فرهیختگان

🔻 سه محکوم؛ وقتی جای خدمت و جرم عوض می‌شود
✍🏻 رحیم قمیشی
رحیم قمیشی روایتش را از سال‌های اسارت آغاز می‌کند؛ از پسری در اردوگاه عراق که، به گفته او، با عراقی‌ها همراهی می‌کرد، از آزار دیگر اسرا خشنود می‌شد و خود را به آنان نزدیک نشان می‌داد.
پس از آزادی و بازگشت به ایران، قمیشی همان فرد را در جایی می‌بیند که قرار بود به امور آزادگان رسیدگی کند.
این بار نه در حاشیه، که صاحب نفوذ بود.
به او می‌گوید:
«هر مشکلی داشتی، به من بگو.»
قمیشی می‌نویسد ابتدا باورش نمی‌شد؛ اما سال‌ها گذشت و آرام‌آرام حتی به این عادت کرد که برای پیشبرد کارهایش از همان فرد سفارش بگیرد.
سال‌ها بعد، در یکی از شعب دادگاه انقلاب تهران، صحنه دیگری پیش چشم او قرار می‌گیرد.
سه دوستش آمده‌اند تا خود را برای اجرای حکم زندان معرفی کنند.
یکی، مدیر مؤسسه‌ای مردم‌نهاد است که در سیستان‌وبلوچستان برای آموزش و اشتغال زنان بی‌سرپرست و خانواده‌های کم‌بضاعت فعالیت می‌کند.
دیگری مدیر یک انتشارات است؛ گرفتار هزینه کاغذ، اجاره، حقوق کارکنان و نگرانی برای آینده کتاب.
سومی، جانباز جنگ و دبیر سابق ریاضی است که پس از محرومیت از تدریس، در جنوب تهران به نوجوانان و آسیب‌دیدگان اجتماعی آموزش می‌دهد.
به روایت قمیشی، جرم مشترک آنان نه اختلاس است و نه خشونت:
چیزی نوشته‌اند، سخنی گفته‌اند یا متنی را امضا کرده‌اند که خلاف نظر حاکمیت تشخیص داده شده است.
جواد نگران مؤسسه‌اش است.

علیرضا نگران کتاب و کارکنان انتشارات.

ناصر نگران نوجوانانی که به آنها درس می‌دهد.
و هر سه باید به زندان بروند.
قمیشی در راهروهای دادگاه آدم‌های دیگری را نیز می‌بیند؛ کسانی با احکام حبس، خانواده‌هایی درگیر تبعات زندان و کودکانی که هزینه مجازات سیاسی بزرگ‌ترها را می‌پردازند.
و ناگهان ذهنش دوباره به همان اردوگاه عراق بازمی‌گردد.
به همان کسی که روزی در کنار مأموران اردوگاه ایستاده بود و بعدها در ایران صاحب اعتبار شده بود.
پایان یادداشت، تلخ‌ترین بخش آن است:
«آن پسری را که در اردوگاه با عراقی‌ها همکاری کرده بود، یعنی می‌توانم دوباره پیدایش کنم؟

شاید او بتواند کاری برایمان بکند.»
تمثیل روشن است:
جامعه‌ای که در آن خدمت اجتماعی، آموزش، کتاب، نقد و فعالیت مدنی می‌تواند راه را به زندان ختم کند، اما سازگاری با قدرت گاه مسیر نفوذ را هموار می‌کند، با مسئله‌ای فراتر از چند حکم قضایی روبه‌روست.
مسئله، وارونگی معیارهاست.
اینکه چه کسی «معتبر» شناخته می‌شود، چه کسی «مجرم» و چه رفتاری پاداش می‌گیرد.
قمیشی نمی‌کوشد نظریه‌ای پیچیده بسازد؛ تنها دو تصویر را کنار هم می‌گذارد:
یک همکارِ زندانبانان که بعدها صاحب نفوذ شد؛

و سه کنشگر اجتماعی که امروز راهی زندان‌اند.
و همین کنار هم قرار گرفتن دو تصویر، پرسش را می‌سازد:
در چنین نظمی، واقعاً چه کسانی محکوم‌اند؟

متن کامل یادداشت رحیم قمیشی در مشاهده فوری

#صدای_فرهیختگان

#رحیم_قمیشی #زندان #جامعه_مدنی #آزادی_بیان #عدالت

#فرهیختگان راهی به رهایی

Telegraph

سه محکوم!

رحیم قمیشی از عراق تازه آزاد شده بودم. گفتند ستادی در فرمانداری هست برای رسیدگی به امور اسرای آزادشده. باید بروی آنجا و تشکیل پرونده بدهی. همان بار اول که رفتم، پسری را دیدم که در عراق و در اردوگاه، واقعاً از دست او اذیت شده بودیم. به عراقی‌ها می‌گفت با آنهاست.…

😢10❤5🤬1

1.06K views12:31