بازخوانی فاجعه کوی دانشگاه ۷۸.pdf
1 MB
در چنین روزی..
بازخوانی فاجعه تاریخی کوی دانشگاه تهران در ۱۸ تیرماه سال ۷۸ و ناآرامیهای خیابانی پس از آن..
آنچه در ادامه میخوانید، گزارشی تفصیلی از مجموعه وقایع مرتبط با حادثه حمله به کوی دانشگاه در تیرماه ۱۳۷۸ است که پروین امامی برای ویژهنامه ۱۸ تیر نشریه چشمانداز ایران نوشته است.
گزارش این ویژهنامه که یکی از کاملترین و دقیقترین گزارشهای مطبوعاتی دراینباره محسوب میشود را در فایل ضمیمه بخوانيد.
#فرهیختگان راهی به رهایی
بازخوانی فاجعه تاریخی کوی دانشگاه تهران در ۱۸ تیرماه سال ۷۸ و ناآرامیهای خیابانی پس از آن..
آنچه در ادامه میخوانید، گزارشی تفصیلی از مجموعه وقایع مرتبط با حادثه حمله به کوی دانشگاه در تیرماه ۱۳۷۸ است که پروین امامی برای ویژهنامه ۱۸ تیر نشریه چشمانداز ایران نوشته است.
گزارش این ویژهنامه که یکی از کاملترین و دقیقترین گزارشهای مطبوعاتی دراینباره محسوب میشود را در فایل ضمیمه بخوانيد.
#فرهیختگان راهی به رهایی
🕊3❤1
شاهدان تاریخ..
سید مصطفي تاجزاده :
« هفت ماه بعد از حمله شبانه نیروهای گارد ویژه پلیس و لباس شخصیها به خوابگاههای کوی دانشگاه تهران و ضرب و شتم وحشیانه دانشجویان، انتخابات مجلس ششم برگزار شد و حامیان و ساکتان آن جنایت شکست فاحشی خوردند....
من در آن انتخابات معاون وزیر و رئیس ستاد انتخابات کشور بودم و تا آنجا که در توانم بود و قانون اجازه میداد از حقوق ملت و منتخبان آنان دفاع کردم...
در آن دوره آقای جنتی با ابطال غیرقانونی یک چهارم آرای مردم تهران دکتر علیرضا رجایی را از فهرست منتخبان مردم تهران حذف کرد و به جای او دکتر حدادعادل را که رای نیاورده بود، روانه مجلس کرد....
کتاب "رای ملت" حاوی مکاتبات مجریان انتخابات مجلس ششم با:
رهبر
رئیس جمهور
رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام
دبیر و سخنگوی شورای نگهبان و نیز منصوبان آن نهاد و ...
است و تلاش وزارت کشور دولت آقای خاتمی را در برگزاری قانونی انتخابات و دفاع از حق انتخاب آزاد مردم و نیز مقابله با قانون شکنیها و خودسریهای آقای جنتی و حامیان او نشان میدهد....»
#فرهیختگان راهی به رهایی
سید مصطفي تاجزاده :
« هفت ماه بعد از حمله شبانه نیروهای گارد ویژه پلیس و لباس شخصیها به خوابگاههای کوی دانشگاه تهران و ضرب و شتم وحشیانه دانشجویان، انتخابات مجلس ششم برگزار شد و حامیان و ساکتان آن جنایت شکست فاحشی خوردند....
من در آن انتخابات معاون وزیر و رئیس ستاد انتخابات کشور بودم و تا آنجا که در توانم بود و قانون اجازه میداد از حقوق ملت و منتخبان آنان دفاع کردم...
در آن دوره آقای جنتی با ابطال غیرقانونی یک چهارم آرای مردم تهران دکتر علیرضا رجایی را از فهرست منتخبان مردم تهران حذف کرد و به جای او دکتر حدادعادل را که رای نیاورده بود، روانه مجلس کرد....
کتاب "رای ملت" حاوی مکاتبات مجریان انتخابات مجلس ششم با:
رهبر
رئیس جمهور
رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام
دبیر و سخنگوی شورای نگهبان و نیز منصوبان آن نهاد و ...
است و تلاش وزارت کشور دولت آقای خاتمی را در برگزاری قانونی انتخابات و دفاع از حق انتخاب آزاد مردم و نیز مقابله با قانون شکنیها و خودسریهای آقای جنتی و حامیان او نشان میدهد....»
#فرهیختگان راهی به رهایی
👍2😢2❤1
۱۸ تیر ۱۳۷۸؛ روایتی از حمله به کوی دانشگاه و مقاومت دانشجویان
۱۸ تیر ۱۳۷۸ یکی از تلخترین و سرنوشتسازترین روزهای تاریخ جنبش دانشجویی ایران است. اعتراضات دانشجویان که در شامگاه ۱۷ تیر، در واکنش به توقیف روزنامه «سلام» و محدود شدن فضای سیاسی آغاز شده بود، با یورش نیروهای انتظامی و گروههای لباسشخصی به کوی دانشگاه تهران در بامداد ۱۸ تیر، به یکی از مهمترین بحرانهای سیاسی دهه ۱۳۷۰ تبدیل شد.
این حمله در شرایطی رخ داد که جامعه ایران در اواخر دهه ۱۳۷۰ با موجی از فشارهای امنیتی و سیاسی روبهرو بود. چند ماه پیش از آن، افشای قتلهای زنجیرهای و مجموعهای از ترورهای سیاسی علیه روشنفکران و فعالان منتقد، فضای عمومی کشور را بهشدت تحت تأثیر قرار داده بود. در میان قربانیان، محمد مختاری، شاعر و نویسنده، و محمدجعفر پوینده، مترجم و نویسنده، که هر دو از اعضای کانون نویسندگان ایران و از چهرههای نزدیک به سنت روشنفکری چپ بودند، به قتل رسیدند. همچنین پیروز دوانی، نویسنده و فعال سیاسی چپگرا، ناپدید شد و نام او نیز در ارتباط با این پرونده مطرح شد. داریوش فروهر و پروانه اسکندری (فروهر)، از فعالان ملیگرا، نیز از دیگر قربانیان این قتلها بودند.
در بامداد ۱۸ تیر، نیروهای مهاجم با ورود به خوابگاه دانشجویان، اتاقها را تخریب کردند، دانشجویان را مورد ضربوشتم قرار دادند و شمار زیادی از آنان را مجروح یا بازداشت کردند. در پی این حمله، اعتراضات به خیابانهای تهران و سپس برخی شهرهای دیگر گسترش یافت و تا ۲۳ تیر ادامه داشت.
در جریان این وقایع، عزت ابراهیمنژاد، فارغالتحصیل رشته حقوق دانشگاه شهید چمران اهواز، کشته شد. همچنین سعید زینالی، دانشجوی مهندسی کامپیوتر دانشگاه تهران، پس از بازداشت ناپدید شد و تاکنون سرنوشت او بهطور رسمی روشن نشده است. افزون بر این، شمار زیادی از دانشجویان بازداشت و با احکام سنگین قضایی روبهرو شدند؛ از جمله منوچهر محمدی، دانشجوی اقتصاد نظری دانشگاه تهران. اکبر محمدی، دانشجوی مددکاری اجتماعی دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، نیز که در پی این حوادث بازداشت شده بود، سالها بعد در زندان و در جریان اعتصاب غذا جان باخت.
در پی اعتراضات دانشجویی تهران، در ۲۰ تیر ۱۳۷۸ دانشجویان دانشگاه تبریز نیز دست به تجمع اعتراضی زدند. این تجمع با برخورد شدید نیروهای امنیتی و انتظامی پایان یافت و دهها نفر بازداشت و مجروح شدند.
حمله به کوی دانشگاه نقطه عطفی در روابط حکومت با دانشگاه و جنبش دانشجویی پس از انقلاب ۱۳۵۷ به شمار میرود. پس از این واقعه، فشارهای امنیتی، محرومیت از تحصیل، احکام انضباطی و پروندهسازی علیه فعالان دانشجویی به ابزارهایی رایج برای کنترل فعالیتهای دانشجویی تبدیل شد.
۱۸ تیر همچنان یادآور مقاومت دانشجویانی است که برای آزادی بیان، استقلال دانشگاه و حق تشکلیابی هزینههای سنگینی پرداختند؛ روایتی از مبارزه برای آزادی و عدالت که همچنان در حافظه جنبش دانشجویی ایران زنده مانده است.
محمدباقر قالیباف، که امروز از مقامات ارشد جمهوری اسلامی به شمار میرود، از امضاکنندگان نامه مشهور ۲۴ فرمانده سپاه به رئیسجمهور وقت بود؛ نامهای که در آن نسبت به ادامه اعتراضات هشدار داده و خواستار برخورد قاطع با معترضان شده بودند. او همچنین سالها بعد، در سخنرانیها و فایلهای صوتی منتشرشده، اظهار کرد که در جریان اعتراضات «چوب به دست» گرفته و همراه نیروهای حاضر در صحنه، «در کف خیابان» برای مقابله با معترضان حضور داشته است.
#فرهیختگان روزن آگاهی
۱۸ تیر ۱۳۷۸ یکی از تلخترین و سرنوشتسازترین روزهای تاریخ جنبش دانشجویی ایران است. اعتراضات دانشجویان که در شامگاه ۱۷ تیر، در واکنش به توقیف روزنامه «سلام» و محدود شدن فضای سیاسی آغاز شده بود، با یورش نیروهای انتظامی و گروههای لباسشخصی به کوی دانشگاه تهران در بامداد ۱۸ تیر، به یکی از مهمترین بحرانهای سیاسی دهه ۱۳۷۰ تبدیل شد.
این حمله در شرایطی رخ داد که جامعه ایران در اواخر دهه ۱۳۷۰ با موجی از فشارهای امنیتی و سیاسی روبهرو بود. چند ماه پیش از آن، افشای قتلهای زنجیرهای و مجموعهای از ترورهای سیاسی علیه روشنفکران و فعالان منتقد، فضای عمومی کشور را بهشدت تحت تأثیر قرار داده بود. در میان قربانیان، محمد مختاری، شاعر و نویسنده، و محمدجعفر پوینده، مترجم و نویسنده، که هر دو از اعضای کانون نویسندگان ایران و از چهرههای نزدیک به سنت روشنفکری چپ بودند، به قتل رسیدند. همچنین پیروز دوانی، نویسنده و فعال سیاسی چپگرا، ناپدید شد و نام او نیز در ارتباط با این پرونده مطرح شد. داریوش فروهر و پروانه اسکندری (فروهر)، از فعالان ملیگرا، نیز از دیگر قربانیان این قتلها بودند.
در بامداد ۱۸ تیر، نیروهای مهاجم با ورود به خوابگاه دانشجویان، اتاقها را تخریب کردند، دانشجویان را مورد ضربوشتم قرار دادند و شمار زیادی از آنان را مجروح یا بازداشت کردند. در پی این حمله، اعتراضات به خیابانهای تهران و سپس برخی شهرهای دیگر گسترش یافت و تا ۲۳ تیر ادامه داشت.
در جریان این وقایع، عزت ابراهیمنژاد، فارغالتحصیل رشته حقوق دانشگاه شهید چمران اهواز، کشته شد. همچنین سعید زینالی، دانشجوی مهندسی کامپیوتر دانشگاه تهران، پس از بازداشت ناپدید شد و تاکنون سرنوشت او بهطور رسمی روشن نشده است. افزون بر این، شمار زیادی از دانشجویان بازداشت و با احکام سنگین قضایی روبهرو شدند؛ از جمله منوچهر محمدی، دانشجوی اقتصاد نظری دانشگاه تهران. اکبر محمدی، دانشجوی مددکاری اجتماعی دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، نیز که در پی این حوادث بازداشت شده بود، سالها بعد در زندان و در جریان اعتصاب غذا جان باخت.
در پی اعتراضات دانشجویی تهران، در ۲۰ تیر ۱۳۷۸ دانشجویان دانشگاه تبریز نیز دست به تجمع اعتراضی زدند. این تجمع با برخورد شدید نیروهای امنیتی و انتظامی پایان یافت و دهها نفر بازداشت و مجروح شدند.
حمله به کوی دانشگاه نقطه عطفی در روابط حکومت با دانشگاه و جنبش دانشجویی پس از انقلاب ۱۳۵۷ به شمار میرود. پس از این واقعه، فشارهای امنیتی، محرومیت از تحصیل، احکام انضباطی و پروندهسازی علیه فعالان دانشجویی به ابزارهایی رایج برای کنترل فعالیتهای دانشجویی تبدیل شد.
۱۸ تیر همچنان یادآور مقاومت دانشجویانی است که برای آزادی بیان، استقلال دانشگاه و حق تشکلیابی هزینههای سنگینی پرداختند؛ روایتی از مبارزه برای آزادی و عدالت که همچنان در حافظه جنبش دانشجویی ایران زنده مانده است.
محمدباقر قالیباف، که امروز از مقامات ارشد جمهوری اسلامی به شمار میرود، از امضاکنندگان نامه مشهور ۲۴ فرمانده سپاه به رئیسجمهور وقت بود؛ نامهای که در آن نسبت به ادامه اعتراضات هشدار داده و خواستار برخورد قاطع با معترضان شده بودند. او همچنین سالها بعد، در سخنرانیها و فایلهای صوتی منتشرشده، اظهار کرد که در جریان اعتراضات «چوب به دست» گرفته و همراه نیروهای حاضر در صحنه، «در کف خیابان» برای مقابله با معترضان حضور داشته است.
#فرهیختگان روزن آگاهی
🤬2🕊1
🔥1
🔥1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
شاهدان تاریخ..
مروری بر آنچه که در ۱۸تیرماه سال۷۸ بر دانشجویان و فرزندان مردم گذشت....
#فرهیختگان راهی به رهایی
مروری بر آنچه که در ۱۸تیرماه سال۷۸ بر دانشجویان و فرزندان مردم گذشت....
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤3🔥1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
عمق فاجعه بزرگ در ۱۸ تیرماه سال ۷۸ ..
هشدار ؛ این فیلم حاوی صحنه های دلخراش و ناراحت کننده است...
فیلمی تاریخی و دلخراش مربوط به پرت کردن دانشجويان معترض از پشت بام ساختمان دانشگاه در حوادث کوی دانشگاه تهران ، ۱۸ تیرماه سال ۷۸ توسط نیروهای انصار حزب الله....
#فرهیختگان راهی به رهایی
هشدار ؛ این فیلم حاوی صحنه های دلخراش و ناراحت کننده است...
فیلمی تاریخی و دلخراش مربوط به پرت کردن دانشجويان معترض از پشت بام ساختمان دانشگاه در حوادث کوی دانشگاه تهران ، ۱۸ تیرماه سال ۷۸ توسط نیروهای انصار حزب الله....
#فرهیختگان راهی به رهایی
🤬16😱5❤1👎1
۱۸ تیر ؛ یک جنایتِ بی پاسخ !
جعفر بخشی بی نیاز
بالای پشت بام یک تعداد آدم هستند که نوبت به نوبت دانشجویان دست و پا بسته را به پایین پرت می کنند. و از واقعه کوی دانشگاه فعلا همین فقط در اینترنت مانده. زخمی عمیق و جان سوز که بر پیکرهی حافظهی تاریخی ایران همچنان باقی ست و هر سال گویی نمک بر آن میپاشند. آنچه در آن شبهای سیاه در کوی دانشگاه گذشت ؛ نه یک درگیری ساده یا شورش که نمایش عریانِ قلدریِ لباس شخصیها و اقتدارِ سرکوبی بود که حریم امنِ خانه و دانشجو را با پوتینهای نظامی و چوب و باتوم درنوردید. نامهای بسیاری هنوز در چاهِ بی عدالتیِ ناپدید سازیهای قهری گُم مانده که نشان میدهد بهای پرسشگری در این خاک چقدر گزاف است. چشمانِ تخلیه شده و استخوانهای شکسته نه شورش که گواه عینیِ وحشتی ست که بر جانِ دانشگاه انداخته شد تا صدای حقیقت در هیاهویِ چکمهها خاموش شود. اما دردناکتر از خودِ جنایت تطهیرِ جنایتکاران بود.
در حالی که افکار عمومی و حتی نمایندگانِ دورهی ششم مجلسِ وقت بر عمقِ فاجعه تأکید داشتند. در همین بحبوحه بود که سید محمد خاتمی رییس جمهور وقت ایران در شهر همدان آن سخنرانیِ مشهور را ایراد کرد. کلماتی که برای بسیاری از دانشجویانِ زخمی و داغدار ؛ حکمِ خنجری دیگر را داشت. او که قرار بود صدای جامعه مدنی باشد ؛ حرکتِ دانشجویان را شورش و بلوا خواند و کوشید آن مطالبه گریِ به خون نشسته را به حرکتی کور تقلیل دهد. واقعهی ۱۸ تیر بزرگ ترین چالشِ جنبش دانشجویی بود. نه فقط به خاطرِ ابعادِ خشونت ؛ بلکه به این دلیل که به وضوح نشان داد ساختار قدرت در ایران چگونه هم دستانِ خود را در سایهی مصونیتِ آهنین پنهان میکند و قربانیان را به جرمِ اهانت به نظام مقصر جلوه میدهد. امروز ۱۸ تیر یادآورِ این حقیقتِ تلخ است که خیلی ها فراموش نمیکنند چشمانِ تخلیه شده را ؛ سرهای شکسته را و عدالتی که در چرخ دندههای این نظام قربانیِ حفظِ قدرت شد.
#فرهیختگان راهی به رهایی
جعفر بخشی بی نیاز
بالای پشت بام یک تعداد آدم هستند که نوبت به نوبت دانشجویان دست و پا بسته را به پایین پرت می کنند. و از واقعه کوی دانشگاه فعلا همین فقط در اینترنت مانده. زخمی عمیق و جان سوز که بر پیکرهی حافظهی تاریخی ایران همچنان باقی ست و هر سال گویی نمک بر آن میپاشند. آنچه در آن شبهای سیاه در کوی دانشگاه گذشت ؛ نه یک درگیری ساده یا شورش که نمایش عریانِ قلدریِ لباس شخصیها و اقتدارِ سرکوبی بود که حریم امنِ خانه و دانشجو را با پوتینهای نظامی و چوب و باتوم درنوردید. نامهای بسیاری هنوز در چاهِ بی عدالتیِ ناپدید سازیهای قهری گُم مانده که نشان میدهد بهای پرسشگری در این خاک چقدر گزاف است. چشمانِ تخلیه شده و استخوانهای شکسته نه شورش که گواه عینیِ وحشتی ست که بر جانِ دانشگاه انداخته شد تا صدای حقیقت در هیاهویِ چکمهها خاموش شود. اما دردناکتر از خودِ جنایت تطهیرِ جنایتکاران بود.
در حالی که افکار عمومی و حتی نمایندگانِ دورهی ششم مجلسِ وقت بر عمقِ فاجعه تأکید داشتند. در همین بحبوحه بود که سید محمد خاتمی رییس جمهور وقت ایران در شهر همدان آن سخنرانیِ مشهور را ایراد کرد. کلماتی که برای بسیاری از دانشجویانِ زخمی و داغدار ؛ حکمِ خنجری دیگر را داشت. او که قرار بود صدای جامعه مدنی باشد ؛ حرکتِ دانشجویان را شورش و بلوا خواند و کوشید آن مطالبه گریِ به خون نشسته را به حرکتی کور تقلیل دهد. واقعهی ۱۸ تیر بزرگ ترین چالشِ جنبش دانشجویی بود. نه فقط به خاطرِ ابعادِ خشونت ؛ بلکه به این دلیل که به وضوح نشان داد ساختار قدرت در ایران چگونه هم دستانِ خود را در سایهی مصونیتِ آهنین پنهان میکند و قربانیان را به جرمِ اهانت به نظام مقصر جلوه میدهد. امروز ۱۸ تیر یادآورِ این حقیقتِ تلخ است که خیلی ها فراموش نمیکنند چشمانِ تخلیه شده را ؛ سرهای شکسته را و عدالتی که در چرخ دندههای این نظام قربانیِ حفظِ قدرت شد.
#فرهیختگان راهی به رهایی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفتوگو و خرد آغاز میشود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاعتر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفتوگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاعتر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفتوگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
❤5😢5🔥2👎1
«طبقهبندیِ سنیِ جدید در کانونِ پرورشِ فکریِ کودکان و نوجوانان»
احمدرضا بهرامپور عمران
در دهههای اخیر بهموازاتِ نهادهای رسماً و عملاً حکومتی، نهادها و موسسههایی نیز فعال بودهاند که با استقلالِ نسبی، رسالتِ فرهنگیِ خویش را بهخوبی ایفاکردهاند. کانونِ پرورشِ فکریِ کودکان و نوجوانان، یکی از این نهادها است؛ نهادی خوشنام که حتی همچنان نیز میتوان به فعالیتهای فرهنگیِ آن اعتماد کرد. این کانون که در دههٔ چهل و به ریاستِ فرحِ پهلوی پاگرفت با فراهمآوردنِ فضای فرهنگیِ مناسب توفیقیافت طیفِ گستردهای از هنرمندانِ عرصههای گوناگون را به خود جذب کند. در این پنجشش دههای که از تأسیسِ آن میگذرد چهرههای درخشانی با آن همکاری کردهاند. و حیرتآور است نگاهی به فهرستِ این نامها:
نورالدینِ زرینکلک، پرویزِ کلانتری، غلامحسینِ ساعدی، احمدرضا احمدی، بهرامِ بیضایی، فرشیدِ مثقالی، ناصرِ تقوایی، عباسِ کیارستمی، پریِ زنگنه، امیرِ نادری، بهزادِ غریبپور، سیروسِ طاهباز، ابراهیمِ فروزش.
این فهرست، تنها بخشی از نامهای درخشانی را که در دهههای پیش با کانون همکاری داشتند، شامل میشود. و من هنوز طعمِ خوشِ مطالعهٔ برخی داستانها (برگردانِ محمد قاضی) و قصههای زیبای دوره نوجوانیام (ازجمله آثارِ نیما) را که کانون منتشرکردهبود، درخاطردارم.
در دهههای اخیر نیز اغلبِ چهرههای برجستهای که در شعر و داستانِ امروزِ کودکان و نوجوانان میشناسیم، با کانون همکاری داشتند و دارند: ناصرِ کشاورز، مصطفی رحماندوست، اسدالله شعبانی، افسانه شعباننژاد، شکوهِ قاسمنیا، جعفرِ ابراهیمی و ... . و این اعتبار گرچه نه در سطح و طرازِ دهههای گذشته است، اما کموبیش و همچنان باقی است. امروز کانون در سراسرِ کشور صدها مرکز و موسسهٔ فعال دارد و فوائدِ فرهنگیاش به کودکان و نونهالانِ این مرزوبوم میرسد. پسرم که اکنون هفتساله است و در دوسهسالِ اخیر برای سرگرمی و آموزش مراکزی را تجربه کرده، بهترین لحظهها و خاطرههایش را در کلاسهای تابستانهٔ کانونِ پرورشِ فکری تجربهکردهاست.
یکی از کارهای مفیدِ کانون، طبقهبندیِ سنیِ کودکان و نوجوانان به گروههای سنی «الف» (۷_۴ ساله)، «ب» (۷ سال بهبالا)، «ج» (۹ سال بهبالا)، «د» (۱۱ سال بهبالا) و «ه» (۱۴ سال بهبالا) بود. این طبقهبندی دههها نهتنها در کانون که در دیگر نهادهای فرهنگی نیز مرسوم بودهاست. امروز در خبرگزاریها خواندم کانون طبقهبندیِ تازهای ارائهدادهاست. در این طبقهبندی، که «باتوجهبه تغییرِ نظامِ آموزشی و درعینحال تغییراتِ نسلی و دانشِ مخاطبان» صورت پذیرفته، جای حروفِ الفبا واژهایی دلالتکننده بر سن و نیز تواناییها و تفاوتهای مهارتیِ کودکان و نوجوانان نشسته:
۰+: نوزاد
۲+: نوگام
۴+: نوباوه
۷+: نوخوان
۹+: نونهال
۱۲+: نونگاه
۱۵+: نوجوان
چنانکه ملاحظه میشود برخی از این واژهها جاافتاده است و پیشتر نیز کموبیش در طبقهبندیهای سنی رایج بوده («نوزاد»، «نونهال»، «نوجوان»)؛ اما برخی گویا بهتازگی انتخاب شدهاند: «نوگام»، «نوباوه»؛ و «نونگاه» نیز گرچه زیبا است اما کمتر شنیدهشدهاست. بهطورکلی انتخابها زیبا و مناسباند. هرچند سرنوشتِ واژهها را چندان نمیتوان پیشبینیکرد، اما بابِ نقدونظر باز است. مثلاً و بهگمانِ من، «نوگام» که هم واژهٔ زیبایی است و هم به سن تقریبیِِ راهافتادنِ بچهها اشارهدارد، انتخابِ مناسبی است. اما «نوباوه» که گمانمیکنم نوجوانان و بسیاری از خانوادهها و چهبسا مربیان، برداشتِ روشنی از معنای آن ندارند، چندان انتخابِ مناسبی نبودهاست.
باید زمان بگذرد تا شایستها و ناشایستهای این نامگذاری در بوتهٔ ارزیابیِ آن غربالبهدستِ مشهور، آشکارشود.
#فرهیختگان راهی به رهایی
احمدرضا بهرامپور عمران
در دهههای اخیر بهموازاتِ نهادهای رسماً و عملاً حکومتی، نهادها و موسسههایی نیز فعال بودهاند که با استقلالِ نسبی، رسالتِ فرهنگیِ خویش را بهخوبی ایفاکردهاند. کانونِ پرورشِ فکریِ کودکان و نوجوانان، یکی از این نهادها است؛ نهادی خوشنام که حتی همچنان نیز میتوان به فعالیتهای فرهنگیِ آن اعتماد کرد. این کانون که در دههٔ چهل و به ریاستِ فرحِ پهلوی پاگرفت با فراهمآوردنِ فضای فرهنگیِ مناسب توفیقیافت طیفِ گستردهای از هنرمندانِ عرصههای گوناگون را به خود جذب کند. در این پنجشش دههای که از تأسیسِ آن میگذرد چهرههای درخشانی با آن همکاری کردهاند. و حیرتآور است نگاهی به فهرستِ این نامها:
نورالدینِ زرینکلک، پرویزِ کلانتری، غلامحسینِ ساعدی، احمدرضا احمدی، بهرامِ بیضایی، فرشیدِ مثقالی، ناصرِ تقوایی، عباسِ کیارستمی، پریِ زنگنه، امیرِ نادری، بهزادِ غریبپور، سیروسِ طاهباز، ابراهیمِ فروزش.
این فهرست، تنها بخشی از نامهای درخشانی را که در دهههای پیش با کانون همکاری داشتند، شامل میشود. و من هنوز طعمِ خوشِ مطالعهٔ برخی داستانها (برگردانِ محمد قاضی) و قصههای زیبای دوره نوجوانیام (ازجمله آثارِ نیما) را که کانون منتشرکردهبود، درخاطردارم.
در دهههای اخیر نیز اغلبِ چهرههای برجستهای که در شعر و داستانِ امروزِ کودکان و نوجوانان میشناسیم، با کانون همکاری داشتند و دارند: ناصرِ کشاورز، مصطفی رحماندوست، اسدالله شعبانی، افسانه شعباننژاد، شکوهِ قاسمنیا، جعفرِ ابراهیمی و ... . و این اعتبار گرچه نه در سطح و طرازِ دهههای گذشته است، اما کموبیش و همچنان باقی است. امروز کانون در سراسرِ کشور صدها مرکز و موسسهٔ فعال دارد و فوائدِ فرهنگیاش به کودکان و نونهالانِ این مرزوبوم میرسد. پسرم که اکنون هفتساله است و در دوسهسالِ اخیر برای سرگرمی و آموزش مراکزی را تجربه کرده، بهترین لحظهها و خاطرههایش را در کلاسهای تابستانهٔ کانونِ پرورشِ فکری تجربهکردهاست.
یکی از کارهای مفیدِ کانون، طبقهبندیِ سنیِ کودکان و نوجوانان به گروههای سنی «الف» (۷_۴ ساله)، «ب» (۷ سال بهبالا)، «ج» (۹ سال بهبالا)، «د» (۱۱ سال بهبالا) و «ه» (۱۴ سال بهبالا) بود. این طبقهبندی دههها نهتنها در کانون که در دیگر نهادهای فرهنگی نیز مرسوم بودهاست. امروز در خبرگزاریها خواندم کانون طبقهبندیِ تازهای ارائهدادهاست. در این طبقهبندی، که «باتوجهبه تغییرِ نظامِ آموزشی و درعینحال تغییراتِ نسلی و دانشِ مخاطبان» صورت پذیرفته، جای حروفِ الفبا واژهایی دلالتکننده بر سن و نیز تواناییها و تفاوتهای مهارتیِ کودکان و نوجوانان نشسته:
۰+: نوزاد
۲+: نوگام
۴+: نوباوه
۷+: نوخوان
۹+: نونهال
۱۲+: نونگاه
۱۵+: نوجوان
چنانکه ملاحظه میشود برخی از این واژهها جاافتاده است و پیشتر نیز کموبیش در طبقهبندیهای سنی رایج بوده («نوزاد»، «نونهال»، «نوجوان»)؛ اما برخی گویا بهتازگی انتخاب شدهاند: «نوگام»، «نوباوه»؛ و «نونگاه» نیز گرچه زیبا است اما کمتر شنیدهشدهاست. بهطورکلی انتخابها زیبا و مناسباند. هرچند سرنوشتِ واژهها را چندان نمیتوان پیشبینیکرد، اما بابِ نقدونظر باز است. مثلاً و بهگمانِ من، «نوگام» که هم واژهٔ زیبایی است و هم به سن تقریبیِِ راهافتادنِ بچهها اشارهدارد، انتخابِ مناسبی است. اما «نوباوه» که گمانمیکنم نوجوانان و بسیاری از خانوادهها و چهبسا مربیان، برداشتِ روشنی از معنای آن ندارند، چندان انتخابِ مناسبی نبودهاست.
باید زمان بگذرد تا شایستها و ناشایستهای این نامگذاری در بوتهٔ ارزیابیِ آن غربالبهدستِ مشهور، آشکارشود.
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤3👍3
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
صدایی رسا در برابر جنگ و جنگطلبی
شهرنوش پارسیپور در گفتوگو با اکبر کرمی
شهرنوش پارسیپور صدایی در برابر جنگ و جنگطلبی است؛ در گفتوگو با او که نویسندهای برجسته است و دهههاست از مردم ایران و برای آنان نوشتهاست، پرسیدهام؛ جنگ چهگونه و چرا آغاز شد؟ اسرائیل و آمریکا چرا به ایران برتازیدهاند؟ کسانی که هوادار جنگ هستند؟ و در کشاندن پای بیگانهگان به ایران نقش داشتهاند، چه میگویند؟ و چه میخواهند؟ چرا اسرائیل ایرانی بزرگ و قدرتمند را نمیپسندد؟ و چرا رضا پهلوی کنار اسرائیل ایستاده است؟
#فرهیختگان راهی به رهایی
شهرنوش پارسیپور در گفتوگو با اکبر کرمی
شهرنوش پارسیپور صدایی در برابر جنگ و جنگطلبی است؛ در گفتوگو با او که نویسندهای برجسته است و دهههاست از مردم ایران و برای آنان نوشتهاست، پرسیدهام؛ جنگ چهگونه و چرا آغاز شد؟ اسرائیل و آمریکا چرا به ایران برتازیدهاند؟ کسانی که هوادار جنگ هستند؟ و در کشاندن پای بیگانهگان به ایران نقش داشتهاند، چه میگویند؟ و چه میخواهند؟ چرا اسرائیل ایرانی بزرگ و قدرتمند را نمیپسندد؟ و چرا رضا پهلوی کنار اسرائیل ایستاده است؟
#فرهیختگان راهی به رهایی
👎2❤1🔥1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
شهرنوش پارسیپور
در گفتوگو با بیبیسی فارسی
بعد از مرگ آیتالله خمینی در اواخر دهه شصت خورشیدی، چاپ یک رمان فضای ادبیات ایران را تحت تاثیر خود قرار داد: طوبا و معنای شب نوشته شهرنوش پارسیپور. کمی بعد کتاب دیگری از همین نویسنده به نام زنان بدون مردان، هم برای نویسنده دردسرساز شد، هم برای ناشر و هم حتی برای محمد خاتمی وزیر ارشاد وقت. شهرنوش پارسیپور که بعد از سیمین دانشور دومین زن رماننویس ایرانی است، در اثر پیامدهای آن کتاب ممنوعالقام شد و ناچار شد از ایران مهاجرت کند. بهمن دارالشفایی در گفتگو با شهرنوش پارسیپور زندگی ادبی و شخصی او را برای برنامه تماشا مرور کرده است.
#فرهیختگان راهی به رهایی
در گفتوگو با بیبیسی فارسی
بعد از مرگ آیتالله خمینی در اواخر دهه شصت خورشیدی، چاپ یک رمان فضای ادبیات ایران را تحت تاثیر خود قرار داد: طوبا و معنای شب نوشته شهرنوش پارسیپور. کمی بعد کتاب دیگری از همین نویسنده به نام زنان بدون مردان، هم برای نویسنده دردسرساز شد، هم برای ناشر و هم حتی برای محمد خاتمی وزیر ارشاد وقت. شهرنوش پارسیپور که بعد از سیمین دانشور دومین زن رماننویس ایرانی است، در اثر پیامدهای آن کتاب ممنوعالقام شد و ناچار شد از ایران مهاجرت کند. بهمن دارالشفایی در گفتگو با شهرنوش پارسیپور زندگی ادبی و شخصی او را برای برنامه تماشا مرور کرده است.
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤4🕊1
شهرنوش پارسیپور و تخیل آزادی
(بخش نخست)
درگذشت شهرنوش پارسیپور پایان یکی از اصیلترین صداهای ادبیات معاصر فارسی است. هرچند او را اغلب با سانسور، زندان و تبعید به یاد میآورند اما این بخش از زندگی او هرچند مهم، نباید بزرگترین دستاوردش را در سایه قرار دهد، دستاوردی که در دگرگون کردن امکانات رمان فارسی نهفته است. پارسیپور با آثار خود فضایی ادبی آفرید که در آن اسطوره، حافظه، سیاست و میل انسانی میتوانستند فراتر از مرزهای رئالیسم، ایدئولوژی و گفتمان مردسالارانه با یکدیگر همزیستی داشته باشند. بدینسان او زیباییشناسی آزادی را بنیان نهاد. زیباییشناسیای که همچنان سالها پس از دگرگونی شرایط سیاسی زمانهاش خوانندگان را به اندیشیدن وامیدارد. خواندن پارسیپور صرفاً بهعنوان نویسندهای فمینیست یا مخالف حکومت کاستن از بلندپروازی فلسفی آثار اوست. بیتردید رمانهای او ساختارهای سلطه مردسالارانهای را که بر بدن، زندگی و سرنوشت زنان حاکماند آشکار میکنند اما دغدغه او تنها نقد اجتماعی نیست. او پرسشهایی بنیادیتر را پیش میکشد: آزادی چیست؟ قدرت چگونه در زبان، حافظه و تخیل رسوخ میکند؟ آیا ادبیات میتواند شیوههایی از زیستن را آشکار سازد که در نظمهای اجتماعی و سیاسی مسلط نامرئی ماندهاند؟ پاسخ پارسیپور نه در بازنمایی واقعگرایانه ستم بلکه در آفرینش فرمهای تازه ادبی نهفته بود. فرمهایی که خود امکان تصور آزادی را فراهم میآوردند. یکی از مهمترین ویژگیهای آثار او درهم شکستن مرز میان واقعیت و خیال است. در آثاری چون زنان بدون مردان و طوبا و معنای شب رخدادهای فراطبیعی بیهیچ توضیحی در دل روایت جای میگیرند. زنانی به درخت بدل میشوند، رؤیاها به واقعیت تاریخی تبدیل میشوند و چشماندازهای اسطورهای در متن زندگی روزمره پدیدار میشوند. این عناصر نه آرایههایی برگرفته از رئالیسم جادویی بلکه شکلی دیگر از شناختاند.
در جامعهای که سانسور و استبداد حقیقت را از زبان رسمی میزداید واقعیت نیز خود تکهتکه و چندپاره میشود. زبان رسمی بیش از آنکه حقیقت را آشکار کند آن را پنهان میسازد. در چنین وضعیتی تخیل دیگر نقطه مقابل واقعیت نیست بلکه عمیقترین بیان آن است. امر شگفتانگیز در آثار پارسیپور امکان بیان تجربههایی را فراهم میکند که در چارچوب رئالیسم متعارف قابل بازنمایی نیستند. از اینرو ادبیات او به سنتی تعلق دارد که در آن ادبیات به ابزاری برای کشف حقیقتهایی بدل میشود که زبان سیاست از بیان آنها ناتوان است. این نوآوری زیباییشناختی از سرچشمههای گوناگونی تغذیه میکند. از عرفان ایرانی و اسطورههای کهن گرفته تا مدرنیسم و اندیشه فمینیستی معاصر. اما حاصل این پیوند جهانی کاملاً منحصربهفرد است. پارسیپور نه نمادهای سنتی را تکرار میکند و نه صرفاً آنها را بازتولید بلکه آنها را از نو میآفریند. باغ دیگر صرفاً استعارهای از بهشت نیست بلکه به فضایی برای خودمختاری زنان بدل میشود. درخت تنها نماد صبر و سکون نیست بلکه نشانه دگرگونی و رهایی است. زمان نیز ساختار خطی خود را از دست میدهد تا تاریخ و حافظه بتوانند در کنار یکدیگر حضور یابند. از اینرو زبان ادبی پارسیپور همواره از قطعیت میگریزد. هیچ نمادی تنها یک معنا ندارد و هیچ روایتی به تفسیری نهایی تن نمیدهد. این گشودگی یکی از بنیادیترین ویژگیهای زیباییشناسی اوست. اهمیت جامعهشناختی آثار پارسیپور نیز کمتر از نوآوریهای ادبی او نیست. او زنان را صرفاً قربانیان قدرت مردانه تصویر نمیکند بلکه نشان میدهد چگونه قدرت در زندگی روزمره، در خانواده، دین، زبان، بدن، میل و حتی تخیل انسانها نفوذ میکند. رمانهای او آشکار میسازند که سلطه تنها از راه خشونت اعمال نمیشود. هنجارهای فرهنگی، انتظارات اجتماعی، ساختارهای خانوادگی و ارزشهای دینی نیز به سازوکارهایی تبدیل میشوند که افراد از طریق آنها سلطه را درونی میکنند.
👇👇👇
#فرهیختگان راهی به رهایی
(بخش نخست)
درگذشت شهرنوش پارسیپور پایان یکی از اصیلترین صداهای ادبیات معاصر فارسی است. هرچند او را اغلب با سانسور، زندان و تبعید به یاد میآورند اما این بخش از زندگی او هرچند مهم، نباید بزرگترین دستاوردش را در سایه قرار دهد، دستاوردی که در دگرگون کردن امکانات رمان فارسی نهفته است. پارسیپور با آثار خود فضایی ادبی آفرید که در آن اسطوره، حافظه، سیاست و میل انسانی میتوانستند فراتر از مرزهای رئالیسم، ایدئولوژی و گفتمان مردسالارانه با یکدیگر همزیستی داشته باشند. بدینسان او زیباییشناسی آزادی را بنیان نهاد. زیباییشناسیای که همچنان سالها پس از دگرگونی شرایط سیاسی زمانهاش خوانندگان را به اندیشیدن وامیدارد. خواندن پارسیپور صرفاً بهعنوان نویسندهای فمینیست یا مخالف حکومت کاستن از بلندپروازی فلسفی آثار اوست. بیتردید رمانهای او ساختارهای سلطه مردسالارانهای را که بر بدن، زندگی و سرنوشت زنان حاکماند آشکار میکنند اما دغدغه او تنها نقد اجتماعی نیست. او پرسشهایی بنیادیتر را پیش میکشد: آزادی چیست؟ قدرت چگونه در زبان، حافظه و تخیل رسوخ میکند؟ آیا ادبیات میتواند شیوههایی از زیستن را آشکار سازد که در نظمهای اجتماعی و سیاسی مسلط نامرئی ماندهاند؟ پاسخ پارسیپور نه در بازنمایی واقعگرایانه ستم بلکه در آفرینش فرمهای تازه ادبی نهفته بود. فرمهایی که خود امکان تصور آزادی را فراهم میآوردند. یکی از مهمترین ویژگیهای آثار او درهم شکستن مرز میان واقعیت و خیال است. در آثاری چون زنان بدون مردان و طوبا و معنای شب رخدادهای فراطبیعی بیهیچ توضیحی در دل روایت جای میگیرند. زنانی به درخت بدل میشوند، رؤیاها به واقعیت تاریخی تبدیل میشوند و چشماندازهای اسطورهای در متن زندگی روزمره پدیدار میشوند. این عناصر نه آرایههایی برگرفته از رئالیسم جادویی بلکه شکلی دیگر از شناختاند.
در جامعهای که سانسور و استبداد حقیقت را از زبان رسمی میزداید واقعیت نیز خود تکهتکه و چندپاره میشود. زبان رسمی بیش از آنکه حقیقت را آشکار کند آن را پنهان میسازد. در چنین وضعیتی تخیل دیگر نقطه مقابل واقعیت نیست بلکه عمیقترین بیان آن است. امر شگفتانگیز در آثار پارسیپور امکان بیان تجربههایی را فراهم میکند که در چارچوب رئالیسم متعارف قابل بازنمایی نیستند. از اینرو ادبیات او به سنتی تعلق دارد که در آن ادبیات به ابزاری برای کشف حقیقتهایی بدل میشود که زبان سیاست از بیان آنها ناتوان است. این نوآوری زیباییشناختی از سرچشمههای گوناگونی تغذیه میکند. از عرفان ایرانی و اسطورههای کهن گرفته تا مدرنیسم و اندیشه فمینیستی معاصر. اما حاصل این پیوند جهانی کاملاً منحصربهفرد است. پارسیپور نه نمادهای سنتی را تکرار میکند و نه صرفاً آنها را بازتولید بلکه آنها را از نو میآفریند. باغ دیگر صرفاً استعارهای از بهشت نیست بلکه به فضایی برای خودمختاری زنان بدل میشود. درخت تنها نماد صبر و سکون نیست بلکه نشانه دگرگونی و رهایی است. زمان نیز ساختار خطی خود را از دست میدهد تا تاریخ و حافظه بتوانند در کنار یکدیگر حضور یابند. از اینرو زبان ادبی پارسیپور همواره از قطعیت میگریزد. هیچ نمادی تنها یک معنا ندارد و هیچ روایتی به تفسیری نهایی تن نمیدهد. این گشودگی یکی از بنیادیترین ویژگیهای زیباییشناسی اوست. اهمیت جامعهشناختی آثار پارسیپور نیز کمتر از نوآوریهای ادبی او نیست. او زنان را صرفاً قربانیان قدرت مردانه تصویر نمیکند بلکه نشان میدهد چگونه قدرت در زندگی روزمره، در خانواده، دین، زبان، بدن، میل و حتی تخیل انسانها نفوذ میکند. رمانهای او آشکار میسازند که سلطه تنها از راه خشونت اعمال نمیشود. هنجارهای فرهنگی، انتظارات اجتماعی، ساختارهای خانوادگی و ارزشهای دینی نیز به سازوکارهایی تبدیل میشوند که افراد از طریق آنها سلطه را درونی میکنند.
👇👇👇
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤3🕊1
شهرنوش پارسیپور و تخیل آزادی
(بخش دوم)
دستاورد بزرگ پارسیپور دقیقاً در همین بازتوزیع امر محسوس نهفته است. او به زنانی که نهتنها از سوی قدرت سیاسی بلکه از دل سنت ادبی نیز خاموش شده بودند صدا میبخشد. آثار او آنچه را که میتوان دید، شنید و تصور کرد دگرگون میکنند. از این منظر ادبیات به کنشی سیاسی بدل میشود بیآنکه به تبلیغات سیاسی فروکاسته شود. برخلاف بسیاری از نویسندگان ادبیات مقاومت پارسیپور هرگز داستان را به ابزاری برای انتقال ایدئولوژی تبدیل نکرد. او به استقلال حقیقت ادبی باور داشت حقیقتی که نه در برنامههای سیاسی میگنجد و نه در موعظههای اخلاقی. رمانهای او پاسخ قطعی ارائه نمیکنند بلکه ابهام، چندصدایی و امکان تفسیرهای گوناگون را حفظ میکنند. در جهان پارسیپور آزادی صرفاً رهایی از سانسور یا استبداد نیست. آزادی توانایی تصور شیوههای دیگر زیستن است. شخصیتهای او نهتنها از حکومتهای سرکوبگر بلکه از هویتهای تحمیلشده، نقشهای تثبیتشده جنسیتی، جبر تاریخ و حتی از ساختارهای متعارف زمان و مکان نیز در پی رهاییاند. شاید به همین دلیل است که آثار او تنها برای خواننده ایرانی معنا ندارند بلکه برای هر انسانی که با محدودیتهای اجتماعی و فرهنگی روبهروست قابل فهم و الهامبخشاند. میراث ادبی پارسیپور از مرزهای ایران فراتر میرود. او در کنار نویسندگانی چون ویرجینیا وولف، کلاریس لیسپکتور، تونی موریسون و گابریل گارسیا مارکز قرار میگیرد. نویسندگانی که با دگرگون کردن فرم روایت تجربه انسانی را نیز گسترش دادند. همانند آنان پارسیپور نیز دریافته بود که نوآوری ادبی از تخیل اخلاقی جداشدنی نیست. امروز در سوگ شهرنوش پارسیپور تنها نباید رنجهایی را که بر او رفت به یاد آورد بلکه باید جهانهایی را نیز به خاطر سپرد که او آفرید. حکومتها میآیند و میروند، سانسور سرانجام به بخشی از تاریخ بدل میشود اما ادبیاتی که افق تخیل انسان را گسترش میدهد همچنان زنده میماند و نسلهای آینده را مخاطب قرار میدهد. پارسیپور تنها چند رمان از خود بهجا نگذاشت او شیوهای تازه برای دیدن جهان به ما بخشید. او به ما آموخت که تخیل گریز از واقعیت نیست بلکه عمیقترین دگرگونی آن است. در آثار او ادبیات به مکانی بدل میشود که در آن ناممکن امکان تصور مییابد و همین تصور ناممکن نخستین گام آزادی است. از همین رو شهرنوش پارسیپور را باید نه فقط نویسندهای شجاع از ایران بلکه یکی از معماران بزرگ ادبیات مدرن جهان دانست. نویسندهای که آثارش همچنان روشناییبخش آن نقطه تلاقی تاریخ، حافظه، اسطوره و امید خواهند بود و به ما یادآوری خواهند کرد که بزرگترین انقلابها پیش از هر چیز در قلمرو تخیل آغاز میشوند.
مهرداد خامنهای
#فرهیختگان راهی به رهایی
(بخش دوم)
دستاورد بزرگ پارسیپور دقیقاً در همین بازتوزیع امر محسوس نهفته است. او به زنانی که نهتنها از سوی قدرت سیاسی بلکه از دل سنت ادبی نیز خاموش شده بودند صدا میبخشد. آثار او آنچه را که میتوان دید، شنید و تصور کرد دگرگون میکنند. از این منظر ادبیات به کنشی سیاسی بدل میشود بیآنکه به تبلیغات سیاسی فروکاسته شود. برخلاف بسیاری از نویسندگان ادبیات مقاومت پارسیپور هرگز داستان را به ابزاری برای انتقال ایدئولوژی تبدیل نکرد. او به استقلال حقیقت ادبی باور داشت حقیقتی که نه در برنامههای سیاسی میگنجد و نه در موعظههای اخلاقی. رمانهای او پاسخ قطعی ارائه نمیکنند بلکه ابهام، چندصدایی و امکان تفسیرهای گوناگون را حفظ میکنند. در جهان پارسیپور آزادی صرفاً رهایی از سانسور یا استبداد نیست. آزادی توانایی تصور شیوههای دیگر زیستن است. شخصیتهای او نهتنها از حکومتهای سرکوبگر بلکه از هویتهای تحمیلشده، نقشهای تثبیتشده جنسیتی، جبر تاریخ و حتی از ساختارهای متعارف زمان و مکان نیز در پی رهاییاند. شاید به همین دلیل است که آثار او تنها برای خواننده ایرانی معنا ندارند بلکه برای هر انسانی که با محدودیتهای اجتماعی و فرهنگی روبهروست قابل فهم و الهامبخشاند. میراث ادبی پارسیپور از مرزهای ایران فراتر میرود. او در کنار نویسندگانی چون ویرجینیا وولف، کلاریس لیسپکتور، تونی موریسون و گابریل گارسیا مارکز قرار میگیرد. نویسندگانی که با دگرگون کردن فرم روایت تجربه انسانی را نیز گسترش دادند. همانند آنان پارسیپور نیز دریافته بود که نوآوری ادبی از تخیل اخلاقی جداشدنی نیست. امروز در سوگ شهرنوش پارسیپور تنها نباید رنجهایی را که بر او رفت به یاد آورد بلکه باید جهانهایی را نیز به خاطر سپرد که او آفرید. حکومتها میآیند و میروند، سانسور سرانجام به بخشی از تاریخ بدل میشود اما ادبیاتی که افق تخیل انسان را گسترش میدهد همچنان زنده میماند و نسلهای آینده را مخاطب قرار میدهد. پارسیپور تنها چند رمان از خود بهجا نگذاشت او شیوهای تازه برای دیدن جهان به ما بخشید. او به ما آموخت که تخیل گریز از واقعیت نیست بلکه عمیقترین دگرگونی آن است. در آثار او ادبیات به مکانی بدل میشود که در آن ناممکن امکان تصور مییابد و همین تصور ناممکن نخستین گام آزادی است. از همین رو شهرنوش پارسیپور را باید نه فقط نویسندهای شجاع از ایران بلکه یکی از معماران بزرگ ادبیات مدرن جهان دانست. نویسندهای که آثارش همچنان روشناییبخش آن نقطه تلاقی تاریخ، حافظه، اسطوره و امید خواهند بود و به ما یادآوری خواهند کرد که بزرگترین انقلابها پیش از هر چیز در قلمرو تخیل آغاز میشوند.
مهرداد خامنهای
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤4👍1🕊1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
تهران در جمع ۱۰ شهر انتهایی جهان؛ شاخص قابلیت زندگی چه میگوید؟
تهران در تازهترین شاخص «قابلیت زندگی» (Liveability) که از سوی واحد اطلاعات اکونومیست (Economist Intelligence Unit) منتشر شده، با دو پله سقوط به جمع ۱۰ شهر انتهایی این رتبهبندی راه یافته است.
بر اساس این گزارش، پیامدهای جنگ و تشدید ناامنی، مهمترین عامل کاهش امتیاز شهرهای منطقه بوده است. تهران در کنار دمشق، پایتخت جنگزده سوریه، در میان شهرهایی قرار گرفته که بیشترین آسیب را از منظر شاخص قابلیت زندگی تجربه کردهاند. همچنین مسقط، دوحه، دبی و ابوظبی نیز به دلیل افزایش تنشهای منطقهای و کاهش شاخص ثبات، با افت رتبه مواجه شدهاند.
در مقابل، شهرهای چین با سرمایهگذاری گسترده در نظام سلامت، بیشترین بهبود را در این رتبهبندی ثبت کردهاند، هرچند اکونومیست تأکید میکند که عواملی مانند نظارت گسترده حکومتی، مسائل زیستمحیطی و ضعف شاخصهای دموکراتیک همچنان مانع از ارتقای بیشتر جایگاه این کشور شده است.
لینک این برنامه در آپارات
#فرهیختگان راهی به رهایی
تهران در تازهترین شاخص «قابلیت زندگی» (Liveability) که از سوی واحد اطلاعات اکونومیست (Economist Intelligence Unit) منتشر شده، با دو پله سقوط به جمع ۱۰ شهر انتهایی این رتبهبندی راه یافته است.
بر اساس این گزارش، پیامدهای جنگ و تشدید ناامنی، مهمترین عامل کاهش امتیاز شهرهای منطقه بوده است. تهران در کنار دمشق، پایتخت جنگزده سوریه، در میان شهرهایی قرار گرفته که بیشترین آسیب را از منظر شاخص قابلیت زندگی تجربه کردهاند. همچنین مسقط، دوحه، دبی و ابوظبی نیز به دلیل افزایش تنشهای منطقهای و کاهش شاخص ثبات، با افت رتبه مواجه شدهاند.
در مقابل، شهرهای چین با سرمایهگذاری گسترده در نظام سلامت، بیشترین بهبود را در این رتبهبندی ثبت کردهاند، هرچند اکونومیست تأکید میکند که عواملی مانند نظارت گسترده حکومتی، مسائل زیستمحیطی و ضعف شاخصهای دموکراتیک همچنان مانع از ارتقای بیشتر جایگاه این کشور شده است.
لینک این برنامه در آپارات
#فرهیختگان راهی به رهایی
😢6❤1
تنافض یا تاکتیک؟
اظهارات اخیر دونالد ترامپ مبنی بر اینکه «آتشبس با ایران پایان یافته است»، در حالی که همزمان با ادامه مذاکرات موافقت میکند، در نگاه نخست ناسازگار و حتی گیجکننده به نظر میرسد. این پرسش مطرح میشود که آیا این دوگانگی نشانهی بیثباتی در تصمیمگیری کاخ سفید است، یا بخشی از یک راهبرد حسابشده در چارچوب آنچه در ادبیات روابط بینالملل «دیپلماسی قدرت» خوانده میشود.
دو ابزار مکمل، نه دو سیاست متضاد
بررسی دقیقتر نشان میدهد این دو موضع الزاماً یکدیگر را نقض نمیکنند. ترامپ با اعلام پایان آتشبس این پیام را به تهران منتقل میکند که اگر ایران امتیازهای مورد نظر آمریکا را نپذیرد، گزینه نظامی همچنان روی میز است و واشنگتن خود را مقید به حفظ وضعیت پیشین نمیداند. این نوع بیان، در ادبیات مذاکره، نوعی «تهدید معتبر» تلقی میشود؛ یعنی تلاش برای اینکه طرف مقابل هزینهی امتناع از توافق را واقعی و نزدیک احساس کند.
همزمان، پذیرش ادامه مذاکرات نشان میدهد که دولت آمریکا همچنان راهحل سیاسی را کمهزینهتر و مطلوبتر از ورود به یک درگیری گسترده میداند. به بیان دیگر، تهدید نظامی بهتنهایی برای واشنگتن هدف نیست، بلکه ابزاری است برای رسیدن به توافقی که بدون تشدید تنش، منافع آمریکا را تأمین کند.
از منظر راهبردی، این رویکرد را میتوان نوعی «فشار همراه با دیپلماسی» دانست؛ یعنی افزایش هزینههای عدم توافق برای ایران، در کنار باز نگهداشتن کانال مذاکره. در چنین الگویی، تهدید نظامی و مذاکره نه دو سیاست متضاد، بلکه دو اهرم برای رسیدن به یک هدف مشترک هستند: کسب امتیاز بیشتر در مذاکرات. این الگو در تاریخ دیپلماسی آمریکا بیسابقه نیست؛ از مذاکرات هستهای با کره شمالی گرفته تا رویکرد واشنگتن در برجام، ترکیب فشار و گفتوگو همواره یکی از ابزارهای اصلی سیاست خارجی آمریکا بوده است.
واکنش محتمل ایران
در مقابل، ایران نیز معمولاً تلاش میکند ضمن حفظ مواضع خود، از بسته شدن کامل مسیر دیپلماسی جلوگیری کند؛ زیرا ادامه گفتوگو میتواند از تشدید بحران و گسترش درگیری جلوگیری کرده و فرصت چانهزنی سیاسی را حفظ کند. برای تهران نیز، مانند واشنگتن، حفظ همزمان گزینهی مقاومت و گزینهی مذاکره یک انتخاب راهبردی است، نه تناقض. بستن کامل درِ دیپلماسی میتواند ایران را در موقعیتی قرار دهد که گزینههای محدودتری پیش رو داشته باشد و فشار بینالمللی علیه آن افزایش یابد؛ در حالی که ادامه مذاکرات، حتی اگر بدون نتیجه فوری باشد، به ایران زمان و فضای مانور میدهد.
این پویایی، وضعیتی را ایجاد میکند که هر دو طرف—هرچند با انگیزهها، ابزارها و محدودیتهای متفاوت—تمایل به حفظ همزمان فشار و گفتوگو دارند. چنین وضعیتی میتواند برای مدتی پایدار بماند، چرا که به هیچکدام از طرفین اجازه نمیدهد یکجانبه از میدان خارج شود.
شکنندگی این راهبرد
با این حال، باید توجه داشت که سیاست «فشار همراه با دیپلماسی» ماهیتاً شکننده است. این الگو بر یک محاسبهی دقیق و متوازن استوار است: میزان فشار باید به اندازهای باشد که طرف مقابل را به میز مذاکره بکشاند، اما نه آنقدر زیاد که او را به این نتیجه برساند که دیگر چیزی برای از دست دادن ندارد. اگر این توازن به هم بخورد—چه بر اثر یک اقدام نظامی محاسبهنشده، چه فشار سیاسی داخلی بر تصمیمگیرندگان در واشنگتن یا تهران—احتمال دارد این راهبرد بهجای توافق، به تشدید بحران و حتی رویارویی مستقیم بینجامد.
عامل دیگری که باید مد نظر قرار گیرد، مخاطبان داخلی هر دو طرف است. اظهارات تندی مانند «پایان آتشبس» اغلب همزمان دو مخاطب دارند: طرف مقابل در میز مذاکره، و افکار عمومی و رقبای سیاسی داخلی. ممکن است بخشی از لحن تهاجمی ترامپ بیشتر برای مصرف داخلی آمریکا طراحی شده باشد تا نمایش قدرت در برابر منتقدانی که خواهان رویکردی سختگیرانهتر نسبت به ایران هستند، در حالی که مسیر اصلی سیاست همچنان دیپلماتیک باقی میماند.
جمعبندی
در مجموع، میتوان گفت که سخنان ترامپ بیش از آنکه نشانهی پایان کامل مسیر دیپلماسی باشد، تلاشی برای تقویت موقعیت آمریکا در مذاکرات از طریق نمایش آمادگی برای تشدید فشار است. بنابراین، پایان آتشبس از نگاه او به معنای پایان گفتوگو نیست، بلکه به معنای ورود مذاکرات به مرحلهای است که با فشار و تهدید بیشتری همراه خواهد بود.
با این حال، این مسیر تضمینشده نیست. جهتگیری نهایی—توافق یا تشدید تنش—را باید در رفتار و تصمیمات عملی هر دو طرف در روزها و هفتههای آینده جستوجو کرد، نه صرفاً در لحن اظهارات علنی آنها.
محمدعلی سوره
#فرهیختگان روزن آگاهی
اظهارات اخیر دونالد ترامپ مبنی بر اینکه «آتشبس با ایران پایان یافته است»، در حالی که همزمان با ادامه مذاکرات موافقت میکند، در نگاه نخست ناسازگار و حتی گیجکننده به نظر میرسد. این پرسش مطرح میشود که آیا این دوگانگی نشانهی بیثباتی در تصمیمگیری کاخ سفید است، یا بخشی از یک راهبرد حسابشده در چارچوب آنچه در ادبیات روابط بینالملل «دیپلماسی قدرت» خوانده میشود.
دو ابزار مکمل، نه دو سیاست متضاد
بررسی دقیقتر نشان میدهد این دو موضع الزاماً یکدیگر را نقض نمیکنند. ترامپ با اعلام پایان آتشبس این پیام را به تهران منتقل میکند که اگر ایران امتیازهای مورد نظر آمریکا را نپذیرد، گزینه نظامی همچنان روی میز است و واشنگتن خود را مقید به حفظ وضعیت پیشین نمیداند. این نوع بیان، در ادبیات مذاکره، نوعی «تهدید معتبر» تلقی میشود؛ یعنی تلاش برای اینکه طرف مقابل هزینهی امتناع از توافق را واقعی و نزدیک احساس کند.
همزمان، پذیرش ادامه مذاکرات نشان میدهد که دولت آمریکا همچنان راهحل سیاسی را کمهزینهتر و مطلوبتر از ورود به یک درگیری گسترده میداند. به بیان دیگر، تهدید نظامی بهتنهایی برای واشنگتن هدف نیست، بلکه ابزاری است برای رسیدن به توافقی که بدون تشدید تنش، منافع آمریکا را تأمین کند.
از منظر راهبردی، این رویکرد را میتوان نوعی «فشار همراه با دیپلماسی» دانست؛ یعنی افزایش هزینههای عدم توافق برای ایران، در کنار باز نگهداشتن کانال مذاکره. در چنین الگویی، تهدید نظامی و مذاکره نه دو سیاست متضاد، بلکه دو اهرم برای رسیدن به یک هدف مشترک هستند: کسب امتیاز بیشتر در مذاکرات. این الگو در تاریخ دیپلماسی آمریکا بیسابقه نیست؛ از مذاکرات هستهای با کره شمالی گرفته تا رویکرد واشنگتن در برجام، ترکیب فشار و گفتوگو همواره یکی از ابزارهای اصلی سیاست خارجی آمریکا بوده است.
واکنش محتمل ایران
در مقابل، ایران نیز معمولاً تلاش میکند ضمن حفظ مواضع خود، از بسته شدن کامل مسیر دیپلماسی جلوگیری کند؛ زیرا ادامه گفتوگو میتواند از تشدید بحران و گسترش درگیری جلوگیری کرده و فرصت چانهزنی سیاسی را حفظ کند. برای تهران نیز، مانند واشنگتن، حفظ همزمان گزینهی مقاومت و گزینهی مذاکره یک انتخاب راهبردی است، نه تناقض. بستن کامل درِ دیپلماسی میتواند ایران را در موقعیتی قرار دهد که گزینههای محدودتری پیش رو داشته باشد و فشار بینالمللی علیه آن افزایش یابد؛ در حالی که ادامه مذاکرات، حتی اگر بدون نتیجه فوری باشد، به ایران زمان و فضای مانور میدهد.
این پویایی، وضعیتی را ایجاد میکند که هر دو طرف—هرچند با انگیزهها، ابزارها و محدودیتهای متفاوت—تمایل به حفظ همزمان فشار و گفتوگو دارند. چنین وضعیتی میتواند برای مدتی پایدار بماند، چرا که به هیچکدام از طرفین اجازه نمیدهد یکجانبه از میدان خارج شود.
شکنندگی این راهبرد
با این حال، باید توجه داشت که سیاست «فشار همراه با دیپلماسی» ماهیتاً شکننده است. این الگو بر یک محاسبهی دقیق و متوازن استوار است: میزان فشار باید به اندازهای باشد که طرف مقابل را به میز مذاکره بکشاند، اما نه آنقدر زیاد که او را به این نتیجه برساند که دیگر چیزی برای از دست دادن ندارد. اگر این توازن به هم بخورد—چه بر اثر یک اقدام نظامی محاسبهنشده، چه فشار سیاسی داخلی بر تصمیمگیرندگان در واشنگتن یا تهران—احتمال دارد این راهبرد بهجای توافق، به تشدید بحران و حتی رویارویی مستقیم بینجامد.
عامل دیگری که باید مد نظر قرار گیرد، مخاطبان داخلی هر دو طرف است. اظهارات تندی مانند «پایان آتشبس» اغلب همزمان دو مخاطب دارند: طرف مقابل در میز مذاکره، و افکار عمومی و رقبای سیاسی داخلی. ممکن است بخشی از لحن تهاجمی ترامپ بیشتر برای مصرف داخلی آمریکا طراحی شده باشد تا نمایش قدرت در برابر منتقدانی که خواهان رویکردی سختگیرانهتر نسبت به ایران هستند، در حالی که مسیر اصلی سیاست همچنان دیپلماتیک باقی میماند.
جمعبندی
در مجموع، میتوان گفت که سخنان ترامپ بیش از آنکه نشانهی پایان کامل مسیر دیپلماسی باشد، تلاشی برای تقویت موقعیت آمریکا در مذاکرات از طریق نمایش آمادگی برای تشدید فشار است. بنابراین، پایان آتشبس از نگاه او به معنای پایان گفتوگو نیست، بلکه به معنای ورود مذاکرات به مرحلهای است که با فشار و تهدید بیشتری همراه خواهد بود.
با این حال، این مسیر تضمینشده نیست. جهتگیری نهایی—توافق یا تشدید تنش—را باید در رفتار و تصمیمات عملی هر دو طرف در روزها و هفتههای آینده جستوجو کرد، نه صرفاً در لحن اظهارات علنی آنها.
محمدعلی سوره
#فرهیختگان روزن آگاهی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفتوگو و خرد آغاز میشود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاعتر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفتوگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاعتر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفتوگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
❤1🔥1