فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.2K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
🖤 شجریان؛ صدایی که در حافظه ایران جاودانه شد
🌹 به یاد خسرو آواز ایران، در ششمین سالروز درگذشتش
«صدای تو را دوست دارم...
صدای تو فریادِ زنجیر و گلبانگِ آزادیِ من

صدای تو آوایِ آبادیِ من

صدای تو هِیهای ویرانیِ من

صدای تو معنای ایرانیِ من…»
✍️ زنده‌یاد اسماعیل خویی، در ستایش محمدرضا شجریان
شش سال از خاموشی صدای مردی می‌گذرد که آوازش تنها جلوه‌ای از هنر موسیقی نبود؛ بخشی از خاطره جمعی و هویت فرهنگی ایرانیان شد.
محمدرضا شجریان از تلاوت قرآن در کودکی تا حضور در برنامه‌های گل‌ها، از بازآفرینی گنجینه موسیقی دستگاهی تا همراهی با شعر حافظ، سعدی و مولانا، راهی پیمود که نامش را با تاریخ موسیقی معاصر ایران پیوند زد.
صدای او در «ربنا» رنگ نیایش گرفت، در «مرغ سحر» با آرزوی آزادی همراه شد و در «شب، سکوت، کویر» جلوه‌ای دیگر از پیوند آواز و فرهنگ ایرانی را به نمایش گذاشت.
🔹 شفیعی کدکنی در ستایش شجریان
محمدرضا شفیعی کدکنی، شاعر و پژوهشگر برجسته، در توصیف جایگاه هنری شجریان گفته است:
«تنها هنرمندی که در این روزگار می‌تواند ادعا کند، تالی ندارد و در بین پیشینیان نیز کسی به مرتبه‌ی او نرسیده، محمّدرضا شجریان است.»
🎙 ده‌گانه آقای آواز | منصور ضابطیان
به مناسبت سالروز درگذشت استاد، مجموعه صوتی «ده‌گانه آقای آواز» با روایت منصور ضابطیان، در ده بخش به فرازهایی از زندگی و آثار شجریان می‌پردازد؛ از دوران کودکی و برنامه گل‌ها تا روزگار انقلاب، آلبوم «بیداد»، رخدادهای سال ۱۳۸۸ و اثر ماندگار «شب، سکوت، کویر».
شجریان فقط خواننده آوازهای ماندگار نبود؛ صدای او برای نسل‌های گوناگون، یادآور شعر، خاطره، رنج، امید و زیبایی بود.
🌹 یاد و نام استاد محمدرضا شجریان گرامی باد.
۱ مهر ۱۳۱۹، مشهد

۱۷ مهر ۱۳۹۹، تهران
🎧 همراه با مجموعه صوتی «ده‌گانه آقای آواز» به روایت منصور ضابطیان
#محمدرضا_شجریان #خسرو_آواز_ایران #اسماعیل_خویی #شفیعی_کدکنی #منصور_ضابطیان #موسیقی_ایرانی #میراث_فرهنگی
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤16
فرهیختگان
چابهار ملک شخصی هیچ مقام و دستگاهی نیست. زمین‌های این کشور نیز دارایی قابل‌بخشش مدیران و نمایندگان نیستند.
🔴 چابهار؛ «سرزمین متعلق به افغانستان» یا حق بهره‌برداری اقتصادی؟
⚖️ پرسش‌های حقوقی کامبیز نوروزی از اظهارات محسن زنگنه
✍️ کامبیز نوروزی
اظهارات محسن زنگنه، نماینده مجلس، درباره اختصاص بیش از ۱۱۰ هکتار زمین در چابهار به افغانستان، اکنون با پرسش‌های حقوقی جدی روبه‌رو شده است.
زنگنه در گفت‌وگو با تلویزیون سحر افغانستان، از توافق با وزیر صنعت و تجارت طالبان برای اختصاص حدود ۱۰ هکتار زمین در حاشیه آب‌های بندر چابهار و بیش از ۱۰۰ هکتار در محدوده منطقه ویژه اقتصادی سخن گفته است.
اما آنچه واکنش برانگیخته، بیش از مساحت زمین‌ها، تعبیر خود نماینده مجلس است:
«توافق کردیم که افغانستان بتواند در منطقه آزاد چابهار یک سرزمین متعلق به خودش داشته باشد.»
کامبیز نوروزی در یادداشتی انتقادی می‌پرسد: یک نماینده مجلس با چه اختیار و بر اساس کدام قانون می‌تواند از چنین توافقی سخن بگوید؟
او تأکید می‌کند که موضوع باید از منظر قانون اساسی، حدود اختیارات مقامات و حق حاکمیت ملی بررسی شود.
نکته دیگری که نوروزی مطرح می‌کند، ادعای بی‌اطلاعی مدیرعامل منطقه آزاد چابهار از چنین توافقی است؛ موضوعی که نیازمند بررسی و توضیح رسمی است.
یک تمایز حقوقی تعیین‌کننده وجود دارد: اختصاص زمین برای سرمایه‌گذاری و ترانزیت کالا، به‌خودی‌خود به معنای انتقال حاکمیت ایران بر آن زمین نیست. اما استفاده از تعبیر «سرزمین متعلق به افغانستان» بدون توضیح دقیق حقوقی، ابهامی ایجاد می‌کند که نمی‌توان از کنار آن گذشت.
اکنون باید روشن شود:
▪️ آیا توافق رسمی و الزام‌آوری امضا شده است؟
▪️ طرف ایرانی توافق چه نهادی بوده و چه اختیاراتی داشته است؟
▪️ آیا سخن از اجاره، حق بهره‌برداری یا انتقال مالکیت است؟
▪️ آیا مدیران مسئول منطقه آزاد چابهار در جریان تصمیم بوده‌اند؟
▪️ متن توافق و تعهدات دو طرف چرا منتشر نشده است؟
اصل مسئله، حق مردم برای آگاهی از تصمیم‌هایی است که درباره زمین‌ها و منابع عمومی کشور گرفته می‌شود.
اگر سخنان نماینده مجلس دقیق نبوده، باید اصلاح شود؛ و اگر توافقی وجود دارد، لازم است مفاد و مبنای قانونی آن بی‌درنگ در اختیار افکار عمومی قرار گیرد.
🔗 متن کامل یادداشت کامبیز نوروزی
#منتخب_فرهیختگان #کامبیز_نوروزی #چابهار #محسن_زنگنه #قانون_اساسی #حاکمیت_ملی #شفافیت #افغانستان
#فرهیختگان روزن آگاهی
👍11🤬1
🔴 مجید تفرشی؛ روایت یک زندگی در آینه تاریخ
🎂 به مناسبت شصت‌ودومین زادروز مجید تفرشی | ۱۷ مهر ۱۴۰۵
🎙️ گفت‌وگویی از «خانه گفتارها» با حضور مجید تفرشی
مجید تفرشی، تاریخ‌پژوه و پژوهشگر اسناد تاریخی، زاده ۱۷ مهر ۱۳۴۳ است و امروز شصت‌ودومین سالروز تولد اوست.
به همین مناسبت، فایل صوتی نشستی از «خانه گفتارها» در کلاب‌هاوس منتشر شده است؛ نشستی که به مناسبت شصتمین زادروز تفرشی برگزار شده بود.
در این گفت‌وگو، تفرشی از زندگی و مسیر شخصی خود سخن می‌گوید و در ادامه به پرسش‌های حاضران درباره موضوعات گوناگون پاسخ می‌دهد.
این نشست فرصتی است برای آشنایی با روایت شخصی یک پژوهشگر تاریخ؛ روایتی که در کنار آثار مکتوب و پژوهش‌های تاریخی، وجه دیگری از تجربه و زندگی او را پیش روی مخاطب می‌گذارد.
🎧 شنیدن گفت‌وگوی کامل:
▶️ مجید تفرشی در خانه گفتارها ـ یوتیوب
🌹 با آرزوی تندرستی و سال‌های پربار برای مجید تفرشی.
#میراث_فرهیختگان #مجید_تفرشی #تاریخ_معاصر #تاریخ_شفاهی #خانه_گفتارها #زادروز
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤2👎1🔥1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔴 کنایه طنزآمیز ناوی پیلای به ترامپ: «شاید جایزه نوبل را با او شریک شوم!»
🎥 در ویدئویی منتسب به ناوی پیلای، حقوقدان برجسته آفریقای جنوبی، او در واکنش به تشویق حاضران با طنز می‌گوید:
«اگر کمی بیشتر تشویقم کنید، شاید این جایزه را با ترامپ شریک شوم!»
پیلای همچنین با اشاره به گزارش خود درباره غزه، بر اهمیت بی‌طرفی در بررسی واقعیت‌ها و تفسیر قانون تأکید می‌کند.

#ناوی_پیلای #دونالد_ترامپ #صلح_نوبل #حقوق_بشر #غزه
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤8👍1
🔴 دادخواهی یا انتقام؟ حقیقتی که نباید قربانی نفرت شود
🎙️ گفت‌وگوی رضا علیجانی با ایران‌وایر | بخش چهارم
✍️ رضا علیجانی
«دادخواهی با انتقام‌گیری خیلی فرق دارد.»
رضا علیجانی در چهارمین بخش گفت‌وگوی خود با ایران‌وایر، از یکی از دشوارترین پرسش‌های دوران گذار سخن می‌گوید: چگونه می‌توان حقیقت جنایت‌ها و غارت‌ها را آشکار کرد، عاملان آن‌ها را پاسخ‌گو ساخت و در عین حال، گرفتار چرخه نفرت و انتقام نشد؟
او با تأکید بر مخالفت خود با مجازات اعدام می‌گوید حتی در بررسی زندگی قاتلان زنجیره‌ای نیز باید به عوامل روان‌شناختی و اجتماعی توجه کرد؛ عواملی که ممکن است خود آنان را نیز در موقعیت قربانی قرار داده باشند، بی‌آنکه مسئولیت اعمالشان از میان برود.
🔹 اعدام‌های ۱۳۶۷ و فرصت‌های ازدست‌رفته برای کشف حقیقت
علیجانی به حضور داوطلبانه سید حسین مرتضوی، از مسئولان وقت زندان‌های اوین و گوهردشت، در یک نشست کلاب‌هاوسی در سال ۱۴۰۲ اشاره می‌کند.
به روایت او، مرتضوی برای بیان اطلاعات خود درباره اعدام‌های سال ۱۳۶۷ در این نشست حاضر شد؛ اما برخوردهای تند برخی شرکت‌کنندگان، امکان ادامه گفت‌وگو و دستیابی به اطلاعات بیشتر را از میان برد.
علیجانی معتقد است که شنیدن روایت افراد مطلع از ساختار قدرت، به معنای بخشودن آنان یا چشم‌پوشی از مسئولیتشان نیست؛ بلکه می‌تواند بخشی از فرایند حقیقت‌یابی باشد.
🔹 عدالت برای جنایت و غارت
او تأکید می‌کند که دادخواهی نباید تنها به نقض حقوق بشر و جنایت‌های سیاسی محدود بماند؛ بلکه فساد، غارت منابع عمومی و سوءاستفاده از قدرت نیز باید موضوع رسیدگی و پاسخ‌گویی قرار گیرد.
به باور علیجانی، جنایت و غارت نباید با گذشت زمان از دستور کار عدالت خارج شوند؛ اما عدالت نیز نباید به مجازات‌خواهی کور و انتقام جمعی فروکاسته شود.
او همچنین با اشاره به سخنان گذشته رضا پهلوی درباره مخالفت با خشونت و ضرورت تشکیل کمیته حقیقت‌یاب برای بررسی عملکرد حکومت فعلی و حکومت پیشین، خواستار توجه به اصولی فراگیر در دادخواهی می‌شود.
پرسش محوری این گفت‌وگو روشن است:
آیا می‌توان بدون شنیدن شهادت‌ها، ثبت اسناد و روشن‌کردن زنجیره مسئولیت‌ها، به حقیقت رسید؟ و آیا می‌توان بدون حقیقت، عدالت پایداری برقرار کرد؟
🎧 فایل صوتی کامل بخش چهارم:
🔗 شنیدن گفت‌وگو در آرشیو رضا علیجانی
#منتخب_فرهیختگان #رضا_علیجانی #ایران_وایر #دادخواهی #عدالت_انتقالی #اعدام‌های_۱۳۶۷ #حقیقت‌یابی #حقوق_بشر #مبارزه_با_فساد
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤4👍4🔥1🤔1
فرهیختگان
شـایان گـرجی اصفهان. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴ #فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
فرامرز گلستانی
تهران. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
😢23👎3🔥3❤2👍1
🔴 چندان فروتن بود که از بزرگی خویش هیچ خبر نداشت
📚 رینلد نیکلسن؛ مولانا، حقیقت و واپسین وداع یک پژوهشگر
✍️ محمدمهدی مجاهدی
آرتور آربری، خاورشناس و مترجم برجسته انگلیسی، در زندگی‌نامه خودنوشتش، از استاد و دوست دیرینش رینلد نیکلسن (Reynold A. Nicholson)، پژوهشگر و مترجم نامدار آثار عرفانی فارسی و عربی، چنین یاد می‌کند:
«او دانشمندی تمام‌عیار بود، چنان دل‌باخته کتاب‌هایش که سوی چشمانش را فدای بسیار خواندن کرد، چندان فروتن و خاکسار که از بزرگی خویش هیچ خبر نداشت.»
نیکلسن، که عمر خود را صرف پژوهش در تصوف و تصحیح و ترجمه آثار مولانا کرد، در سال‌های پایانی زندگی، هنگامی که بینایی‌اش رو به کاهش بود، شعری سرود که آربری آن را از تکان‌دهنده‌ترین وداع‌های انسانی می‌دانست.
واپسین سطرهای آن شعر چنین است:
When Truth shines out words fail and nothing tell;
Now hear the Voice within your hearts. Farewell.
«آنگاه که حقیقت بی‌پرده می‌درخشد، واژه‌ها از بیان بازمی‌مانند؛ اکنون ندای درون دل‌هایتان را بشنوید. بدرود.»
محمدمهدی مجاهدی برای بازآفرینی فارسی این وداع، از ابیات مثنوی مولانا بهره می‌گیرد:
حق چو بی‌پرده نمایان می‌شود

این زبان‌ها جمله حیران می‌شود

بس کنم، دلبر درآمد در خطاب

گوش شو والله اعلم بالصواب

بی‌حس و بی‌گوش و بی‌فکرت شوید

تا خطاب ارجعی را بشنوید

آربری در روایت خود از بیست‌وپنج سال دوستی نزدیک با نیکلسن می‌نویسد که او به‌ندرت از باورهای شخصی و تجربه‌های معنوی‌اش سخن می‌گفت.
با این همه، آربری چنین برداشت کرده بود که نیکلسن، پس از فاصله‌گرفتن از ایمان دوران جوانی، از راه هم‌نشینی فکری با عارفان مسلمان، دوباره به تجربه‌ای معنوی دست یافته است.
به روایت آربری، شعر سالخوردگی نیکلسن برای نخستین بار پرده‌ای از جهان درونی او کنار زد؛ جهانی که سال‌ها هم‌نشینی با مولانا در شکل‌گیری آن نقشی عمیق داشت.
شاید زیباترین میراث این پژوهشگر بزرگ، تنها کتاب‌ها و ترجمه‌هایش نباشد؛ بلکه فروتنی دانشمندی باشد که در پایان راه، به جای سخن‌گفتن بیشتر، از شنیدن سخن گفت.
✍️ محمدمهدی مجاهدی | ۱۶ مهر ۱۴۰۵

متن کامل یادداشت

#میراث_فرهیختگان #محمدمهدی_مجاهدی #رینلد_نیکلسن #آرتور_آربری #مولانا #مثنوی_معنوی #عرفان #تاریخ_اندیشه
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤11
🔴 بهار پرهزینه تجارت ایران؛ صادرات کمتر، واردات گران‌تر
📉 کاهش درآمد ارزی و افزایش هزینه تأمین کالاهای ضروری و ماشین‌آلات
📰 به روایت روزنامه «دنیای اقتصاد»
اقتصاد ایران در بهار ۱۴۰۵ با دو فشار هم‌زمان روبه‌رو شد: کاهش ۲۸ درصدی صادرات غیرنفتی و افزایش ۵۵.۱ درصدی شاخص قیمت ریالی واردات.
بر اساس داده‌هایی که دنیای اقتصاد از مرکز آمار ایران نقل کرده، شاخص قیمت واردات در مقیاس دلاری نیز رشد فصلی ۹.۹ درصدی داشته است.
این ارقام از وضعیتی نگران‌کننده حکایت دارند: از یک‌سو کاهش صادرات، دسترسی به منابع ارزی را محدود می‌کند و از سوی دیگر، افزایش قیمت واردات، تأمین کالاها و تجهیزات موردنیاز کشور را پرهزینه‌تر می‌سازد.
🔹 فشار بر تولید و سفره خانوار
در این گزارش، افزایش ۵۶.۱ درصدی قیمت واردات ماشین‌آلات به‌عنوان عاملی در افزایش هزینه سرمایه‌گذاری و تولید مطرح شده است.
همچنین رشد ۶۳.۵ درصدی قیمت واردات محصولات نباتی می‌تواند زمینه انتقال فشار تورمی به قیمت مواد غذایی و هزینه زندگی خانوارها را فراهم کند.
🔹 هزینه‌های پنهان اختلال در تجارت
نویسنده گزارش، جنگ، محدودیت مسیرهای دریایی، افزایش هزینه حمل‌ونقل و بیمه و تغییر مسیرهای تجاری را از عوامل مؤثر بر این وضعیت می‌داند.
به این ترتیب، حتی هنگامی که شدت درگیری نظامی کاهش می‌یابد، پیامدهای اقتصادی آن ممکن است در زنجیره تأمین، قیمت کالاها و فعالیت بنگاه‌های تولیدی ادامه پیدا کند.
گزارش همچنین به تحریم‌های تازه و محدودیت‌های تجاری اشاره می‌کند و بهبود وضعیت تجارت خارجی را وابسته به کاهش تنش‌ها و گشایش‌های سیاسی و دیپلماتیک می‌داند.
مسئله تنها گران‌شدن واردات نیست؛ مسئله این است که اقتصاد برای خرید کالاهای گران‌تر، هم‌زمان با محدودیت بیشتری در کسب درآمد ارزی روبه‌رو شده است.
📖 متن کامل گزارش در دنیای اقتصاد
#منتخب_فرهیختگان #اقتصاد_ایران #تجارت_خارجی #صادرات #واردات #تورم #تحریم #معیشت #دنیای_اقتصاد
#فرهیختگان روزن آگاهی
🔥2❤1😢1
🔴 روس‌ها به ریش روسوفیل‌های ایرانی خندیدند!
✍️ مجید مرادی
در یادداشتی انتقادی، مجید مرادی با اشاره به اظهارات منتسب به دونالد ترامپ درباره گفت‌وگو با ولادیمیر پوتین و تأمین ۳۰۰ هزار تن دیزل، سیاست خارجی ایران در قبال روسیه را به پرسش می‌گیرد.
مرادی می‌نویسد در حالی که روسیه آماده است برای تأمین نفت و فرآورده‌های نفتی مورد نیاز بازارهای جهانی، حتی با آمریکا همکاری کند، ایران فرصت‌های تجارت انرژی با اروپا را به دلیل ملاحظات سیاسی از دست داده است.
او با انتقاد از آنچه «روسیه‌گرایی» در سیاست خارجی ایران می‌نامد، می‌پرسد:
«آیا ایران در شرایطی مشابه هرگز جرأت می‌کرد جای خالی نفت و دیزل روسیه را پر کند؟!»
به باور نویسنده، وابستگی سیاست خارجی به یک قدرت جهانی، بدون توجه کافی به منافع اقتصادی و راهبردی کشور، می‌تواند فرصت‌های مهمی را از ایران بگیرد.
مرادی یادداشت خود را با طنزی منظوم به پایان می‌برد:
«ممنوع‌صدور گشت در چین، دیزل

افزود به درد نقص بنزین، دیزل

بازی زمانه بین که با اذن ترامپ

بیرون زده از دهان پوتین دیزل»
📌 این متن بازتاب دیدگاه و تحلیل نویسنده است؛ ادعاهای مربوط به توافق ترامپ و پوتین و پیامدهای احتمالی آن مستقلاً تأیید نشده‌اند.
🔗 متن اصلی یادداشت مجید مرادی
#مجید_مرادی #روسیه #پوتین #ترامپ #سیاست_خارجی #منافع_ملی #اقتصاد_انرژی
#فرهیختگان راهی به رهایی
👍3👎3😢1
🔴 میرحسین موسوی و دخترانش؛ روایتی از حصر، ایستادگی و نجابت
🔹 سال‌ها از آغاز حصر میرحسین موسوی و زهرا رهنورد گذشته است؛ سال‌هایی که نام این خانواده را با یکی از طولانی‌ترین مناقشه‌های سیاسی و حقوق بشری ایران پیوند زده است.
در این میان، زندگی و مواضع دختران موسوی و رهنورد نیز بارها مورد توجه قرار گرفته است؛ فرزندانی که در روایت‌های منتشرشده از این خانواده، بیش از برخورداری از امتیازات قدرت، با پیگیری وضعیت پدر و مادرشان و اعتراض به تداوم حصر شناخته شده‌اند.
در جامعه‌ای که عنوان «آقازاده» اغلب با امتیازهای خانوادگی و دسترسی به قدرت تداعی می‌شود، این روایت پرسشی مهم پیش می‌کشد: نسبت فرزندان صاحبان قدرت با مسئولیت‌پذیری، استقلال و پاسخ‌گویی چیست؟
ارزیابی کارنامه سیاسی میرحسین موسوی، از دوران نخست‌وزیری تا مواضع او پس از انتخابات ۱۳۸۸، همچنان موضوع بحث و داوری تاریخی است؛ اما حق نقد عملکرد گذشته، نباید ضرورت رعایت حقوق قانونی او و خانواده‌اش را تحت‌الشعاع قرار دهد.
حرمت انسان‌ها و حقوق شهروندی آنان نباید به موافقت یا مخالفت ما با مواضع سیاسی‌شان وابسته باشد.
حصر، فارغ از اختلاف‌نظرهای سیاسی، مسئله‌ای است که باید با معیارهای حقوقی، شفافیت و پاسخ‌گویی درباره آن داوری کرد.
#منتخب_فرهیختگان #میرحسین_موسوی #زهرا_رهنورد #دختران_موسوی #حصر #حقوق_شهروندی #تاریخ_معاصر
#فرهیختگان راهی به رهایی
👍10❤6👎1
🔴 قفس‌های شیشه‌ای در تهران؛ وقتی پیاده‌روی جوانان مسئله پلیسی می‌شود
✍️ جعفر بخشی بی‌نیاز | نویسنده و روزنامه‌نگار
🔹 «دور دورِ پیاده»؛ نامی تازه برای یک رفتار عادی
جعفر بخشی بی‌نیاز در یادداشتی انتقادی، به اظهارات منتسب به رئیس پلیس اماکن تهران درباره رفت‌وآمد جوانان در خیابان‌های سنایی و ایرانشهر می‌پردازد؛ جوانانی که به توصیف مطرح‌شده، بدون مقصد مشخصی در خیابان قدم می‌زنند و مسیر را دوباره بازمی‌گردند.
نویسنده می‌پرسد: از چه زمانی قدم‌زدن بی‌هدف در شهر، به رفتاری نیازمند توجیه تبدیل شده است؟
به باور او، حضور جوانان در فضای عمومی لزوماً به معنای اعتراض، اخلال یا ارتکاب جرم نیست؛ گاهی خیابان تنها جایی برای معاشرت، فراغت و فاصله‌گرفتن از فشارهای زندگی روزمره است.
🔹 خیابان؛ فضای زندگی یا محدوده نظارت؟
بخشی بی‌نیاز با تعبیر «قفس‌های شیشه‌ای»، از رویکردی انتقاد می‌کند که به‌زعم او می‌خواهد حتی قدم‌زدن و ایستادن شهروندان را در چارچوب نظارت و کنترل تعریف کند.
او به طنز می‌نویسد که با چنین منطقی، شاید جوانان باید مسیر، زمان و هدف پیاده‌روی خود را نیز از پیش اعلام کنند!
🔹 آیا قواعد برای همه یکسان است؟
نویسنده پرسش دیگری مطرح می‌کند: آیا همین حساسیت نسبت به رفت‌وآمد فرزندان مسئولان نیز وجود دارد، یا محدودیت‌ها در عمل به‌شکلی نابرابر اعمال می‌شوند؟
این پرسش، فراتر از موضوع پیاده‌روی، به مسئله برابری شهروندان در استفاده از فضاهای عمومی مربوط می‌شود.
در مرکز این یادداشت، یک پرسش ساده قرار دارد: آیا حضور آرام و بی‌مزاحمت در خیابان، به‌خودی‌خود نیازمند دلیل و مجوز است؟
برای نسلی که با فشارهای اقتصادی و اجتماعی روبه‌روست، امکان حضور در شهر، دیدار دوستان و قدم‌زدن آزادانه می‌تواند بخشی مهم از زندگی روزمره باشد.
📖 متن کامل یادداشت جعفر بخشی بی‌نیاز
#منتخب_فرهیختگان #جعفر_بخشی_بی‌نیاز #حقوق_شهروندی #تهران #جوانان #فضای_عمومی #آزادی‌های_فردی
#فرهیختگان راهی به رهایی
👍10
🔴 قدرناشناسی از جوانان؛ وقتی فرصت مدیریت کشور از یک نسل دریغ می‌شود
🎥 درددل یک جوان نخبه سیستانی و واکنش مصطفی معین، وزیر پیشین علوم
✍️ دکتر مصطفی معین
«نه‌تنها از جوانان ایرانی توسط حکومت قدرشناسی نمی‌شود، بلکه فرصت‌های شغلی، اجرایی، اجتماعی و مدیریتی را از آنان دریغ می‌کنند.»
مصطفی معین با انتشار ویدئوی سخنان یک جوان نخبه سیستانی، از محدودشدن فرصت‌های نسل جوان و تداوم حضور مدیران سالخورده در مناصب حکومتی انتقاد کرده است.
او معتقد است که جوانان تحصیل‌کرده و توانمند، به‌جای مشارکت مؤثر در اداره کشور، با بیکاری، سرخوردگی و مهاجرت روبه‌رو می‌شوند.
🔹 وقتی مسئولان دیروز جوان بودند
معین برای نشان‌دادن تفاوت نسل‌ها، به تجربه مدیریتی خودش اشاره می‌کند:
▪️ ۳۰سالگی: ریاست دانشگاه در سال ۱۳۶۰

▪️ ۳۱سالگی: نمایندگی مجلس در سال ۱۳۶۱

▪️ ۳۸سالگی: وزارت علوم در سال ۱۳۶۸

▪️ ۴۶سالگی: دومین دوره وزارت در سال ۱۳۷۶
او یادآوری می‌کند که در سال ۱۳۸۲، در ۵۲سالگی، پس از ناکامی در پیشبرد اصلاحات ساختاری آموزش عالی، از دولت خارج شد.
🔹 پنجره جمعیتی در حال بسته‌شدن
معین هشدار می‌دهد که ایران در حال عبور از فرصت تاریخی «پنجره جمعیتی» به‌سوی سالمندی سریع جمعیت است.
او با اشاره به اینکه حدود ۶۹ درصد جمعیت کشور در سنین ۱۵ تا ۶۴ سال قرار دارند، پنج ضرورت را برای بهره‌گیری از توان نسل جوان برمی‌شمارد:
۱. ایجاد اشتغال مولد و پایدار

۲. پیوند واقعی دانشگاه با اقتصاد

۳. افزایش مشارکت اقتصادی زنان و رفع تبعیض

۴. ارتقای سلامت، آموزش و مهارت نیروی کار

۵. ثبات سیاسی، حکمرانی کارآمد و امنیت سرمایه‌گذاری
پرسش اصلی این است: کشوری که از جوانانش فرصت تجربه، تصمیم‌گیری و مسئولیت‌پذیری را دریغ کند، چگونه می‌تواند از سرمایه انسانی خود برای آینده بهره ببرد؟
🎥 ویدئوی همراه: سخنان جوان سیستانی
🔗 متن کامل یادداشت مصطفی معین
#منتخب_فرهیختگان #مصطفی_معین #جوانان_ایران #سیستان_و_بلوچستان #نخبگان #مهاجرت_نخبگان #اشتغال_جوانان #پنجره_جمعیتی #حکمرانی
#فرهیختگان روزن آگاهی
👍5🔥3
🔴 توانایی مطالعه مثل ماهیچه است؛ با تمرین دوباره قوی می‌شود
📚 چگونه در عصر هوش مصنوعی و ویدئوهای کوتاه، دوباره کتاب‌خوان شویم؟
✍️ آدام کلارک استس | وُکس

📝 به نقل از ترجمان علوم انسانی
آیا شما هم احساس می‌کنید دیگر نمی‌توانید مثل گذشته در یک کتاب غرق شوید؟ چند صفحه که می‌خوانید، حواستان پرت می‌شود و ناخودآگاه سراغ تلفن همراه می‌روید؟
آدام کلارک استس در مقاله‌ای در نشریه وُکس، به مسئله‌ای می‌پردازد که برای بسیاری از ما آشناست: کاهش تمرکز و دشوارشدن مطالعه عمیق در جهانی که فناوری پیوسته برای جلب توجه ما رقابت می‌کند.
🔹 مطالعه مهارتی تمرین‌پذیر است
نویسنده یادآوری می‌کند که توانایی مطالعه، مانند ماهیچه، با تمرین تقویت می‌شود. حتی اگر مدت‌ها از کتاب فاصله گرفته باشیم، می‌توانیم به‌تدریج قدرت تمرکز و خواندن مستمر را بازیابیم.
هرچه بیشتر بخوانیم، دایره واژگانمان گسترده‌تر می‌شود، بهتر می‌آموزیم و آسان‌تر میان دانسته‌های تازه و پیشین ارتباط برقرار می‌کنیم.
🔹 فناوری؛ هم رقیب مطالعه، هم یاری‌رسان آن
ویدئوهای کوتاه و محتوای الگوریتمی می‌توانند توجه ما را از کتاب دور کنند؛ اما فناوری الزاماً دشمن مطالعه نیست.
کتاب‌های الکترونیکی و ابزارهای کتاب‌خوان، دسترسی به کتابخانه‌ای بزرگ را در وسیله‌ای کوچک و قابل‌حمل ممکن کرده‌اند.
🔹 از دشواری متن فرار نکنیم
مطالعه عمیق همیشه آسان و سرگرم‌کننده نیست. گاهی باید جمله‌ای را دوباره خواند، زیر نکته‌ای خط کشید، حاشیه نوشت و برای فهمیدن یک ایده مکث کرد.
همین تلاش ذهنی، بخشی از فرایند یادگیری است؛ نه نشانه ناتوانی در مطالعه.
📖 برای بازگشت به عادت کتاب‌خوانی، می‌توان از زمانی کوتاه اما منظم آغاز کرد، عوامل حواس‌پرتی را کنار گذاشت و به‌تدریج سراغ متن‌های طولانی‌تر و دشوارتر رفت.
کتاب‌خوانی را با کتاب‌خواندن دوباره می‌آموزیم.
📌 برگرفته از مقاله «It shouldn’t feel impossible to finish a book»

آدام کلارک استس، وُکس، ۴ سپتامبر ۲۰۲۶

بازنشر و معرفی: ترجمان علوم انسانی

#میراث_فرهیختگان #کتابخوانی #مطالعه #تمرکز #هوش_مصنوعی #فرهنگ_مطالعه #ترجمان_علوم_انسانی #Vox
#فرهیختگان روزن آگاهی
👍3
🔴 پاسخ به «جنگ تمدن‌ها» از تخت جمشید؛ پیشنهادی به دستگاه دیپلماسی ایران
✍️ حسین قتیب
حسین قتیب در یادداشتی کوتاه در شبکه اجتماعی ایکس، با انتقاد از رویکرد دیپلماسی ایران، پیشنهاد کرده است که وزیر امور خارجه کشور در تخت جمشید سخنرانی کند؛ سخنرانی‌ای در پاسخ به آنچه او «جنگ تمدن‌های روبیو در آتن» می‌نامد.
او می‌نویسد:
«اگر این میخانه ساقی صاحب‌نظری داشت، باید فردا تا پس‌فردا وزیر خارجه ایران در تخت جمشید سخنرانی می‌کرد.»
به باور قتیب، چنین سخنرانی‌ای نباید صرفاً پاسخی لفظی باشد، بلکه باید با اعلام اقدامات عملی و راهبردی همراه شود؛ رویکردی که او آن را در برابر «اصرار بر مذاکرات منتهی به جنگ» قرار می‌دهد.
📌 این یادداشت، پیشنهادی انتقادی درباره شیوه پاسخ‌گویی دیپلماتیک ایران است. تعبیر «جنگ تمدن‌ها» و ارزیابی مذاکرات، دیدگاه نویسنده‌اند.
🔗 متن اصلی یادداشت در ایکس
#حسین_قتیب #دیپلماسی #تخت_جمشید #مارکو_روبیو #سیاست_خارجی #ایران
#فرهیختگان روزن آگاهی
👍5👎2
🔴 وقتی هوش مصنوعی به‌جای نویسنده می‌نویسد؛ بحران اعتماد در روزنامه‌نگاری
📰 وال‌استریت ژورنال از انتشار یادداشتی با کمک هوش مصنوعی دفاع می‌کند
✍️ ویل اورمس | آتلانتیک

📝 به نقل از ترجمان علوم انسانی
آیا می‌توان متنی را که هوش مصنوعی نوشته، بدون اطلاع خواننده به نام یک نویسنده انسانی منتشر کرد؟
این پرسشی است که انتشار یادداشت تحلیلی استنلی دراکن‌میلر، سرمایه‌گذار میلیاردر آمریکایی، در روزنامه وال‌استریت ژورنال برانگیخته است.
🔹 «من همه‌چیز را با هوش مصنوعی می‌نویسم»
بر اساس گزارش ویل اورمس در آتلانتیک، ابزار تشخیص متن هوش مصنوعی «پنگرام» احتمال داده است که تمام یادداشت دراکن‌میلر با هوش مصنوعی نوشته شده باشد.
دراکن‌میلر نیز در گفت‌وگو با رسانه نوتوس، استفاده گسترده خود از این فناوری را تأیید کرده و آن را به استفاده از ماشین‌حساب برای حل مسائل ریاضی تشبیه کرده است.
البته تشخیص ابزارهای شناسایی متن هوش مصنوعی، به‌تنهایی اثبات قطعی منشأ یک نوشته نیست.
🔹 دفاع سردبیر وال‌استریت ژورنال
پل جیگوت، سردبیر بخش دیدگاه‌های این روزنامه، از انتشار یادداشت دفاع کرده است.
او معتقد است استفاده نویسندگان مهمان از هوش مصنوعی، تفاوت بنیادی با کمک‌گرفتن سیاست‌مداران و مدیران از سخنرانی‌نویسان و دستیاران نگارش ندارد.
به گفته او، کارکنان تحریریه باید شخصاً مطالب خود را بنویسند، اما قرار نیست همین الزام درباره تمام نویسندگان مهمان اعمال شود.
🔹 مسئله اصلی: شفافیت با مخاطب
ویل اورمس ضمن استقبال از صراحت دراکن‌میلر درباره استفاده از هوش مصنوعی، به نکته مهم‌تری اشاره می‌کند:
وال‌استریت ژورنال هنگام انتشار یادداشت، استفاده از هوش مصنوعی را برای خوانندگان روشن نکرده بود.
در نتیجه، مسئله فقط این نیست که چه کسی یا چه چیزی متن را نوشته؛ مسئله این است که مخاطب حق دارد بداند نوشته‌ای که می‌خواند چگونه تولید شده است.
هوش مصنوعی می‌تواند ابزار نویسندگی باشد؛ اما آیا پنهان‌کردن نقش آن، اعتماد خواننده به رسانه را تضعیف نمی‌کند؟
📖 برگرفته از مقاله Turning Point in AI Writing، نوشته ویل اورمس، آتلانتیک، ۲۷ اوت ۲۰۲۶
🔗 مطالعه مطلب در ترجمان علوم انسانی
#منتخب_فرهیختگان #هوش_مصنوعی #روزنامه‌نگاری #اخلاق_رسانه #شفافیت #وال_استریت_ژورنال #آتلانتیک #ترجمان_علوم_انسانی
#فرهیختگان روزن آگاهی
👍2
🔴 مولانا عبدالحمید: «اعدام‌ها فاصله ملت و حاکمیت را بیشتر می‌کند»
🔹 هشدار درباره فشار معیشتی، خطر جنگ و ضرورت گفت‌وگوی واقعی
مولانا عبدالحمید، امام جمعه اهل سنت زاهدان، در خطبه‌های نماز جمعه ۱۷ مهر ۱۴۰۵، با ابراز نگرانی از وضعیت اقتصادی و احتمال وقوع جنگی دیگر، خواستار رسیدگی به مطالبات مردم، رفع تحریم‌ها، حل اختلافات از مسیر گفت‌وگو و توقف اعدام‌ها شد.
🔹 «زندانی کردن و اعدام، راه‌حل نیست»
به گزارش دفتر مولانا عبدالحمید، او با انتقاد از برخوردهای قهری با معترضان و گستردگی اعدام‌ها تأکید کرد:
«زندانی کردن و اعدام، راه‌حل نیست.»
او هشدار داد که اعدام‌ها به افزایش فاصله میان مردم و حاکمیت می‌انجامند و خشونت می‌تواند چرخه‌ای از کینه و خشونت متقابل ایجاد کند.
🔹 هشدار درباره معیشت مردم و خطر جنگ
امام جمعه زاهدان با اشاره به تورم، گرانی، کاهش ارزش پول ملی و رکود کسب‌وکارها گفت بخش‌هایی از جامعه حتی برای تأمین نیازهای اولیه زندگی با دشواری روبه‌رو هستند.
او همچنین نسبت به پیامدهای وقوع جنگی دیگر هشدار داد و بر ضرورت جلوگیری از آسیب‌های بیشتر به زیرساخت‌ها و زندگی مردم تأکید کرد.
🔹 «مذاکره واقعی، نه گفت‌وگوی صوری»
مولانا عبدالحمید حل مناقشه هسته‌ای را نیازمند شفافیت و توافق دانست و گفت اگر جمهوری اسلامی در پی ساخت سلاح هسته‌ای نیست، باید برای اطمینان‌بخشی به جامعه جهانی اقدام کند.
او رفع تحریم‌ها و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران را از اولویت‌های ضروری خواند و خواستار مقدم‌دانستن منافع مردم شد.
وی همچنین بر ضرورت حل عادلانه مسئله فلسطین، رعایت حقوق فلسطینیان و تشکیل دولت مستقل فلسطینی تأکید کرد.
🔹 مردم، سرمایه اصلی کشورند
مولانا عبدالحمید در بخش دیگری از سخنان خود از مسئولان خواست به مطالبات مردم گوش دهند، از تشدید برخوردهای قهری بپرهیزند و به‌جای تقابل، راه گفت‌وگو با زندانیان سیاسی و گروه‌های مختلف جامعه را در پیش گیرند.
محور سخنان او روشن بود: بحران‌های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی را باید با گفت‌وگو، پاسخ‌گویی و رسیدگی به حقوق مردم حل کرد؛ نه با گسترش خشونت.
📌 منبع: گزارش دفتر مولانا عبدالحمید از خطبه‌های نماز جمعه زاهدان، ۱۷ مهر ۱۴۰۵
#منتخب_فرهیختگان #مولانا_عبدالحمید #زاهدان #اعدام #حقوق_شهروندی #زندانیان_سیاسی #گفتگو #تحریم‌ها #صلح
#فرهیختگان راهی به رهایی
👍9❤1👎1🤬1
🔴 زندانی گذشته نباشیم؛ شهامت نقد گذشته و جسارت ساختن آینده
🎥 سه سخنرانی درباره اقتصاد، سیاست و آینده ایران
🎙 محمدجواد ظریف | حسام‌الدین آشنا | امیرعلی امیری
در دومین دورهمی «خانه گفتارها»، سه سخنرانی با موضوعاتی متفاوت اما مرتبط با آینده ایران ارائه شده است؛ از چشم‌انداز توسعه اقتصادی تا ضرورت آینده‌نگری و نقد تجربه‌های گذشته.
این نشست ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۴ برگزار شده و ویدئوی آن در ۷ اکتبر ۲۰۲۶ (۱۵ مهر ۱۴۰۵) منتشر شده است.
🔹 امیرعلی امیری: اقتصاد ایران چگونه می‌تواند به اقتصاد اسپانیا برسد؟
آیا می‌توان برای اقتصاد ایران افقی متفاوت تصور کرد؟ امیری در سخنرانی خود با عنوان «چطور می‌توان اقتصاد ایران را به اقتصاد اسپانیا رساند؟» این پرسش توسعه‌ای را مطرح می‌کند.
🔹 محمدجواد ظریف: زندانی گذشته نباشیم؛ آینده‌پردازی کنیم
عنوان سخنرانی ظریف بر مسئله‌ای اساسی در سیاست‌ورزی تأکید دارد: چگونه می‌توان در کنار شناخت تجربه‌های گذشته، درباره آینده نیز اندیشید؟
🔹 حسام‌الدین آشنا: شهامت انتقاد از گذشته را داشته باشیم
آشنا موضوع سخنرانی خود را نقد گذشته قرار داده است؛ موضوعی که پرسش‌هایی درباره مسئولیت‌پذیری سیاسی، بازنگری در تصمیم‌ها و درس‌آموزی از تجربه‌های تاریخی پیش می‌کشد.
🎬 فهرست بخش‌های ویدئو
⏱ ۰۰:۰۰ | نماهنگ آغازین

⏱ ۰۰:۴۳ | سخنرانی امیرعلی امیری

⏱ ۱۸:۱۲ | سخنرانی محمدجواد ظریف

⏱ ۴۳:۱۸ | سخنرانی حسام‌الدین آشنا
پرسشی برای تأمل: آیا نقد صریح گذشته و ترسیم چشم‌اندازی روشن برای آینده می‌توانند در کنار یکدیگر، زمینه گفت‌وگویی تازه درباره توسعه ایران را فراهم کنند؟
📺 تماشای ویدئوی کامل نشست در یوتیوب
#منتخب_فرهیختگان #محمدجواد_ظریف #حسام‌الدین_آشنا #امیرعلی_امیری #خانه_گفتارها #آینده_ایران #توسعه_اقتصادی #نقد_گذشته #مجید_تفرشی
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤2👎2🔥1
🔴 قانون برای همه یا قانون برای بعضی‌ها؟ هشدار درباره فرسایش اعتماد عمومی
📄 بیانیه حزب توسعه ملی ایران اسلامی درباره عدالت قانونی و همبستگی ملی
حزب توسعه ملی ایران اسلامی در بیانیه‌ای با عنوان «قانون عادلانه، اعتماد عمومی و ضرورت حفظ همبستگی ملی»، نسبت به پیامدهای اجرای نابرابر قانون و گسترش احساس تبعیض در جامعه هشدار داده است.
این حزب تأکید می‌کند که در شرایط تهدید خارجی، اعتماد عمومی و همبستگی ملی از مهم‌ترین پشتوانه‌های قدرت و امنیت کشورند و نمی‌توان بدون توجه به حقوق شهروندان، انتظار تقویت پیوند میان مردم و حاکمیت را داشت.
🔹 شش پیشنهاد برای ترمیم اعتماد عمومی
حزب توسعه ملی در بیانیه خود مجموعه‌ای از اقدامات را ضروری دانسته است:
۱. تسهیل بازگشت ایرانیان خارج از کشور و رفع موانع پیش روی آنان
۲. آزادی فعالان سیاسی و مدنی که به خشونت متوسل نشده‌اند
۳. بازنگری در سیاست‌های حجاب و کاهش زمینه‌های تنش اجتماعی
۴. اصلاح نظام گزینش و استخدام و مقابله با تبعیض در فرصت‌های شغلی
۵. تضمین حق تجمع و اعتراض مسالمت‌آمیز
۶. پرهیز از تصویب قوانین مبهم که امکان تفسیر و اجرای سلیقه‌ای دارند
🔹 امنیت ملی و حقوق شهروندی؛ دو مسئله مرتبط
محور اصلی بیانیه این است که انسجام اجتماعی صرفاً با دعوت مردم به وحدت شکل نمی‌گیرد؛ بلکه به تجربه عملی شهروندان از عدالت، برابری در برابر قانون و امکان مشارکت در سرنوشت کشور وابسته است.
از این منظر، پرسش مهم آن است که چگونه می‌توان اعتماد عمومی را بازسازی کرد، اگر شهروندان در برخورداری از حقوق قانونی احساس برابری نکنند؟
📖 متن کامل بیانیه حزب توسعه ملی ایران اسلامی
#منتخب_فرهیختگان #حزب_توسعه_ملی #اعتماد_عمومی #همبستگی_ملی #حاکمیت_قانون #حقوق_شهروندی #حق_اعتراض #عدالت_اجتماعی
#فرهیختگان روزن آگاهی
👍3❤1👎1
🔴 «پادشاه بی‌عدالتی»؛ ترامپ بر پشت مردی که زیر بار فشار خم شده است
🎨 مجسمه‌ای اعتراضی در پارلمان اروپا
بر اساس گزارش منتشرشده، مجسمه‌ای سه‌متری از دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با عنوان‌های «طاعون نارنجی» و «پادشاه بی‌عدالتی» روز چهارشنبه در محل پارلمان اروپا در استراسبورگ فرانسه به نمایش درآمد.
این اثر از ینس گالشیوت، هنرمند دانمارکی، ترامپ را برهنه و چماق‌به‌دست نشان می‌دهد که بر پشت مردی نحیف نشسته است؛ تصویری نمادین که در آن مرد زیر بار سنگین پیکره خم شده است.
در توضیح طنزآمیز کنار اثر، جمله‌ای از زبان شخصیت ترامپ نقل شده است:
«هر کاری برای کمک به او می‌کنم، جز اینکه از پشتش پایین بیایم.»
«پر کلاوسن»، نماینده دانمارکی پارلمان اروپا که از این هنرمند دعوت کرده بود، نیز در واکنش به احتمال اعتراض ترامپ گفته است کسی که تحمل نمایش چنین اثری را ندارد، با چالش حضور در عرصه جهانی روبه‌رو خواهد شد.
این مجسمه نمونه‌ای از طنز سیاسی در هنر معاصر است؛ هنری که با اغراق و نمادپردازی، رابطه قدرت و کسانی را که پیامدهای آن را تحمل می‌کنند به پرسش می‌گیرد.
#هنر_اعتراضی #طنز_سیاسی #دونالد_ترامپ #پارلمان_اروپا #ینس_گالشیوت #آزادی_بیان
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤4👍1👎1
فرهیختگان
فرامرز گلستانی تهران. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴ #فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
احمد طراقیان
کرج. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
😢20🔥4❤2👎1