فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.3K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
👆👆👆

«یزید» کیست؟ «حسین» کیست؟: دو «آیین» و دو «میراث» -۲
 
 یزید بن معاویه «وارث امارت» (که به دست پدرش معاویه به «تاج و تخت» تبدیل شد و نخستین سلسلهٔ ملوکی را در «اسلام» بنیان گذاشت) شد، و «پاسدار امارت» و «تاج و تخت» شد، چون برگزید که تنها «پاسدار امارت پدر» باشد چون «وارث امارت» پدر بود. او و خاندانش سهمی در «آیین» و خاندان بنیانگذار «آیین» نداشتند، بلکه برعکس پدربزرگش ابوسفیان از سران کفار و از مخالفان «اسلام» بود و پدرش نیز «امارت» را به «خدعه» ربوده بود و در پی «موروثی کردن» آن در خاندان خود بود و نه انتخابی کردن آن، چنانکه در آغاز بود.

اکنون آنچه «وجود» هریک از این دو را رقم می‌زند «کارها»یی است که از آنها سر می‌زند و مرگی که به هستی آنها پایان می‌بخشد و بر «وجود»شان مهر پایان می‌گذارد و به «قضاوت» و «داوری» درمی‌آید: هریک چه بود و چه کرد، با امکان‌هایی که در پیش رو داشت. در پیشگاه داوری مهم این نیست «که بودی»، یا «که هستی»، مهم این است در پایان (مرگ) «که شدی»! «یزید بودن» و «حسین بودن» به چگونه زیستن و چگونه عمل کردن تا دم مرگ است. «مرگ است که می‌گوید تو کیستی!» چون دیگر تمام شده‌ای! باری، «یزید شدن» یا «حسین شدن» هر آیین و میراثی هم که داشته باشی تنها با انتخاب‌هایی روی می‌دهد که می‌کنی!
 
(در آینده در «عاشورا بازی تاج و تخت نبود!» از ماجرای حسین و یزید و تأویل و تفسیرهای آن بحث می‌کنم)
 
محمدسعید حنایی کاشانی
دوشنبه، ۲۰ مرداد، ۱۴۰۴


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤4🤔2
شلوار یا قطار؟

در فیلم نفرت (۱۹۹۵) ساختهٔ متیو کاسوویتز، صحنه‌ای کوتاه اما تعیین‌کننده وجود دارد. پیرمردی برای سه جوان معترض، داستانی تعریف میکند که بیش از آنکه شوخی باشد، هشدار است.
«دو زندانی را با قطارهای حمل احشام به اردوگاههای سیبری میبرند. دستشویی در قطار ممنوع است. یکی از آنها، به‌دلیل شرم و پایبندی افراطی به قواعد شخصی، هنگام توقف قطار دور میشود. قطار حرکت میکند. او میدود، شلوارش میافتد و ناچار میشود انتخاب کند؛ شلوار یا قطار؟ شلوار را انتخاب میکند و در سرمای سیبری میمیرد.»

این داستان دربارۀ بدشانسی نیست؛ دربارۀ ناتوانی در تصمیم گیری به‌ موقع است.
در این استعاره، شلوار یعنی ایدئولوژی مقدس‌شده، باورهای غیرقابل مذاکره، شعارهای انقلابیِ منجمد، و ترس از بازنگری.
قطار یعنی تاریخ، توسعه، علم، اقتصاد جهانی، سرمایه، فناوری و نظم واقعی جهان. مسئله اینجاست که این دو همیشه با هم جمع نمیشوند. جهان مدرن، برخلاف تصور ایدئولوگها، نه صبر میکند و نه توضیح میدهد. حرکت میکند؛ با ما و یا بدون ما. خطای مزمن ما دقیقاً همین بوده است.

خواستیم هم پرچم تقابل دائمی را بالا نگه داریم، هم از مزایای نظم جهانی استفاده کنیم. هم نیروهای توانمندِ غیرخودی را حذف کردیم، هم از کمبود مدیر و نخبگان نالیدیم. هم به جهان اعلام دشمنی کردیم، هم انتظار داشتیم درهای سرمایه، فناوری و بازار به رویمان باز بماند.
این یک توهم بود و هزینه‌اش را پرداخت کرده‌ایم. هیچ قدرتی در جهان، دشمنِ اعلامی خود را توسعه نمیدهد. هیچ نظمی، معترض دائمی‌اش را شریک پیشرفت نمیکند و هیچ قطاری، برای کسی که هنوز درگیر نگه داشتن شلوار است، توقف نمیکند. سرمای سیبری امروز، دیگر اردوگاه کار نیست؛ انزوای اقتصادی است، فرسایش اجتماعی است، فرار مغزهاست، سقوط سرمایه اجتماعی است و مهمتر از همه از دست رفتن زمان است. مشکل ما فقط تحریم یا دشمن خارجی نیست؛ مشکل، اصرار بر نرسیدن به قطار با افتخار ایدئولوژیک است.

تاریخ با کسی دشمنی شخصی ندارد. فقط از کنار آنهایی که انتخاب نمیکنند، عبور میکند. قطار پیشرفت مدتهاست حرکت کرده است. ما هنوز ایستاده‌ایم و با غرور، شلوارمان را نگه داشته‌ایم.
سهام‌نیوز


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍11❤2🔥1
یک تغییر انگاره؛
چارچوبی برای حکمرانی امنیت شبکه‌ای در منطقه خلیج فارس


عباس آخوندی

در حالی که مذاکرات ایران امریکا در حال انجام است به نظر می‌رسد ملت‌های منطقه در پی استقرار یک‌ نظام امنیت پایدار در منطقه هستند.

اخیرا نخست‌وزیر و‌ وزیر خارجه قطر در گفتگو با فاینانشیال تایمز گفته است که:  هدف منطقه‌ای اکنون ساختن چارچوب امنیتی جدیدی میان کشورهای منطقه و ایران است. و عربستان در پی نشستی برای آشتی میان ایران و‌ کشورهای جنوب خلیج فارس است.

با تضعیف نظم لیبرال و برآمدن نظمی نو مبتنی بر کاربست مستقیم زور، امنیت کشورهای میانی در معرض مخاطره جدی قرار گرفته است. قدرت‌های میانی ناگزیرند مستقیم در اندیشه تأمین امنیت خود باشند. نمونه‌های تاریخی منازعات به جنگ‌های فرسایشی تبدیل شده‌اند. برای ایران که درگیر جنگ با آمریکا و اسرائیل است، یافتن پاسخ حیاتی است.

ارزیابی این قلم این است که احتمال موفقیت مذاکرات جاری برای صلح پایدار بسیار اندک است، مگر با حضور قدرتی مثل چین به عنوان ناظر و ضامن.

سه راه پیش روی کشورهای با قدرت میانی قرار دارد:
نخست، اتکای امنیتی به قدرت‌های بزرگ که تجربه شکست آن در اوکراین، سوریه و جنگ رمضان آشکار شد.
دوم، حصارکشی سرزمینی که جز فقر و شکنندگی ثمری ندارد.
راه سوم، «حکمرانی امنیت جمعی و شبکه‌ای منطقه‌ای» است که این نوشتار بر آن تأکید دارد.

موفقیت این رویکرد منوط به رعایت پنج شرط است: تقدم ژئواکونومی بر ژئوپلیتیک، تقدم مدیریت ریسک‌های امنیتی بر نظام‌های دفاعی مشترک، استقرار نظام امنیتی شبکه‌ای با حضور یک قدرت جهانی، مبنا قرار دادن هنجارهای بین‌المللی موجود، و پایبندی به اصول تمامیت ارضی، عدم مداخله و حل منازعات از طریق گفت‌وگو.

نگاهی گذرا به رویکرد حکمروایی امنیت شبکه‌ای منطقه‌ای
دستیابی به امنیت جمعی در خلیج فارس بسیار دشوار است.
بر اساس مکتب کپنهاک، امنیت جمعی در صورتی تحقق می‌یابد که سه شرط فراهم باشد: پذیرش تجاوز به هر عضو به عنوان تهدید علیه همگان، واکنش جمعی به متجاوز، و باور مشترک به تجزیه‌ناپذیری امنیت.

با عبور آمریکا از نظم لیبرال و تکیه بر نومرکانتالیسم، نظام جهانی در وضعیت آنارشیک قرار گرفته است. نظم منطقه‌ای نمی‌تواند مستقل از نظم جهانی باشد. اما می‌توان به نوعی «حکمرانی امنیت شبکه‌ای منطقه‌ای» اندیشید که در آن به جای الگوهای ناتو، «مدیریت مخاطرات امنیت جمعی» در قالب یک سازمان مشترک امنیتی برای تبادل اطلاعات و مدیریت تهدیدات پیش از وقوع مدنظر است.
این ایده به مکتب کپنهاک و نظم مدرن جهانی بوزان نزدیک است که امنیت را چندلایه، دارای بازیگران متنوع و شامل ابعاد فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی می‌داند.

بازخوانی وضع موجود امنیت منطقه‌ای خلیج فارس
ایران درگیر جنگی وجودی با آمریکا و اسرائیل است. مذاکره دوجانبه با قدرت مسلط از موضع ضعف صورت می‌گیرد.
در جهان نومرکانتالیستی، نبودن در ترتیبات امنیتی دسته‌جمعی هزینه مخاطره‌جویی دشمن را کاهش می‌دهد. کشورهای جنوب خلیج فارس دریافته‌اند که پایگاه‌های آمریکایی نه تنها امنیتشان را تضمین نمی‌کند، بلکه می‌تواند آنها را برخلاف موضعشان درگیر جنگ فرسایشی کند.

ایران از تحولات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ دریافت که امنیت ملی از رهگذر اتکا به گروه‌های غیردولتی تأمین‌پذیر نیست. هدف اصلی آمریکا از جنگ، سلطه بر زنجیره ارزش و زنجیره تأمین جهانی در منطقه‌ای است که اقتصاد چین به آن وابسته است. اسرائیل اما توسعه سرزمینی از نیل تا فرات را دنبال می‌کند.
راهکار پیشنهادی، تدبیر دو مرحله‌ای است: گام فوری، مذاکره مستقیم با آمریکا برای پیمان عدم تعرض؛ گام بعدی، طرح حکمرانی امنیت جمعی منطقه‌ای مبتنی بر حفظ زنجیره ارزش جهانی.

چارچوب طرح نظام حکمرانی امنیت شبکه‌ای منطقه‌ای خلیج فارس
تهدید علیه ایران، تهدید علیه زنجیره ارزش جهانی در این حوزه جغرافیایی است. خروج از وضعیت کنونی مستلزم توافق امنیتی جمعی میان ذی‌نفعان اصلی زنجیره ارزش است. در جهان جدید، تجارت و امنیت دو روی یک سکه‌اند و امنیت نو تابع شبکه‌های امنیتی منطقه‌ای متعددی است.

نسخه کامل مقاله
https://B2n.ir/tq5204


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤3👎3🤬1
عزاداریِ «داش‌مشدی»ها

▪️دبا: «قَمه‌زَنی» از آیین‌های سوگواری روز عاشوراست. مدخلی دراین‌باره در دانشنامۀ فرهنگ مردم ایران نوشتۀ محسن‌حسام مظاهری را در پی می‌خوانیم.

▪️«با قطعیت می‌توان گفت که رسم قمه‌زنی در دورۀ ناصرالدین شاه عمومیت و رواج یافت و به‌منزلۀ یکی از آداب عزاداری عاشورا تثبیت شد. در آن زمان، قمه‌زنی مختص عیاران و پهلوانان یا اصطلاحاً، «داش‌مشدی»ها بود که متولی برگزاری دسته‌های عزاداری بودند.

▪️از نخستین نمونه‌های بازتاب مراسمی مشابه قمه‌زنی در سفرنامه‌ها گزارش آدام الئاریوس از مراسم تیغ‌زنی روز عاشورا در اردبیل دورۀ شاه صفی است.

▪️اما سفرنامه‌های نوشته‌شده در دورۀ قاجار، به‌ویژه ناصرالدین شاه، شرح ماجرا را مفصل‌تر و دقیق‌تر گزارش کرده‌اند. ازجمله بنجامین، سفیر کبیر آمریکا در ایران، دربارۀ مشاهداتش در ۱۸۸۴ م/ ۱۳۰۱ ق نوشته است: درحالی‌که دسته‌های سوگواری در خیابان بودند، گروهی سفیدپوش با کاردهایی در دست پدیدار شدند. آنها با هیجان فراوان، کاردها را بالا می‌بردند و بر سر خود می‌زدند؛ به‌گونه‌ای که خون از سر آنها فواره می‌زد و سرتاپایشان سرخ می‌شد.

▪️جکسن هم که شاهد برگزاری این مراسم در همدان عهد ناصری بوده، دربارۀ آن نوشته است: هنگامی‌ که مراسم عزاداری محرم به اوج خود می‌رسد، شیعیان در عزای حسین (ع) خود را با شمشیر، قمه و سنگهای تیز زجر می‌دهند و اسیر حالتی می‌شوند که باید آن را مالیخولیای مقدس نامید.

▪️از میانۀ دورۀ پهلوی اول، حکومت همواره، از مخالفان برگزاری قمه‌زنی بود و نخستین‌بار در ۱۳۱۴ ش، با نام «سیاست مبارزه با خرافات» این رسم در کنار رسومی چـون قربانی‌کردن، زنجیرزنی، تعزیه و شبیه‌خوانی غدغن اعلام شد. این ممنوعیت تا ۱۳۲۰ ش ادامه یافت. با سقوط رضا شاه در شهریور ۱۳۲۰ ش بسیاری از ممنوعیتهای پیشین ازجمله برگزاری مجالس سوگواری نیز رنگ باخت؛بدین ترتیب، قمه‌زنی رونقی بیش‌ازپیش یافت؛ اما این فضا دیری نپایید و با قدرت‌گرفتن محمدرضا پهلوی، اعمال سیاستهای پیشین از سرگرفته شد و از ۱۳۳۴ ش، دستگاههای انتظامی برگزاری مراسم قمه‌زنی و زنجیرزنی را غدغن کردند. این ممنوعیت با فرازوفرودهایی، کم‌وبیش تا پایان حکومت پهلوی ادامه یافت و البته در این مدت، از رونق قمه‌زنی هم تا حد فراوانی کاسته شد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، به‌ویژه از آغاز دهۀ ۱۳۷۰ ش، در مناطقی از کشور دوباره این رسم احیا شد.»

▪️متن کامل این نوشتار را در صفحات ٣٢٠ تا ٣٢٢ از جلد هفتم دانشنامۀ فرهنگ مردم ایران و هم‌چنین پیوند آن در تارنمای مرکز بخوانید:

https://www.cgie.org.ir/fa/article/273076/%D9%82%D9%85%D9%87-%D8%B2%D9%86%DB%8C


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤5🤬3
دکتر ولی نصر: رابطه مردم با نظام اسلامی

https://www.instagram.com/reel/DZ2qDd3yNIB/?igsh=d3djNDh1MDY1cXY3

#فرهیختگان روزن آگاهی
👍2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
نتانیاهو: کارهای بیشتری باید علیه ایران و حماس انجام شود/ما از جنوب لبنان عقب‌نشینی نخواهیم کرد

نخست وزیر اسرائیل مدعی شد:

ما در اوج جنگ منطقه‌ای هستیم که کمتر از جنگ استقلال نیست.

ما در چند جبهه در منطقه درگیر جنگ هستیم.

همانطور که به شما قول داده بودم اکنون در حال تغییر چهره خاورمیانه هستیم.

ما بیش از ۶۰ درصد از نوار غزه را کنترل می‌کنیم و امنیت را به حاشیه غزه بازگردانده‌ایم.

ما از جنوب لبنان عقب‌نشینی نخواهیم کرد و تا زمانی که لازم باشد در آنجا خواهیم ماند و از آنجا از شهرهای شمالی خود دفاع خواهیم کرد.

من به ارتش دستور داده‌ام که در لبنان آزادی عمل داشته باشد تا هرگونه تهدیدی علیه خود یا شهرهای شمالی ما را خنثی کند.


#فرهیختگان روزن آگاهی
🤬8❤4
‍ درگذشت شارل هانری دو فوشه‌کور، ایران‌شناس برجستۀ فرانسوی و منتخب شانزدهمین جایزۀ ادبی و تاریخی دکتر محمود افشار

شارل هانری دو فوشه‌کور (۱۹۲۵ - ۱۹ ژوئن ۲۰۲۶)، ایران‌شناس، مترجم و استاد نامدار فرانسوی، در صدسالگی درگذشت. او از بزرگترین پژوهشگران غربی معاصر در زمینۀ زبان و ادبیات فارسی است.
دو فوشه‌کور در سمه‌آک (Séméac) فرانسه متولد شد. دهۀ پنجاه میلادی را به آموختن زبان عربی در تونس و الجزایر گذراند و از ۱۹۶۰ به مدت شش سال به تحصیل زبان و ادبیات فارسی در مؤسسۀ ملّی و تمدنهای شرقی پاریس و سپس دانشگاه سوربن و مدرسۀ مطالعات عالی پرداخت و با دفاع از رسالۀ خود، «وصف طبیعت در اشعار غنائی فارسی قرن پنجم»، فارغ‌التحصیل شد.
دو فوشه‌کور در سال ۱۹۶۶ به عضویت گروه مطالعات ایرانی مرکز ملّی تحقیقات علمی (CNRS) درآمد و مأمور تحقیق در نسخه‌های خطی ایران شد. او از سال ۱۹۷۲ تدریس زبان و ادبیات فارسی را در مؤسسۀ ملّی زبانها و تمدنهای شرقی آغاز کرد. همچنین از ۱۹۷۵ به مدت چهار سال مدیریت بخش ایران‌شناسی مؤسسۀ فرانسوی پژوهش در ایران (IFRI) را بر عهده داشت و در همین دوران مجلۀ بین‌المللی Abstraca Iranica را پایه‌گذاری کرد و چندین سال مدیر آن بود. دو فوشه‌کور در سال ۱۹۹۸ به سمت مدیریت واحد مطالعات شرقی و زبان عربی در دانشگاه سوربن برگزیده شد و چند سال مدیر بخش دکتری زبان و تمدن خاور نزدیک در همان دانشگاه بود.
استاد دو فوشه‌کور در طول بیش از هفت دهه فعالیت علمی، سهمی ماندگار در شناساندن فرهنگ و ادب فارسی به جهان فرانسوی‌‌زبان و گسترش مطالعات ایران‌شناسی داشت. شهرت علمی او بیش از همه به سبب پژوهش‌های عمیق دربارۀ ادبیات کهن فارسی، به‌ویژه ترجمه و شرح دیوان حافظ به زبان فرانسوی است. کتاب Moralia که با عنوان اخلاقیات؛ مفاهیم اخلاقی در ادبیات فارسی از سدۀ سوم تا سدۀ هفتم هجری به فارسی ترجمه شده است از مهم‌ترین آثار پژوهشی اوست و از منابع معتبر در شناخت اندیشۀ اخلاقی و عرفانی در ادبیات فارسی به شمار می‌آید.
بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار که در خردادماه ۱۳۸۶ شانزدهمین جایزۀ ادبی و تاریخی دکتر محمود افشار را به پاس تحقیقات ارزنده دربارۀ زبان فارسی به شارل هانری دوفوشه کور اهدا کرده است، درگذشت آن استاد ارجمند را به خانوادۀ محترم ایشان، جامعۀ ایران‌شناسی و مردم میهن‌دوست و قدرشناس ایران تسلیت می‌گوید. یاد و نامش گرامی باد.

عکس از گنجینۀ پژوهشی ایرج افشار
استادان شارل هانری دو فوشه‌کور و ایرج افشار

بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤9🕊3
زخم جنگ بر پیکر تاریخ

جنگ تمام شد، اما آمارها نشان می‌دهد ۱۴۹ اثر تاریخی و فرهنگی ایران از ترکش‌ها و موج انفجارها در امان نمانده‌اند.

فرو ریختن یک آپارتمان شاید جبران‌پذیر باشد، اما وقتی دیوارهای عالی‌قاپو یا شیشه‌های ارسی کاخ گلستان ترک برمی‌دارد، بخشی از هویت غیرقابل‌تکرار یک ملت آسیب می‌بیند.

کدام لایه‌های تاریخی ایران آسیب دیدند؟

میراث باستانی: محوطه کوه خواجه، لایه‌های باستانی شوش و موزه باستان‌شناسی دره‌شهر.

میراث صفوی: میدان نقش‌جهان، مسجد شیخ لطف‌الله و کاخ‌های عالی‌قاپو و چهلستون.

میراث قاجار: کاخ گلستان، عمارت مسعودیه و خانه‌های تاریخی (مثل مستوفی‌الممالک).

نمادهای مدرن: مجموعه سعدآباد، برج آزادی، فرودگاه مهرآباد و ورزشگاه آزادی.

۱۴۹ اثر آسیب‌دیده، تنها مشتی خاک و آجر نیستند؛ آن‌ها لایه‌های درهم‌تنیده تاریخ ایرانند که حالا زخم این نبرد را بر تن دارند و اصالتِ ازدست‌رفته‌شان هرگز بازنمی‌گردد.
فرارو


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤5😢2🤔1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
مجنون
مروری بر زندگی پروفسور شارل هانری دوفوشه‌کور

قسمت اول


#فرهیختگان راهی به رهایی
🕊4❤1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
مجنون
مروری بر زندگی پروفسور شارل هانری دوفوشه‌کور

قسمت دوم


#فرهیختگان راهی به رهایی
🕊4
Audio
نکاتی دربارهٔ فردوسی و شاهنامه (پاسخ به برخی شبهات)
سخنران: سجاد آیدنلو


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍3❤1👎1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
ایرج نعیمایی، نوازنده و پژوهشگر: برخی نوحه‌ها نه در ملیت مبنا دارند نه در فرهنگ و تاریخ ما


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤4👍1
قاب‌های تلخ حقیقت !

گرچه پیشتر، خرداد ۸۸، دی ۹۶، آبان ۹۸ و شهریور تا اسفند ۱۴۰۱ را دیده بودیم؛ اما دی ۱۴۰۴ برای همیشه ملتی را سوگ‌وار کرد، سوگی بی‌پایان!
سوگی به کشندگی زهر !
سوگی به سیاهی زمینی بدون خورشید و ماه !

و ناگهان از سوگ دی به اضطراب و ویرانی جنگ موعود رسیدیم!
جنگی با دریچه‌ای گشوده به ناکجاآباد!
جنگی با تعلیق و رهاشدگی تمام!

در این روزها و شب‌ها، بسیار در جست‌وجوی حقیقت بودم...

من حقیقت را در تصویر انبوه کیسه‌های سیاه کشته‌شدگان در #کهریزک، دیدم!

حقیقت را در تصویر چهره‌های آرام زنان و مردان درخون غلتیده و پیچیده شده در پتو دیدم که در کوچه‌ی پشت #بیمارستان_الغدیر، روی زمین سرد زمستان تهران، آرمیده بودند!

من حقیقت را در چهره بی‌قرار و ناباور خانواده‌های کشته‌شدگان دی ماه ۱۴۰۴ دیدم!

حقیقت را در صدای نالان پدری یافتم که در میان انبوه پیکرهای کهریزک، پسرش را می‌جست: #سپهر_بابا، کجایی؟!

حقیقت را در اشک همراه با لبخند تلخ و نگاه منتظر مادران و پدران سوگ‌وار پس از به خاک سپردن فرزندان، دیدم!

من حقیقت را در تصویر چهره‌های پرشور و دوست‌دار زندگی کشته‌شدگان دی بر روی سنگ مزارشان دیدم!

حقیقت را در اندوه، ترس و خشم خانواده‌های بازداشت‌شدگان و زخمی شدگان اعتراضات؛ یافتم که تلخ است و بهت‌آور!

من حقیقت را در آخرین عکس یادگاری هم‌نورد و دوست شادابم #منیژه_خلیلی دیدم که لبخند زیبایش یک شب ناگهان در زوزه‌ی موشکی، ناپدید شد!

حقیقت را در تصویر هوایی دهشتناک مزار کودکان کشته‌شده‌ی میناب یافتم!

من حقیقت را در اشک و بغض اعتراضی زن روستایی دیدم که می‌گفت نوه‌هایش، مدتهاست دلشان کباب می‌خواهد اما فقط سیب‌زمینی در سفره دارند!

من حقیقت را در چهره‌های پریده رنگ بیمارانی دیدم که هزینه درمان و داروی خود و عزیزانشان را ندارند و خشمگین و سرگردانند!

حقیقت را در نگاه مضطرب و نگران انبوه زنان و مردان دستفروش در تسخیر خیابان‌های شهر دیدم که سفره‌شان خالی است و واقعیت هزینه‌های زندگی، جاری!

من حقیقت را در مدرسه‌های خالی از همهمه و خنده‌ی دانش‌آموزان دیدم،
و دانشگاه‌هایی که از آمد و شد جوانان پرشور دانشجو، خالی است!

من حقیقت را در سکوت مردمانی می‌بینم که سخت خشمگینند و ناگفته‌های بسیار دارند ...

بخوان به نام گل سُرخ، در صحاری شب،
که باغ‌ها همه بیدار و بارور گردند!
بخوان، دوباره بخوان،
تا کبوتران سپید
به آشیانه‌ی خونین دوباره برگردند.
بخوان به نام گل سرخ،

در رواق سکوت،
که موج و اوج طنینش ز دشت‌ها گذرد؛
پیام روشن باران،

ز بام نیلی شب،
که رهگذار نسیمش به هر کرانه برد.
بخوان به نام گل سرخ و عاشقانه بخوان!
حدیث عشق بیان کن بدان زبان که تو دانی ...

( محمدرضا شفیعی کدکنی )

فریبا نظری
۴ تیر ۱۴۰۵
برابر با دهم محرم/ عاشورا



#فرهیختگان روزن آگاهی
😢14❤3👍3👎2
جنایت به نام دین؛ از عاشورا تا روزگار ما...
محمدحسین روانبخش

حسین (ع) را نه بیگانه‌ها کشتند و نه کافران؛ «امت رسول‌الله» بودند و دین‌دارانی و افراطیونی که بر مسلمانی‌شان افتخار می‌کردند.

اما چگونه همین دین‌داران نه بر قتل حسین، که بر هزاران ستم که بر خانواده‌اش روا داشته شد، راضی بودند و خشنود از آنچه در کربلا شد، انگار مسلمانی‌شان را پس از آن بیمه شده می‌دانستند!

داستان غریبی است و پاسخ‌های مختلفی به این سوال داده شده..

اما پاسخی که شاید کمتر به آن توجه شده، نکته‌ای است که استاد بزرگوار دکتر مصطفی محقق‌داماد در کتاب «فاجعه‌ جهل مقدس» متذکر شده اند:

« مطالعه در تاریخ ادیان، این امر را ثابت می‌کند که تعلیمات دینی، چه آن که وصولش مستقیم باشد مانند آنان که در زمان‌های اولیه پیشوایان دینی زیسته‌اند و رهنمودهای آنان را درک کرده‌اند ..
و چه غیرمستقیم باشد مثل مردمی که در زمان ما زندگی دینی دارند و معارف دینی را از مکتوبات و منقولات دریافت کرده و خود با عمل تجربه می‌کنند‌..

نه بر اساس برخورد چهره به چهره با پیشوایان دینی، همه ثابت کننده این امر است که اگر با خوی خشونت‌طلبی، حسد، هواپرستی، تفوق‌طلبی و امثال این گونه خصائل، انسان‌ها قدم در وادی دین نهاده‌اند، نتیجه دین‌داری آنان چیزی جز ازدیاد و فزونی همین خصائل نبوده است...

به دیگر سخن، این گونه افراد پس از ورود به جامعه مومنین ناخودآگاه از دین به نفع همان خصائل خویش استفاده ابزاری نموده‌اند، در حالی که فکر می‌کنند که برای دین قدم برمی‌دارند و وظیفه دینی خود را انجام می‌دهند.» ( ص۱۵۶)

این نکته دقیق و شریف، نه پاسخی برای جنایت‌کاری در کربلا، که پاسخی است برای همه ستم‌هایی است که در طول تاریخ ( و شاید بیشتر از همیشه در روزگار ما) به نام دین انجام می‌شود...

کم نیستند آدم‌هایی که قبل از این‌که مسلمان باشند، «انسان» نشده‌اند و برای اخلاق انسانی و حقوق انسان‌ها ارزشی قائل نیستند..

می‌تازند و می‌زنند و تهدید می‌کنند و می‌کشند به نام دین...

اینکه «هر روز عاشوراست و هر زمینی کربلا» را این گونه هم می‌توان فهمید:

همیشه و در هر جایی به نام دین جنایت می‌شود..
بخصوص وقتی آن‌هایی که پارسایی انسانی ندارند، به نام دین قدرت می‌گیرند و حکومت می‌کنند...
و سیعلم الذین ظلموا ای منقلب ینقلبون.


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍14❤2👎1
درباره‌ی اهمیت یک تصمیم و توافق حاکی از شنیدن صدای اکثریت
 فریدون مجلسی
 
توافق پایان دادن جنگ اخیر پس از چندین بار مذاکره ، سرانجام به امضای اعلامیه‌ای با چند بند انجامید:
 
1️⃣ آیا توافق اخیر را باید پایان یک جنگ و آغاز مرحله‌ای جدید در روابط ایران با منطقه و جهان دانست؟
این توافق که در عین حال اولین سطح از مناسبات میان ایران و آمریکاست ( امضای تفاهم نامه اولیه توسط روسای جمهور دو کشور) چه چیزی را حل کرده و چه چیزهایی را هنوز حل نکرده و اصولاً ماهیت این توافق چیست؟

ماهیت توافق مانند همه امور جمهوری اسلامی محرمانه است و تا آن‌جا که به ایران‌مربوط مي‌شود، ظاهراً نگرانی از فروپاشی اقتصادی و توسعه جنگ به حد نابودی زیر ساخت ها بخشی از حاکمیت مؤثر را به نوعی سازگاری و پایان دادن به عملیات واداشته. هرچند بیانیه رهبری، ضمن تأیید خواهش رئیس جمهور به خاطر منافع ملی و توقعات مردم (رأی دهندگان به تعهد پایان دادن به جنگ) مسؤولیت را به عهده او دانسته و عدم موافقت اصولی خود را هم متذکر شده است.  آتش بس موقت  ۶۰ روزه و مشروط است و معنی توافق امنیتی‌ نیز چندان مشخص نیست. درحال‌حاضر جمهوری اسلامی تنگه هرمز  را آزاد و آمریکا هم محاصره را کنار گذاشته‌ و توافق هسته‌ای منوط به بعد از ۶۰ روز است. ظاهراً جمهوری اسلامی رقیق سازی در ایران و معامله مواد و محدود کردن فعالیت را پذیرفته و باید منتظر تحولات ۶۰ روزه و تصمیم حزب الله و حامیان آن در تهران بود.

گمان نمی‌کنم ایران و آمریکا با یکدیگر اختلاف اصولی داشته‌باشند. بزرگترین مشکل این دو کشور، راهبرد سیاست خارجی ایران نسبت به اسراییل است. چیزی که مسلّم است این که راهبرد مسالمت‌جویانه از حمایت عمومی ملّت ایران برخوردار  است.   
 
2️⃣ این توافق محصول چه چیزی است؟ توازن قوا؟ خستگی جنگ؟ فشار اقتصادی؟ و یا نگرانی از گسترش بحران منطقه‌ای؟

توازن قوا دو معنی دارد یکی  میان ایران و رقیب جنگی و دیگری در میان ستیزه جویان آخرالزمانی داخلی و رقیبان پیرو عقلانیت. در جنگ میان اسرائیل و آمریکا با جمهوری اسلامی ایران حتی بدون توجه به حامیان بین المللی آنها یعنی اغلب کشورهای عربی و اروپایی و آسیایی،  هیچ توازن قوایی وجود ندارد. نه از لحاظ نظامی و نه از لحاظ صنعتی. به عبارت دیگر توان نظامی آمریکا بیش از صد برابر جمهوری اسلامی است و اگر جنگ وارد فاز جدی می شد، مانند نمونه های زدن پل و ذوب آهن و پتروشیمی طی چند ساعت فاجعه تاریخی به بار می آمد. توازن قوای داخلی میان جنگ طلبان و مسالمت جویان ظاهرا به سود عقلانیت و مسالمت جویی و به سود پایان دادن به جنگِ زیانبخش گردش داشته است.

طبیعی است ملت ایران در نیم قرن گذشته به صورت مزمن در حال جنگ بوده است.  جنگی خصوصی به معنی جهاد آخرالزمانی مسلط بر کشور و بیزاری عمومی مردم از جنگی که آن را نامربوط می دانند. فشار اقتصادی روی اقشار حقوق بگیر و روی صاحبان کسب و کار که رکودِ تورمی آنان را به ورشکستگی کشانده، از حد تحمل گذشته و چاپ اسکناس نیز  مانند نفت پاشیدن روی آتش است و فشار اقتصادی نیز شرایط مساعدی را برای تفاهم فراهم کرده‌است. البته کشورهای عربی همسایه تا حدی نگران واکنش نظامی جمهوری اسلامی در حد منطقه‌ای هستند اما نگرانی جهانی چندانی وجود ندارد.
 
3️⃣ آیا این توافق پایدار است؟ چه عواملی می‌تواند آن را تقویت کند؟ چه عواملی می‌تواند آن را به شکست بکشاند؟
 
این توافق را با وجود برخی انحرافات و خودسری های نظامی در ایران یا لبنان، که با ضربات هشدار دهنده مواجه خواهد شد، با دید مثبت و امیدوار آن را پایدار می دانم و فکر می کنم اقلیت کوچک جنگ طلب غیر مدنی ناچار از صحنه بیرون برده خواهند شد.
درحال‌حاضر، انسجام کسانی که به نیاز سازگاری با جهان پی‌برده و اقدام کرده‌اند و نیز بیرون راندن عناصر خودسر داخلی از مدار مؤثر قدرت، ضروری است. وضعیت ایران را به دوران انقلاب فرهنگی و گارد سرخ چین و ویرانی های آن مقایسه می کنم که سرانجام عقلا به رهبری تنگ شیائوپنگ آن را اصلاح  و کشور را به مدار توسعه شگفت آور راهنمایی کردند.
تأخير در بیرون راندن عناصر جنگ طلب ممکن است موجب مقاومت و نوعی جنگ داخلی محدود شود. البته حمایت عمومی از بازگشت به شرایط عادی و عقلانی فرصت مقاومت به خودسران را نخواهد داد.....
 
 متن کامل:
https://cutt.ly/Ut7bf9yZ
 

#فرهیختگان روزن آگاهی
👍4❤3
این مقاله در پی ایجاد گفت‌وگویی میان اکسل هونتِ فیلسوف، و سیلویا فدریچی و نانسی فریزر، پژوهشگران فمینیست است. هدف مقاله تأکید بر محدودیت‌های تأملات فلسفی هونت درخصوص بُعد هنجاری خانواده است. در وهله‌ی اول، ایده‌های او در مورد این موضوع مطرح می‌شود که چگونه انتظار هنجاریِ آزادی اجتماعی در روابط خانوادگی نفوذ می‌کند. از نظر هونت، پس از این‌که زنان وارد بازار کار شدند، تصور هنجاریِ مشارکتِ متقارن در خانواده پدید آمد. این ایده از خانواده، چه هنجاری باشد چه نباشد، نه‌تنها محدود بلکه نادرست نیز هست، زیرا به معضلات بازتولید اجتماعی توجه نمی‌کند؛ معضلاتی که پیامدهای آن با آزادی اجتماعی در تضاد است. سپس، تحلیل‌های فدریچی و فریزر را بسط می‌دهم، تحلیل‌هایی درباره‌ی این‌که چگونه خانواده‌ها همواره با تعارض‌هایی مربوط به الزامات بازتولید اجتماعی مواجه شده‌اند و اَشکال متنوعی از انقیاد را پدید آورده‌اند که با خودِ ایده‌ی خانواده به‌مثابه‌ی نوعی سپهر بی‌چون‌وچرای آزادی در تقابل است.

متن کامل
مطالعات زنان


#فرهیختگان روزن آگاهی
👎2👍1
شارل هانری دوفوشه‌کور (Charles-Henri de Fouchécour) ایرانشناس فرانسوی، استاد ادبیات فارسی، مترجم حافظ و مقالات شمس به فرانسوی درگذشت.

هانری دوفوشه‌كور در سال ۱۹۲۵ م. در مراكش به دنيا آمد و ۱۷ سال اول عمرش را در آن كشور گذراند. پدرش مهندس راه آهن و مدیر قطار در مراکش بود. زندگی در آنجا این فرصت را برای وی فراهم آورد تا اندکی با تمدن اسلامی و مخصوصا طرز فکر مردم مراکش آشنا شود.
او در الجزاير، تونس و در شهر ليون در فرانسه به فراگيری علوم دينی و زبان عربی پرداخت.

روزی یکی از اساتید زبان عربی او در تونس به او پيشنهاد كرد: «اگر به تمدن اسلامی قرون وسطا علاقه دارید، لازم است با زبان و ادبیات ایران آشنا شوید، زیرا ایرانیان در تاسیس این تمدن نقش اصلی ایفا کرده‌اند. بنابراین او به فراگيری زبان و ادبیات فارسی روی آورد و از سال ۱۳۴۳ هجری تحصیلات رسمی خود را در لانگزو و در سوربن پاریس شروع کرد و تا دورهٔ دکتری پیش رفت.

هانری دوفوشه‌کور شاگرد هانری كربن و ژيلبر لازار است. او رسالهٔ دکتری دانشگاهی را دربارهٔ «توصیف طبیعت در شعرفارسی قرن پنجم هجری» و رسالهٔ دکترای دولتی خود را در زمینهٔ «اخلاقیات در ادبیات فارسی» نوشته است.

پروفسور دوفوشه‌کور از سال ۱۹۷۵ تا ۱۹۷۹ م. رئیس انجمن ایرانشناسی فرانسه در ایران بود و در سال  ۱۹۷۸ مجلهٔ سالانهٔ كتابشناسی آبستراكتا ايرانيكا Abstracta Iranica  (چکیده‌های ایرانی) را تأسیس کرد.

هانری دوفوشه‌کور یکی از بزرگترین متخصصان شعر کلاسیک فارسی است و چندین کتاب و مقاله در این زمینه منتشر کرده است.  پژوهش در ادبيات فارسی در طول بيش از ۳۰ سال پروفسور دوفوشه‌كور را آنچنان به حافظ نزدیک کرد که از سال۱۹۸۶ دست به ترجمهٔ ديوان کامل حافظ زد.

دوفوشه‌كور ۴۸۶ غزل حافظ را بر اساس نسخهٔ پرويز ناتل خانلری، و با همان شماره و ترتيب، با دقت و وسواس خاصی به زبان فرانسه برگردانده و به دنبال ترجمهٔ هر غزل چند صفحه تفسير بر آن نوشته است. اين كتاب قطور ۱۲۸۰ صفحه‌ای در سال ۲۰۰۶ م. به همت انتشارات «ورديه» و با كمك مالی «مركز ملی كتاب» در پاريس منتشر شده است.
ویکی پدیا

#فرهیختگان روزن آگاهی
❤8🕊3
‍ ‍ رضاشاه و عزاداری برای امام حسین..

آنچه مخالفان و موافقان رضاشاه در مورد عزاداری ماه محرم در دوران رضاشاه پهلوی گفته اند و نوشته اند...

در کتاب « روزنامه خاطرات عين ‏السلطنه...» جلد 8صفحه 16 نوشته شده است  :

« تا زمانیکه رضاخان وزیر جنگ وبعدا نخست وزیر بود و هنوز رضاشاه نشده بود در عاشورا، پیشاپیش دسته های سینه‌ زنی قزاقها به راه افتاده، پای خود را برهنه، به سر و کله‌ اش کاه و گِل می‌ریخت و در شام غریبان، شمع گچی به دست گرفته، به نوحه خوانی می‌پرداخت.»


عبدالله مستوفی در کتاب « شرح زندگانی من...» صفحه ج3ص۴۶۱ می‌نویسد:

«به تكيۀ تركها رفتم دسته جات مختلف با شمعهاى گچى كه در دست داشتند نوحۀ شام غريبان خوانده، می رفتند..

يك مرتبه متوجه شدم كه دسته‌ ای كه لباس خاكى قزاقى بر تن دارند، وارد تكيه شدند همين‌كه جلوتر آمدند ديدم سردارسپه در پيش و عدۀ پنجاه شصت نفرى، از افسران قزاقخانه هستند كه سرلشكر امان اللّه جهانبانى امروز و سرلشكر عبداللّه خان امير طهماسبى، با بازوبندهاى مشكى و سر برهنه هريك يك شمع گچى دست گرفته، نوحۀ «گلميشخ اى شيعه لر» را افتان و خيزان، خوانده و از مجلس خارج شدند.
وزير جنگ و شام غريبان‌؟؟؟
و آن هم با سر و پاى برهنه‌؟!»


عين ‏السلطنه نیز در کتاب «  روزنامه خاطرات عين ‏السلطنه...» جلد 8، ص6506 می نویسد:

«  رضاشاه اوایل در جلوى دسته سينه‏ زن راه می افتاد «خودم ديدم شب عاشورا، شمع به دست گرفته با تمام افسرها مسجد به مسجد می‌رفت، شب غريب می گرفت...
امير لشكرها مثل خدايارخان، جان محمدخان، عبداللّه خان و غيره نوحه می خواندند، مثل ابر بهار گريه می كردند...
جلوى آنها سردار سپه حركت می كرد سروپاى برهنه...»

در کتاب « روزنامه خاطرات سيد محمد كمره‏ ای...» جلد 2ص1147 نوشته شده است :

« یک نفر هم که در دامن خود کاه داشت به طور پراکنده بر سر دیگران کاه می پاشید...

قزاقها وقتی شور می گرفتند فریاد می زدند:

اگر در کربلا قزاق بودی    , حسین بی یاور و تنها نبودی..

اما در مقابل، در تکیه گیلانی ها که دوستدار نهضت کوچک خان و متنفر از قزاقها بودند، فریاد می زدند:

اگر در كربلا قزاق بودی    , عبا و كفش از حسين ربودی...!

كه بعدها اين بيت در جريان «كشف حجاب» به شكل زير هم خوانده شد:

اگر در كربلا قزاق بود     

حجاب از سرِ زينب ربودی...!

البته در مورد این بیت که «اگر در كربلا قزاق بودى ...»
مرحوم سیدمحمد کمره ای هم با توجه به تعدی و ظلم قزاقها به مردم، گفته بود:

«...اگر بودند، شب عاشورا را به امام مهلت نمی دادند و همان شب كار را تمام كرده بودند»!

باز در کتاب « روزنامه خاطرات سيد محمد كمره‏ ای...»همان...ج‏8ص6502 می نویسد:

« یک بار يكى از اين دسته جات، طفلان مسلم درست كرده بودند يك مَردک نتراشيده نخراشيده هم زره و كلاه‏ خود نموده حارث شده بود، چوبی به دست گرفته طفلان مسلم را چوبكارى می كرد..

يك‏ مرتبه رضاخان سردارسپه از تخت به زير آمد و به سمت جناب حارث رفت.
حارث به گمان اينكه جايزه خواهد گرفت و  رضاخان از اين چوبكارى خوشش آمده، بنا كرد شديدتر زدن...
كه سردارسپه رسيد طناب اطفال را از دست حارث گرفته و بچه‏ ها را آزاد نموده بنا كرد حارث را چوب زدن...

«صداى زنها از هر طرف بلند شد:

"قربانِ دستت برويم، قربان چوب زدنت برويم..
پس از چوبكارى رفت و دوباره به جاى خود جلوس كرد»


در کتاب تاریخی « شرح زندگانی من...» جلد 3ص ۶۱۳ نوشته شده است :

« در آن زمان اکثر علما و مراجع تقلید رضاخان  را حمایت می کردند ، به طوریکه از بين علما تلگرافهايی از نقاط مختلف ارسال و آرزو میكردند"
خداوند عمر ابد مدت رضاخان را به حكومت امام زمان متصل كند"!

به نوشته عبدالله مستوفی، علمای نجف برای او از خزانۀ اشياء نفيسۀ نجف، يك تمثال خيالى علی (ع) را فرستادند و او به این مناسبت به وزارت معارف دستور داد جشن بگیرند...»

باز در کتاب تاریخی « شرح زندگانی من...»عبدالله مستوفی در  جلد 3صفحه  ۶۱۴ می نویسد :

« برخی روزنامه‌ نگاران هم «اين مرحمت عظمى را بر اثر استدعاى كافۀ مراجع تقليد نجف از آستان شاه ولايت دانسته و قبول اين استدعا را از طرف شاه ولايت، يكى از الطاف آن بزرگوار نسبت به رئيس الوزراء، وانمود كردند!!

سردار سپه هم روز جمعۀ به استقبال اين تمثال تا عبدالعظيم رفت، و با تمثال كه بسينۀ خود زده بود جشن مفصلى برپا کرد و موضوعِ تبريك عمومى واقع گرديد که دعوت و حضور سفير تركيه و سفير افغان در این جشن جالب توجه بود!...»

فیلمی از عزاداری ماه محرم ، در  دوران رضاشاه 👇



#فرهیختگان روزن آگاهی
❤10🤔1
شارل آنری دو فوشِکور
Charles-Henri de Fouchécour

(۲۳ اوت ۱۹۲۵ – ۱۹ ژوئن ۲۰۲۶)

ایران‌شناس فرانسوی

مترجم نخستین نسخهٔ کامل دیوان حافظ به فرانسوی

برگزیدهٔ نخستین دورهٔ جشنوارهٔ بین‌المللی فارابی برای نگارش کتاب اخلاقیات: مفاهیم اخلاقی در ادبیات فارسی

برندهٔ شانزدهمین جایزۀ ادبی و تاریخی دکتر محمود افشار

بنیانگذار نشریهٔ چکیده‌های ایران‌شناسی
Abstracta Iranica

مدیر انجمن ایران‌شناسی فرانسه در ایران (۱۹۷۵-۱۹۷۹)



#فرهیختگان روزن آگاهی
🕊4