتم در ناحیه ریه و شکم، دچار «سکته قلبی» شده و درگذشت. در این راستا منصور سحابی، برادر عزت‌الله سحابی در گفتگوی کوتاهی اعلام کرد ایست قلبی او ناشی از ضرباتی است که به شکم و ریه او وارد شده‌است و به دست نیروهای امنیتی کشته شده‌است.
احمد منتظری در واکنش به کشته شدن هاله سحابی گفت: مرگ هاله سحابی بر اثر خشونت و ضربه مأموران بود؛ مقامات نظام باید فوراً رسیدگی کنند.
محمد معتقد لاریجانی، فرماندار شمیرانات؛ فرمانده نیروهای لباس شخصی در مراسم تشییع جنازه عزت‌الله سحابی بود. او پیش از این فرمانده حملات به منزل مهدی کروبی بود.

دهم خرداد ۱۳۹۰ درگذشت عزت ایران، سحابی مظلوم


#فرهیختگان روزن آگاهی
😢6❤3🔥3
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
فیلم/ گزیده کوتاهی از مخالفت زنده یاد عزت الله سحابی هنگام تصویب اصل ولایت فقیه در مجلس خبرگان قانون ‏اساسی

این اصل، یک اصل بسیار اصولی و اساسی است و انقلابی در جامعه ‏ایران ایجاد خواهد کرد.‏ بنابراین این اصل را شما سرسری نگذارید که بگذرد. در جلسات خصوصی و درپی ۳-۴ ‏جلسه‌ای که بود، بنده به‌عنوان مخالف فقط ده‌دقیقه توانستم صحبت کنم.‏ درحالی‌که ده‌ها مطلب دیگر داشتم و فرصت نرسید که من بگویم. و ۲۰-۳۰ نفر در دنبال ‏حرف‌های من، به حرف‌های من جواب‌هایی دادند که همه این‌ها توضیح داشت ولی به هیچ‌کدام ‏نوبتی نرسید.‏

🔹بنابراین روی این اصل که اصلی اساسی و تاریخی است، روی این اصل به‌قدر کافی در این ‏مجلس خبرگان بحث نشده است.‏ شما اگر الان بخواهید با یک قیام و قعود یا یک رای‌گیری، سروته مسأله را هم بیاورید؛ این ‏مسأله از نظر آینده مردم، آینده اسلام و آینده ملت ایران مسأله‌ای است که ایجاد مسائل و مشکلات ‏فراوانی خواهد کرد که این‌ها اینجا بررسی نشده است./ سه‌نقطه



#فرهیختگان روزن آگاهی
❤8😢4👍3
Audio
مصاحبه‌ای از مرحوم عزت‌الله سحابی درباره سیاست، مبارزه و نهضت آزادی


#فرهیختگان روزن آگاهی
❤3
گزارش ویژه المانیتور؛ خشم اسرائیلی‌ها از ترامپ پس از شکست در جنگ ایران

نتانیاهو ممکن است استعفا کند

ترامپ بارها ترمز نتانیاهو را کشیده است

اردوغان، ترامپ را قانع کرد کُردها وارد ایران نشوند


ایران تنگه هرمز را کنترل کند، اوضاع خطرناک می‌شود

یک منبع ارشد سیاسی به المانیتور گفت نتانیاهو توافق در حال شکل‌گیری میان آمریکا و ایران را چیزی کمتر از یک فاجعه نمی‌داند و ترامپ را مسئول این وضعیت قلمداد می‌کند.

توافق قریب‌الوقوع، گمانه‌زنی‌ها در اسرائیل را تقویت کرده که ممکن است نتانیاهو برای جلوگیری از شکست در انتخابات آینده و همچنین فرار از خطر زندان به‌دلیل پرونده فسادش، مجبور به کناره‌گیری شود.

ناامیدی نتانیاهو همچنین از این ارزیابی نهادهای اطلاعاتی اسرائیل ناشی می‌شود که معتقدند اگر ترامپ با طرح‌های اسرائیل از جمله پیشنهاد مسلح کردن نیروهای كُرد همکاری می‌کرد، حکومت تهران می‌توانست در همان آغاز جنگ سرنگون شود.

یکی از نزدیکان نتانیاهو که نخواست نامش فاش شود، به المانیتور گفت:‌ این بار دست‌های نخست‌وزیر بسته است. او کاملاً فلج شده و می‌داند که حتی اگر توافق امضاشده میان آمریکا و ایران همان فاجعه‌ای باشد که اکنون توصیفش می‌کند، باز هم نمی‌تواند کاری انجام دهد.

این منبع سیاسی گفته نتانیاهو اکنون حتی دلش برای روزهای ریاست‌جمهوری بایدن و حتی اوباما تنگ شده و حالا تنها کاری که از او برمی‌آید، ادای احترام به ترامپ است.

از زمان اعلام آتش‌بس با تهران توسط ترامپ در ۸ آوریل، مخالفان نتانیاهو ادعاهای او درباره شکست ایران را زیر سؤال برده‌اند. «یائیر لاپید» رئیس اپوزیسیون اسرائیل، نتانیاهو را متهم کرد که نتوانسته بر مفاد توافق اثر بگذارد.

به گفته این منبع نزدیک نتانیاهو، اگر توافق میان ایران و آمریکا به همان اندازه‌ای که اسرائیل نگران آن است زیان‌بار باشد، نتانیاهو ممکن است کناره‌گیری کند.

انتخابات قرار است در سپتامبر یا اکتبر برگزار شود و با توجه به اصرار نتانیاهو برای ماندن در قدرت، احتمال کنار رفتن او پیش از آن همچنان اندک است. با این حال، مطرح شدن چنین احتمالی در جلسات پشت درهای بسته اهمیت زیادی دارد، زیرا نتانیاهو به استعفا دادن معروف نیست.

حلقه نزدیکان نتانیاهو همچنین ترامپ را مسئول ناکامی در پیگیری فرصتی می‌دانند که مقام‌های ارشد امنیتی اسرائیل آن را «واقع‌بینانه» توصیف می‌کنند یعنی سرنگونی حکومت تهران با کمک اقلیت کرد.

شبکه فاکس‌نیوز در ۳ مارس گزارش داده بود که هزاران نیروی مسلح کرد قصد داشتند در روزهای ابتدایی جنگ، تحت پوشش سنگین هوایی آمریکا و اسرائیل، از عراق وارد ایران شوند. ترامپ پنج روز بعد به خبرنگاران گفت با مشارکت نیروهای کرد در جنگ مخالف است، با وجود آنکه پیش‌تر از این ایده حمایت کرده بود.

یک منبع ارشد اطلاعاتی اسرائیل که نخواست نامش فاش شود، به المانیتور گفت: طرح سرنگونی حکومت ایران با همکاری کردها، طرحی جامع و دقیق بود. ما منابع و انرژی عظیمی صرف آن کردیم. این یک نمایش یا طرح سطحی نبود. آمریکایی‌ها کاملاً در جریان بودند چون توضیحات کامل به آنها داده شده بود. خود کردها مشتاق اجرای عملیات بودند. برای آنها تحقق یک رؤیا بود که در کنار نیروی هوایی اسرائیل و قدرت آمریکا عمل کنند. اما واشنگتن در آخرین لحظه ترمز را کشید.

این منبع با ابراز تأسف گفت: اکنون با قطعیت می‌دانیم که اردوغان بود که ترامپ را قانع کرد همه چیز را متوقف کند. چه کسی می‌داند چنین فرصتی دوباره چه زمانی یا اصلاً آیا تکرار خواهد شد یا نه.

به گفته این منبع، ناامیدی در میان کردهای عراق بسیار عمیق بوده و پس از افشای جزئیات طرح، ترس از انتقام تهران نیز شدت گرفته است.

او همچنین گفت ترامپ طرح‌های عملیات دیگری را هم متوقف کرده که «پیامدهای این مسئله می‌تواند فاجعه‌بار و بلندمدت باشد.»

این منبع ادعا کرده که «این هنوز هم می‌تواند اتفاق بیفتد. هشتاد درصد مردم ایران خواهان رهایی از حکومت و زندگی در کشوری آزادتر هستند. با صبر و رفتار درست هنوز می‌توان این کار را انجام داد.»

اما او هشدار داد توافق آمریکا و ایران که میلیاردها دلار را دوباره به تهران بازگرداند، این چشم‌انداز را نابود خواهد کرد.

منبع ارشد اطلاعاتی اسرائیل به خطرات ناشی از تسلط ایران بر تنگه هرمز اشاره کرد و گفت: اگر ایران به نیروی کنترل‌کننده اصلی تنگه تبدیل شود، وضعیت بسیار خطرناک‌تر از قبل خواهد شد.

او توضیح داد جنگ به ایران نشان داده که تنگه هرمز سلاحی است که شاید حتی از سلاح هسته‌ای هم ارزشمندتر باشد.

اگرچه مقام‌های اسرائیلی هنوز درباره شکل نهایی توافق احتمالی ترامپ اطمینان ندارند، ارزیابی غالب این است که توافق شامل نوعی تفاهم‌نامه برای تمدید آتش‌بس خواهد بود، بدون آنکه مسئله هسته‌ای را حل‌وفصل کند.


#فرهیختگان روزن آگاهی
❤8🔥1
Audio
صوت نشستِ «خستگی اخلاقی در جهان مدرن»
آذر
‌ماه ۱۴۰۴، مؤسسه‌یِ سروای باران

موضوعات مطرح‌شده در این نشست:

00:18 اندیشه‌یِ پیش‌رفتِ اخلاقی و اندیشه‌یِ پس‌رفتِ اخلاقی

12:13 عوامل پس‌رفتِ اخلاقی

15:17 عامل اول: این تصورِ اشتباه که هر باید و نبایدی از جانبِ اخلاق است

34:24 عامل دوم: غلط بودنِ تصوری که از خود داریم

49:26 عامل سوم: ضعیف شدن دین در جهان سوم در گذر به مدرنیته

53:32 عامل چهارم: رواج شکاکیت، لاادری‌گری، یا نسبی‌انگاری اخلاقی

59:30 عامل پنجم: اخلاقیاتِ ما بیشتر جنبه‌یِ نهی دارد، تا توصیه

1:02:44 عامل ششم: مادی‌گرایی اخلاقی

1:06:14 عامل هفتم: مصرف‌زدگی

1:13:06 عامل هشتم: اهمیت دادن به ارزش‌داوری‌های دیگران

1:17:30 عامل نهم: دشوار شدنِ وضع معیشتی برای مردم


#فرهیختگان روزن آگاهی
❤3
واکاوی روابط قدرت در اصفهانِ دوره سلجوقی؛
چرا اصفهان در مقابل حمله مغول‌ها تاب نیاورد؟

نگین سادات طباطبایی مترجم کتاب «نخبگان ایرانی و حکمرانان ترک» با اشاره به کم‌توجهی پژوهش‌ها به تاریخ سلجوقی اصفهان گفت: کتاب «نخبگان ایرانی و حکمرانان ترک؛ تاریخ اصفهان در دوره سلجوقی»، یکی از مهم‌ترین دوره‌های مغفول تاریخ ایران را با رویکردی علمی و مبتنی بر منابع اصلی بازخوانی می‌کند.

واقعیت این است که اغلب مردم، حتی بسیاری از پژوهشگران، اصفهان را با دوره صفوی می‌شناسند؛ در حالی‌که بخش مهمی از هویت تاریخی این شهر در دوره سلجوقی شکل گرفته است. کتاب داوید دوران گدی برای من از این جهت جذاب بود که نویسنده با دقت و تسلط فوق‌العاده‌ای به سراغ منابع رفته بود. بسیاری از منابع این دوره به زبان عربی هستند و طبیعتاً کمتر مورد توجه پژوهشگران ایرانی قرار گرفته‌اند، اما او تقریباً تمام متون اصلی را بررسی کرده و تصویری بسیار دقیق از اصفهان آن دوره ارائه داده است.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های کتاب، پرداختن به تنش‌ها و تقابل‌های درونی ساختار قدرت در عصر سلجوقی است. وقتی ترکان سلجوقی وارد ایران شدند، ابتدا ری را به‌عنوان پایتخت انتخاب کردند و بعد در دوره ملکشاه، اصفهان به مرکز حکومت تبدیل شد. سلجوقیان همراه خود گروهی از نخبگان خراسانی را هم به ایران مرکزی آوردند که چهره شاخص آن‌ها خواجه نظام‌الملک طوسی بود.

تعبیر «اصفهان نصف جهان» فقط متعلق به عصر صفوی نیست و ریشه‌های آن را باید در دوره سلجوقی جست‌وجو کرد. اصفهان در آن زمان در حال رقابت مستقیم با بغداد بود و حتی در برخی زمینه‌ها توانست از آن پیشی بگیرد.
ibna.ir/x6H9H

#فرهیختگان روزن آگاهی
❤4
تهران؛ شهر جیب‌های خالی

گزارش میدانی «شرق» از لایه‌های پنهان فقر در پایتخت با بازگشت نسیه‌ و حذف رفاه طبقه متوسط
ریحانه جولایی

در هیاهوی پیاده‌روهای شلوغ تهران، جایی میان شتاب ناگزیر آدم‌هایی با جامه‌های آراسته و کیف‌های چرمی اداری، بحرانی خاموش در جریان است که دیگر پشت صورت‌های سرخ‌شده با سیلی، پنهان نمی‌ماند. طبقه متوسط جامعه، همان قشر تحصیل‌کرده، کارمند، مهندس و تکنوکراتی که روزگاری موتور محرک اقتصاد، فرهنگ و ثبات کشور بود، این روزها زیر چرخ‌دنده‌های بی‌رحم تورم فزاینده و موج گسترده تعدیل نیرو، در حال فروپاشی تدریجی است.

🔹
نیازی به بررسی نمودارهای پیچیده آماری بانک مرکزی نیست؛ کافی است پای صحبت زوج‌هایی بنشینیم که سال‌ها با برنامه‌ریزی دقیق، چرخ زندگی‌شان را چرخانده‌اند، اما امروز در بن‌بست کامل معیشتی قرار گرفته‌اند. یکی از مخاطبان «شرق» در محدوده مرکزی تهران، تصویری واضح از این سقوط اقتصادی ارائه می‌دهد.

او با لحنی که آمیزه‌ای از خستگی و حسرت است، از سال‌های گذشته می‌گوید؛ سال‌هایی که فرمول زندگی‌شان جواب می‌داد؛ حقوق یکی از آنها به‌طور کامل صرف اجاره‌خانه و بخشی از اقساط وام‌ها می‌شد و حقوق دیگری، مخارج روزمره، خورد و خوراک و رفاه منزل را پوشش می‌داد. حالا اما معادلات کاملا تغییر کرده است.

در سوی دیگر شهر، مریم، دختر جوانی که سال‌ها پیش به امید تحصیل و ساختن آینده‌ای بهتر از شهرستان به تهران مهاجرت کرده و مشغول به کار شده است. او که همراه دو دختر جوان دیگر هم‌خانه است، می‌گوید چند هفته پیش برای نخستین بار در زندگی‌اش مجبور شده به سوپرمارکت محله برود و یک قوطی رب گوجه‌فرنگی و یک بطری روغن مایع را به صورت نسیه بردارد؛ تجربه‌ای که برای او بسیار سنگین و باورنکردنی بوده است. برای آنکه بار مالی خریدها روی دوش یک نفر سنگین نشود و صاحب سوپرمارکت نیز به حجم بالای درخواست نسیه اعتراض نکند، مریم روغن و رب را نسیه می‌آورد، هم‌خانه دیگرش چند بسته نان و پنیر را به صورت اعتباری از مغازه‌ای دیگر برمی‌دارد.

جغرافیای نسیه دیگر محدود به محله‌های سنتی و کم‌برخوردار جنوب شهر نیست؛ بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد شرق، غرب، شمال و جنوب تهران به‌طور یکسان با پدیده بازگشت دفترهای نسیه در سوپرمارکت‌ها مواجه شده‌اند. یکی از کاسبان می‌گوید: «نسیه‌دادن همیشه وجود داشت، اما از ظاهر فرد تشخیص می‌دادیم که شرایط مالی خوبی ندارد، حالا اما افرادی دستانشان را برای نسیه دراز می‌کنند که سال‌ها مشتری پروپاقرص مغازه بوده‌اند؛ کسانی که پیش از این خریدهای حجیم و باکیفیت انجام می‌دادند و هرگز بحث مالی با مغازه‌دار نداشتند. حالا همین افراد با هزاران شرم، خجالت و چشم‌های دوخته‌‌شده به زمین، به دروغ‌های مصلحتی متوسل می‌شوند تا غرور خود را حفظ کنند.

این مغازه‌دار شرق تهرانی روایت می‌کند‌ آمار سرقت اقلام کوچک خوراکی به‌شدت بالا رفته است. در این میان، قوطی‌های تن‌ماهی به دلیل اندازه کوچک و قیمت نسبتا بالا، بیشترین سهم را در سرقت‌های مغازه‌ای دارند؛ مردم آنها را در جیب یا زیر لباس خود پنهان می‌کنند و می‌روند و تا زمان حساب‌وکتاب‌کردن اجناس مغازه کسی متوجه این فقدان نمی‌شود.

وضعیت در صنف نانوایان پایتخت نیز دست‌کمی از سوپرمارکت‌ها ندارد. یکی از شاطرهای نانوایی در مرکز تهران از پدیده‌های جدیدی حرف می‌زند. او می‌گوید با بالارفتن رسمی قیمت نان، برخی از مشتریان که مشخص است از قشر کارمند و آبرودار هستند، مراجعه می‌کنند و تقاضای «نصف نان» یا نان تکه‌ای دارند، چون پول یک قرص کامل نان سنگک را ندارند. برخی دیگر نیز به روش‌های متفاوتی متوسل می‌شوند؛ مثلا پنج قرص نان برمی‌دارند اما هنگام کارت‌کشیدن یا حساب‌کردن، می‌گویند چهارتا برداشته‌اند تا مبلغ کمتری پرداخت کنند.

بخش دیگری از این گزارش میدانی، مربوط به میدان‌های تره‌بار و میوه‌فروشی‌های مناطق مختلف تهران است؛ جایی که تغییر رفتار مصرفی طبقه متوسط به عریان‌ترین شکل ممکن خود را نشان می‌دهد. میوه‌فروش می‌گوید خرید کیلویی و جعبه‌ای میوه برای بخش بزرگی از این قشر به یک خاطره تبدیل شده است. او در ادامه می‌گوید: مشتریانی با کت‌وشلوارهای اتو‌کشیده و کیف‌های اداری می‌آیند و می‌گویند آقا لطفا سه عدد سیب، دو عدد پرتقال و دو عدد موز برای من بکشید.


#فرهیختگان راهی به رهایی
😢10❤6
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
حسین علایی، فرمانده پیشین نیروی دریایی سپاه: سه روز قبل از جنگ ۴۰ روزه به شمخانی گفتم: آمریکا و اسرائیل با ترور رهبری جنگ را آغاز می کنند؛ او گفت: نمی‌توانند!
گفتم چرا نمی توانند
گفت نمی توانند پیداش کنند



#فرهیختگان روزن آگاهی
❤4👍1😱1
شانتال دلسول فیلسوف سیاسی معاصر فرانسوی در کتاب «شورش امور جزئی» می‌نویسد:
 
توماس هابز پدرِ مدرنیتهٔ سیاسی است: فردگراییِ مدرن از ایدهٔ برابریِ طبیعی و مبارزهٔ دائمی سر برمی‌آورد. هر نابرابری‌ای خود را به صورتِ سلطه بیان می‌کند. در جامعهٔ فردگرایِ مدرن، سلطه همه‌جا حاضر است و کوچک‌ترین نابرابری آن را آشکار می‌سازد. می‌توان در نزدِ مدرن‌ها از کشفِ نوعی «بی‌عدالتیِ استعلایی» سخن گفت؛ بی‌عدالتی‌ای که برای کمونیست‌ها در قالبِ سرمایه‌داری، برای مائوئیست‌ها در قالبِ امپریالیسم، و برای ترقی‌خواهانِ معاصر در قالبِ نژاد-جنس-جنسیتِ تبدیل‌شده به امرِ اینترسکشنال ظاهر می‌شود.
 
دلسول می‌گوید آنچه برای قدما شرّ نام می‌گرفت و چهره‌های گوناگونی داشت، برای مدرن‌ها یک نام و یک چهره بیشتر ندارد: سلطه. آنچه را که اندیشه انتقادی رادیکال می‌خوانیم، مارکسیسم، سوسیالیسم، پساساختارگرایی، فمنیسم و کوئیر حاصل بسط طبیعی آگاهی سیاسی مدرن است: آدمیان برابر به دنیا آماده‌اند، اما همه جا در بند هستند، چرا که جامعه آنها را به انقیاد درآورده است پس باید جامعه را تغییر داد. این استدلال روسویی در آغاز کتاب «قرارداد اجتماعی» چیزی نیست جز نتیجه منطقی فلسفه هابز. امروزه شاهد نهایی‌ترین نقطه تکامل و بسط این استدلال هستیم. آگاهی ترقی‌خواه مدرن جامعه را برخلاف نگاه قدما حاصل گرایش طبیعی آدمی به زندگی اجتماعی نمی‌داند، بلکه واقعیت اجتماعی برای او موانعی بر سر آزادی سوژه انسانی است. تمام نهادهای موجود باید بر اساس این اراده به آزادی تخریب و دوباره ساخته شوند. انسان سنتی، این انسان ساده‌لوح اولیه، نمی‌داند که درون مناسبات سلطه می‌زید، باید او را آگاه کرد تا شورش کند. روشن است که چنین نگاهی مستلزم سلطه‌ای سراسری بر امر اجتماعی است، جامعه را باید با قالبی جدید دوباره ساخت.
 
فمنیسم شعبه‌ای از همین آگاهی سیاسی ترقی‌خواه است. اما آنچه در آن به طور خاص نگران‌کننده است، بسط این نگاه مبارزه‌گرا به خصوصی‌ترین جنبه‌های زندگی افراد است. نظریه انتقادی معاصر تصور می‌کند در جایگاه خدای عادلی بیرون از جامعه همه چیز را می‌داند: چه کسانی سلطه‌گرند و چه کسانی تحت سلطه‌اند، تنها مساله افشای شرّ است.  یکی از ابزارهای مبارزه «روایت فرودستان» است. قربانی‌ها باید روایت کنند، زخم‌هایشان را شرح دهند تا شنیده و بازشناسی شوند. در اینجا با نوعی خرده‌انقلاب دائمی سروکار داریم: هر روز کسی جزئیات بسترش را با فلان مرد شرح می‌دهد و از آزردگی‌اش می‌گوید. اینجا با نوعی دادگاه خلقی سروکار داریم؛ با نوعی عدالت مردمی، نهاد قضاوت، حتی در کشورهای دموکراتیک هم می‌تواند «مردانه» باشد، باید عدالت را مستقیم اجرا کرد. فمنیسم بر این اساس نیازی نمی‌بیند منتقدان و یا حتی مخاطبان خود را قانع کند. آنها در مقام قاضی اعظم تمام ملاک‌های خوبی و بدی و حقیقت و باطل را در دست دارند. تنها باید به صاحبان سلطه، یعنی مردان حمله کرد. رؤیایی که در پس این جنجال‌ها خوابیده است، ماهیتی تمامیت‌خواه دارد: کنترل سراسری جامعه تا خصوصی‌ترین فضاها و ساختن دوباره آن بر پایه ایده‌ای از برابری. نوعی استالینیسم افقی، یا با کمی شوخی «ریزوتومی»!

بابک مینا


#فرهیختگان روزن آگاهی
👍3❤1😢1
از فرسایش تا استبداد

اگر امروز یک کلمه باشد که توصیف دقیقی از جامعه‌ی ایرانی به دست دهد آن کلمه "فرسودگی" است. درباره‌ی اقتصاد و تورم و گرانی و رکود هر چه بگویم تکرار مکررات است. فرسودگی روانی، تشویش و اضطراب، بلاتکلیفی و آینده‌ی نامعلوم، رویافروشی مدعیان، ابهام، همه دست به دست هم داده‌اند تا وضعیت پیچیده‌ی امروزی را پدید آورند. خطرناک‌ترین وضعیت برای سیاست، بی‌ثباتی روانی جامعه است که در اثر رکود و دشواری معیشت و ناامنی وجودی و روانی ایجاد می‌شود و مردم را مستعد پذیرش دیکتاتوری‌های خشن، اقتدارگرایی، افراد کاریزماتیک، شخص‌پرستی و خشونت سیاسی می‌کند. سرچشمه‌ی اصلی شکل‌گیری حکومت‌های توتالیتر در غرب بعد از جنگ جهانی اول شاید همین بود.
اگر مردم در طولانی‌مدت در وضعیت تحقیر، جنگ، تورم، و بی‌آیندگی بمانند خطر فاجعه‌ی سیاسی بزرگ‌تر می‌شود. جنگ وقتی برای تضعیف یک حکومت و تقویت منافع کشور مهاجم باشد اوضاع را بدتر می‌کند چون ویرانی، انسداد راه‌های تجاری و بازرگانی، وضعیت نظامی همه به شرایط بحرانی دامن می‌زنند و وقتی درد بحران، شدید و طاقت‌فرسا شود دیگر کسی حاضر نمی‌شود راه حل را در "سیاست" دنبال کند. اینجا است که دست مقتدر و قطعیت و قاطعیت، جای پیچیدگی و تفکر و راه حل و عقل سیاسی را می‌گیرد و حقوق انسانی و اساسی بی‌معنا می‌شود. خطر اصلی امروز همین جا است.
از طرفی هم "رهبر خودخوانده" ظرفیت بهره‌برداری از این شرایط را از دست داده است. فشار رسانه‌ای تلاش می‌کرد از او یک نماد احساسی بسازد و سرمایه‌اش را احساسی نگه داشت و خیال کرد که با این ابزار می‌تواند مقاصدش را پیش ببرد اما وقتی از این نماد، مسئولیت خواسته شد، توخالی از آب درآمد. چون نتوانست آن نوستالژی، وعده‌ی ثبات، و تصویر آینده‌ای را که وعده می‌داد، با سازمان، هزینه، مسئولیت و پاسخگویی همراه کند و به جای سازمان واقعی، بر مدار هیجان چرخید تا طرفداران دیروزش از جمله چهره‌های محبوب و مبارزان هزینه‌داده‌‌ای که از او توقع داشتند را ناامید کرد. زمانی که هواداران از او انتظار تصمیم و رهبری و هزینه و سازماندهی داشتند، به توجیه حمله و کشتار دست زد و چهره‌ی دیگری از خود نشان داد که موجب انزجار بزرگ‌ترین حامیانش شد.
بله، میزان خرد یک حاکم را باید از اطرافیانش سنجید و باز هم بله، چه بهتر که وقتی به اشتباه پی بردیم بهتر است که از اشتباهمان برگردیم. هیچ وقت برای انتخاب راه درست و انسانی و اخلاقی و دموکراتیک و جمهوری‌خواهانه و عزت‌مندانه دیر نیست.
به این ترتیب، کاریزمای کاذب رهبری خودخوانده فروریخت اما خطر همچنان باقی است. "ائتلاف احساسی" زمانی دچار شکاف شد که حامیان خودخوانده متوجه شدند تمام بار و هزینه روی دوششان افتاده ولی تصمیم‌گیری و مسئولیت‌پذیری متناسب با آن در کار نیست. او یک رهبر مبارز از دل مبارزات نبود. یک "شاهزاده" بود که تصورش از سیاست، ارث پدری و وراثت و مجیز شنیدن بود و خیال می‌کرد دنیا دست به دست هم داده تا ارث پدری را به دستش برساند. و راستش حتی اقتدارگرایی و استبدادپروری لباسی نیست که به قامت افراد نازپرورده‌ی دردانه‌ راست بیاید. اکثر حاکمان توتالیتر تاریخ، قبلا مبارز و رنج‌کشیده بودند و زحمات و سختی‌های نگهداری یک استبداد را (که بسیار دشوارتر از برپایی یک حکومت دموکراتیک است) به جان می‌خریدند.
اگر جامعه از "سیاست منجی‌طلبانه" خسته شود می‌تواند آغاز بلوغ باشد ولی نه به این آسانی. شرطش این است که جمهوری‌خواهان بتوانند توقعی را برآورده کنند که خودخواندگان نتوانستند و نمی‌توانند برآورده کنند. ما باید از سیاست احساسی، ساده‌سازی، رفتار واکنشی، خلاصه شدن در هشتگ و رسانه‌ی اجتماعی به "احیاء سیاست" برگردیم. جامعه‌ در آستانه‌ی نیهیلیسم سیاسی است. آستانه‌ای که در آن هیچ چیز و هیچ کس قابل اعتماد و اتکا نیست و همین می‌تواند هم سرآغاز تفکر مستقل باشد و هم میدان دادن به ظهور یک اقتدارگرایی خشن‌تر.
جوامع همیشه در لحظات فرسودگی است که آزادی را با هر چیز دیگری معامله می‌کنند و از سیاست دست می‌شویند و نگاه می‌کنند تا قوی‌ترین‌ها و مقتدرترین‌ها کارها را برعهده بگیرند. مسئله‌ی ما صرفا تغییر رژیم نیست بلکه تغییر بنیادین روابط قدرت و زایش نظم مدرن و نوین است. و این کاری است که فقط و فقط به دست خود مردم شدنی است.
تریبون‌های فریبکاری که امروز وظیفه‌ی توجیه حمله‌ی خارجی را دارند و ابزار و آلت دستی بیش نیستند، برای ما از بازسازی آلمان و ژاپن مثال می‌آورند ولی آلمان و ژاپن بعد از جنگ جهانی دوم، مسئله‌ی بازسازی نظم جهانی بود نه یک قاعده‌ی بین‌المللی. اما جنگ‌های امروزی، جنگ برای نظم ژئوپولیتیک است. فروپاشی یک رژیم به معنای تولد شهروندی و سیاست مردمی نیست بلکه می‌تواند به راحتی منجر به خصوصی‌تر شدن و مافیایی شدن شبکه های خشونت شود.
👇👇👇


#فرهیختگان روزن آگاهی
❤5👎4🔥2
👆👆👆
آن هم با این همه گرایش‌های رادیکال و افراطی که در جامعه‌ی ما وجود دارد.

هنر امروز ما این است روابط قدرت را طوری دگرگون کنیم که خشونت سیاسی برای همیشه از تاریخ ما حذف شود و "سیاست" و نظم سیاسی چهارچوبی برای حل منازعات و سامان دادن به معضلات و مسائل تعیین کند.
هیچ چیزی بجز همکاری و عقلانیت جمعی و " راه حل سیاسی" و گذار دموکراتیک نمی‌تواند در چنین جامعه‌ی پیچیده‌ی بحران‌زده‌ای به صلح و ثبات و رفاه و نظم و قانون‌مداری منجر شود. جمهوری‌خواهان باید درک کنند که سیاست صرفا فحاشی جناحی نیست بلکه یک "مسئله‌ی تمدنی" است و باید در این سطح حرکت کنیم.
رضا یعقوبی


#فرهیختگان روزن آگاهی
❤3🔥2
چاپ کتاب

احولات آقا طاهر
(زندگینامه شادروان طاهر احمدزاده، مبارز و فعال سیاسی و نخستین استاندار خراسان پس از انقلاب،.)

به کوشش : سید جلال قیامی میرحسینی

این کتاب حاصل یازده جلسه گفت و گوی تاریخ شفاهی آقای قیامی با شادروان احمدزاده است. نخستین جلسه گفت و گو در منزل شادروان احمدزاده به تاریخ ۱۳۷۸/۵/۱۰ و آخرین آن به تاریخ ۱۳۸۳/۱۰/۲۶ صورت گرفته است.
عکس ها و اسناد باورنکردنی پیوست کتاب است. در عین حال توضیحات آقای قیامی در پاورقی ها اطلاعات خوب در اختیار خواننده قرار می دهد.


#فرهیختگان روزن آگاهی
❤8🕊3
چشمان بینایی ایران خانم...
تغییرات، زمانی پایدارند که با صبر و استمرار همراه شوند...
#هادی_حیدری
شنبه نهم خرداد ماه هزار و چهارصد و پنج



#فرهیختگان روزن آگاهی
❤8🔥3
در زمان رضاشاه درآمد حاصل از نفت در بودجهٔ کل کشور وارد نمی‌شد و چگونگی استفاده از آن فقط توسط شخص او معین می‌گردید که البته بیشترین قسمتش نیز به خرید اسلحه اختصاص می‌یافت. بی‌کفایتی رضاشاه در استفاده از درآمد نفت به‌حدی بود که پایتخت کشور هنوز یک شبکه آبرسانی قابل استفاده نداشت و تنها منابع آب آن را همان سیستم کهنه قرون گذشته به صورت آبراه‌های زیرزمینی تشکیل می‌داد که مردم فقیر تهران مجبور بودند از آب این‌گونه قنوات پس از آن که در جوی کنار خیابان‌ها جاری می‌شد، استفاده کنند و او نیز با اینکه در چند نقطه از ایران قصرهای مجلل و گران‌قیمتی برای خود ساخت هرگز به فکر نیفتاد که حتی برای این قصرها هم یک سیستم آبرسانی قابل قبول ایجاد کند.

از خاطرات سر ریدر بولارد، ‌وزیر مختار انگلیس در تهران (۱۹۴۶-۱۹۴۲)


#فرهیختگان روزن آگاهی
👍7👎6
مصطفی مهرآیین:
با وجود حکم هشت سال زندان و بیکاری، از مسئولیت اخلاقی خود دست نکشیده‌ام

مصطفی مهرآیین، جامعه‌شناس و پژوهشگر، با انتشار متنی در صفحه اینستاگرام خود از اخراجش از پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی خبر داد و نوشت که با وجود صدور حکم زندان، از دست دادن شغل و مشکلات معیشتی، همچنان خود را متعهد به مسئولیت اخلاقی در قبال جامعه می‌داند.

مهرآیین در این نوشته با اشاره به تجربه بازداشت، دادگاه، صدور حکم، بازگشت به زندان، آزادی مجدد و در نهایت اخراج از محل کار خود، نوشت:

«من مدت‌هاست که پس از رفتن به زندان و دادگاه و گرفتن حکم و باز دعوت به زندان و آزادی دوباره و اکنون اخراج از پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و بیکار شدن و افتادن در چرخه اندیشیدن به خود و بازنگری در ... در هیچ جمع دوستانه‌ای نه حضور داشته‌ام و نه بحثی مطرح کرده‌ام و نه متنی آفریده‌ام.»

او در ادامه با اشاره به شرایط فعلی خود افزود:

«با همه این اتفاقات چیزی در من در خصوص مسئولیت‌پذیری اخلاقی در قبال جامعه تغییر نکرده است؛ اگرچه با داشتن حکم هشت‌ساله و اخراج از کار و بیکاری و بی‌پولی در حال مدارا با شکنجه سفیدی هستم که به زیبایی برایم طراحی شده است.»

این جامعه‌شناس همچنین از تصمیم خود برای ادامه فعالیت‌های آموزشی خبر داد و نوشت:

«باز هم شروع به تدریس خواهم کرد، درس‌گفتار خواهم داشت و خودم به تنهایی مدرسه مهرآیین را به شیوه کوچ‌گردی و تدریس و سخن گفتن در وضعیت‌های سخن مدنی تأسیس خواهم کرد.»

او در پایان این نوشته با تشکر از همراهی دوستانش تأکید کرد:

«تنها نجات‌دهنده انسان عشق و محبت دیگران به انسان است. عشق می‌پذیرم و از عشق سخن خواهم گفت تا باور کنم که زنده‌ام.»

مصطفی مهرآیین در سال گذشته پس از انتشار چند نامه سرگشاده خطاب به علی خامنه‌ای و همچنین ارائه تحلیل‌ها و انتقادهایی درباره شرایط سیاسی و اجتماعی کشور و درخواست کناره‌گیری خامنه‌ای از قدرت، بازداشت شد. او پس از مدتی با تودیع وثیقه به صورت موقت از زندان آزاد شد.

بر اساس حکمی که در بهمن‌ماه ۱۴۰۴ صادر شد، دادگاه انقلاب اسلامی وی را از بابت اتهام «اجتماع و تبانی به قصد ارتکاب جرم علیه امنیت کشور» به پنج سال حبس، از بابت «فعالیت تبلیغی علیه نظام جمهوری اسلامی ایران» به یک سال حبس و از بابت «اهانت به مقام رهبری» به دو سال حبس تعزیری محکوم کرد.

مجموع احکام صادرشده برای این جامعه‌شناس هشت سال حبس تعزیری اعلام شده است، که پنج سال آن قابل اجرا است.


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤20😢11