فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.2K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
🔴 وقتی «مردم» با نظریه جور درنمی‌آیند
✍🏻 زهرا عبدی
زهرا عبدی در یادداشتی تند، بخشی از چپ ایدئولوژیک ایران را متهم می‌کند که تا زمانی از «مردم» سخن می‌گوید که انتخاب و کنش آنان با دستگاه فکری‌اش سازگار باشد.
نقطه آغاز نقد او جمله‌ای است که به اکبر معصوم‌بیگی نسبت می‌دهد:

«دو شبی که اراذل به جان هم افتادند.»
عبدی از خودِ واژه‌ها آغاز می‌کند. می‌پرسد وقتی درباره خشونت‌های دی‌ماه ۱۴۰۴ گفته می‌شود «به جان هم افتادند»، فاعل خشونت کجاست؟ آیا این صورت‌بندی، مسئولیت شلیک، فرمان و سرکوب را در تصویری از «دو طرف هم‌سنگ» محو نمی‌کند؟
محور دوم نقد او تاریخی است. عبدی می‌گوید نمی‌توان انتخاب‌های امروز جامعه را با ارجاع به ۲۸ مرداد بازخواست کرد، اما هنگام سخن گفتن از تجربه ۱۳۵۷ و نقش جریان‌های چپ در آن تحولات، از مسئولیت فکری همان جریان‌ها عبور کرد.
به تعبیر او، مسئله اصلی این است:
«اگر مردم آینده‌ای بخواهند که شما نمی‌خواهید، آیا هنوز مردم‌اند؟»
یادداشت عبدی بیش از آنکه بحثی درباره تمام سنت چپ ایران باشد، حمله‌ای است به یک الگوی فکری مشخص: اینکه نظریه، معیار تشخیص مردمِ «درست» و «نادرست» شود.
البته خودِ این داوری که جامعه ایران به‌طور کلی از «چپ» عبور کرده، ادعایی سیاسی و نیازمند شواهد مستقل است؛ همان‌گونه که عبارت منسوب به معصوم‌بیگی نیز بدون دسترسی به متن کامل او باید با احتیاط و به‌صورت نقل‌شده منتشر شود.
متن کامل یادداشت زهرا عبدی
#صدای_فرهیختگان
#زهرا_عبدی
#اکبر_معصوم_بیگی
#چپ
#اعتراضات
#دی_ماه
#روشنفکری
#ایران
#فرهیختگان روزن آگاهی
👍6👎2❤1
🔴 از آدمیزاد تا اسب!
✍🏻 احمد زیدآبادی
محمد مرندی در توضیح حکم شلاق پرستو احمدی گفته است این مجازات «مثل شلاق زدن به اسب نیست» و ضربه‌ها «بسیار سبک» هستند.
زیدآبادی در واکنش می‌پرسد:
اگر این ضربه‌ها آن‌قدر سبک‌اند که دردی ندارند، حکمی که درد ندارد اما بدنامی و نفرت می‌آفریند، چه ضرورتی دارد؟
و اگر قرار است درد داشته باشند، مقایسه با شلاق‌زدن به اسب چه چیزی را توجیه می‌کند؟
پرسش اصلی او ساده‌تر از همه این توجیهات است:
«واقعاً چرا باید در این قرن احکامی صادر شود که نیاز به این نوع توجیهات عجیب و غریب داشته باشد؟»
#صدای_فرهیختگان
#احمد_زیدآبادی
#پرستو_احمدی
#محمد_مرندی
#شلاق
#آزادی_هنری
#فرهیختگان روزن آگاهی
👍12❤4👎1🤔1
🔴 نامه مهرداد خوانساری به ترامپ؛ «فرصت دیپلماسی را از دست ندهید»
مهرداد خوانساری در نامه‌ای به دونالد ترامپ از او خواسته است پیشنهاد ایران درباره تنگه هرمز و مذاکرات هسته‌ای را نقطه پایان نداند، بلکه آغازی برای یک توافق گسترده‌تر تلقی کند.
او می‌نویسد ادامه جنگ و فشار اقتصادی نباید آینده ایران را تعیین کند و استدلال می‌کند که یک توافق می‌تواند هم نگرانی‌های امنیتی آمریکا را پوشش دهد، هم به احیای اقتصادی ایران و ثبات منطقه کمک کند.
خوانساری همچنین هشدار می‌دهد شکست مسیر دیپلماسی، می‌تواند در ایران موضع جریان‌هایی را تقویت کند که ادامه خصومت با آمریکا را تنها گزینه می‌دانند.
محور اصلی نامه روشن است:
«فرصت موجود برای جایگزین‌کردن تقابل با یک راه‌حل پایدار دیپلماتیک را از دست ندهید.»

متن کامل نامه مهرداد خوانساری

#منتخب_فرهیختگان
#مهرداد_خوانساری
#ایران
#آمریکا
#مذاکرات
#تنگه_هرمز
#دیپلماسی
#فرهیختگان روزن آگاهی
👍13👎8❤1
🧥 لباس‌هایی که روایت می‌کنند
در زندان، گاهی یک لباس فقط لباس نیست؛

ردّ یک بازجویی است، خاطره یک هم‌بندی، نشانه یک بیماری، یا آخرین یادگار کسی که دیگر بازنگشته است.
در چیدمانی به ایده و اجرای مرتضی پروین، حدود ۴۰ لباس و شیء شخصی زندانیان کنار هم قرار گرفت؛ از لباس‌های بازداشتگاه‌های امنیتی و بیمارستان تا وسایل شخصی زندانیان.
بخشی از این مجموعه به یاد زندانیان اعدام‌شده بود؛ از جمله وحید بنی‌عامریان، بابک شهبازی، احسان افراشته و سلطان‌علی شیرزادی فخر.
شال‌ها و لباس‌هایی با نشانه‌های «زن، زندگی، آزادی» نیز در کنار این آثار قرار گرفتند؛ و هر زندانی، روایت یا خاطره‌ای درباره شیء خود نوشت.
در این چیدمان، لباس‌ها به آرشیو بدل شدند؛

آرشیوی از زندان، فقدان، مقاومت و حافظه.
قرار است این روایت‌ها با دبیری حسین شنبه‌زاده در قالب یک کتاب دیجیتال منتشر شوند.
#صدای_فرهیختگان
#مرتضی_پروین
#حسین_شنبه_زاده
#زندان
#هنر_در_زندان
#زن_زندگی_آزادی
#اعدام
#حافظه
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤10🔥2👎1
🔴 علیجانی: مسلح‌کردن مردم، ورود به نبردی نابرابر است
🎙 گفت‌وگوی رضا علیجانی با صدای آمریکا
رضا علیجانی در ادامه نقدهایش به پیشنهاد «تجهیز مردم» از سوی رضا پهلوی، می‌گوید مسئله اصلی را باید نه صرفاً از منظر «حق دفاع»، بلکه از منظر عقل عملی سیاست، توازن قوا و هزینه انسانی سنجید.
او میان «حق دفاع مشروع» و تبدیل مبارزه سیاسی به راهبرد مسلحانه تفاوت می‌گذارد و یادآوری می‌کند که حتی قانون مجازات اسلامی نیز در مواد ۱۵۶ و ۱۵۷، تحت شرایط مشخصی دفاع مشروع را به رسمیت می‌شناسد.
اما از نگاه علیجانی، پرسش سیاسی این است:

آیا ورود به مبارزه مسلحانه احتمال موفقیت را بیشتر می‌کند یا جامعه را وارد زمینی می‌کند که حکومت در آن برتری سازمانی و نظامی دارد؟
او با استناد به تجربه گروه‌های مسلح پیش و پس از انقلاب، استدلال می‌کند که حرکت به سوی سلاح می‌تواند هم عدم‌توازن قوا را تشدید کند و هم به حکومت امکان بیشتری برای توجیه سرکوب بدهد.
علیجانی همچنین می‌گوید تجربه «زن، زندگی، آزادی» از نظر او نشان داد حفظ چهره یک جنبش کم‌خشونت، می‌تواند بر مشروعیت اجتماعی و رفتار بخشی از نیروهای سرکوب اثر بگذارد.
جمع‌بندی او چنین است:
«من خواهان حداکثر خشونت‌پرهیزی‌ام؛ حداکثر، نه مطلق. راه نجات ایران همچنان از پایین است: اعتراضات اجتماعی، با رعایت توازن قوا.»
بخش‌هایی مانند ارزیابی او از رفتار گروه‌های مسلح کرد، «بی‌تجربگی» رضا پهلوی یا مقایسه با تجربه مجاهدین، تحلیل سیاسی خود اوست و نه واقعیتی که همه بر آن اتفاق‌نظر داشته باشند.
🎧 نکات کامل‌تر:

#منتخب_فرهیختگان
#رضا_علیجانی
#رضا_پهلوی
#مبارزه_مسلحانه
#خشونت_پرهیزی
#توازن_قوا
#اعتراضات
#ایران
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤8👍6👎1😢1
🔴 مهربانِ کوچه، خشمگینِ خانه!
✍🏻 سید زین‌العابدین صفوی
مجمع عمومی سازمان ملل، بیش از آنکه جای تغییر ناگهانی مواضع دولت‌ها باشد، صحنه‌ای برای نمایش منافع، ائتلاف‌ها و روایت‌های سیاسی است.
صفوی اما توجه را از تریبون نیویورک به داخل کشورها برمی‌گرداند و می‌پرسد:
عدالت‌خواهی یک حکومت را باید از سخنانش برای جهان سنجید، یا از رفتارش با شهروندان خودش؟
به تعبیر او، سخنرانی در مجمع عمومی یک «آیین» است؛ اما حکمرانی داخلی، «آینه»‌ای است که چهره واقعی قدرت را نشان می‌دهد.
اگر حکومتی در بیرون از مرزها از آزادی، عدالت و مظلومان سخن بگوید، اما در داخل صدای منتقد، معترض یا قربانی را نشنود، اعتبار همان خطابه‌های خارجی نیز فرسوده می‌شود.
پرسش محوری یادداشت روشن است:
آیا آنان که در «مجمع عمومی» ظلم‌ستیز و آزادی‌خواه‌اند، در «جمع خصوصی» نیز همان‌گونه‌اند؟
#منتخب_فرهیختگان
#سید_زین_العابدین_صفوی
#سازمان_ملل
#حکمرانی
#عدالت
#آزادی
#سیاست_داخلی
#سیاست_خارجی
#فرهیختگان روزن آگاهی
👍9❤1👎1🔥1
📚 نظریه‌زدگی چیست؟
✍🏻 محمدمهدی حاتمی
نظریه قرار است به فهم متن کمک کند؛ اما گاهی خودِ نظریه به هدف تبدیل می‌شود و متن فقط ماده‌ای برای اثبات آن.
محمدمهدی حاتمی این وضعیت را «نظریه‌زدگی» می‌نامد: استفاده‌ای نامتناسب، تحمیلی و نامعقول از نظریه‌ها؛ جایی که پژوهشگر ابتدا چارچوب نظری محبوبش را انتخاب می‌کند و بعد از میان متن، فقط شواهدی را بیرون می‌کشد که همان چارچوب را تأیید کنند.
نشانه‌هایش چیست؟
متن‌های بسیار متفاوت با یک نظریه واحد خوانده می‌شوند؛ شواهد ناسازگار کنار گذاشته می‌شوند؛ پیش‌فرض‌ها در مواجهه با متن اصلاح نمی‌شوند؛ اصطلاحات پیچیده جای روش روشن را می‌گیرند؛ و زمینه تاریخی و فرهنگی اثر، قربانی چارچوب ازپیش‌آماده می‌شود.
به تعبیر حاتمی، مشکل خودِ نظریه نیست؛ مشکل جایی آغاز می‌شود که نظریه به‌جای آنکه امکان فهم را بیشتر کند، فهم را مسدود کند.
او این شیوه را یکی از آسیب‌های جدی پژوهش علوم انسانی در ایران امروز می‌داند؛ پژوهشی که گاه به‌جای کشف چیزی در متن، فقط همان چیزی را پیدا می‌کند که از ابتدا تصمیم گرفته بود پیدا کند.

متن کامل یادداشت محمدمهدی حاتمی

#منتخب_فرهیختگان
#محمدمهدی_حاتمی
#علوم_انسانی
#نظریه
#نقد_ادبی
#پژوهش
#دانشگاه
#روش_شناسی
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤1👍1
🟠 هشتم مهر؛ روز بزرگداشت مولوی
مولانا جلال‌الدین محمد بلخی، یکی از بزرگ‌ترین چهره‌های ادب و عرفان فارسی، مثنوی معنوی را به درخواست و همراهی حسام‌الدین چلبی آغاز کرد.
در روایت مشهورِ آغاز مثنوی آمده است که حسام‌الدین از مولانا خواست اثری پدید آورد که همچون حدیقه سنایی و منطق‌الطیر عطار، «مونس جان عاشقان و دردمندان» باشد. مولانا همان دم، هجده بیت آغاز مثنوی را که نوشته بود از سرِ دستار خود بیرون آورد و به او سپرد.
از آن پس، حسام‌الدین کاتب و همراه نزدیک مولانا در سرایش مثنوی شد؛ مولانا می‌سرود و او می‌نوشت و بازمی‌خواند. دفتر نخست احتمالاً در سال ۶۶۰ قمری به پایان رسید و پس از وقفه‌ای، سرایش دفتر دوم در ۶۶۲ قمری از سر گرفته شد.
مثنوی تا دفتر ششم ادامه یافت؛ دفتری که با حکایتی ناتمام پایان می‌گیرد و نشانه‌ای است از اینکه مولانا اندکی پیش از مرگ، دیگر مجال ادامه آن را نیافت.
هشتم مهر، بهانه‌ای است برای بازگشت به شاعری که قرن‌هاست زبان شعر، عشق، رنج، سلوک و جست‌وجوی انسان را دگرگون کرده است.
📚 منبع: مثنوی معنوی، چاپ عکسی نسخه خطی شماره ۲۹۴۲ مرکز احیاء میراث اسلامی، به کوشش محمد افشین‌وفایی و پژمان فیروزبخش، مقدمه، صص. یازده–دوازده.
#میراث_فرهیختگان
#مولوی
#مولانا
#مثنوی_معنوی
#حسام_الدین_چلبی
#ادبیات_فارسی
#عرفان
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤6
🔴 فوری | خبر درگذشت میرحسین موسوی تکذیب شد
در پی انتشار شایعاتی از صبح امروز درباره درگذشت میرحسین موسوی، «کلمه» این خبر را تکذیب کرد و اعلام کرد:
«حال عمومی ایشان خوب است.»
یکی از نزدیکان موسوی نیز در گفت‌وگو با رسانه‌ها، خبر درگذشت او را صریحاً رد کرده است.
میرحسین موسوی و زهرا رهنورد همچنان در حصر خانگی به سر می‌برند.
#صدای_فرهیختگان
#میرحسین_موسوی
#زهرا_رهنورد
#جنبش_سبز
#حصر
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤17👎1
🔴 نقدی بر جوایز حقوق بشری
✍🏻 مرتضی نعمتی
اعطای جایزه واتسلاو هاول به نسرین ستوده، برای مرتضی نعمتی فرصتی است تا نه رنج و فعالیت ستوده، بلکه خودِ سازوکار جوایز حقوق بشری را نقد کند.
نعمتی می‌پرسد آیا تبدیل مقاومت و کنشگری به جایزه، مراسم، نماد و چهره رسانه‌ای، به‌تدریج امر اخلاقی و شخصیِ مقاومت را به کالایی جشنواره‌ای تبدیل نمی‌کند؟
از نگاه او، یکی از پیامدهای چنین سازوکاری می‌تواند به حاشیه رفتن انبوه کنشگرانی باشد که بدون شهرت، جایزه و بازتاب رسانه‌ای هزینه می‌دهند؛ در حالی که توجه عمومی بر تعداد محدودی از چهره‌ها متمرکز می‌شود.
او همچنین میان مفهوم «زیستن در حقیقت» نزد واتسلاو هاول و کنشگری حقوقی درون ساختارهای رسمی، تناقض می‌بیند.
این بخش از استدلال البته محل بحث است؛ خود هاول نیز در قدرت بی‌قدرتان، مطالبه اجرای قانون از حکومتی که مدعی قانون‌مداری است را یکی از اشکال مقاومت در برابر «زندگی در دروغ» می‌دانست.
با این همه، پرسش اصلی یادداشت باقی است:
آیا جوایز حقوق بشری صرفاً کنشگران را به جهان معرفی می‌کنند، یا ناخواسته نوع خاصی از کنشگری، چهره‌سازی و روایت از مقاومت را نیز تولید می‌کنند؟
متن کامل یادداشت مرتضی نعمتی
#منتخب_فرهیختگان
#مرتضی_نعمتی
#نسرین_ستوده
#واتسلاو_هاول
#حقوق_بشر
#کنشگری
#جامعه_مدنی
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤3👍3
🔴 چهار سال از جمعه خونین زاهدان گذشت
۸ مهر ۱۴۰۱، زاهدان یکی از خونین‌ترین روزهای اعتراضات آن سال را تجربه کرد.
پس از نماز جمعه، در حالی که اعتراض‌ها به مرگ مهسا ژینا امینی و مطالبه رسیدگی به گزارش تعرض به یک دختر نوجوان بلوچ جریان داشت، نیروهای امنیتی به سوی معترضان، رهگذران و نمازگزاران شلیک کردند. نهادهای حقوق‌بشری دست‌کم ده‌ها کشته در همان روز ثبت کرده‌اند.
از آن روز، «جمعه خونین زاهدان» تنها نام یک واقعه نیست؛ بخشی از حافظه جمعی بلوچستان و ایران است؛ یادآور مردمی که برای دادخواهی به خیابان آمدند و بسیاری از آنان دیگر به خانه بازنگشتند.
چهار سال گذشته است؛

اما پرسش از حقیقت، مسئولیت و دادخواهی همچنان باقی است.
یاد جان‌باختگان ۸ مهر زاهدان گرامی.
#صدای_فرهیختگان
#جمعه_خونین_زاهدان
#زاهدان
#بلوچستان
#مهسا_امینی
#دادخواهی
#فرهیختگان روزن آگاهی
😢13❤5👎1
فرهیختگان
پریـماه نیـک‌پرور بندرعباس. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴ #فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
پریـسا زارعـی
تهران. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
😢28🔥4❤2👎2
اردشیر امیرارجمند:
‏
در پاسخ به دوستانی که جویای احوال همراه سرافراز جنبش سبز و مردم، ⁧ میرحسین موسوی⁩، هستند، ضمن تکذیب اخبار منتشرشده، به اطلاع می‌رساند که به لطف الهی، حال عمومی ایشان خوب است.
‏با این حال، این پرسش همچنان پابرجاست که به چه دلیل و بر اساس کدام توجیه معقول، ایشان در ۸۶ سالگی، پس از بیش از ۱۶ سال، همچنان به همراه خانم دکتر ⁧زهرا رهنورد⁩ در زندان خانگی به سر می‌برند؟
#صدای_فرهیختگان
#میرحسین_موسوی
#زهرا_رهنورد
#اردشیر_امیرارجمند
#جنبش_سبز
#حصر
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤28👎1
💵 دلار و تورم چگونه همدیگر را بالا می‌کشند؟
✍🏻 احمد علوی
تورم نقطه‌به‌نقطه شهریور به ۸۹.۸ درصد رسیده و هم‌زمان دلار از محدوده ۲۲۷ هزار تومان در پایان شهریور به بالای ۲۵۰ هزار تومان رسیده است.
احمد علوی می‌گوید مسئله فقط هم‌زمانی این دو جهش نیست؛ دلار و تورم می‌توانند وارد یک چرخه خودتقویت‌شونده شوند:
افت ارزش ریال، هزینه واردات و تولید را بالا می‌برد؛ قیمت‌ها افزایش می‌یابند؛ انتظار تورم بیشتر می‌شود؛ مردم و بنگاه‌ها برای حفظ ارزش دارایی به ارز و طلا پناه می‌برند؛ تقاضای ارز بالا می‌رود و دوباره ریال ضعیف‌تر می‌شود.
به تعبیر او، خطر اصلی زمانی آغاز می‌شود که انتظار گرانی، از یک نگرانی موقت به رفتار دائمی اقتصادی تبدیل شود.
علوی تأکید می‌کند که همه تورم را هم نمی‌توان به دلار نسبت داد؛ کسری بودجه، فشارهای پولی، تحریم‌ها، محدودیت درآمد ارزی، افت سرمایه‌گذاری و نااطمینانی سیاسی و اقتصادی نیز در این چرخه نقش دارند.
نتیجه هشداردهنده است:
وقتی بی‌اعتمادی به پول ملی نهادینه شود، مهار هم‌زمان تورم و نرخ ارز روزبه‌روز دشوارتر می‌شود.
متن کامل یادداشت احمد علوی
#منتخب_فرهیختگان
#احمد_علوی
#تورم
#دلار
#اقتصاد_ایران
#ریال
#قدرت_خرید
#فرهیختگان روزن آگاهی
👍6❤1
🔴 معلمی میان معاش، وجدان و فرسودگی
✍🏻 از فانوس‌نامه
خبرها و ویدئوهای استعفای معلمان در آغاز سال تحصیلی، فقط یک مسئله معیشتی را روایت نمی‌کنند.
حقوق پایین و ناامنی اقتصادی یک سوی ماجراست؛ سوی دیگر، فرسودگی حرفه‌ای معلمی است که باید هر روز میان بخشنامه، محتوای رسمی، وجدان حرفه‌ای و اعتماد دانش‌آموزان تعادل برقرار کند.
نویسنده می‌گوید برای معلمی که آموزش را صرفاً «شغل» نمی‌بیند، کلاس درس فقط محل تدریس نیست؛ جایی است که هر روز با فقر، طلاق، بیماری، اضطراب، خشونت و آینده مبهم دانش‌آموزان روبه‌رو می‌شود.
و در این میان، خودِ معلم نیز زیر فشار است:

اگر بیش از حد محتاط باشد، ممکن است در چشم دانش‌آموزان به بخشی از دستگاه رسمی بدل شود؛ و اگر خلاف جریان رسمی حرکت کند، امنیت شغلی‌اش می‌تواند به خطر بیفتد.
بحران معلم، فقط بحران حقوق نیست؛

بحران فرسودگی، اعتماد و معنای خودِ آموزش است.
و پرسش تلخ نویسنده این است:
شانه‌های یک معلم، بار رنج چند انسان را می‌تواند تحمل کند؟
#منتخب_فرهیختگان
#معلم
#آموزش
#آموزش_و_پرورش
#فرسودگی_شغلی
#دانش_آموز
#مدرسه
#فانوس_نامه
#فرهیختگان روزن آگاهی
👍9😱2😢2❤1
@koronmusic-vatane man
Iraj Bastami
🇮🇷 وطن من
«ای خطهٔ ایران مهین، ای وطن من

ای گشته به مهر تو عجین جان و تن من»
🎼 تصنیف: وطن من

آهنگساز: پرویز مشکاتیان

خواننده: ایرج بسطامی

شعر: ملک‌الشعرای بهار
در این تصنیف، شعر بهار با موسیقی مشکاتیان و صدای بسطامی به یکی از ماندگارترین بیان‌های دلبستگی، اندوه و مهر به ایران بدل شده است.
#میراث_فرهیختگان
#ایرج_بسطامی
#پرویز_مشکاتیان
#ملک_الشعرای_بهار
#موسیقی_ایرانی
#وطن_من
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤13
📚 چگونه بت سید قطب در ذهن من فروریخت؟
✍🏻 محمد محق
محمد محق این یادداشت را نه با یک بحث انتزاعی، بلکه با خاطره‌ای شخصی آغاز می‌کند: نوجوانی که شیفته سید قطب بود، معالم فی‌الطریق و فی ظلال القرآن می‌خواند و در اندیشه ساختن جامعه‌ای بر پایه قرائتی انقلابی از دین بود.
سال‌ها بعد، در نخستین دوره حاکمیت طالبان بر هرات، یک مأمور «امر به معروف» با قیچی بخشی از موهایش را برید.
همان تجربه ساده اما تحقیرآمیز، پرسشی اساسی در ذهن او ساخت:

چگونه انسانی به نام دین، خود را محق می‌بیند در جسم و زندگی دیگری دخالت کند؟
محق می‌گوید در همان لحظه متوجه شد مسئله فقط طالبان یا تعریف آنان از «منکر» نیست؛ بلکه منطقِ پشت ماجراست: این تصور که برای امر به معروف، باید نخست قدرت داشت و سپس از موضع اقتدار، جامعه را به «درست» و «نادرست» وادار کرد.
او می‌نویسد اختلافش با طالبان شاید در مصادیق فراوان بود، اما در آن زمان هنوز به اندازه کافی با مفاهیمی چون حریم خصوصی، آزادی‌های بنیادی و کرامت ذاتی انسان فاصله روش‌شناختی نداشت.
آن «قیچی طالب» به تعبیر خودش نخستین ترک را بر بتی انداخت که سال‌ها از سید قطب در ذهن ساخته بود.
محق امروز سید قطب را نه قدیس می‌بیند و نه هیولا؛ بلکه متفکری متعلق به زمانه خود که میراثش باید تاریخی و انتقادی خوانده شود، به‌ویژه آن بخش از اندیشه‌اش که جهان را میان «ایمان» و «جاهلیت» دوپاره می‌کرد و بعدها بر بخشی از اسلام‌گرایی رادیکال اثر گذاشت.
پرسش اصلی یادداشت شاید این باشد:
چه زمانی یک آرمان دینی، از دعوت و اخلاق عبور می‌کند و به مجوزی برای سلطه بر انسان دیگر تبدیل می‌شود؟
متن کامل یادداشت محمد محق
#منتخب_فرهیختگان
#محمد_محق
#سید_قطب
#طالبان
#اسلام_سیاسی
#اخوان_المسلمین
#آزادی
#کرامت_انسانی
#فرهیختگان روزن آگاهی
👍10❤3👎1🤬1
🔴 فایننشال تایمز: کمبود دارو در ایران تشدید شده است
فایننشال تایمز گزارش می‌دهد که فشارهای اقتصادی و لجستیکی ناشی از تحریم‌های آمریکا، جنگ و اختلال در مسیرهای حمل‌ونقل، تأمین دارو در ایران را دشوارتر کرده است.
گرچه دارو و کالاهای بشردوستانه رسماً از تحریم‌های آمریکا مستثنی‌اند، محدودیت‌های بانکی، دشواری انتقال پول، بیم شرکت‌های خارجی از تحریم‌های ثانویه و مشکلات حمل‌ونقل، واردات دارو و مواد اولیه را با مانع روبه‌رو کرده‌اند.
ایران بخش بزرگی از داروهای مصرفی را در داخل تولید می‌کند، اما همچنان برای بسیاری از مواد مؤثره و داروهای تخصصی به واردات وابسته است.
فایننشال تایمز به نقل از داروسازان نوشته است که حدود ۶۰ قلم داروی ضروری برای بیماری‌های جدی با کمبود مواجه شده‌اند.
بحران دارو نشان می‌دهد فاصله میان «معافیت بشردوستانه روی کاغذ» و امکان واقعی دسترسی بیماران به دارو، می‌تواند بسیار بزرگ باشد.
#منتخب_فرهیختگان
#دارو
#تحریم
#اقتصاد_ایران
#سلامت
#ایران
#فرهیختگان روزن آگاهی
😢5❤2🔥2
🔴 هشدار ۳۰ روزه درباره وضعیت مالی کشور
بر اساس گزارشی که «آرزوی فردای بهتر» منتشر کرده، سیدعلی مدنی‌زاده، وزیر اقتصاد در گزارشی به شورای اقتصاد نسبت به نزدیک‌شدن کشور به یک نقطه بحرانی مالی هشدار داده است.
در این گزارش آمده که با محدودشدن شدید ورود ارز، افت درآمدهای نفتی و فشار بر مسیرهای تجارت خارجی، توان مالی دولت با سرعت در حال کاهش است و سقف تحمل شرایط موجود «حداکثر ۳۰ روز» برآورد شده است.
بر پایه همین گزارش، وزارت نفت نیز در صورت تداوم وضع فعلی، با خطر افت بسیار شدید درآمد ارزی در هفته‌های پیش رو روبه‌روست.
مدنی‌زاده همچنین هشدار داده است که ادامه چاپ پول می‌تواند تورم را تشدید کند و اگر تصمیم‌های سخت اقتصادی و سیاسی، از جمله گشایش در مسیر مذاکره، به تعویق بیفتد، کنترل بحران دشوارتر خواهد شد.
او اعتراضات اخیر اصناف را نیز نشانه‌ای از فشار اجتماعی دانسته و نسبت به گسترش نارضایتی هشدار داده است.
این گزارش، اگر با جزئیات رسمی منتشر شود، می‌تواند یکی از جدی‌ترین هشدارهای اقتصادی درون دولت درباره وضعیت ماه‌های اخیر باشد.
🎥 ویدئو ضمیمه پست است.
#منتخب_فرهیختگان
#مدنی_زاده
#اقتصاد_ایران
#دلار
#تحریم
#نفت
#تورم
#بحران_اقتصادی
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤4🔥4👎1
🔴 جنگ روایت‌ها؛ پاسخ ظریف به پیام‌های نتانیاهو
✍️ مصطفی نجفی
بنیامین نتانیاهو در پیام‌های ویدیویی اخیر خود مستقیماً مردم ایران را مخاطب قرار داده است؛ اقدامی که مصطفی نجفی آن را بخشی از عملیات روانی و تلاش برای اثرگذاری بر افکار عمومی ایران می‌داند.
نجفی، انتشار پیام ویدیویی محمدجواد ظریف خطاب به یهودیان را پاسخی در همین میدان ارزیابی می‌کند و معتقد است ظریف هدف ارتباطی پیام‌های نتانیاهو را دریافته و کوشیده است روایت متقابلی را مستقیماً به جامعه هدف منتقل کند.
به باور او، در شرایط تنش و جنگ، رقابت فقط در میدان نظامی رخ نمی‌دهد؛ «جنگ روایت‌ها» و تلاش برای اثرگذاری بر افکار عمومی می‌تواند پیش‌درآمد و همراه رویارویی نظامی باشد.
از این منظر، نجفی بر اهمیت بازنشر و تقویت پیام ظریف تأکید می‌کند و هشدار می‌دهد که شکست در میدان روایت‌ها می‌تواند بر دیگر ابعاد یک منازعه نیز اثر بگذارد.
متن اصلی مصطفی نجفی
#منتخب_فرهیختگان
#مصطفی_نجفی
#محمدجواد_ظریف
#بنیامین_نتانیاهو
#جنگ_روایت‌ها
#عملیات_روانی
#رسانه
#ایران
#اسرائیل
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤4👎2🔥1🤬1