فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.3K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
کشف دستنوشته ۱۱۱ ساله معمارباشی قاجار؛ حلقه‌ای گمشده در تاریخ معماری ایران

دفترچه‌ای ۲۹۰ صفحه‌ای از «میرزا جعفرخان معمارباشی»، از معماران برجسته عصر قاجار، که پس از ۱۱۱ سال در زیرزمین یک خانه کشف شد رساله‌ای برای معماران و بنّایان است و پژوهشگران آن را نخستین متن شناخته‌شدهٔ نظریه معماری ایرانی می‌دانند.

این اثر ارزشمند توسط سیمرغ‌نامه دیجیتال‌سازی شده و نسخهٔ با کیفیت از تمامی صفحات آن روی وبگاه سیمرغنامه در دسترس پژوهشگران و علاقه‌مندان قرار گرفته است.

https://simurghnameh.com/artwork/e03b6063-198c-49cc-90a4-e788b9201bc5/1

#فرهیختگان روزن آگاهی
❤14
تفاوت‌ دنیای شعار با دنیای مسئولیت!
یاسر عرب


آقای سید علی خمینی فرموده‌اند: [کشور درحال جنگ است هر کس مذاکره کند برای صلح با آمریکا؛ خائن است! مداح‌های ما کار خودشان را درست انجام دادند و در میدان‌ها خوب ظاهر شدند. باید از آنها تشکر کنیم. آن مسئولی که بخوابد و در فکر انتقام رهبر شهید نباشد، باید به وجدان خودش شک کند!]

احمد آقای زید آبادی در واکنش به چنین موضع‌گیری ایشان نوشته است:

[مرحوم آیت‌الله خمینی وقتی که به نتیجه رسید ادامهٔ جنگ هشت ساله به نفع کشور نیست، یک‌تنه وارد میدان شد و برغم اصرارهای قبلی‌اش مبنی بر تداوم جنگ تا سرنگونی صدام‌حسین، به تعبیر تلخ خودش "جام زهر" را خورد تا نوشدارویی برای کشور و مردم باشد.
او پس از پذیرش قطعنامهٔ ۵۹۸ به هیچکدام از توصیه‌های مربوط به نادیده گرفتن مفاد آتش‌بس به دلیل ضعف عراق بر اثر فشارهای بین‌المللی، وقعی ننهاد و بر لزوم پایبندی کامل به آنچه متعهد شده بود، تأکید کرد.
نوهٔ آن مرحوم اما امروز چیزهایی گفت که هم تناقض‌آلود بود و هم شرایط را برای تصمیم‌گیران کشور در این وضعیت وانفسا دشوارتر کرد.]

چند نکته حاشیه‌ای:

١.مرحوم آیت‌الله روح‌الله خمینی نیز در جوانی و میانسالی سرِ پرشوری داشت، از فراز منبر فریاد می‌زد: «ای علمای اسلام، به داد اسلام برسید» و دیگران را به کنش و مقاومت فرا می‌خواند. اما سال‌ها تجربه، مسئولیت اداره کشور و مواجهه با واقعیت‌های سخت جنگ، او را در واپسین سال‌های عمر به تصمیمی رساند که خود آن را «نوشیدن جام زهر» نامید. تصمیمی که نه از سر اشتیاق، بلکه از سر تشخیص ضرورت و مصلحت کشور اتخاذ شد.

این مهم‌ترین تفاوت‌ دنیای شعار با دنیای مسئولیت است. تجربه بعلاوه مسئولیت پذیری انسان را به تصمیم‌هایی می‌رساند که در روزگار آرمان‌خواهی حتی تصورشان نیز دشوار بود!

٢.در سیاست، میان کسی که پشت بلندگو ایستاده و کسی که مسئول امضای تصمیم‌هاست، فاصله‌ای عمیق وجود دارد. پشت بلندگو می‌توان آرمانی‌ترین شعارها را سر داد، اما در جایگاه تصمیم‌گیری، هر انتخاب با جان انسان‌ها، اقتصاد، امنیت و آینده یک ملت گره می‌خورد. به همین دلیل، بسیاری از کسانی که هرگز مسئولیت سنگین اجرایی نداشته‌اند، نسخه‌هایی می‌پیچند که در عالم عمل دوام نمی‌آورد.

٣. یکی از ریشه‌های ناکامی‌های تاریخی ما همین است که فرهنگ سیاسی‌مان بیش از آنکه مسئولیت را تشویق کند، دنبال رو خطابه بوده و خطیب را تشویق کرده!

خطیب هم، هیچگاه هزینه تصمیم سازی‌اش را نمی‌پردازد... اما سیاستمدار، فرمانده یا دولتمرد، باید پاسخگوی تک‌تک پیامدهای تصمیم خود باشد. به همین دلیل، در تاریخ معاصر ایران بارها دیده‌ایم کسانی که در مقام منتقد، رادیکال‌ترین نسخه‌ها را می‌پیچیدند، اما همان‌ها وقتی خود در جایگاه تصمیم قرار گرفتند، به انتخاب‌هایی رسیدند که پیش‌تر خودشان آن را نکوهش می‌کردند!

٤.جامعه‌ای که این تفاوت را نفهمد، مدام شیفته کسانی می‌شود که هیچ مسئولیتی ندارند و مدام کسانی را که زیر بار مسئولیت ناچار به انتخاب‌های دشوارند (نوعا بین بد و بدتر)، به خیانت یا ترس متهم می‌کند.

در چنین فضایی چرا بلندگو از تجربه معتبرتر نشود و چرا شعار، جای قضاوت مسئولانه را نگیرد؟

٥. نوشتن نکته پنجم به دردسرش نمی‌‌ارزد!



#فرهیختگان روزن آگاهی
👍11❤3🔥2
انسجام ملی زیر فشار تحرکات انحرافی
علی ربیعی

از درون جنگی ظالمانه و نابرابر با قدرتهای سلطه‌گر و خونریز که با از دست دادن‌های جبران ناپذیر و شهادت رهبری همراه بود، انرژی وحدت‌بخشی در میان ایرانیان پدید آمد که نوع مصرف آن برای آینده کشور مهم و سرنوشت‌ساز است. انحراف در جهت مصرف این انرژی عظیم، یکی از تهدیدات سرنوشت ملت‌ است. ملت‌ها پس از جنگ، سرنوشت متفاوتی را تجربه کرده‌اند. حاکمیت و دولتهای هوشمند، توانستند سرنوشتی توام با توسعه و قدرت ملی را برای جامعه خود رقم بزنند.

این روزها شاهد ایجاد انحرافاتی توسط گروهی _آگاهانه یا ناآگاهانه، اعتقادی یا غیراعتقادی_ تحت تاثیر نمیدانم چه جریانی، که بعدها مشخص خواهد شد! در دستاوردهای بزرگ جنگ هستیم که نمونه‌های از آن را می‌توان در تلاش‌هایی برای تغییر جهت مبارزه و حمله به سمت داخل -مدیران ومسئولان درگیر در مقاومت- و تحریک افکار عمومی علیه آن ها دید.
هرچند در حافظه تاریخی ایرانیان، شواهد دیگری از این دست موارد ثبت است‌. از این جمله می‌توان به تئوری "دشمنِ غریب و بعید داعش" اشاره کرد که تنها به مسلمان‌کشی منجر شد و در خلال آن حتی یک تیر هم به سوی دشمنان بیانی از سوی خودشان (از جمله اسراییل) شلیک نشد. در نمونه‌ای دیگر تئوری سازمان مجاهدین خلق که "بهشتی، دشمن نزدیک و آمریکا دشمن دور" منجر به شهادت و از دست رفتن یکی از خاص‌ترین اندیشمندان اسلامی یعنی دکتر بهشتی شد و در نهایت سرنوشت این گروه هم مجاورت در کنار صدام و آمریکا شد.

در طی چند دهه اخیر، همواره با حساسیت، تحولات و تغییرات ارزشی جامعه را به وسع خود رصد کرده‌ام. با آنکه ایران جامعه‌ای متکثر و متنوع با کوهانه‌‌های جمعیتی با ارزش‌هایشان است، معتقدم اکثریت عظیم و قابل توجه ایرانیان همواره با هر گرایشی، به شکلی منسجم در مقابل متجاوزین ایستاده‌اند. لذا در این میان، باید حرف همه آنهایی که به فراخوان‌های همسو با دشمن به خیابان نیامدند، به خصوص آنان که زیر بمبها و موشکهای دشمن در خیابان فریاد همبستگی سر می‌دادند (که ایران قدردان حضور امیدبخش‌شان است)، را شنید.

اما اینک باید عمیقاً نگرانِ تلاش‌هایی بود که می‌خواهند جهت افکار عمومی را از مسائل اصلی، تمرکز بر دفاع ملی و گرفتن حق جامعه از نظام سلطه منحرف کرده و به سمت منازعات و تقابل‌های داخلی سوق دهند.

به باور من، انتقال کانون تنش از مسئله‌ی اصلی به درگیری‌های درونی، یکی از شناخته‌شده‌ترین الگوهای فرسایش همبستگی اجتماعی است. این روند، اگر به‌موقع فهم و مهار نشود، می‌تواند اعتماد عمومی را تخریب کند، شکاف‌های پنهان را فعال سازد و جامعه را درگیر نوعی خودفرسایی جمعی کند؛ وضعیتی که در آن، انرژی اجتماعی به‌جای مقاومت و بازسازی، صرف بدبینی، حذف و تقابل می‌شود.

از تخریب مدیرانی که چه در میدان، چه در معیشت و چه در دیپلماسی برای احقاق حق فعالند تا سنگ‌‌پرانی به این افراد و تحریک فضای داخلی را نباید رفتاری بی‌اهمیت یا صرفاً هیجانی تلقی کرد. اینها نشانه‌های خطرناکی از تولید شکاف و تضعیف انسجام‌اند. هنوز هم خاطره تلخ "مُهر پراکنی" به سوی شهید لاریجانی در اذهان زنده است. عجیب است که چشمهایشان را به روی این حقیقت واضح می‌بندند که دشمن چگونه "پزشکیان"، "قالیباف" و... را تا مرز شهادت پیش راندند و تنها لطف خدا بود که با گشوده شدن یک روزنه، از شهادت حتمی نجات یافتند ولی همچنان در معرض ترور و شهادت قرار دارند.

هر صدایی که جامعه را از تمرکز بر تهدیدهای واقعی منحرف و به سمت خصومت‌های داخلی سوق دهد، عملاً به فرسایش وحدت ملی کمک می‌کند؛ حتی اگر خود را در پوشش خیرخواهی یا حساسیت اجتماعی عرضه کند.

در برهه‌های حساس، بزرگ‌ترین خطا آن است که جامعه در دام سناریوهای تنش‌زا گرفتار شود و سرمایه‌ی اجتماعی خود را در میدان بدگمانی و تسویه‌حساب‌های درونی هدر دهد. امروز، بیش از همیشه، حفظ هوشیاری نسبت به پروژه‌های شکاف‌آفرین و دفاع از انسجام اجتماعی، یک مسئولیت ملی است.


#فرهیختگان روزن آگاهی
👍6❤1👎1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
مسعود کیمیایی در باره عباس کیارستمی.

#فرهیختگان روزن آگاهی
🕊3❤1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
ایران در نهایت تنهاست

ولی نصر استاد دانشگاه جانز هاپکینز و مشاور سابق باراک اوباما در کتاب «بر لبه تنهایی؛ روایت کلان راهبرد امنیت ملی ایران»، معتقد است که سیاست خارجی ایران بیشتر از آنچه مبتنی بر ایدئولوژی انقلابی باشد مبتنی بر ضروریات و الزامات منطقه‌ایست.
او همچنین معتقد است که انقلاب اسلامی ساختار حکومت در ایران را تغییر داد اما جنگ تحمیلی منجر ظهور جمهوری اسلامی به عنوان یک نظام سیاسی شد. کلان راهبرد این نظام سیاسی این است که «ایران در نهایت تنهاست».

حال پس از تجربه دو جنگ تحمیلی دیگر، اعتقاد به این کلان راهبرد تشدید شده است، اما هنوز پاسخ به یک سوال باقی مانده است؛ چگونه می‌توان توده مردم را با این کلان راهبرد همراه کرد؟

به گفته سرگی بارسقیان، روزنامه‌نگار و نویسنده کتاب بر لبه تنهایی از آن دست کتاب‌های «چه می‌شود» است.


#فرهیختگان روزن آگاهی
❤3🔥3👎2👍1
مولانا عبدالحمید: مذاکره و گفت‌وگو بهترین راه نجات کشور است

مولانا عبدالحمید، امام‌جمعه اهل‌سنت زاهدان، در خطبه‌های نماز جمعه ۱۹ تیرماه با اشاره به پیامدهای جنگ اخیر، تأکید کرد که بهترین راه برای حفظ کشور و جلوگیری از خسارت‌های بیشتر، حل‌وفصل مسائل از طریق مذاکره و گفت‌وگو است.

وی با بیان اینکه گرانی و تورم «کمر مردم را شکسته است»، گفت جنگ‌های امروزی ویرانگرتر از گذشته‌اند و کشور ایران که سال‌ها با تحریم مواجه بوده، بیش از دیگران از تبعات اقتصادی جنگ آسیب دیده است.

عبدالحمید با اشاره به خسارات انسانی و تخریب زیرساخت‌های نظامی و اقتصادی کشور، این جنگ را برای ایران بسیار پرهزینه توصیف کرد و گفت مردم دیگر توان تحمل خسارت‌های بیشتر، به‌ویژه در حوزه معیشت و اقتصاد را ندارند.

امام‌جمعه زاهدان از مسئولان خواست از رویکردهای احساسی و تنش‌زا پرهیز کرده و اختلافات را از مسیر گفت‌وگو حل کنند. او تأکید کرد نباید افرادی که از مذاکره و گفت‌وگو حمایت می‌کنند مورد حمله و تخریب قرار گیرند.

وی همچنین خواستار بازنگری در سیاست‌های داخلی و خارجی شد و گفت مسئولان باید هم اختلافات با کشورهای دیگر و هم نارضایتی‌های گسترده داخلی را حل‌وفصل کنند و به مطالبات مردمی که در اعتراضات به خیابان آمدند رسیدگی شود.

مولانا عبدالحمید در بخش دیگری از سخنان خود، آزادی زندانیان سیاسی و شنیدن دیدگاه‌های آنان را از اقداماتی دانست که می‌تواند به کاهش تنش‌ها و افزایش همبستگی ملی کمک کند.


#فرهیختگان روزن آگاهی
👍16👎1
صلح، منطق قرآن است آقای خمینی!
مجید مرادی

حجة الاسلام سید علی خمینی: هرکس بخواهد مذاکره کند برای اینکه با آمریکا به صلح برسد او خائن است.

مایه تأسف است که گوینده این کلمات نمی‌داند که مذاکره دو طرف جنگ اگر هدفی جز دست یابی به صلح داشته باشد اساسا بیهوده و وقت تلف کنی ست و دوم این که قرارداد صلح را با دشمن می‌بندند نه با دوست. اگر دشمن نباشد که اصلا صلح معنا ندارد و بین دوستان که جنگی و نزاعی نیست تا پای صلح به میان آید.

میان زن و شوهر تا زمانی که رابطه‌شان بر پایه دوستی و مهربانی (جعل بینکم مودة ورحمة) است نیازی به صلح ندارند اما هنگامی که کدورت و تیرگی پدید آمد باید میانشان صلح برقرار کرد تا صفحه تیرگی زدوده شود. رابطه دو کشور مانند عراق و ایران هم ۸ سال عداوت آمیز و جنگی بود و ده‌ها هزار نفر از دو طرف کشته شدند اما با همان رژیم بعثی صدام حسین هم به صلح رسیدیم و اسیران را تبادل کردیم و پای مردم دو کشور به خاک یکدیگر باز شد.

برخی رهبران سیاسی مانند صدام حسین و ترامپ احمقانه اقدام به تجاوز به خاک ایران کردند و با مقاومت ملت و نظامیان ایران پی به خطای خود بردند و از در صلح در آمدند. به حکم قرآن «صلح بهتر است» حتی اگر احتمال بازگشت دشمن به جنگ را بدهیم باید با تقویت بنیه دفاعی خود او را در موقعیت صلح نگه داریم و به او بفهمانیم که اگر بازگردید ما هم باز می‌گردیم. (ان عدتم عدنا).

سیدعلی خمینی صلح را با تسلیم یکی پنداشته است در حالی که صلح به معنای تسلیم نیست. با صدام حسین هم صلح کردیم اما هیچ‌کدام تسلیم دیگری نشدیم. عراق و کویت هم صلح کردند اما کویت غرامت های خود را هم گرفت. ایران هم باید بر دریافت غرامت و رفع محاصره و تحریم پای بفشرد. اگر سیدعلی خمینی هم یک روز جنگ ایران و عراق را دیده بود می‌دانست که جنگ چقدر بد است.

اجازه دهیم اکنون که در جنگ شکست نخوردیم در صلح برنده باشیم و در فضای صلح به دنیا بفهمانیم که در این دو جنگ اخیر هم دشمنان ما متجاوز بوده‌اند و کشور ما مظلوم بوده است.

اکنون رئیس‌جمهور و رئیس مجلس و همه اعضای شعام دنبال صلح هستند و ملت ایران پشت آنان ایستاده است. چه کسی می‌تواند بگوید همه آنها خائنند؟! تفاهم‌نامه ایران و آمریکا هم به صلح نظر دارد و نه تداوم جنگ. سرنوشت ملت ایران را نباید در خطابه‌ها به بیراهه برد. مگر دوباره قرار است تا رفع فتنه از همه جهان و تا آخرین نفر بجنگیم؟! اگر چنین است پس انا لله و انا الیه راجعون!


#فرهیختگان روزن آگاهی
👍19👎2
تا کجا می‌توان دوام آورد !
جعفر بخشی بی نیاز


وضعیت سیاسی امروزِ کشور بیش از آنکه یک بحرانِ مدیریت‌ پذیر باشد به فرسایشِ تدریجیِ اعتماد بدل شده است. ما در نقطه‌ای ایستاده‌ایم که هر روز یک پرسشِ بنیادینِ تازه ؛ همچون خنجری بر پیکره‌ی امنیتِ روانی جامعه فرود می‌آید. این فضای نامعلوم دیگر نه یک وضعیتِ گذرا بلکه به بخشی از زیستِ روزمره‌ی مردم تبدیل شده است. فضایی که در آن افق‌هایِ روشن برای آینده جای خود را به بقایِ روزانه داده‌اند.‌ پرسشِ اصلی این است که به راستی تا کجا می‌توان دوام آورد. تاریخِ سیاسیِ جوامع نشان می‌دهد که صبرِ عمومی منبعی نامحدود نیست. آنچه امروز شاهد آن هستیم ؛ نه یک سکوتِ رضایت‌ مندانه که نوعی سنگینیِ قبل از طوفان یا به تعبیر دقیق‌تر نوعی استیصالِ جمعی ست.

وقتی پاسخِ سیاست‌ گذار به بحران‌های اقتصادی و اجتماعی یا سکوت است یا انکار و یا ارائه راهکارهای مُسکن‌ وار ؛ پیوندِ میانِ ملت و دولت از مجرایِ مسئولیت‌ پذیری» به مجرایِ فاصله‌ گیری تغییر ماهیت می‌دهد. وضعیتِ پیچیده و نامشخصی که در آن گرفتاریم ؛ خود به یک استراتژیِ بقا برای برخی نهادهای تصمیم‌ گیر تبدیل شده است. استراتژی‌ای که تصور می‌کند با تداومِ ابهام می‌توان کنترلِ وقایع را در دست گرفت. اما حقیقت این است که ابهامِ طولانی‌ مدت بزرگترین تهدید برای امنیتِ ملی ست. وقتی مردم ندانند فردا صبح با چه نرخِ تورمی ؛ چه محدودیتی و چه آشفتگیِ اداری مواجه می‌شوند قدرتِ برنامه‌ ریزی برای زندگی را از دست می‌دهند. این فقدانِ قدرتِ برنامه‌ ریزی ؛ مستقیماً به فروپاشیِ اجتماعی و گسستِ میانِ شهروند و حاکمیت می‌انجامد. پاسخ به این پرسش که این وضعیت تا کجا ادامه خواهد داشت در گروی یک تغییرِ پارادایم است.

تا زمانی که حکمرانی پاسخگویی را به عنوان تنها راهِ برون‌ رفت از این بن‌ بست نپذیرد این روند در چرخه‌ای از بحران‌های متوالی تکرار خواهد شد. ما امروز با فشردگیِ زمان مواجهیم. آنچه پیش‌تر در دهه‌ها رخ می‌داد اکنون در ماه‌ها و روزها تجربه می‌شود. این نامعلومی بیش از هر چیز ریشه در عدمِ تقارنِ میانِ واقعیت‌هایِ سختِ جامعه و تصمیماتِ انتزاعیِ پشتِ درهای بسته دارد. تا زمانی که فاصله‌ی میانِ صدایِ کفِ جامعه با اتاق‌هایِ فکرِ رسمی به اندازه‌ی یک اقیانوس باشد پرسش‌های مردم بی‌ پاسخ مانده و این سیاستِ بلاتکلیفی همچون خوره ریشه‌های انسجام ملی را خواهد جوید. دوام آوردن مردم حالا دیگر یک فضیلتِ اخلاقی نیست که بتوان تا ابد به آن تکیه کرد ؛ یک مکانیسمِ دفاعی ست که در حالِ اتمامِ ظرفیت است. پرسشِ جدیِ امروز نه چگونه دوام آوردن بلکه چگونه متوقف کردنِ این سقوطِ آزادِ اعتماد است. اگر ساختارِ سیاسی به فوریت ؛ پیامی از جنسِ واقع‌ گرایی و اصلاحاتِ ملموس به جامعه مخابره نکند نامشخص بودنِ آینده خود به یقینِ در فروپاشی بدل خواهد شد.


#فرهیختگان روزن آگاهی
👍5❤3
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
یک نمونه از کارهایی که میتونن با خرمشهر بکنن و نمی‌کنند
ویدیو با هوش مصنوعی ساخته شده
-Rada-

#فرهیختگان راهی به رهایی
😢6👍5
مناظره‌ای درباره مفهوم «طبقه»، به همت موسسه رویش دیگر و مرکز پیشبرد فلسفه برای کودکان و جوانان یارا

لینک مشاهده ویدئو:
https://youtu.be/mzgBrL7oZZM

پیشینه موضوع: در نشست بزرگداشت یدالله موقن، موسی اکرمی منتقد دعاوی موقن درباره اسطوره‌ای بودن تفکر مارکس بود و شهرام اتفاق در دفاع از موقن، به سراغ «نظریه طبقاتی مارکس» رفت‌ و آن را مصداق بارزی از چنین تفکری دانست.
موسی اکرمی تعریف طبقه از سوی مارکس را هنوز بهترین تعریف در جامعه‌شناسی و اقتصاد سیاسی و علوم سیاسی و فلسفه‌ی تاریخ دانست.
جذابیت این بحث برای مخاطبان سبب شد تا طرفین توافق کنند که مناظره‌ای درباره «نظریه طبقاتی مارکس» برگزار شود. بنابراین این مناظره در تداوم مباحث جلسه پیشین است.

برگزار شده به تاریخ جمعه ۵ تیرماه ۱۴۰۵، ساعت ۱۸ تا ۲۱؛
با حضور:
موسی اکرمی، استاد تمام گروه فلسفه علم دانشگاه آزاد علوم و تحقیقات تهران؛
شهرام اتفاق، پژوهشگر توسعه و اقتصاد سیاسی؛


میزبان:
محمدرضا واعظ: محقق فلسفه علم دانشگاه بُن آلمان و مدیر مسئول موسسه رویش دیگر


#فرهیختگان روزن آگاهی
❤1👍1
🍀✍️
خطای محاسباتی در برابر موازنه واقعی قوا؛
فتانه هویدا

پیام قابل تامل رزمنده ایرانی در جزیره هرمز:
ما الان تو جزیره هرمز قرار داریم. دمای هوا پنجاه و پنج درجه و میزان رطوبت نود درصد.
اینه که زیر اسپلیت بشینی و چند شب زحمت بکشی تا سر کوچت بری، نیست. جنگیدن تو میدون نبرد معادلاتی داره، سختی‌هایی داره که تا نیای داخل میدون، تا نیای تو گود مشخص نمی‌شه
بچه‌ها صد و بیست روزه تو این گرما و تو این رطوبت دارن مبارزه می‌کنن و با کنسرو سرد زیر چادرهایی که زیر یه درخته، یعنی گرما رو باز داره، نمی‌خوابن؛ از خستگی غش می‌کنن.
این سختی‌ها رو به جان می‌خرن. پس وقتی می‌خواهیم راجع به جنگ حرف بزنیم، حواسمون باشه که چی داریم می‌گیم.


با اعلام آتش‌بس و آغاز گفت‌وگوها برای رسیدن به یک تفاهم، بسیاری امیدوار بودند که سایه جنگ از سر مردم ایران دور شود. اما با نقض آتش‌بس، بار دیگر نگرانی از آغاز مرحله‌ای تازه از درگیری‌ها زنده شد. من مخالف ادامه جنگ هستم و افرادی مانند من در ایران کم نیستند. با این حال، مخالفت با جنگ به معنای نادیده گرفتن این واقعیت نیست که بازیگران مختلف، هر یک با انگیزه‌ها و محاسبات متفاوت، ممکن است تداوم جنگ را در راستای منافع خود ببینند.
این بازیگران از یک جنس نیستند و نباید با یکدیگر خلط شوند. برخی دولت‌اند، برخی در ساختار قدرت حضور دارند و برخی در جایگاه اپوزیسیون قرار گرفته‌اند؛ اما وجه مشترک برخی از آنان این است که ادامه بحران را با اهداف سیاسی، امنیتی یا ایدئولوژیک خود سازگار می‌بینند. از جمله می‌توان به دولت اسرائیل اشاره کرد که ادامه فشار نظامی را در چارچوب دکترین امنیتی خود توجیه می‌کند؛ همچنین بخشی از جریان‌های تندرو در داخل ایران که در مواردی بر تداوم رویارویی تأکید دارند؛ و نیز بخشی از مخالفان جمهوری اسلامی، از جمله گروهی از حامیان رضا پهلوی، که بر این باورند تشدید جنگ یا فشار خارجی می‌تواند زمینه تغییر نظام سیاسی را فراهم کند. البته این به معنای آن نیست که همه افراد این جریان‌ها دیدگاهی یکسان دارند. ولی هر سه طیف بر طبل جنگ می کوبند.
آنچه این وضعیت را برای من نگران‌کننده می‌کند، بیش از هر چیز یادآوری یک تجربه تلخ تاریخی است؛ تجربه جنگ دوم ایران و روس در دوره فتحعلی‌شاه. مقصود از این مقایسه، یکسان دانستن بازیگران دو دوره نیست، بلکه توجه به یک الگوی تکرارشونده در تاریخ است: خطای محاسباتی در برابر موازنه واقعی قوا.
در آستانه جنگ دوم ایران و روس، گروه‌های مختلف با انگیزه‌های متفاوت از ادامه جنگ حمایت کردند. حکومت قاجار در پی بازپس‌گیری سرزمین‌های از دست‌رفته بود، برخی فرماندهان و درباریان به پیروزی امیدوار بودند و شماری از علما، از جمله سیدمحمد مجاهد، با صدور فتوای جهاد و تشویق مردم به نبرد، فضای عمومی را به سود جنگ تقویت کردند. اما پرسش مهم این است که آیا همان اندازه که مردم به جنگ فراخوانده شدند، درباره توان واقعی ایران، برتری نظامی روسیه و پیامدهای احتمالی شکست نیز سخنی گفته شد؟
ایرانیان در آن جنگ از نظر شجاعت، فداکاری و انگیزه دفاع از میهن چیزی کم نداشتند. شکست ایران ناشی از کمبود شجاعت نبود، بلکه نتیجه نادیده گرفتن شکاف عمیق در موازنه قوا بود؛ شکافی که در سازمان نظامی، تجهیزات، آموزش، منابع مالی و توان صنعتی دو کشور وجود داشت. شجاعت، هرچند فضیلتی بزرگ است، اما نمی‌تواند جایگزین موازنه واقعی قدرت شود.
نتیجه آن خطای محاسباتی روشن است. جنگ، برخلاف امید بسیاری از حامیانش، نه تنها سرزمین‌های از دست‌رفته را به ایران بازنگرداند، بلکه با شکست نظامی و انعقاد عهدنامه ترکمانچای، بخش دیگری از قفقاز نیز از ایران جدا شد. برخی مورخان نیز معتقدند اگر انگلستان برای پایان دادن به جنگ میانجی‌گری نمی‌کرد ــ آن هم بیش از آنکه از سر دلسوزی برای ایران باشد، به دلیل نگرانی از امنیت هندوستان و مهار نفوذ روسیه ــ احتمال پیشروی بیشتر ارتش روسیه در خاک ایران وجود داشت.
در حافظه عمومی، بیشترین انتقادها متوجه حکومت قاجار است و این انتقادها نیز بی‌دلیل نیست؛ زیرا تصمیم نهایی برای ورود به جنگ بر عهده حکومت بود. با این حال، نقش دیگر بازیگرانی که با تشویق، تبلیغ یا خوش‌بینی، فضای جنگ را تقویت کردند، کمتر مورد توجه قرار گرفته است. تاریخ معمولاً تصمیم‌گیرندگان را به خاطر می‌آورد، اما کمتر از مشوقان جنگ و حتی کمتر از رزمندگانی یاد می‌کند که جان خود را در میدان نبرد از دست دادند.
از این رو، شاید مهم‌ترین درس جنگ دوم ایران و روس برای امروز، نه دشمن‌شناسی، بلکه شناخت محدودیت‌های خود و پرهیز از خطای محاسباتی باشد.
👇👇👇


#فرهیختگان روزن آگاهی
❤5
👆👆👆
هرگاه شور سیاسی، احساسات، امید به دستاوردهای بزرگ یا آرزوهای ایدئولوژیک جای ارزیابی واقع‌بینانه از موازنه قوا را بگیرد، خطر آن وجود دارد که کشور وارد مسیری شود که پایانش با تصورات آغازین تفاوتی عمیق داشته باشد.
این سخن به معنای نفی حق دفاع از کشور یا پذیرش هرگونه فشار خارجی نیست؛ بلکه یادآوری این حقیقت است که دفاع موفق، پیش از هر چیز، به شناخت دقیق توان خود، توان رقیب و پیامدهای هر تصمیم نیاز دارد. تاریخ نشان داده است که آغاز جنگ آسان‌تر از پایان دادن به آن است و نخستین قربانی هر خطای محاسباتی، مردم عادی هستند؛ مردمی که امنیت، جان، معیشت و آینده‌شان بهای اصلی تصمیم‌هایی را می‌پردازند که در اتاق‌های قدرت یا در فضای هیجان سیاسی گرفته می‌شود.
قضاوت با شما.
" مانا باشید"
حکم تاریخ

#فرهیختگان روزن آگاهی
👍4
بیانیه‌ای در غیاب مردم

بیانیۀ ۱۸ تیر ۱۴۰۵ درعین‌حال که بر بسیج عاطفی و ایدئولوژیک پیرامون مفاهیمی چون شهادت و انتقام تکیه می‌کند حامل یک پیام روشن نیز هست: تحقق دموکراسی در ایران نه‌فقط از همیشه دسترس‌ناپذیرتر شده بلکه بیش از هر زمان دیگری نیز به ضرورتی حیاتی بدل شده است. هنگامی که افق سیاسی ملت به ادامۀ راه و تحقق انتقام تقلیل می‌یابد امکان مداخلۀ آگاهانه و انتخاب‌گرانۀ شهروندان در تعیین مسیر جمعی نیز عملاً به حاشیه رانده می‌شود.
 
این بیانیه در واقع طرحی برای تداوم وضعیت موجود ارائه می‌دهد: استمرار تقابل، تعمیق بسیج ایدئولوژیک، و تمرکز هرچه بیش‌تر تصمیم‌گیری در ساختارهای بسته و غیرپاسخ‌گو. این جهت‌گیری فقط یک موضع سیاسی نیست بلکه بر کیفیت زندگی روزمره و افق آیندۀ آحاد جامعه نیز مستقیماً بیش‌ترین تأثیرها را می‌گذارد. دموکراسی را از این منظر نمی‌توان به سطح مطالبه‌ای انتزاعی فروکاست بلکه باید شرطی اساسی برای جلوگیری از فرسایش فزایندۀ زیست جمعی تلقی‌اش کرد.
 
دموکراسی در این معنا یعنی حق شهروندان برای مشارکت واقعی در تصمیم‌گیری دربارۀ مسیرهایی که سرنوشت‌شان را رقم می‌زند. تحقق چنین حقی، پیش از هر چیز، مستلزم شکستن انحصار قدرت سیاسی است. اما این انحصار بدون اتکا به یک بنیان مادی پایدار نمی‌ماند. تمرکز قدرت سیاسی، در سطحی عمیق‌تر، بر تمرکز ثروت استوار است، مشخصاً ثروتی که در قالب انفال در اختیار نهادهای غیرانتخابی قرار گرفته است.

مسئله صرفاً عدم نظارت یا فقدان پاسخ‌گویی نیست. مسئله این است که این منابع عظیم اساساً خارج از هر گونه نظارت دولتی یا مردمی در اختیار کانونی متمرکز از قدرت قرار دارد. همین تمرکز بی‌واسطۀ ثروت است که امکان بازتولید مداوم انحصار قدرت سیاسی را فراهم می‌کند، قدرتی که نه از پایین تغذیه می‌شود و نه به پایین پاسخ می‌دهد. در چنین وضعیتی، تصمیم‌گیری دربارۀ منابع و نتیجتاً دربارۀ مسیر کلی جامعه از دسترس ارادۀ جمعی خارج می‌شود و در سطحی محدود و غیرانتخابی به تثبیت می‌رسد.

تمرکز ثروت و تمرکز قدرت دو روی یک سکه‌اند. تا زمانی که این منابع کلان در یک نقطه متمرکز باقی بمانند، هر گونه تلاش برای توزیع قدرت سیاسی یا گسترش مشارکت دموکراتیک با مانعی ساختاری مواجه خواهد بود. ازاین‌رو دموکراسی نه‌فقط به معنای اصلاح سازوکارهای سیاسی بلکه به معنای بازپس‌گیری امکان تصمیم‌گیری دربارۀ منابع و بازگشایی‌شان به روی ارادۀ همگانی است. بدون چنین گسستی، حق تعیین سرنوشت نه در اختیار مردم بلکه کماکان در قبضۀ همان کانون متمرکز قدرت باقی می‌ماند.

محمد مالجو


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍14❤2👎1
مرزها بی قرارند، دارها برقرار
مجتبی نجفی

آقای مجتبی خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی ایران از انتقام از ترامپ حرف زده و گفته است این انتقام خواست مردم است. آقای علی خمینی نوه روح الله خمینی از طرف به من به عنوان ملت ایران گفته  ما با آمریکا پدرکشتگی داریم. جالب اینجاست او به کودتای سی و دو علیه مصدق اشاره کرده  و به کشته شدن رهبر جمهوری اسلامی رسیده. پدربزرگ او و بسیاری از همفکرانش در قائله کودتای سی و دو طرفدار کاشانی بودند، همو که از وقوع کودتا ابراز خشنودی کرد و گفت شاه برود عمامه ما هم رفته.

من به عنوان عضوی از ملت ایران از شما می‌خواهم از جانب من حرف نزنید، خطاب من به شما هم هست مرا مصادره نکنید. من مخالف جنگم اما به جای جنگ خواستار مذاکره و تفاهم ام. مانند من هم میلیونها ایرانی هستند که جنگ نمی‌خواهند، چونكه تورم، ناامنی و خطر از دست رفتن خاک و آینده ایران را نمی‌خواهند. آنها هم نمی‌خواهند مصادره شوند. اگر جنگ نمی‌خواهند به این معنی نیست که انتقام می‌خواهند، در کنار جنگ، ديکتاتوری هم نمی‌خواهند.

دیکتاتوری یعنی چی؟ یعنی همین کار شما بدون نظرخواهی از من و میلیونها "من" دیگر، یکی می‌گويد مردم انتقام می‌خواهند و یکی هم می‌گويد هرکس از مذاکره و مفاهمه با آمریکا حرف بزند، خبیث است.  من نه انتقام می‌خواهم نه تداوم جنگ، می‌خواهم " امید عربی" آن صیاد جوان روستای کوهستگ شهرستان سیریک دیگر کشته نشود و برای سفره خانواده‌ اش نان بیاورد. می‌خواهم دیگر جنوب ایران بمباران نشود چرا که هر زخمی  بر تن ایران، زخم من است و ما "حمله به جنوب"  نداریم، "حمله به  ایران" داریم و اگر خاک ایران مشاع است و "ایران برای همه ایرانیان" است یعنی زخمهای هر ایرانی در گوشه گوشه این خاک باید زخم و رنج همه ایرانیان باشد و "مشاع بودن ایران"  یعنی ما در درد و رنج همه ایرانیان شریک باشیم و امروز سهم مردم جنوب کشورم حملات گاه و بیگاه هواپیماهای متجاوز خارجی و کشته شدن این صیاد جوان است و شما هم نه پدافند درست حسابی دارید نه امکانات مناسب برای بازدارندگی.

اما میدان شعار شما بسیار فراخ است و زبان رجزخوانی شما نقطه ندارد. یکی از انتقام می‌گوید یکی مذاکره را خباثت و خیانت. اما اجازه بدهید در این بازی زبانی شما، من دلنگران صیاد نان آور خانه باشم، نگران عادی شدن حملات گاه و بیگاه هواپیماهای متجاوز به خاک کشورم و تداوم خشونت و ناامنی. دارها برقرارند و مرزها بی قرار، این سرنوشت شوم از   نفس همزمان جنگ و دیکتاتوری است که در بحبوحه  انتقام خواهی و مذاکره ستیزی شما آنچه قربانی می‌شود ایران است و ایرانی. ما جنگ نمی‌خواهیم،  دیکتاتوری نمی‌خواهیم،  خشونت و بی آیندگی ایران، عادی شدن تجاوز به مرزها و کشته شدن شهروندان ایرانی را چه در هجوم هواپیماهای متجاوز خارجی چه در زندانها و پای دارها نمی‌خواهیم.


#فرهیختگان روزن آگاهی
❤20👍17🤔1
Audio
گویی پدرم هنوز نرفته

سروده نزار قبانی بعد از وفات پدرش



#فرهیختگان روزن آگاهی
❤6🕊2
فرهیختگان
رهام  سعادتی کرج. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴ ۴۶ #فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
آیدا حیدری
تهران. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴
۴۷
#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
😢42❤2🔥2
امنیت رنگین کمانی
علیرضا بهشتی شیرازی

پس از صد و سی و چند روز و به دنبال یک هفته سوگواری، رهبر پیشین کشور به خاک سپرده شد. کسانی که ده سال بعد این خبر را می‌خوانند شاید  بپرسند چرا این قدر دیر؟
جواب معلوم است: تا شرائط امنیتی لازم برای حضور پرشکوه مردم فراهم شود.
سپس احتمالاً سوال می‌کنند  چرا طی مراسمی این قدر طولانی و پرخرج؟ پاسخ ظاهراً با قدرت‌نمائی نظام برای دشمنان خارجی سروکار دارد. پای امنیت که به میان بیاید دیگر هیچ هزینه‌ای اسراف نیست (مثلا). اگرچه نه آن همه تاخیر و نه این همه قدرت‌نمائی افاقه نکرد و آمریکا در میانۀ این مراسم  موج گسترده حملاتش را از سر گرفت. چرا؟

چرا اجتماع مردم اهواز روی پل این شهر ترامپ را از ادامۀ حمله منصرف کرد، ولی تجمعات وسیع‌تر در مصلا و خیابان‌های تهران و شهرهای مذهبی تأثیر عکس گذاشت، یا لااقل چنان اثری نداشت؟

زیرا بر روی آن پل رنگین‌کمانی از سلائق مردم حاضر شده بود، کما اینکه در آغاز اجتماعات شبانه این ویژگی تا حدودی به چشم می‌خورد. این طور نبود که آمریکائی‌ها قدرت آتش کافی یا بی‌رحمی لازم را برای انهدام پل اهواز و به همراه آن  قتل تمامی حاضران آن صحنه نداشته باشند. اخیراً دو خبرنگار روزنامه نیویورک تایمز طی کتابی جنجالی پشت پردۀ سیزده ماه نخست دولت ترامپ را فاش کرده‌اند. در این اثر آنان توضیح می‌دهند که مقامات کاخ سفید با تصاویر چنین صحنه‌هائی مثل فیلم‌های سکسی حال می‌کنند: «سنتکام (مسئول عملیات در خاورمیانه) و فرماندهی آفریقا مرتباً فیلم‌هائی از حملات حملات پهپادی خود علیه گروههای اسلام‌گرای مسلح در سومالی، سوریه و یمن برای هگست، وزیر جنگ آمریکا می‌فرستادند و او اگر از ویدئویی به صورت خاص خوشش می‌آمد به دستیارش می‌گفت: "این را باید به رئیس‌جمهور نشان بدهیم."  ... یکی از مقامات آمریکایی که این ویدئوها را دیده است، آنها را "فیلم‌های سکسی هگست" توصیف می‌کرد.» (رژیم چنج، جاناتان سوان، مگی هابرمن، فصل 28، قسمت سه )

در عین حال  مقابله با یک ملت در تمامیت آن عملی نیست. مردم ما هزاران سال است که در این سرزمین روزگار می‌گذرانند و قرار است تا هزاران سال دیگر به این زندگی ادامه دهند. آمریکا چاره‌ای جز کنار آمدن با این واقعیت ندارد. البته این به شرطی است که حرف از  ملت ایران در تمامیت آن باشد و نه بعضی سلایق.

حاکمان ما ظاهراً به این نکته مهم توجه ندارند. به مسیری که طی دو ماه گذشته دنبال شد توجه کنید. هر شب عده‌ای به بهانۀ قدرت‌نمائی در برابر بیگانه جوری پرچم‌کشان کاروان‌های موتوری‌شان را به حرکت در می‌آوردند که انگاری شهر را فتح کرده‌اند. در  میادین اصلی مغازه‌ها می‌بستند و زندگی عادی از جریان می‌افتاد تا یک سلیقه جولان دهد. در فاصله یک کیلومتری یکی از این میادین آرایشگری که معمولاً پیشش اصلاح می‌کنم می‌گوید از زمان جنگ گوئی شب‌ها گرد مرگ در کوچه‌ها می‌پاشند. پیشتر بیشترین مراجعه را آخر وقت داشت، به صورتی که ساعت ده شب به زور می‌توانست در مغازه را ببندد، اما الان از هفت به بعد هیچ خبری نیست. چرا؟ آیا همه رفته‌اند گردهمائی شبانه، یا فطرتاً از اینکه خیابان به تسخیر یک سلیقه در آید احساس امنیت و راحتی ندارند، لذا احتیاطاً در خانه می‌مانند؟

از حدود دو ماه پیش یا بیشتر دیگر مخاطب آن خانم یا آقائی که کنار خیابان پرچم تکان می‌داد نه استکبار جهانی، بلکه اعضای خانواده و نزدیکان خودش بود، تا  بگوید خارج از جمع شما من در اقلیت نیستم. در آغاز پیام‌ این بود که «ما نیز هستیم»، تا اینکه کم‌کم، خصوصاً در هفته اخیر ادعا می‌شود «فقط مائیم که هستیم»؛ از جمله به ادعای خبرگزاری فارس طی یک هفته اخیر ۴۵ میلیون نفر در مراسم تشییع شرکت کردند. جل الخالق. تازه خیلی‌ها شمال رفته بودند، والا ۱۴۵ میلیون نفر شرکت می‌کردند. آیا ملت فقط همین‌هائی هستند که این یک هفته به خیابان آمدند؟ یا اگر حداقلی از فرصت فراهم شود هنوز سلایقی دیگر وجود دارند که بدون ترابری وسیع نیرو از شهرستان‌ها و پذیرایی‌های پرخرج بتوانند میدان را از این هم‌ پرتر کنند؟

صحنه‌ای که حاکمیت آراست ظاهراً توجه جهان را جلب کرد، اما به جای آنکه بیگانگان را سر جایشان بنشاند پایه‌های امنیت کشور  متزلزل شد، به صورتی که حالا از جانب کویت هم خیال‌مان آسوده نیست. چرا؟ چون به نام خداوند رنگین کمان است که کشور امنیت پیدا می‌کند.
ای کاش  دست‌اندرکاران این حقیقت را در یابند.
کلمه


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍17❤8
‍ بیانیه نهضت آزادی ایران: ضرورت عفو عمومی و توقف احکام حبس و اعدام

بسمه تعالی

خُذِ الْعَفْوَ وَ أْمُرْ بِالْعُرْفِ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْجاهِلینَ (آل عمران ۱۳۴ )
گذشت را پیشه کن، به نیکویی بکوش و از جاهلان دوری نما

یکی از تبعات منفی اجتماعی جنگ گسترده و خسارت باری که از جانب امریکا و اسرائیل به کشور تحمیل شد کاستن از توجه به فاجعه ۱۸ و ۱۹ دیماه ۱۴۰۴ در زیر آوار مصائب برآمده از آن بود. جامعه مدنی ایران که هنوز نگران بازگشت نفیر شوم جنگ است، فرصت نکرده ابعاد این فاجعه خونین را ارزیابی کند و به درستی و کفایت به قربانیان، آمران و عاملین داخلی و خارجی واقعه بپردازد. زنجیره‌ای از غفلت‌ها، تصورات واهی و رشته‌ای از بی رحمی‌ها، قدرت طلبی های شخصی و گروهی و نادیده گرفتن منافع ملی، منجر به کشتاری شد که هر عددی بر آن نهاده شود باز هم در ابعاد متفاوت شرم‌آور و بی‌نظیر است.

در تحلیل چگونگی شکل گیری وقایع ۱۸ و ۱۹ دیماه نباید از توجه به ریشه‌های بحران غفلت کرد. از یک سو حاکمیت با نادیده گرفتن خواست اکثریت و انکار عزم ملی برای تغییری که بارها به زبان‌های متفاوت بیان شده بود، وجدان عمومی را آزرد و باعث شد تا کسانی که خود را محذوف می‌دیدند و از نابسامانی‌های اقتصادی و اجتماعی به جان آمده‌اند مجبور شوند صدای خود را رساتر فریاد بزنند. از طرف دیگر صدا و سیمایی که باید تریبون ملی باشد خواسته‌های جمع کوچکی را نمایندگی کرد و باعث شد فرصت میدان‌داری برای رسانه‌های وابسته به بیگانگان فراهم آید. در این میان هزینه تمام کوتاهی‌های رسانه‌ای، اقتصادی، سیاسی، امنیتی و جناحی از جیب مردان و زنانی پرداخت شد که به امید شنیده شدن صدایشان در خیابان حاضر شدند. بسیاری جان و سلامتی خود را باختند و سوگ و سوز برجای گذاشتند و عده‌ای گرفتار حکم اعدام و حبس‌اند.

نهضت آزادی ایران نقد حاکمیت را بخشی از حقوق شهروندی می‌داند که حق تک‌تک شهروندان کشور است . ایران ملک مشاع ایرانیان است و همه آنها فارغ از جنسیت، زبان، دین و مرام سیاسی حق مشارکت در سرنوشت و آینده خود را دارند.

نهضت آزادی ایران ضمن یادآوری نگاه قرآنی و اخلاقی پیشه کردن گذشت، عمل به نیکی و پرهیز از جهل و خشونت و توجه به جایگاه کرامت انسانی، هشدار می‌دهد که بسیاری از احکام قضایی عطف به شرایط بحرانی و جنگی، در روندی شتاب‌زده و ابهام‌آمیز و دور از مراقبت ‌های ضروری قضایی صورت پذیرفته‌ و از شاخص‌های دادرسی عادلانه برخوردار نیست.

نهضت آزادی ایران در شرایط فعلی توقف اعدام‌ها و عفو عمومی بازداشت شدگان و محکومین سیاسی و عقیدتی حوادث دیماه ۱۴۰۴ را ضروری دانسته و آنرا طلیعه‌ای برای نیل به وفاق ملی پس از ناکامی دشمن در دستیابی به اهدافش از طریق جنگ و حمله نظامی می‌داند. کشور در آستانه تحولات جدیدی قرار دارد و برای گام نهادن در این مسیر مام وطن به همه فرزندان خود نیازمند است.
 
 
نهضت آزادی ایران
۲۰ تیرماه ۱۴۰۵


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍17❤4👎1🤔1