سرنوشت مصر در انتظار ایران؟

بخشی از گفت‌وگوی حمزه صفوی، مهدی خراتیان و رحمن قهرمان‌پور

کامل این گفت‌وگو در یوتوب آزاد:
https://youtu.be/_1-M_vmV0A4

#فرهیختگان روزن آگاهی

از ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۵؛ چرا داستان اقتصاد ایران عوض نشد؟

▫️سال ۱۳۹۴، مسعود نیلی و جمعی از اقتصاددانان در کتاب «اقتصاد ایران به کدام سو می‌رود؟» تصویری از مهم‌ترین چالش‌های اقتصاد ایران ارائه کردند؛ از بیکاری و چندنرخی بودن ارز گرفته تا کسری بودجه، رشد نقدینگی، ضعف نظام بانکی، ناترازی در بازارهای مختلف و ضرورت اصلاحات ساختاری.

▫️یازده سال بعد، در تابستان ۱۴۰۵، مسعود نیلی در همایش «چشم‌انداز اقتصاد ایران» بار دیگر مسیر تحولات اقتصاد کشور را مرور کرد.

▫️این ویدیو، با کنار هم قرار دادن سخنان امروز نیلی و تحلیل‌های ثبت‌شده در کتاب سال ۱۳۹۴، تلاش می‌کند به یک پرسش پاسخ دهد؛ اقتصاد ایران در این یازده سال چه مسیری را طی کرده و فاصله میان «وضعیت موجود» و «وضعیت مطلوب» تا چه اندازه تغییر کرده است؟

▫️بازخوانی این کتاب، صرفاً مرور یک اثر دانشگاهی نیست؛ بلکه فرصتی است برای مقایسه تحلیل‌هایی که بیش از یک دهه پیش درباره اقتصاد ایران ارائه شده‌اند با واقعیت‌هایی که امروز اقتصاد کشور با آن‌ها روبه‌روست.

لینک این برنامه در آپارات


#فرهیختگان روزن آگاهی

درک معاون اول رئیس‌جمهور از ابتدایی ترین مولفه های اقتصادی
مولود حاجی زاده
https://news.gooya.com/2026/08/post-111862.php


#فرهیختگان روزن آگاهی

تماس تلفنی: اولتیماتوم سعودی‌ها به ترامپ به نمایندگی از شورای همکاری خلیج فارس
پاتریشیا مارینز

در میان شایعات قوی مبنی بر اینکه نتانیاهو از قبل با ترامپ برای ازسرگیری بمباران‌ها علیه ایران به توافق رسیده بود، کشورهای حاشیه خلیج فارس مانند قطر و امارات متحده عربی از پیش در پشت صحنه فعال شده بودند.

قطر به طور خاص نسبت به خطرات قریب‌الوقوع برای زیرساخت‌های عظیم و صادرات گاز طبیعی خود هشدار می‌داد.

با این حال، این هشدارها برای منصرف کردن ترامپ کافی نبود؛ چرا که او در حال پیشبردن طرح خود بود، به‌ویژه از آنجا که دو شرکت بزرگ صادرکننده گاز طبیعی آمریکا از این سناریو سود می‌بردند و از حامیان مالی کمپین ترامپ بودند.

امارات متحده عربی نیز درباره خطرات متوجه تأسیسات خود هشدار داده بود، اما پیشرفت چندانی حاصل نشده بود.

در ۷۲ ساعت گذشته، این کشورها به واشنگتن اطلاع دادند که گزارش‌های اطلاعاتی محلی تأیید می‌کند در صورت آغاز بمباران‌ها توسط آمریکا، ایران از قبل میدان‌های نفتی، پالایشگاه‌ها و نیروگاه‌های تمام اعضای شورای همکاری خلیج فارس را برای یک پادتک (حمله متقابل) فوری هدف‌گذاری و نقشه‌برداری کرده است؛ اما این موضوع نیز بی‌نتیجه بود.

در نهایت این محمد بن سلمان بود که موضع شورای همکاری خلیج فارس را یکپارچه کرد.

روز شنبه، او تماسی تلفنی با ترامپ برقرار کرد و هشدار داد که ایران به هرگونه بمباران، با حمله مستقیم به زیرساخت‌های انرژی عربستان سعودی و سایر همسایگان خلیج فارس پاسخ خواهد داد.

این موضوعی نبود که ترامپ و نتانیاهو از قبل ندانند یا هنگام تصمیم‌گیری برای حمله آن را نادیده نگرفته باشند.

اما رهبر سعودی فراتر از این رفت:
او به نمایندگی از شورای همکاری خلیج فارس، صریحاً از ترامپ خواست که از برنامه‌های خود برای حملات گسترده به خاک ایران عقب‌نشینی کند.

او مستقیماً خواستار شفاف‌سازی درباره طرح اقدام واشنگتن و تل‌آویو شد و استدلال کرد که اشتباهات محاسباتی در این برهه زمانی، بازار جهانی انرژی را برای مدت طولانی متزلزل خواهد کرد.

او با این کار، دو پیام تلویحی را منتقل کرد:
نخست اینکه در صورت نابودی، اقتصادهای شورای همکاری خلیج فارس قادر نخواهند بود به توافق‌نامه‌های امضا شده، یادداشت‌های تفاهم (MoU) و مشارکت‌های ساختاری بلندمدت که در دوران ریاست‌جمهوری ترامپ منعقد شده و ارزشی بین ۲ تا ۳ تریلیون دلار دارند، عمل کنند.

این سوا از میلیاردها دلاری است که مستقیماً به کسب‌وکارهای خود دونالد ترامپ و دامادش، جرد کوشنر، تزریق شده است.

برای عاقلان مشخص شد که این منابع می‌تواند به سمت سرمایه‌گذاری در بلوک‌های دیگر، از جمله چین، تغییر مسیر دهد.

دوم اینکه اگر ترامپ درخواست سعودی‌ها را که به عنوان سخنگوی خلیج فارس عمل می‌کردند رد کند و طرح خود را پیش ببرد، تنها مسئول نابودی اقتصادهای محلی و بحران اقتصادی جهانی خواهد بود.

عربستان سعودی و سایر کشورهای خلیج فارس در مواجهه با یک فاجعه ساختاری در سرزمین‌های خود، حریم هوایی‌شان را روی جنگنده‌های آمریکایی خواهند بست و مجوزهای استفاده از پایگاه‌های لوجستیکی در منطقه را لغو خواهند کرد.

همین دو پیام تلویحی بود که مانع ترامپ شد. او تمام موارد دیگر را از قبل ارزیابی کرده بود و با این وجود تصمیم به ادامه حمله داشت.
ادامه مطلب را در لینک‌ زیر بخوانید:

https://open.substack.com/pub/global21/p/phone-call-saudis-issue-ultimatum?utm_source=share&utm_medium=android&r=2sx805

#فرهیختگان راهی به رهایی

صحبت‌های قابل تأمل دکتر محمد فاضلی در رابطه با دیدگاه محمدرضاشاه در مورد ساخت بمب اتمی توسط ایران ...

#فرهیختگان روزن آگاهی

شریعتی معلم انقلاب یا مخالف انقلاب
رحمان لیوانی

https://news.gooya.com/2026/08/post-111872.php

#فرهیختگان روزن آگاهی

زندگی در سایه‌ی تورم و بیکاری
 سمانه گلاب
 
جامعه ایران در یک سال گذشته با مجموعه‌ای از فشارهای اقتصادی و اجتماعی روبه‌رو بوده است؛ فشارهایی که هرچند ریشه‌ در مشکلات کهنه‌ای مانند تورم مزمن، تحریم‌های طولانی، کمبود سرمایه‌گذاری و ناترازی انرژی دارد، اما با جنگ، کشتار داخلی و اختلال مداوم در اینترنت، شدتی مضاعف یافته است.
 
آخرین گزارش‌های مرکز آمار ایران از تورم تیرماه ۱۴۰۵ و وضعیت بازار کار در بهار امسال، آیینه تمام‌نمای این روزهای سخت است. آمارهایی که نشان می‌دهند چگونه گرانی افسارگسیخته در کنار کمبود شغل، زندگی روزمره مردم را هدف قرار داده است.
 
سفره‌هایی که روز به روز کوچک‌تر می‌شوند
 
وقتی آمارها می‌گویند تورم نقطه‌به‌نقطه در تیرماه ۱۴۰۵ به ۸۷.۹ درصد رسیده، به زبان ساده یعنی خانواده‌ها برای خرید یک سبد کالای مشخص، باید نسبت به سال گذشته نزدیک به دو برابر بیشتر هزینه کنند. عمق این فاجعه زمانی آشکار می‌شود که نگاهی به بخش خوراکی‌ها بیندازیم؛ جایی که تورم نقطه‌به‌نقطه آن به ۱۲۸.۱ درصد رسیده است. وقتی قیمت روغن بیش از ۲.۵ برابر و لبنیات و گوشت نزدیک به ۱.۵ برابر می‌شود، دیگر نمی‌توان خرید آن‌ها را مثل یک وسیله برقی یا سفر تفریحی به تعویق انداخت. نتیجه این می‌شود که خانواده‌ها یا باید از کیفیت و مقدار غذای خود بکاهند یا برای تأمین حداقل‌های سفره، از هزینه‌های حیاتی دیگر مثل درمان، آموزش فرزندان و پوشاک بزنند.
 
در کنار این فشار عمومی بر خانوارها باید توجه داشت که حتی در اصابت تورم نیز عدالت وجود ندارد و دهک‌های کم‌درآمد و روستاییان بیشترین آسیب را دیده‌اند. تورم نقطه به نقطه برای دهک‌های اول و دوم ۱۰۰ درصد ثبت شده، در حالی که این رقم برای دهک دهم حدود ۸۴.۷ درصد است . یکی از دلایل اصلی این تورم سهم بالاتر خوراکی‌ها در سبد مصرفی خانوارهای فقیرتر است و از آنجایی که در ماه‌های گذشته تورم اقلام خوراکی از سایر اقلام سبد مصرفی خانوار بیشتر بوده است اصابت تورم به خانوارهای دهک‌های پایین‌تر بیشتر بوده است.  در این شرایط خانوارهای محروم‌تر مجبورند بخش اعظم درآمد ناچیز خود را صرف خوراک و مسکن کنند و چون پس‌انداز یا دارایی خاصی برای جبران این گرانی‌ها ندارند، تورم آن‌ها را به قعر فقر سوق می‌دهد. فقر در این شرایط دیگر فقط به معنی درآمدِ کم نیست؛ بلکه به معنای محرومیت تدریجی از سلامت، آموزش مناسب و توانایی مقابله با بحران‌های پیش‌بینی‌نشده زندگی است.
 
بازار کار؛ دویدن‌هایی که به جایی نمی‌رسد
 
بحران معیشت زمانی ترسناک‌تر می‌شود که بدانیم راه‌های کسب درآمد هم محدودتر شده‌اند. آمار بهار ۱۴۰۵ نشان می‌دهد نرخ بیکاری به ۹.۱ درصد رسیده و نزدیک به نیم میلیون نفر به جمعیت بیکاران کشور اضافه شده است. هم‌زمان، حدود ۴۵۰ هزار شغل نیز از بین رفته است؛ واقعیتی که نشان می‌دهد اقتصاد کشور نه‌تنها توان ساختن فرصت‌های جدید را ندارد، بلکه در حفظ شغل‌های موجود نیز ناتوان است.
 
اما پشت این نرخ‌های رسمی، حقیقت تلخ‌تری پنهان است؛ کاهش نرخ مشارکت اقتصادی. بر اساس آمار بهار امسال نرخ مشارکت اقتصادی ۰.۵ واحد درصد کاهش یافته و حدود ۸۰۰دهزار نفر به جمعیت غیرفعال کشور اضافه شده اند.  وقتی نرخ مشارکت اقتصادی کاهش می‌یابد و حدود ۸۰۰ هزار نفر به جمعیت غیرفعال اضافه می‌شوند، یعنی با پدیده «ناامیدی از یافتن کار» روبه‌رو هستیم. بسیاری از افراد پس از ماه‌ها جست‌وجوی بی‌نتیجه یا به دلیل دستمزدهای پایین دست از تلاش کشیده و عملاً از بازار کار خارج شده‌اند.
 
در این میان، وضعیت جوانان و زنان نگران‌کننده است. بیکاری بیش از ۲۳ درصدی جوانان در آغاز راه زندگی، به معنای از دست رفتن انگیزه، تاخیر در استقلال مالی و تشکیل خانواده و در نهایت فرسایش سرمایه انسانی کشور است. زنان نیز با نرخ بیکاری ۱۶.۷ درصدی و مشارکت بسیار پایین، عملاً از چرخه اقتصاد کنار گذاشته شده‌اند.....
 
 
متن کامل:
 https://cutt.ly/3yisb9BM
 

#فرهیختگان روزن آگاهی

فریاد سکوت‌شکسته 
جلیل صحرایی*

میرحسین را در حصر کردید، 
و پنداشتید نامش در دیوارها می‌پوسد، 
اما نام میرحسین موسوی در حافظه‌ها ماند، 
و در همان کوچه‌هایی که فریادِ ملی و مذهبیِ «یا حسین، میرحسین» طنین داشت، 
بانگ «پهلوی برمی‌گردد» برخاست.

آزادی را از زهرا رهنورد دریغ کردید، 
و گمان بردید روایت در همان‌جا پایان می‌یابد، 
اما چهره‌هایی کریه چون مسیح علی‌نژاد 
در آن‌سوی مرزها که به اجنبی دخیل بستند به نماد بدل شدند.

صدای ملکوتی محمدرضا شجریان را از رسانه رسمی وروزه‌داران ستاندید، 
و میدان را به صداهایی سپردید 
که نه ریشه در سنت داشتند 
و نه نسبتی با فرهنگ این دیار.

استدلالِ مصطفی تاج‌زاده را تاب نیاوردید، 
و چون زبان منطق برچیده شد، 
میدان به هیاهو سپرده شد، 
پادشاهی‌خواهان با ادبیاتی سخیف و فحاشی، 
جای مناظره را گرفتند 
و به جای برهان، توهین و تهدید را سلاح کردند.

فقیه عالی‌قدر و مردم‌دوست، حسینعلی منتظری را ساده‌لوح خواندید 
و حرمتش را شکستید، 
و آن‌گاه که خون بر زمین ریخت و انتظار می‌رفت صدای مرجعیت دینی 
پناهِ مظلومان باشد، 
سکوت بر مراجع سایه افکند.

مرجعیت رسانه و روایت را وانهادید، 
و شبکه های وابسته به اجانب قصه‌ی این سرزمین را نوشتند 
و بر ذهن‌ها سایه افکندند، تحریک کردند و شریک خون های ریخته شده شدند.

قدردان مردم نجیب نبودید، 
مردمی که صبر کردند، امید بستند. 
و چون امید در خانه پژمرد، 
پاره‌ای نگاه به دوردست دوختند 
و دل به وعده‌ی آمریکا و اسرائیل سپردند، 
نه از سر عشق و شیفتگی، 
که از سر بی‌پناهی و ناامیدی.

مردم مسالمت‌جو را به سختی راندید، 
و با چهره‌های خشن‌تر مواجه شدید.

اصلاح را تخریب کردید، 
و افراط را جان بخشیدید.

جنبش‌های بی‌خشونت را با قساوت پاسخ دادید، 
و امنیت را شکننده‌تر ساختید.

ای صاحبان قدرت، 
بدانید مردم نام‌ها را فریاد نمی‌زنند، 
معناها را فریاد می‌زنند: 
عدالت، کرامت، مشارکت.

و اصلاح ساختاری، 
در جابه‌جایی چهره‌ها نیست، 
در دگرگونی قاعده‌هاست:

در گشودن میدان رقابت واقعی، 
در پایان‌دادن به حبس و حصر و حذف، 
در تضمین رسانه مستقل و پاسخگو، 
در شفافیت اقتصادی و مهار فساد، 
در بازگرداندن شأن رأی مردم، 
و در تبدیل امنیت از ابزار فشار 
به سپر اعتماد.

ای مردم، 
امید را به سراب نسپارید.

و ای حاکمان، 
مردم را به جایی مرانید 
که هر نامی جز نام شما 
برای‌شان نجات جلوه کند.

اکنون این پرسش باقی است: 
آیا اراده‌ای برای اصلاح بنیادین هست؟ 
یا تاریخ، 
این روزها را 
به نام فرصت‌های از دست‌رفته خواهد نوشت؟

فاعتبروا یا اولی الابصار
*عضو هیات علمی دانشگاه رازی

#فرهیختگان روزن آگاهی

همه چیز را باید به خدا واگذار کرد!

مجید مرادی

عراقچی در وسط بلاتکلیفی ایران کاری مهم‌تر از رفتن به نجف و شرکت در راه پیمایی اربعین ندارد!

این آدم مرتب از چای‌پزخانه امام رضا تا کربلا و نجف در حال تردد است. بهتر نبود رئیس‌ سازمان حج و زیارت می‌شد؟!

این که به قول ایشان نظامیان در کشور ما همه کاره‌اند سبب نمی‌شود که وزیر خارجه رها کند و برای بار چندم به راه‌پیمایی اربعین برود. 

امام خمینی در اوایل دهه شصت در زمان جنگ عراق با ایران وقتی متوجه شد مسئولان بلندپایه کشور قصد رفتن به حج خانه خدا را دارند در سخنرانی عمومی از آنان گلایه و عملا حج‌شان را کنسل کرد.

این نصیحت اگر منجر نشود که پزشکیان هم هوای پیاده‌روی اربعین به سرش بزند جای شکرش باقی ست.
دیگر همه‌چیز را باید به خدا واگذار کرد.

#فرهیختگان روزن آگاهی

حرامی که بعد از انقلاب حلال شد

قبل از انقلاب، بعضی علما با نوشابه پپسی مشکل جدی داشتند؛ نه به‌خاطر قند و گازش، بلکه چون فکر می‌کردند پولش مستقیم می‌رود برای تقویت محافل بهائی. نتیجه؟ فتواهایی صادر شد که نوشیدن پپسی را تقریباً در حد یک عملیات ضدّ مذهبی توصیف می‌کردند. اما بعد از انقلاب، ماجرا عوض شد. پپسی و کوکا از «حرامِ حساسیت‌زا» تبدیل شدند به نوشیدنی رسمیِ مراسمات مذهبی؛ طوری که گاهی روحانیون هم اولین کسانی‌اند که نوشابه را برمی‌دارند.

بله عزیزان اینجا ایران است، جایی که حتی نوشابه هم فراز و فرود ایدئولوژیک دارد.ا

#فرهیختگان روزن آگاهی

«پپسیِ ممنوعه»

در یکی از روزهای داغ تابستانِ قبل از انقلاب، حاج‌آقا مرتضی با عمامه‌ی سفید و عبای قهوه‌ای وارد بقالی محل شد. بقالی کوچک بود؛ سقف چوبی، پنکه‌ای که بیشتر صدا می‌داد تا باد، و قفسه‌هایی پر از نخودچی‌کشمش و بیسکویت‌های قدیمی.اما چیزی که چشم حاج‌آقا را گرفت، ردیف بطری‌های سیاه‌رنگی بود که زیر نور آفتاب برق می‌زدند: پپسی کولا. حاج‌آقا با اخم گفت:
«این چیه گذاشتی جلوی چشم مردم؟ اینو بخورن، انگار رفتن جنگ سیدالشهداء!» بقال که تازه فهمیده بود نوشابه هم گاز دارد و هم سیاست، با دستپاچگی بطری‌ها را جمع کرد و گفت:
«چشم حاج‌آقا… از امروز فقط دوغ و شربت سکنجبین!»

سال‌ها گذشت. انقلاب شد. دنیا عوض شد. حاج‌آقا هم پیرتر و مهربان‌تر شد.
یک روز دهه اول محرم وسط روضه، خادم‌ها با سینی‌های بزرگ وارد شدند؛ سینی‌هایی پر از شیشه های یخ‌زده‌ی نوشابه که بخار سرد ازشان بلند می‌شد و آدم و وسوسه می‌کرد
روی شیشه ها برچسب قرمزِ آشنا دیده می‌شد: کوکاکولا.

حاج‌آقا که تشنه بود، بدون لحظه‌ای مکث، یک نوشابه برداشت. صدای «هیس» نوشابه که با یخ‌ها برخورد کرد، انگار موسیقی آرامش‌بخش بود. جرعه‌ای نوشید و گفت:
«سلام بر سیدالشهدا… خدا خیرش بده، چه می‌چسبه!»

بقال سابق که حالا بازنشسته شده بود و کنار دیوار نشسته بود، زیر لب گفت:
«حاج‌آقا… این کوکاکولای آمریکاییه‌ها… همون که الان توی بنیاد مستضعفان تولید می‌شه.»

حاج‌آقا مکثی کرد، لیوان را نگاه کرد، بعد لبخند زد و گفت:
«خب… زمانه عوض شده، نوشابه هم انقلاب کرده. ما هم باید آپدیت بشیم!»

و بقیه نوشابه را با رضایت سر کشید.



#فرهیختگان روزن آگاهی

معصومه ابراهیمی
تهران. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران

مسئله برای اسرائیل فقط «ایران هسته‌ای» نیست؛ مسئله اصلی، «ایرانِ قادر» است. ایرانی که بتواند قدرت تولید کند، از انسجام سرزمینی و عمق راهبردی برخوردار باشد، توان موشکی خود را بازسازی کند، بر معادلات خلیج فارس اثر بگذارد و در برابر برتری نظامی اسرائیل نقشی موازنه‌گر ایفا کند. در چارچوب واقع‌گرایی تهاجمی، می‌توان رفتار امروز اسرائیل را رفتار یک قدرت تجدیدنظرطلب منطقه‌ای دانست؛ دولتی که امنیت را نه در پذیرش موازنه، بلکه در برهم‌زدن مستمر موازنه به سود خود جست‌وجو می‌کند. در این منطق، امنیت کالایی مشترک نیست که از طریق بازدارندگی متقابل حاصل شود؛ مزیتی انحصاری است که باید با محروم‌کردن دیگران از قدرت موازنه‌سازی حفظ شود.

این منطق صرفاً محصول دولت کنونی اسرائیل نیست، بلکه در لایه‌های مختلف دکترین امنیتی آن ریشه دارد. «دکترین بگین» بر جلوگیری پیش‌دستانه از دستیابی دولت‌های متخاصم منطقه به ظرفیت هسته‌ای استوار است؛ «کارزار میان جنگ‌ها» بر فرسایش دائمی توان نظامی دشمن پیش از رسیدن آن به نقطه بازدارندگی تأکید می‌کند؛ و «دکترین پیرامونی» نیز از دیرباز بر ایجاد رابطه با دولت‌های غیرعرب، اقلیت‌ها و بازیگران پیرامونی برای دورزدن قدرت‌های رقیب منطقه‌ای بنا شده است. حاصل ترکیب این سه منطق روشن است: دشمن نباید فقط در جنگ شکست بخورد، بلکه باید از امکان بازسازی قدرت خود نیز محروم شود.

از این منظر، برچیدن برنامه هسته‌ای و موشکی ایران نه نقطه پایان، بلکه نخستین لایه یک راهبرد وسیع‌تر است. مواضع رسمی اسرائیل آشکارا از حذف دو تهدید هسته‌ای و موشکی سخن گفته‌اند و بنیامین نتانیاهو نیز تغییر یا سقوط نظام سیاسی ایران را، هرچند نه همیشه به‌عنوان هدف رسمی، به‌عنوان یکی از نتایج مطلوب عملیات نظامی مطرح کرده است. بنابراین هدف عملیاتی ممکن است انهدام سانتریفیوژها، مراکز تحقیقاتی، سامانه‌های پدافندی و زنجیره تولید موشک باشد، اما هدف راهبردی عمیق‌تر، شکستن قابلیت ایران برای تبدیل منابع مادی خود به قدرت ملی و بازدارندگی پایدار است.

در این قرائت، نقش آمریکا نیز فقط تأمین بمب، هواپیما و اطلاعات نیست. آمریکا ابزار تبدیل ضربه نظامی به فرسایش ظرفیت دولت است: انهدام زیرساخت‌های راهبردی، استمرار فشار اقتصادی، محدودکردن حاکمیت هوایی و دریایی، تضعیف زنجیره فرماندهی، ایجاد مناطق پرواز ممنوع و حمایت از بازیگران محلی رقیب دولت مرکزی. هدف آن است که ایران پس از پایان جنگ نیز نتواند به‌سادگی اقتدار خود را بازسازی کند. تفاوت اصلی در همین‌جاست: مقصد نهایی، صرفاً «ونزوئلایی‌سازی» ایران نیست؛ یعنی باقی‌ماندن یک دولت ضعیف، تحریم‌شده، اما یکپارچه که همچنان بر ارتش، نفت، مرزها و سرزمین خود کنترل دارد. سناریوی حداکثری، «لیبیایی‌سازی» ایران است؛ فروپاشی اقتدار مرکزی، تکثر مراکز مسلح قدرت، وابستگی هر منطقه به یک حامی خارجی و انتقال کنترل عملی منابع انرژی از دولت ملی به کنسرسیوم‌های خارجی و جنگ‌سالاران محلی.

در افراطی‌ترین صورت‌بندی این سناریو، ایران دیگر یک واحد ژئوپلیتیکی منسجم نخواهد بود، بلکه به موزاییکی از حوزه‌های نفوذ تبدیل می‌شود: منطقه‌ای کردی در غرب، واحدی آذربایجانی در شمال‌غرب، حوزه‌ای بلوچ در جنوب‌شرق، خوزستانی بازتعریف‌شده به‌عنوان یک واحد عربی زیر نفوذ محور سعودی، و یک منطقه مرکزی محصور و فاقد دسترسی مؤثر به مرزها و منابع پیرامونی. در همین منطق می‌توان تصور کرد که جزایر مورد مناقشه خلیج فارس به سود امارات از کنترل ایران خارج شوند و زیرساخت‌های نفتی جنوب نیز به جای دولت مرکزی، توسط شرکت‌های غربی و قدرت‌های محلی اداره شوند.
نهایت، هدف راهبردی را باید در سطحی فراتر از تغییر رژیم یا تخریب چند تأسیسات فهمید. هدف، جلوگیری از ظهور دوباره هر ایرانی است که بتواند به قطب موازنه‌گر در خاورمیانه تبدیل شود. امنیت اسرائیل، در این دستگاه فکری، با وجود یک ایران مستقل، منسجم و برخوردار از توان بازدارندگی سازگار نیست؛ بلکه در گرو تضعیف ساختاری پیرامون، تکثیر بازیگران کوچک و وابسته و یافتن متحدانی محلی در میان قطعات این موزاییک است. دکترین پیرامونی در چنین شرایطی از پیرامون مرزهای ایران به درون جغرافیای آن منتقل می‌شود: هر قطعه یک متحد بالقوه، هر شکاف اجتماعی یک اهرم نفوذ، و هر مرکز قدرت محلی مانعی در برابر بازسازی دولت ملی خواهد بود.

در این چشم‌انداز، ایران قرار نیست فقط شکست بخورد؛ قرار است امکان دوباره «ایران‌شدن» را از دست بدهد

حسین قتیب


#فرهیختگان روزن آگاهی

وال‌استریت‌ژورنال: ایران ایده‌ تازه‌ای برای بازگشایی تنگه هرمز و لغو تحریم‌ها ارائه کرده‌/ امارات برخلاف عربستان خواستار اقدام علیه ایران است

به نوشته رسانه آمریکایی، در حالی که میانجی‌ها در طرحی جدید برای بازگشایی تنگه هرمز پیشرفت‌هایی حاصل کرده‌اند و برخی کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس از ترامپ خواسته‌اند به جای حمله، مسیر گفت‌وگو با تهران را در پیش بگیرد، رئیس‌جمهور آمریکا از اجرای حملات جدید علیه ایران صرف‌نظر کرد.

به گفته منابع آگاه، میانجی‌های منطقه‌ای در تلاش هستند آمریکا و ایران را به آتش‌بسی جدید سوق دهند. میانجی‌های قطری روز شنبه پیشنهاد تازه‌ای را برای بازگشایی تنگه هرمز به ایران ارائه کردند و دیپلمات‌های ایرانی نسبت به آن واکنش مثبتی نشان دادند؛ موضوعی که امیدها به دستیابی به یک مصالحه را افزایش داده است.

یک دیپلمات ایرانی نیز تأیید کرد که تهران نسبت به پیشنهاد ارائه‌شده از سوی میانجی‌ها رویکردی مثبت داشته، هرچند هنوز مشخص نیست که ایران در نهایت با آن موافقت خواهد کرد یا خیر.

بر اساس این پیشنهاد، الگوهای جدیدی برای عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز ایجاد خواهد شد؛ آبراهی که از شمال به ایران و از جنوب به عمان محدود می‌شود. ایران هفته گذشته تأکید کرده بود که باید دست‌کم بخشی از هر دو مسیر کشتیرانی در این تنگه را تحت کنترل داشته باشد.

با این حال، هنوز مشخص نیست پیشنهاد جدید چگونه یکی از مهم‌ترین نقاط اختلاف را حل می‌کند، یعنی خواسته ایران برای دریافت عوارض یا حق عبور از کشتی‌هایی که از این آبراه عبور می‌کنند؛ موضوعی که آمریکا به شدت با آن مخالفت کرده است.

به گفته مقام‌های منطقه‌ای، دیپلمات‌های ایرانی روز جمعه همچنین ایده‌های تازه‌ای برای بازگشایی این گذرگاه راهبردی و لغو تحریم‌های نفتی علیه ایران ارائه کرده‌اند.

تنها چند ساعت پیش از اعلام لغو حملات، «محمد بن سلمان» ولیعهد عربستان سعودی، در تماس تلفنی با ترامپ از او خواست از طریق گفت‌وگو مانع تشدید تنش‌ها در منطقه شود. این خبر را رسانه‌های رسمی عربستان و مقام‌های سعودی تأیید کرده‌اند.

در پشت پرده، کشورهای عربی حوزه خلیج فارس از آنچه نبود یک راهبرد روشن از سوی آمریکا در ادامه جنگ می‌دانند، ناراضی هستند. به گفته منابع آگاه، ادامه درگیری‌ها موجب شده سرزمین‌های این کشورها بارها هدف حملات ایران قرار گیرد.

مقام‌های آمریکایی نیز گفته‌اند متحدان عرب واشنگتن در هفته‌های اخیر درخواست سامانه‌های رهگیر پدافندی بیشتری کرده‌اند و خواستار تضمین‌های مستمر درباره حفاظت نظامی آمریکا در صورت ادامه درگیری‌های متقابل شده‌اند.

با این حال، همه کشورهای عربی خواهان کاهش تنش نیستند. برخی کشورها از جمله امارات متحده عربی در روزهای اخیر ترامپ را برای اتخاذ اقدامات قاطع‌تر علیه ایران تحت فشار قرار داده‌اند.

به گفته مقام‌های ارشد کشورهای عربی، این کشورها معتقدند سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تا زمانی که آمریکا تنش را افزایش ندهد، کنترل تنگه هرمز را در دست نگیرد و حتی عملیات زمینی را بررسی نکند، حاضر به مصالحه نخواهد شد.

در مقابل، عربستان سعودی همواره از کاهش تنش حمایت کرده است. این کشور پیش‌تر نیز با تلاش نظامی آمریکا برای بازگشایی تنگه هرمز مخالفت کرده بود؛ اقدامی که به شکاف دیپلماتیک میان ریاض و واشنگتن انجامید. هرچند عربستان در نهایت از موضع خود عقب‌نشینی کرد، اما مقام‌های آمریکایی گفته بودند آسیب واردشده به روابط دو کشور به آسانی جبران نخواهد شد.

به گفته یک منبع آگاه، مقام‌های اسرائیلی نیز دریافته‌اند که ترامپ همچنان ترجیح می‌دهد به جای بازگشت به یک جنگ تمام‌عیار که هزینه‌های سنگینی برای کشورهای منطقه خواهد داشت، به توافقی با ایران دست یابد.

نظرسنجی‌ها نیز نشان می‌دهد جنگ با ایران در داخل آمریکا از محبوبیت بسیار پایینی برخوردار است و می‌تواند به شانس جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر آسیب بزند.

یک دیپلمات ایرانی گفته است مقام‌های تهران از آسیب‌پذیری سیاسی ترامپ آگاه هستند و در صورت لزوم تلاش خواهند کرد از آن بهره‌برداری کنند. به گفته او، اگر دیپلماسی شکست بخورد، سپاه پاسداران در حال بررسی انجام حملات پیش‌دستانه است؛ حتی اگر آمریکا ابتدا حمله‌ای انجام ندهد.

«دنی سیترینوویچ» مقام پیشین اطلاعات نظامی اسرائیل و پژوهشگر ارشد مؤسسه مطالعات امنیت ملی در تل‌آویو، معتقد است اگرچه اسرائیل در آغاز جنگ توانست برخلاف هشدار کشورهای عربی، ترامپ را به آغاز عملیات نظامی متقاعد کند، اما اکنون شرایط تغییر کرده است.

او گفت کشورهای عربی حوزه خلیج فارس اکنون نفوذ بیشتری بر ترامپ دارند، در حالی که نفوذ نتانیاهو در حال کاهش است.

👇👇👇
#فرهیختگان روزن آگاهی

👆👆👆
سیترینوویچ افزود: همه می‌دانند اگر زیرساخت‌های ایران هدف حمله قرار گیرد، ایران نیز زیرساخت‌های کشورهای عربی حوزه خلیج فارس را هدف قرار خواهد داد. ایران این درک را به‌ویژه در میان کشورهای خلیج فارس ایجاد کرده که چنین اقدامی هزینه بسیار سنگینی خواهد داشت.

روایت جهان

#فرهیختگان روزن آگاهی

کودک دیماهی
علی قاینی

به هوا می پرد به این هوا که بابایش را از آسمان به پایین بیاورد اما این بالا پریدن و بی بابا برگشتن دل مامانش را آب میکند و اشک نریزد چه کند کسی که دستش از زمین و آسمان کوتاه است کاش فضای مجازی این پریدن بی حاصل را برساند به بیصدایان شاید به دل سنگشان ترکی بیندازد و اهل صدایشان کند.

کودک دیماهی در رویاهای بچه گانه اش روزی را می بیند که این دلتنگیهایش گزارش تلویزیون شود اما هیچ روزی تلویزیون نشانش نمیدهد نمیداند در تلویزیون پلشتی که داریم فقط بچه هایی حق گزارش شدن دارند که از خودشانند ! کودک دیماهی نگران نباش خدا در طاقچه خانه اش تلویزیونی دارد که سر سوزنی از حقیقت در آن گم نمیشود و برای وجدانهای بیدار ۲۴ ساعته مظلومیت پخش میکند...

#فرهیختگان روزن آگاهی

نقش کلیدی دو ولی فقیه در زمینه‌سازی جنگ علیه ایران
زیتون
https://share.google/hrjcEzVdkJ6EYOnLj


#فرهیختگان روزن آگاهی

این جنگ راه‌حل نظامی ندارد
مهرزاد بروجردی

به باور مهرزاد بروجردی، جنگ جاری بیش از آنکه به یک پیروزی قاطع نزدیک شده باشد، بن‌بست راهبردی همه طرف‌ها را آشکار کرده است. او می‌گوید آمریکا و اسرائیل هرچند توانسته‌اند با اتکا به برتری اطلاعاتی و نظامی، ۲۰ هزار هدف را در نقاط مختلف ایران مورد حمله قرار دهند اما نتیجه سیاسی و استراتژیک این حملات چه بوده است؟

نه تغییر حکومت رخ داده، نه بحران تنگه هرمز حل شده و نه ثباتی پایدار در منطقه ایجاد شده است. در مقابل، هزینه‌های گسترده‌ای برای بازارهای انرژی، اقتصاد جهانی و امنیت منطقه به همراه آورده و کشورهای حوزه خلیج فارس نیز آسیب جدی دیده‌اند؛

بروجردی میگوید جمهوری اسلامی می‌توانست با خویشتنداری؛ به جای شتاب در تشدید تقابل، منتظر کاهش حضور نظامی آمریکا در منطقه بماند، از ظرفیت مذاکرات هسته‌ای استفاده کند و با هماهنگی بیشتر با بازیگرانی مانند عمان، در موضوع تنگه هرمز دست بالا را به دست آورد.

به گفته او، غلبه گفتمان تندروها در حاکمیت باعث شده هرگونه کاهش تنش یا آتش‌بس با آمریکا به‌عنوان تسلیم تعبیر شود.
کاملِ فیلم اینجا

#فرهیختگان روزن آگاهی

تهدید‌ها و حمله نکردن‌های ترامپ
بخشی از یک برنامه‌ی مشخص و از پیش تعیین شده است

محسن زینلی‌پور

در هفته‌های اخیر بر شدت تهدیدات ترامپ به حمله‌ی گسترده به کشورمان و تعداد آنها و نیز لغو لحظه نودی آنها افزدوه شده است. با توجه به شناختی که از این شخص داریم و سابقه‌ی تناقض‌گویی‌های او می‌توان این گونه حدس زد که او همواره برنامه‌های اصلی خود را در انبوهی از گفته‌های ضد و نقیض و اقدامات زیگزاگی پنهان کرده است. بنابراین هرگز نباید روی تغییر فاز کلی او و عدم تمایلش به چنین حمله‌ای حساب کرد و به نظر نمی‌رسد که  تلاش برای رسیدن به هدفهای دیرینه‌‌ای مانند قطع دست چین از منابع نفت ایران، ساختن خاورمیانه جدید و گسترش پیمان ابراهیم، کاهش تمرکز سیاسی و نظامی آمریکا بر خاورمیانه، ایجاد توازن در برابر قدرت رو به توسعه‌ی اعراب منطقه و جلوگیری از آغاز یک رقابت بر سر تسلیحات اتمی در این منطقه‌ی پرآشوب را کنار گذاشته باشد.
با همه‌ی آنچه گفته شد می‌توان این طور نتیجه‌گیری کرد که این دیر و زودهای او بر سر چنین حمله‌ای سوخت و سوز ندارد و در اینجا برخی از دلایل احتمالی این امر را  میتوان حدس زد.

۱. هر بار تهدید به حمله و رخ دادن رویدادهای لازم پیش از آن مانند تخلیه‌ی سفارتخانه‌ها و هشدار به اتباع کشورهای غربی و ... باعث آماده‌باش تمامی نیروهای طرف مقابل در تمامی سطوح بوده و تکرار این امر قطعا توان آنها را به خستگی و فرسایش نسبی و البته هزینه‌کرد بالا می‌کشاند.
۲. ترامپ و تیم او می‌خواهند حساسیت طرف مقابل به رویدادهای لازم پیش از حمله را از بین ببرند تا در روزهای منتهی به حمله‌ی نهایی نیز، کسی چندان به این رویدادها حساس نبوده و بر مبنای آن، آمادگی خاصی را فراهم نکند و تا جای ممکن از اصل غافلگیری بهره ببرد.
۳. از سوی دیگر این تکرار تهدیدات باعث خستگی و سردرگمی بازارهای مالی و شرکت‌های مهم جهانی و شاید کسب آمادگی بیشتر برای رویارویی با شرایط اضطراری ناشی از آن و در نتیجه کاهش اثر حمله‌ی واقعی بر بهای نفت و بازارهای مالی مورد نظر آمریکا شود.
۴. در پشت تمامی این تهدیدها و حمله نکردن‌ها، البته درصدی از امید به کوتاه آمدن سران جمهوری اسلامی و رسیدن به توافق صدرصدی از نظر ترامپ و جواب دادن سیاست دیپلماسی قایق‌های توپ‌دار نیز وجود دارد.
۵. پاسخ جمهوری اسلامی به چنین حمله‌ی گسترده‌ای و هدف قرار دادن شرکای آمریکا در منطقه نیز یکی دیگر از عواملی است که تصمیم‌گیری برای انجام چنین حمله‌ای را مستلزم گردآوری مجموعه‌ای از اقدامات و امکانات ویژه و سنجیدن چندین باره‌ی همه‌ی جوانب آن می‌کند.
۶. ارزیابی نسبی ابعاد و بازتاب‌های این حمله چه در آمریکا و افکار عمومی و رسانه‌هایش و چه در سطح بین المللی و حتی در میان ایرانیان نیز از دیگر دلایل این دیر و زودها می‌تواند باشد.
۷. افزایش فشار از جانب برخی کشورهای منطقه به ویژه سعودی‌ها و میانجی‌گرها از یک‌سو و طیف مخالفان حمله‌ی نظامی در هر دو حزب سیاسی اصلی در آمریکا و به ویژه جی‌دی‌ونس، از سوی دیگر نیز بی‌تاثیر نمی‌تواند باشد.
۸. حمله به زیرساخت‌هایی که بر زندگی عموم مردم تاثیر می‌گذارد، در بیشتر جنگ‌ها به عنوان تاکتیک نهایی به کار گرفته شده و در جنگ فعلی اوکراین نیز تقریبا یکسال پس از شروع جنگ به طور جسته و گریخته آغاز شد و در مراحل بعدی افزایش یافت.
۹. زمان خریدن برای تجهیز نظامی و آمادگی بیشتر در منطقه که در هفته‌های اخیر شاهد آن بوده‌ایم.
۱۰. توجیه راحت‌تر این حمله و مطرح ساختن این ادعا که تا جای ممکن به دیپلماسی فرصت داده و راهی به جز اجرای آن نداشته است.

امید که این‌گونه نباشد و این تحلیل از اساس درست از آب درنیاید و چنین حمله‌ای به خاک ایران عزیز هرگز اتفاق نیفتد.


#فرهیختگان روزن آگاهی