🔴 هشدار درباره قطع درختان پارک جنگلی لویزان؛ درختان را با کامیون می‌برند!
🎥 گزارش زینب رحیمی از انتقال تنه درختان در پارک جنگلی لویزان تهران
🔹 زینب رحیمی، خبرنگار محیط‌زیست، با انتشار ویدئویی نسبت به قطع درختان در پارک جنگلی لویزان هشدار داده و نوشته است:
«درختان را بار کامیون می‌کنند و می‌برند.»
🔻 پارک جنگلی لویزان یکی از عرصه‌های مهم فضای سبز تهران است و هرگونه قطع گسترده درختان در آن، پرسش‌هایی جدی درباره حفاظت از پوشش گیاهی پایتخت ایجاد می‌کند.
🔻 در این زمینه، چند موضوع نیازمند پاسخ‌گویی شفاف مسئولان شهرداری و نهادهای متولی است:
▪️ چه تعداد درخت قطع شده و علت قطع آن‌ها چه بوده است؟
▪️ آیا درختان خشک، بیمار یا خطرآفرین بوده‌اند یا درختان سالم نیز قطع شده‌اند؟
▪️ مجوزهای لازم برای قطع و انتقال درختان از سوی کدام مرجع صادر شده است؟
▪️ چه برنامه‌ای برای جبران آسیب احتمالی به پوشش درختی پارک وجود دارد؟
⚠️ انتشار تصاویر انتقال تنه درختان، به‌تنهایی علت و قانونی یا غیرقانونی بودن قطع آن‌ها را مشخص نمی‌کند؛ اما ضرورت بررسی مستقل و اطلاع‌رسانی عمومی را از میان نمی‌برد.
🌳 حفاظت از درختان شهری، حفاظت از سلامت شهروندان و حق عمومی برخورداری از محیط‌زیست سالم است.
🎥 ویدئوی همراه: گزارش منتشرشده از سوی زینب رحیمی
#پارک_جنگلی_لویزان #قطع_درختان #زینب_رحیمی #محیط_زیست #شهرداری_تهران #فضای_سبز #حق_بر_محیط_زیست
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 پوری سلطانی از مرتضی کیوان می‌گوید؛ صدایی از حافظه روشنفکری ایران
🎙 انتشار نخستین بخش از تاریخ شفاهی پوری سلطانی، به مناسبت سالروز اعدام مرتضی کیوان
🔹 به مناسبت ۲۷ مهرماه، سالروز اعدام مرتضی کیوان، سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران نخستین نوار از مجموعه گفت‌وگوهای تاریخ شفاهی با پوری سلطانی را برای نخستین بار منتشر کرده است؛ روایتی از زندگی یکی از پیشگامان کتابداری نوین ایران و خاطرات او از همسرش، مرتضی کیوان.
🔻 پنج نشست برای ثبت یک زندگی
این گفت‌وگوها در سال ۱۳۸۴، طی پنج جلسه و با مصاحبه‌گری پیمانه صالحی انجام شده‌اند.
نوار نخست به زندگی پوری سلطانی و خاطرات او از مرتضی کیوان اختصاص دارد؛ دو چهره که سرگذشتشان با تاریخ فرهنگی و سیاسی ایران معاصر پیوند خورده است.
🔻 پوری سلطانی؛ از تجربه فقدان تا خدمت به فرهنگ
پوری سلطانی از پیشگامان کتابداری نوین ایران بود. او با آموزش نسل‌هایی از کتابداران، مشارکت در تدوین ابزارهای سازمان‌دهی منابع فارسی و سال‌ها فعالیت در مرکز خدمات کتابداری و کتابخانه ملی، سهم مهمی در توسعه دانش کتابداری و سامان‌دهی میراث مکتوب ایران داشت.
زندگی او همچنین با یکی از تلخ‌ترین رخدادهای تاریخ روشنفکری ایران گره خورده بود: اعدام همسرش، مرتضی کیوان.
🔻 مرتضی کیوان؛ روشنفکری در میانه ادبیات و سیاست
مرتضی کیوان، منتقد ادبی و روزنامه‌نگار، از چهره‌های فعال محافل ادبی و روشنفکری دهه ۱۳۳۰ بود.
او با نویسندگان و شاعرانی چون احمد شاملو و هوشنگ ابتهاج دوستی داشت و در پیوند دادن حلقه‌های ادبی آن دوران نقشی مؤثر ایفا می‌کرد.
کیوان در ۲۷ مهر ۱۳۳۳، در جریان سرکوب‌های سیاسی پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، اعدام شد.
🔻 چرا تاریخ شفاهی اهمیت دارد؟
اسناد رسمی، تاریخ رویدادها را ثبت می‌کنند؛ اما تاریخ شفاهی فرصتی است برای شنیدن تجربه زیسته کسانی که آن رویدادها را از نزدیک لمس کرده‌اند.
خاطرات پوری سلطانی می‌تواند در کنار دیگر اسناد و روایت‌ها، به شناخت بهتر زندگی مرتضی کیوان، مناسبات روشنفکری دهه ۱۳۳۰ و تأثیر رویدادهای سیاسی بر زندگی شخصی و فرهنگی آن نسل کمک کند.
🔹 بنا بر اعلام منتشرشده، بخش‌های بعدی این مجموعه در آبان‌ماه، به مناسبت سالروز درگذشت پوری سلطانی، منتشر خواهد شد.
🎙 فایل همراه: نخستین بخش از گفت‌وگوی تاریخ شفاهی پوری سلطانی
📚 منبع: سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران
#پوری_سلطانی #مرتضی_کیوان #تاریخ_شفاهی #کتابخانه_ملی_ایران #پیمانه_صالحی #احمد_شاملو #هوشنگ_ابتهاج #تاریخ_معاصر #کودتای_۲۸_مرداد
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 آیشمن با لباس مبدل؟! وقتی استدلال جای اندیشیدن را می‌گیرد
📗 در باب استحاله اندیشه، ابتذال شر و زوال قوه داوری
✍️ افسانه نجاتی | نشریه ایران فردا
🔹 آیا ممکن است کسی همچنان از آزادی، عدالت، اخلاق و حقیقت سخن بگوید، اما در عمل توان داوری مستقل خود را از دست داده باشد؟
افسانه نجاتی در جستار «آیشمن با لباس مبدل؟!» با طرح این پرسش، به یکی از مسائل بنیادین فلسفه اخلاق و سیاست می‌پردازد: تفاوت میان اندیشیدن برای کشف حقیقت و استدلال‌کردن برای توجیه باورهای ازپیش‌پذیرفته‌شده.
🔻 ۱. وقتی ذهن فعال است، اما اندیشه متوقف شده است
نویسنده میان «تولید استدلال» و «اندیشیدن» تمایز می‌گذارد.
ممکن است فردی پیوسته مطالعه کند، از تاریخ و فلسفه شاهد بیاورد و استدلال‌هایی پیچیده ارائه دهد، اما هیچ‌یک از این فعالیت‌ها به بازنگری در باورهایش منجر نشوند.
در چنین وضعیتی، استدلال دیگر ابزاری برای آزمودن حقیقت نیست؛ به وسیله‌ای برای دفاع از موضعی تبدیل می‌شود که پیشاپیش درست فرض شده است.
مسئله فقط این نیست که چه اندازه می‌اندیشیم؛ مسئله این است که آیا اجازه می‌دهیم اندیشه، باورهای خودمان را نیز به پرسش بکشد؟
🔻 ۲. استحاله اندیشه؛ تغییر عقیده یا تغییر معیار حقیقت؟
نجاتی تأکید می‌کند که تغییر موضع سیاسی لزوماً نشانه فرصت‌طلبی نیست؛ انسان می‌تواند بر اثر تجربه و شواهد تازه، دیدگاه خود را اصلاح کند.
مسئله از جایی آغاز می‌شود که معیارهای داوری همراه با تعلقات سیاسی تغییر می‌کنند، بی‌آنکه دلیلی برای این تغییر ارائه شود.
رفتاری که دیروز محکوم بود، امروز به نام «ضرورت تاریخی» توجیه می‌شود؛ ادعایی که از مخالفان برای اثباتش سند می‌خواستیم، وقتی از سوی هم‌فکرانمان مطرح می‌شود، بی‌نیاز از بررسی تلقی می‌گردد.
🔻 ۳. هانا آرنت و مسئله «ابتذال شر»
نویسنده برای توضیح این وضعیت به اندیشه هانا آرنت و تحلیل او از محاکمه آدولف آیشمن رجوع می‌کند.
آرنت در مفهوم «ابتذال شر» توجه را به وضعیتی جلب کرد که در آن، فرد ممکن است به‌جای مواجهه اخلاقی با پیامد اعمال خود، پشت زبان وظیفه، قانون، اطاعت و دستور پنهان شود.
این مفهوم نه به معنای کوچک‌شمردن جنایت‌های آیشمن است و نه نفی مسئولیت او؛ بلکه هشداری درباره خطر امتناع از اندیشیدن و داوری مستقل است.
نجاتی نیز تصریح می‌کند که عنوان «آیشمن با لباس مبدل» برای همانندسازی اشخاص امروز با یک جنایتکار نازی به کار نرفته، بلکه استعاره‌ای از باقی‌ماندن ظاهر اندیشه در کنار زوال داوری مستقل است.
🔻 ۴. معیار دوگانه؛ نشانه‌ای از اسارت اندیشه در تعلقات سیاسی
یکی از مثال‌های محوری جستار، مواجهه متفاوت با خشونت سیاسی است.
چرا ممکن است خشونت یک حکومت را محکوم کنیم، اما رفتاری مشابه از سوی جریان محبوبمان را با توسل به ضرورت مبارزه توجیه کنیم؟
البته شرایط تاریخی، اهداف، پیامدها و موقعیت قربانیان در ارزیابی اخلاقی اهمیت دارند؛ اما این تفاوت‌ها باید با استدلال روشن شوند، نه صرفاً با تقسیم عاملان به «خودی» و «غیرخودی».
معیار اخلاقی زمانی اعتبار دارد که بتوان آن را درباره خودی‌ها و مخالفان، با حساسیت و دقتی یکسان به کار برد.
🔻 ۵. آزمون واقعی اندیشه چیست؟
از دل این جستار می‌توان پرسشی اساسی بیرون کشید:
آیا حاضریم همان شواهد، همان معیارهای اخلاقی و همان سخت‌گیری انتقادی را که درباره مخالفان به کار می‌بریم، درباره باورها و جریان سیاسی مطلوب خود نیز اعمال کنیم؟
اگر پاسخ منفی باشد، ممکن است به‌جای اندیشیدن، تنها مشغول ساختن توجیه‌های پیچیده‌تری برای تعلقات خود باشیم.
✳️ برای تأمل
خطر زوال اندیشه همیشه با خاموش‌شدن زبان عقل آغاز نمی‌شود؛ گاهی درست زمانی پدیدار می‌شود که استدلال‌ها فراوان‌اند، اما هیچ استدلالی اجازه ندارد باور محبوب ما را تغییر دهد.
📖 مطالعه متن کامل جستار
📚 منبع: نشریه ایران فردا
#افسانه_نجاتی #هانا_آرنت #آیشمن #ابتذال_شر #فلسفه_اخلاق #تفکر_انتقادی #داوری_اخلاقی #ایران_فردا
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 از شبح مارکس تا هشدار آرنت؛ خشونت خیابانی و سرنوشت انقلاب‌ها
📗 تأملی درباره اعتراضات اروپا، خشونت سیاسی و دو نگاه متفاوت به انقلاب
🔹 تصاویری منتسب به اعتراضات شهر میلان ایتالیا، همراه با روایت‌هایی از تخریب خودروها، شکستن ویترین فروشگاه‌ها و استفاده پلیس از گاز اشک‌آور، بار دیگر بحثی قدیمی را پیش می‌کشد: آیا خشونت می‌تواند راهی برای تولد نظمی عادلانه‌تر باشد یا خود به مانعی در برابر آزادی تبدیل می‌شود؟
🔻 مارکس؛ انقلاب و زایش نظم تازه
کارل مارکس و فریدریش انگلس، «مانیفست حزب کمونیست» را با جمله مشهور «شبحی بر فراز اروپا در گشت‌وگذار است؛ شبح کمونیسم» آغاز کردند.
مارکس همچنین در کتاب «سرمایه» نوشت:
«خشونت، مامای هر جامعه کهنی است که جامعه‌ای نو را آبستن است.»
این عبارت در اندیشه مارکس به نقش زور در دگرگونی‌های تاریخی اشاره دارد؛ هرچند نمی‌توان آن را به‌سادگی تأییدی بر هر شکل از خشونت خیابانی دانست.
🔻 هانا آرنت؛ انقلاب، آزادی و خطر خشونت
هانا آرنت در کتاب «درباره انقلاب»، با مقایسه تجربه انقلاب‌های فرانسه و آمریکا، به پیامدهای سیاسی خشونت و ارعاب می‌پردازد.
در خوانش آرنت، مسئله بنیادین انقلاب تنها سرنگونی نظم پیشین نیست؛ بلکه تأسیس آزادی و ایجاد نهادهایی است که بتوانند آن را پایدار نگه دارند.
از این منظر، خشونت ممکن است قدرتی را متزلزل کند، اما به‌خودی‌خود نمی‌تواند جایگزین نهادسازی و کنش سیاسی آزاد شود.
🔻 اعتراض در اروپا؛ میان حق اعتراض و تخریب
در متن منتشرشده، از ناآرامی‌هایی در میلان و تخریب اموال در جریان اعتراضات سخن گفته شده است.
بااین‌حال، زمان دقیق تصاویر، هویت افراد حاضر و ابعاد رخداد هنوز در این گزارش مستقلاً احراز نشده است؛ بنابراین نمی‌توان از آن نتیجه گرفت که اعتراضات شهر از کنترل خارج شده یا تمامی معترضان در خشونت مشارکت داشته‌اند.
حق اعتراض مسالمت‌آمیز و مسئولیت پاسخ‌گویی به خشونت، دو موضوع متمایزند که باید هم‌زمان مورد توجه قرار گیرند.
🔻 پرسشی برای اندیشیدن
مقایسه مارکس و آرنت ما را با مسئله‌ای همچنان زنده روبه‌رو می‌کند:
آیا دگرگونی سیاسی را باید با شدت گسست از نظم موجود سنجید، یا با توانایی آن در ایجاد آزادی، عدالت و نهادهای پایدار؟
📚 توییت اکبر گنجی

#کارل_مارکس #هانا_آرنت #اروپا #ایتالیا #میلان #خشونت_سیاسی #انقلاب #حق_اعتراض #اکبرگنجی #فلسفه_سیاسی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 مغازله ونزوئلا با اسرائیل؛ معضلۀ چپ‌نبودن «محور مقاومت»
📗 نقد رضا نساجی بر چپ اردوگاهی، اقتدارگرایی و تناقض میان شعارهای ضدامپریالیستی و عملکرد دولت‌ها
✍️ رضا نساجی
🔹 آیا مخالفت یک حکومت با آمریکا، به‌تنهایی نشانه چپ‌گرایی، عدالت‌خواهی یا دفاع از منافع مردم است؟ و اگر همان حکومت روزی با آمریکا یا اسرائیل به توافق برسد، هواداران ایدئولوژیک آن چه واکنشی نشان خواهند داد؟
رضا نساجی در یادداشت «مغازله ونزوئلا با اسرائیل و معضلۀ چپ نبودن محور مقاومتی» از همین پرسش آغاز می‌کند و به نقد آنچه «چپ اردوگاهی» و «محور مقاومتی» می‌نامد، می‌پردازد.
🔻 ۱. وفاداری به آرمان یا وفاداری به حکومت؟
نساجی معتقد است برخی جریان‌های سیاسی، حمایت خود از دولت‌های مدعی مقابله با آمریکا را نه بر اساس عملکرد آن‌ها در زمینه آزادی، عدالت اجتماعی و حقوق شهروندان، بلکه بر پایه وفاداری به یک اردوگاه سیاسی تعریف می‌کنند.
به باور او، چنین وفاداری‌ای ممکن است حتی پس از تغییر جهت سیاست خارجی دولت محبوب نیز ادامه پیدا کند.
نویسنده این رفتار را نوعی فرقه‌گرایی سیاسی می‌داند؛ وضعیتی که در آن، دفاع از یک حکومت بر سنجش انتقادی عملکرد آن تقدم می‌یابد.
🔻 ۲. چرا ونزوئلا در مرکز این بحث قرار دارد؟
نساجی با اشاره به تحولات سیاسی آمریکای لاتین، میان دولت‌های راست‌گرای برآمده از رقابت انتخاباتی و حکومت‌هایی که به باور او سازوکارهای رقابت آزاد و گردش قدرت را محدود کرده‌اند، تمایز می‌گذارد.
او استدلال می‌کند که ملاک ارزیابی یک حکومت نباید صرفاً چپ یا راست بودن، یا نزدیکی و دوری آن از واشنگتن باشد؛ بلکه باید میزان پاسخ‌گویی، آزادی‌های سیاسی، استقلال نهادها و امکان گردش قدرت را نیز سنجید.
🔻 ۳. آیا ضدامپریالیسم بدون عدالت اجتماعی معنا دارد؟
یکی از محورهای اصلی یادداشت، نقد حکومت‌هایی است که با شعار مقابله با امپریالیسم مشروعیت سیاسی می‌طلبند، اما به ادعای نویسنده، در داخل کشور با تمرکز قدرت، فساد، رانت و سرکوب منتقدان روبه‌رو هستند.
نساجی به‌ویژه بر این تناقض تأکید می‌کند که نیروهای چپ مستقل نیز ممکن است از سوی دولت‌هایی محدود شوند که خود را انقلابی یا سوسیالیست معرفی می‌کنند.
در این نگاه، مخالفت با آمریکا به‌خودی‌خود تضمینی برای عدالت اقتصادی، دموکراسی یا استقلال واقعی جامعه نیست.
🔻 ۴. رابطه با اسرائیل و آزمون سازگاری سیاسی
نویسنده با اشاره به گزارش‌ها و ادعاهایی درباره تلاش برای تجدید روابط ونزوئلا و اسرائیل، این موضوع را آزمونی برای سنجش مواضع هواداران حکومت ونزوئلا می‌داند.
او می‌پرسد اگر حکومتی که سال‌ها با ادبیات ضدامپریالیستی معرفی شده، به همکاری با قدرت‌های پیش‌تر مخالف خود روی آورد، آیا حامیانش همچنان همان معیارهای گذشته را به کار خواهند بست؟
جزئیات مطرح‌شده در یادداشت درباره مذاکرات، حضور اشخاص و توافق‌های احتمالی نیازمند راستی‌آزمایی مستقل است و نباید صرفاً بر اساس این متن، قطعی تلقی شود.
🔻 ۵. نقد دو روایت متقابل درباره ونزوئلا
نساجی هم‌زمان دو رویکرد را نقد می‌کند:
▪️ رویکردی که مداخله آمریکا و تغییر حکومت از بیرون را راه‌حل مسائل ونزوئلا و الگویی برای دیگر کشورها معرفی می‌کند.
▪️ رویکردی که تداوم حاکمیت موجود را صرفاً به دلیل سابقه تقابل با آمریکا، نشانه مقاومت و استقلال می‌داند.
از نگاه نویسنده، هر دو روایت می‌توانند مطالبات نیروهای مستقل و دموکراسی‌خواه را به حاشیه برانند.
🔻 ۶. مسئله اصلی؛ مردم یا اردوگاه‌های قدرت؟
پرسش محوری یادداشت این است که در کشاکش دولت‌ها و قدرت‌های خارجی، جایگاه حقوق سیاسی، آزادی تشکل‌یابی، عدالت اقتصادی و مطالبات مردم کجاست؟
در این چارچوب، نقد سلطه‌جویی خارجی و نقد اقتدارگرایی داخلی، دو موضع الزاماً متضاد نیستند.
✳️ برای تأمل
آیا یک جریان سیاسی می‌تواند هم با مداخله خارجی مخالف باشد و هم حکومت مدعی مقاومت را به دلیل فساد، تبعیض و محدودکردن آزادی‌ها نقد کند؟
یادداشت رضا نساجی پاسخی مثبت به این امکان می‌دهد و بر ضرورت استقلال معیارهای عدالت‌خواهانه از وفاداری به دولت‌ها و بلوک‌های قدرت تأکید می‌کند.
📚 منبع: یادداشت «مغازله ونزوئلا با اسرائیل و معضلۀ چپ نبودن محور مقاومتی»، رضا نساجی.
🔗 مطلب مرتبط درباره منتقدان چاویست انتخابات ونزوئلا
#رضا_نساجی #ونزوئلا #اسرائیل #آمریکای_لاتین #چپ_اردوگاهی #محور_مقاومت #دموکراسی #عدالت_اجتماعی #ضدامپریالیسم
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 ولی نصر هشدار داد: جنگ بعدی ممکن است آغاز بحرانی بزرگ‌تر در خاورمیانه باشد
از ویرانی منطقه تا پیامدهای ماندگار برای اقتصاد جهانی
🎙 ولی نصر | تحلیلگر روابط بین‌الملل
🔹 ولی نصر با هشدار درباره احتمال بازگشت ایالات متحده به جنگ، معتقد است نشانه‌های موجود از خطر ورود به مرحله‌ای تازه و گسترده‌تر از درگیری حکایت دارند.
به باور او، دور بعدی جنگ ممکن است نه‌تنها برای ایران، بلکه برای سراسر خاورمیانه پیامدهایی سنگین‌تر داشته باشد.
🔹 نصر هشدار می‌دهد که تشدید درگیری الزاماً به پایان بحران منجر نخواهد شد؛ بلکه ممکن است سرآغاز بی‌ثباتی گسترده‌تری باشد که آثار آن از مرزهای منطقه فراتر رود و اقتصاد جهانی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
🔹 به ارزیابی این تحلیلگر، واشنگتن و اسرائیل در پی واردکردن ضربات سنگین‌تر به ایران هستند؛ بااین‌حال، او احتمال تحقق هدفِ ازپادرآوردن ایران را پایین می‌داند.
در چنین سناریویی، خطر آن است که پیش از شکل‌گیری چشم‌اندازی برای پایان جنگ، منطقه با ویرانی‌های گسترده‌تری روبه‌رو شود.
🔻 پرسش اساسی اینجاست:
اگر حملات نظامی نتوانند به اهداف سیاسی موردنظر برسند، چه چیزی مانع تبدیل یک جنگ محدود به بحرانی طولانی و منطقه‌ای خواهد شد؟
و مهم‌تر اینکه، هزینه انسانی و اقتصادی چنین محاسباتی را چه کسانی خواهند پرداخت؟
💬 نظر شما چیست؟ آیا تشدید فشار نظامی می‌تواند به پایان منازعه منجر شود یا خطر گسترش جنگ را افزایش می‌دهد؟
📖 منبع نقل اظهارات: فرارو
#ولی_نصر #ایران #خاورمیانه #آمریکا #اسرائیل #جنگ #دیپلماسی #امنیت_منطقه‌ای #صدای_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

دانیال قمرشوشتری
شاهین‌شهر. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران

🔴 شرافت قلم را نمی‌توان خرید؛ استقلال را می‌توان با مردم حفظ کرد
📗 درباره مصطفی مهرآیین، مسئولیت اجتماعی و استقلال روشنفکر
✍️ علیرضا معینی | هم‌میهن
🔹 استقلال روشنفکر چگونه حفظ می‌شود؟ آیا اهل اندیشه باید هزینه استقلال خود را به‌تنهایی بپردازند، یا جامعه نیز در پاسداری از امکان اندیشیدن و سخن‌گفتن آزادانه مسئولیتی دارد؟
علیرضا معینی در یادداشتی با عنوان «شرافت قلم را نمی‌توان خرید؛ استقلال را می‌توان با مردم حفظ کرد»، از اقدام اخیر مصطفی مهرآیین برای طرح پرسشی مهم درباره نسبت اخلاق، آزادی و حمایت اجتماعی بهره می‌گیرد.
🔻 از کمک مردمی تا آزادی یک زندانی
به نوشته معینی، مصطفی مهرآیین از محل کمک‌های مردمی، مبلغ ۱۵۰ میلیون تومان را برای آزادی یک زندانی مالی اختصاص داده است.
نویسنده این اقدام را فراتر از یک عمل خیرخواهانه می‌بیند؛ نشانه‌ای از رابطه‌ای که می‌تواند میان یک اندیشمند مستقل و جامعه شکل بگیرد.
🔻 استقلال روشنفکر؛ مسئله‌ای فراتر از معیشت
معینی یادآور می‌شود که دشواری‌های اقتصادی می‌توانند اهل اندیشه را با انتخاب‌هایی دشوار روبه‌رو کنند: سکوت، سازش، وابستگی یا پذیرش هزینه‌های استقلال.
از این منظر، درخواست کمک از مردم برای ادامه فعالیت مستقل، لزوماً به معنای چشم‌پوشی از استقلال نیست.
اما استقلال تنها با تغییر منبع حمایت مالی تضمین نمی‌شود؛ شفافیت در دریافت و هزینه‌کرد کمک‌ها، پاسخ‌گویی و حفظ حق نقد حامیان نیز از شرط‌های مهم آن است.
🔻 جامعه چه مسئولیتی در قبال اندیشه مستقل دارد؟
پرسش اصلی یادداشت این است که آیا جامعه باید روشنفکر مستقل را در برابر فشارهای اقتصادی تنها بگذارد؟
معینی از امکانی سخن می‌گوید که در آن، حمایت داوطلبانه مردم می‌تواند به تداوم فعالیت فکری مستقل کمک کند؛ بدون آنکه این حمایت به مطالبه وفاداری سیاسی یا فکری تبدیل شود.
حمایت از استقلال اندیشه زمانی معنا دارد که حق اختلاف‌نظر با همان اندیشمند نیز محفوظ بماند.
🔻 پیوند اخلاق و آزادی
در این روایت، اختصاص بخشی از کمک‌های دریافتی به آزادی یک زندانی مالی، فرصتی برای تأمل درباره پیوند مسئولیت فردی و همبستگی اجتماعی است.
این اقدام، بنا بر گزارش نویسنده، نشان می‌دهد که رابطه میان روشنفکر و جامعه می‌تواند از دریافت حمایت فراتر رود و به کنشی اجتماعی نیز بینجامد.
✳️ برای تأمل
آیا می‌توان الگویی از حمایت مردمی از اندیشه مستقل ساخت که در آن نه روشنفکر وابسته به قدرت شود و نه حمایت‌کنندگان، استقلال داوری او را محدود کنند؟
این پرسشی است که یادداشت علیرضا معینی پیش روی مخاطب می‌گذارد.
📖 مطالعه متن کامل در هم‌میهن آنلاین
#علیرضا_معینی #مصطفی_مهرآیین #استقلال_روشنفکر #اخلاق #آزادی_اندیشه #همبستگی_اجتماعی #جامعه_مدنی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 اپوزیسیون چیست؟ راهگشا یا مانع؟
📣 نشست بحث آزاد | گفت‌وگو درباره نقش اپوزیسیون در تحولات سیاسی
🔹 اپوزیسیون چه جایگاهی در حیات سیاسی یک جامعه دارد؟ آیا صرف مخالفت با قدرت مستقر برای تعریف اپوزیسیون کافی است، یا ارائه برنامه، مسئولیت‌پذیری و پذیرش تکثر سیاسی نیز از ویژگی‌های ضروری آن است؟
🔻 محورهای پیشنهادی برای تأمل و گفت‌وگو:
▪️ تفاوت اپوزیسیون دموکراتیک با مخالفت صرف با حکومت چیست؟
▪️ چه عواملی اپوزیسیون را به نیرویی راهگشا برای تغییر تبدیل می‌کند؟
▪️ اختلافات درونی اپوزیسیون چه زمانی نشانه تکثر و چه زمانی مانع کنش جمعی است؟
▪️ نسبت اپوزیسیون با جامعه مدنی، مطالبات مردم و مداخله خارجی چگونه باید تعریف شود؟
🗓 زمان اعلام‌شده نشست: چهارشنبه ۲۸ مهر
🕕 ساعت ۱۸:۰۰ به وقت اروپای مرکزی
🕢 ساعت ۱۹:۳۰ به وقت تهران
🎥 محل برگزاری: یوتیوب
🔗 مشاهده نشست در یوتیوب
✳️ بحث آزاد؛ فرصتی برای شنیدن دیدگاه‌های متفاوت درباره امکان‌ها و محدودیت‌های اپوزیسیون.
#اپوزیسیون #بحث_آزاد #دموکراسی #جامعه_مدنی #تحولات_سیاسی #گفتگو
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 قیس قریشی: اگر من بودم، چنان با امارات برخورد می‌کردم که تا پنج‌هزار سال فراموش نکند!
📹 بخشی از مناظره قیس قریشی و امیرعلی ابوالفتح؛ تنش با کشورهای جنوب خلیج فارس
🔹 قیس قریشی در مناظره با امیرعلی ابوالفتح، با لحنی بسیار تند از سیاست‌های امارات متحده عربی در قبال ایران انتقاد کرد و گفت:
🔻 «اگر من بودم، چوب در آستین امارات می‌کردم که تا پنج‌هزار سال دیگر یادش باشد گستاخی با ایران نکند.»
او همچنین مدعی شد:
▫️ «رفتار کشورهای جنوب خلیج فارس با ما به وحشیانه‌ترین شکل ممکن بوده.»
▫️ «امارات در تمام کثافت امنیتی و اقتصادی علیه ما مشارکت داشته؛ هر جا دسیسه‌ای علیه ایران بوده، این کشور حضور داشته.»
🔹 این اظهارات، فارغ از درستی یا نادرستی اتهام‌های مطرح‌شده، پرسشی جدی درباره مرز میان دفاع از منافع ملی، زبان تهدید و ضرورت دیپلماسی پیش می‌کشد.
آیا برخورد تلافی‌جویانه با کشورهای همسایه می‌تواند امنیت و منافع بلندمدت ایران را تأمین کند، یا بر تنش‌های منطقه‌ای خواهد افزود؟
📺 فیلم کامل مناظره

#قیس_قریشی #امیرعلی_ابوالفتح #امارات #خلیج_فارس #سیاست_خارجی #امنیت_ملی #دیپلماسی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 آیا می‌توان دیندار بود، اما عقل را تعطیل نکرد؟
📗 «درس‌گفتارهایی در دین‌داری عقلی و اقلی»؛ از خداشناسی و اخلاق تا نقد فقه، تربیت دینی و نسبت دین با علم
✍️ عبدالکریم سروش
📚 نشر اندیشه‌های نو | New Thought Press
🔹 دین را چگونه باید به نسل امروز آموخت؟ با ترس و تکلیف، یا با عقلانیت، اخلاق و حق پرسشگری؟
کتاب «درس‌گفتارهایی در دین‌داری عقلی و اقلی»، مجموعه‌ای از ۲۱ جلسه درس‌گفتار عبدالکریم سروش برای اولیا و مربیان است که موضوعات بنیادین دین‌داری را از زاویه‌ای پرسشگرانه بررسی می‌کند.
🔹 از «چرا دین؟» تا «خداشناسی استعاری»
جلسات آغازین به ضرورت دین، نیازهای اساسی انسان، امکان زندگی دینی در جهان معاصر، تصویرهای استعاری از خداوند و حدود استدلال عقلی درباره وجود خدا می‌پردازند.
در ادامه، پرسش‌هایی درباره پیامبری، وحی، معجزه و شیوه فهم قرآن مطرح می‌شوند.
🔹 فقه برای اخلاق است یا اخلاق تابع فقه؟
از محورهای مهم کتاب، تفکیک عبادات و معاملات، فقه مقاصدی، تقلید، نسبت احکام با اخلاق و تفاوت میان گوهر و صورت‌های تاریخی دین است.
موضوعاتی چون اخلاق پیشادینی، حساسیت به ظلم، حقوق در برابر تکالیف و آموزش اخلاق به جوانان نیز جایگاهی برجسته دارند.
🔹 آیا بهشت و جهنم را باید به زبان امروز بازخوانی کرد؟
بخش دیگری از درس‌گفتارها به معاد، تفسیر و تأویل قرآن، تصویرهای اخروی و ضرورت «ترجمه فرهنگی» مفاهیم دینی اختصاص دارد.
🔹 آیا تنها یک قرائت از دین حق سخن گفتن دارد؟
تکثر ادیان، پلورالیسم دینی، رابطه تشیع و تسنن، تاریخ تمدن اسلامی و نقش ایران در آن، از دیگر موضوعات کتاب‌اند.
🔹 دین در برابر علم و عقل چه باید بکند؟
در جلسات پایانی، نسبت دین با عقل جمعی، علم، سکولاریته، تعارض‌های دینی و اخلاقی، غرب و اومانیسم بررسی می‌شود.
این مجموعه، به‌جای محدودکردن تربیت دینی به حفظ احکام و پاسخ‌های آماده، موضوعاتی را پیش می‌کشد که برای گفت‌وگوی والدین، مربیان و نسل جوان اهمیت دارند.
🔻 پرسش محوری برای گفت‌وگو:
آیا می‌توان از دین‌داری دفاع کرد، بی‌آنکه فهم تاریخی فقیهان را با حقیقت نهایی دین یکسان گرفت؟
و آیا تربیت دینی موفق، تربیتی است که فرزند را مطیع‌تر کند یا او را به انسانی اخلاقی‌تر، آگاه‌تر و پرسشگرتر بدل سازد؟
💬 شما چه فکر می‌کنید؟ در آموزش دین به نسل جدید، اولویت باید با احکام باشد، اخلاق یا پرورش توانایی اندیشیدن مستقل؟
📖 معرفی کتاب و فهرست مطالب ۲۱ جلسه
#عبدالکریم_سروش #دین‌داری_عقلی #دین‌داری_اقلی #نواندیشی_دینی #تربیت_دینی #فلسفه_دین #اخلاق #فقه_مقاصدی #میراث_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 تصاویری تکان‌دهنده از لحظات پس از انفجار در تهران
🔹 ویدئویی منتشر شده که گفته می‌شود لحظه بمباران محدوده میدان فردوسی تهران در جریان جنگ ۴۰روزه را نشان می‌دهد.
🔹 در این تصاویر، خیابانی پوشیده از دود و غبار دیده می‌شود؛ خودروها متوقف شده‌اند و شهروندان سراسیمه در تلاش‌اند از محل دور شوند.
جنگ، در چنین لحظاتی، دیگر یک خبر یا عدد نیست؛ وحشتی است که ناگهان به زندگی روزمره مردم هجوم می‌آورد.

#تهران #میدان_فردوسی #جنگ #غیرنظامیان #صدای_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 حوزه علمیه و گذر از «گذر خان»؛ نشانه‌های تحول در آموزش دینی
✍🏻 مهراب صادق‌نیا
🔹 «فقه محیط زیست»، «فقه اجتماعی»، «ارتباطات میان‌فرهنگی» و «قرآن و کتاب مقدس»؛ این‌ها عنوان برخی از درس‌هایی است که امروز در حوزه‌های علمیه تدریس می‌شوند. مهراب صادق‌نیا، که خود تجربه تدریس این دروس را دارد، معتقد است ورود چنین موضوعاتی به برنامه آموزشی طلاب، نشانه تلاشی برای بازاندیشی در نسبت دین و جهان معاصر است.
🔹 به باور نویسنده، حرکت از فقه فردی به فقه اجتماعی به معنای توجه بیشتر به انسان در بستر جامعه، ساختارهای قدرت، عدالت توزیعی و نهادهای سیاسی و مدنی است؛ رویکردی که می‌کوشد مسائل اجتماعی را نیز در قلمرو اندیشه فقهی قرار دهد.
🔹 از سوی دیگر، ورود مباحث محیط‌زیستی به آموزش حوزوی، از توجه به بحران‌هایی چون گرمایش زمین، تخریب طبیعت و نابودی منابع طبیعی حکایت دارد. درس‌های ارتباطات میان‌فرهنگی و مطالعات ادیان نیز نشانه‌ای از ضرورت شناخت «دیگری» و گفت‌وگو در جهانی است که فرهنگ‌ها بیش از گذشته با یکدیگر در تماس‌اند.
🔹 صادق‌نیا این تحولات را بازتاب تنشی پویا میان حفظ سنت اجتهادی و ضرورت پاسخ‌گویی به مسائل پیچیده جهان جدید می‌داند.
با این همه، او بر فاصله میان ورود این مفاهیم به کلاس‌های درس و نهادینه‌شدن نتایج آن‌ها در اندیشه و عملکرد حوزه تأکید می‌کند.
پرسش اساسی این است: آیا این تحول آموزشی می‌تواند به دگرگونی در شیوه مواجهه نهاد دین با جامعه نیز بینجامد؟
▫️«گذر خان» کوچه‌ای در قم، روبه‌روی حرم و مدرسه فیضیه است که مدرسه علمیه خان در ابتدای آن قرار دارد؛ نامی که نویسنده از آن به‌عنوان استعاره‌ای برای عبور حوزه از محدوده‌های آشنای خود استفاده کرده است.
📖 متن کامل یادداشت مهراب صادق‌نیا
#حوزه_علمیه #فقه_اجتماعی #فقه_محیط_زیست #نواندیشی_دینی #جامعه_شناسی_دین #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 فرانسه در خیابان؛ بحران دولت رفاه یا شکست سیاست‌های اقتصادی؟
🔹 اعتراضات اخیر فرانسه بار دیگر فرصتی شده تا در بخشی از فضای مجازی فارسی، به‌جای بررسی واقعیت‌های اقتصادی و اجتماعی، پای مهاجران، مسلمانان و حامیان فلسطین به میان کشیده شود؛ گویی برای توضیح هر بحرانی باید پیشاپیش یک متهم آماده داشت.
اما واقعیت پیچیده‌تر از این روایت‌های ساده‌انگارانه است.
🔹 اعتراضات کنونی با نارضایتی دانش‌آموزان از کمبود معلم، فرسودگی مدارس و کیفیت خدمات آموزشی آغاز شد و در بستری از گرانی، نگرانی‌های معیشتی و مخالفت با سیاست‌های ریاضتی گسترش یافت.
🔹 فرانسه با یک تناقض ساختاری روبه‌روست: جامعه‌ای که از دولت انتظار خدمات عمومی گسترده، حمایت اجتماعی و تأمین رفاه دارد؛ و دولتی که زیر فشار بدهی انباشته، کسری بودجه و رشد اقتصادی ضعیف، برای پاسخ‌گویی به همین انتظارات با محدودیت مالی مواجه شده است.
بر اساس آمارهای منتشرشده، مخارج عمومی فرانسه در سال ۲۰۲۵ معادل ۵۷٫۲ درصد تولید ناخالص داخلی بوده و بدهی عمومی این کشور در سال ۲۰۲۶ به حدود ۱۱۹ درصد تولید ناخالص داخلی رسیده است.
🔹 دولت برای مهار کسری بودجه ناگزیر از انتخاب‌های دشوار است: کاهش هزینه‌ها، افزایش درآمدهای مالیاتی یا ترکیبی از هر دو. اما هر انتخابی هزینه اجتماعی و سیاسی دارد. کاهش خدمات عمومی می‌تواند نارضایتی را تشدید کند و افزایش مالیات نیز در اقتصادی با بار مالیاتی سنگین، با مقاومت روبه‌رو می‌شود.
🔹 با این حال، بزرگ‌بودن دولت به‌تنهایی نه دلیل شکست اقتصادی است و نه توضیح کامل اعتراضات. مسئله مهم‌تر، کیفیت هزینه‌کرد منابع، عدالت در توزیع بار اصلاحات، کارآمدی خدمات عمومی و اعتماد شهروندان به نهادهای سیاسی است.
وقتی دانش‌آموزان از وضعیت مدارس شکایت دارند، پرسش فقط این نیست که دولت چقدر خرج می‌کند؛ بلکه این است که منابع عمومی چگونه تخصیص می‌یابند و چرا هزینه‌های سنگین الزاماً به خدمات رضایت‌بخش منجر نشده‌اند.
🔹 فرانسه امروز با چالشی فراتر از یک اختلاف بودجه‌ای مواجه است: چگونه می‌توان پایداری مالی دولت را حفظ کرد، بی‌آنکه بنیان‌های همبستگی اجتماعی و اعتماد عمومی آسیب ببیند؟
پاسخ به این پرسش را باید در اقتصاد سیاسی، ساختار دولت و مطالبات جامعه جست‌وجو کرد؛ نه در هویت قومی یا مذهبی معترضان.
📖 گزارش درباره ریشه‌های اقتصادی بحران فرانسه
#فرانسه #اعتراضات_فرانسه #اقتصاد_سیاسی #دولت_رفاه #بحران_بدهی #تحلیل_سیاسی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 ظریف می‌گوید زندانی گذشته نباشیم؛ اما چه کسی باید پاسخ‌گوی گذشته باشد؟
🎙 محمدجواد ظریف | دومین دورهمی خانه گفتارها
🔹 محمدجواد ظریف در سخنرانی خود با عنوان «زندانی گذشته نباشیم؛ آینده‌پردازی کنیم»، مسئله‌ای مهم را پیش می‌کشد: جامعه‌ای که مدام درگیر شکست‌ها، اختلاف‌ها و حسرت‌های گذشته است، چگونه می‌تواند آینده‌ای متفاوت بسازد؟
اما این سخن، به‌ویژه وقتی از زبان یکی از چهره‌های باسابقه سیاست خارجی جمهوری اسلامی بیان می‌شود، پرسشی جدی‌تر به همراه دارد:
مرز میان درس‌گرفتن از گذشته و عبور شتاب‌زده از مسئولیت آن کجاست؟
🔹 یک دیدگاه می‌گوید ایران بیش از هر زمان به آینده‌نگری نیاز دارد. بازگشت بی‌پایان به منازعات گذشته، انرژی جامعه را فرسوده می‌کند و فرصت اندیشیدن به راه‌حل‌های تازه را می‌گیرد.
🔹 دیدگاه دیگر تأکید می‌کند که آینده‌سازی بدون روشن‌شدن مسئولیت تصمیم‌های گذشته ممکن نیست. اگر سیاست‌مداران از اشتباهات سخن بگویند، اما درباره نقش خود در آن‌ها توضیح ندهند، دعوت به عبور از گذشته ممکن است به معنای عبور از پاسخ‌گویی تعبیر شود.
🔻 حالا نوبت شماست؛ در بخش نظرات پاسخ دهید:
۱. آیا با ظریف موافقید که برای ساختن آینده باید از اسارت گذشته رها شد؟
۲. آیا سیاست‌مداری که خود در تصمیم‌های گذشته نقش داشته، پیش از دعوت مردم به آینده‌نگری باید کارنامه‌اش را نقد کند؟
۳. و مهم‌تر: آیا می‌توان هم‌زمان گذشته را نقد کرد، مسئولیت آن را پذیرفت و رو به آینده حرکت کرد؟
💬 شما کدام نگاه را به آینده ایران نزدیک‌تر می‌دانید؟ چرا؟ به استدلال دیگران هم پاسخ دهید؛ اختلاف نظر، آغاز گفت‌وگوست.
📅 ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۴
🎬 تماشای سخنرانی محمدجواد ظریف در یوتیوب
#محمدجواد_ظریف #آینده_ایران #پاسخگویی #نقد_گذشته #خانه_گفتارها #بحث_آزاد #صدای_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 آقای بقایی! معیار برخورد با معترضان در ایران و فرانسه باید یکی باشد
✍🏻 برگرفته از یادداشت «تحلیل زمانه»
🔹 اعتراضات خیابانی در فرانسه بار دیگر به موضوع اظهارنظر مقام‌های جمهوری اسلامی تبدیل شده است. اما در برابر انتقاد از رفتار پلیس فرانسه، پرسشی اساسی درباره عملکرد حکومت ایران مطرح می‌شود:
آیا همان معیاری که برای سنجش رفتار دولت فرانسه با معترضان به کار می‌رود، درباره اعتراضات مردم ایران نیز پذیرفته می‌شود؟
🔹 حق اعتراض مسالمت‌آمیز، آزادی بیان و مصونیت شهروندان از خشونت خودسرانه، حقوقی جهان‌شمول‌اند؛ نه امتیازهایی که دولت‌ها فقط برای مردم کشورهای دیگر به رسمیت بشناسند.
🔹 برخورد پلیس فرانسه نیز فراتر از نقد نیست. در آن کشور هم درباره استفاده از زور، بازداشت معترضان و رفتار نیروهای انتظامی انتقادها و مناقشات جدی وجود داشته است. اما خطای احتمالی یک دولت، توجیهی برای نقض حقوق شهروندان در کشوری دیگر نیست.
🔹 در ایران نیز گزارش‌های مربوط به کشته‌شدن چندهزار نفر، زخمی‌شدن و بازداشت معترضان، پرسش‌های سنگینی درباره مسئولیت مقام‌های تصمیم‌گیر و نیروهای مجری ایجاد کرده است؛ پرسش‌هایی که با مقایسه تبلیغاتی ایران و فرانسه پاسخ داده نمی‌شوند.
آقای بقایی! اگر حق اعتراض را برای شهروندان فرانسوی محترم می‌دانید، درباره شهروندان ایرانی چه معیاری دارید؟
🔻 مسئله فقط فرانسه نیست؛ مسئله این است که دفاع از حقوق معترضان، اگر به مرزهای جغرافیایی و مصلحت سیاسی محدود شود، دیگر دفاعی اصولی از حقوق شهروندی نیست.
💬 نظر شما چیست؟ مهم‌ترین معیار برای سنجش رفتار یک حکومت با معترضان چیست: میزان استفاده از زور، پاسخ‌گویی مقام‌ها، استقلال دستگاه قضایی یا امکان ادامه اعتراض بدون ترس؟
#حق_اعتراض #حقوق_شهروندی #ایران #فرانسه #اسماعیل_بقایی #پاسخگویی #صدای_فرهیختگان
#فرهیختگان راهی به رهایی

🔴 حق با ما بود؛ اما آیا توانِ گرفتن حق را داشتیم؟
📗 ممکنات یا حق ما؟! | کنکاشی دوباره در تاریخ ایران
✍🏻 محمدامین نجفیان
🔹 در آغاز قرن نوزدهم، ایران قاجاری در برابر روسیه‌ای قرار گرفت که قدرت نظامی و سیاسی‌اش رو به گسترش بود. اروپا انقلاب صنعتی، دگرگونی‌های علمی و تحولات اقتصادی بزرگی را تجربه می‌کرد، اما ایران هنوز با ساختارهای سنتی قدرت، اقتصاد و نظامی‌گری اداره می‌شد.
🔹 نویسنده با بازگشت به دوران صفویه، از دوره‌ای یاد می‌کند که ایران توانسته بود یکپارچگی سیاسی، تجارت خارجی و موقعیت منطقه‌ای خود را تا حد زیادی حفظ کند؛ اما در سده‌های بعد، ضعف نهادهای حکمرانی و بحران‌های داخلی، توان کشور را برای مواجهه با قدرت‌های نوظهور کاهش داد.
🔹 جنگ نخست ایران و روسیه، از ۱۸۰۴ تا ۱۸۱۳ میلادی، با شکست ایران و امضای عهدنامه گلستان پایان یافت. بخش‌هایی از قلمرو قفقازی ایران از دست رفت، اما حکومت قاجار همچنان پابرجا ماند.
در چنین شرایطی، مسئله‌ای اساسی پیش روی تصمیم‌گیران قرار داشت:
آیا باید برای بازپس‌گیری سرزمین‌های ازدست‌رفته، صرف‌نظر از توازن قوا، دوباره به جنگ رفت؟ یا ابتدا توان اقتصادی، نظامی و سیاسی کشور را بازسازی کرد؟
🔹 مقاله «ممکنات یا حق ما؟!» از همین نقطه، بحثی فراتر از تاریخ قاجار را پیش می‌کشد: حقانیت یک مطالبه، لزوماً به معنای امکان تحقق فوری آن نیست.
نادیده‌گرفتن حق می‌تواند به تسلیم و انفعال بینجامد؛ اما نادیده‌گرفتن محدودیت قدرت نیز ممکن است هزینه‌هایی سنگین‌تر بر کشور تحمیل کند.
🔻 این پرسش تاریخی همچنان برای سیاست امروز ایران قابل تأمل است:
آیا سیاست‌مدار مسئول باید پیش از هر چیز از «حق» دفاع کند، حتی اگر ابزار تحقق آن را نداشته باشد؟ یا وظیفه اوست که میان آرمان‌ها، توان واقعی کشور و پیامدهای تصمیم‌هایش توازن برقرار کند؟
و پرسشی دشوارتر: چه زمانی واقع‌گرایی به خردمندی تبدیل می‌شود و چه زمانی به توجیه عقب‌نشینی؟
📖 متن کامل یادداشت محمدامین نجفیان
#تاریخ_ایران #قاجار #عهدنامه_گلستان #روابط_بین_الملل #واقع_گرایی_سیاسی #محمدامین_نجفیان #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 نمایندگان مجلس «قیمت» دارند؛ پس تکلیف رأی مردم چیست؟
✍🏻 جعفر بخشی بی‌نیاز

🔹 امیرحسین ثابتی، نماینده تهران، گفته است هر نماینده مجلس «قیمتی» دارد؛ حتی برخی کسانی که تصور نمی‌کرده اهل چنین معاملاتی باشند.
این سخن، اگر به‌درستی نقل شده باشد، نمی‌تواند صرفاً یک اظهار نظر جنجالی باقی بماند. وقتی یک نماینده از قیمت‌داشتن همکارانش سخن می‌گوید، افکار عمومی حق دارد بداند چه چیزی، با چه کسانی و در برابر چه امتیازی معامله می‌شود.
🔹 جعفر بخشی بی‌نیاز در یادداشتی انتقادی می‌پرسد: آیا موضوع، مناصب مدیریتی است؟ امتیازهای اقتصادی؟ حمایت‌های سیاسی؟ یا تصمیم‌هایی که مستقیماً بر زندگی میلیون‌ها شهروند اثر می‌گذارد؟
نماینده، مالک رأی مردم نیست؛ امانت‌دار آن است.
کرسی مجلس نه ملک شخصی نماینده است و نه سرمایه‌ای که بتوان آن را در بازار بده‌بستان‌های قدرت به معامله گذاشت.
🔹 مسئله در جامعه‌ای که مردم با گرانی، دشواری تأمین معاش و موانع اداری دست‌وپنجه نرم می‌کنند، حساس‌تر می‌شود. وقتی شهروندان برای یک وام کوچک یا فرصت شغلی با موانع فراوان روبه‌رو هستند، هر ادعایی درباره معامله امتیاز در جایگاه قانون‌گذاری، اعتماد عمومی را بیش از پیش آسیب‌پذیر می‌کند.
🔹 البته اظهارات ثابتی به‌تنهایی اثبات‌کننده خریدوفروش رأی نمایندگان یا وقوع تخلف مشخص نیست. اما همین ادعا، اگر مستند است، باید با نام، مصداق و شواهد روشن شود؛ و اگر نیست، نباید با ابهام و تعمیم، اعتبار یک نهاد عمومی را مخدوش کند.
🔻 مجلس قرار است بر قدرت نظارت کند؛ اما چه نهادی باید درباره ادعای معامله‌گری در خود مجلس پاسخ بخواهد؟
سکوت در برابر چنین سخنانی، جای پاسخ‌گویی را به گمانه‌زنی می‌دهد.
💬 به نظر شما، ثابتی باید نام‌ها و اسناد را منتشر کند یا نهادهای نظارتی باید رأساً موضوع را بررسی کنند؟
📖 متن کامل یادداشت جعفر بخشی بی‌نیاز
#مجلس #امیرحسین_ثابتی #شفافیت #فساد_سیاسی #اعتماد_عمومی #پاسخگویی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 پنج شهر خلاق جهانی؛ اما سهم مردم از این افتخار چیست؟
✍🏻 فریبا نظری | جامعه‌شناس
🔹 رشت، اصفهان، بندرعباس، سنندج و کرمانشاه؛ پنج شهر ایرانی که میان سال‌های ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۰ به شبکه شهرهای خلاق یونسکو پیوستند؛ شبکه‌ای که قرار است فرهنگ و خلاقیت را به نیرویی برای توسعه پایدار، اشتغال و بهبود کیفیت زندگی شهری تبدیل کند.
اما یک دهه پس از آغاز این مسیر در ایران، پرسشی اساسی همچنان باقی است:
آیا عنوان «شهر خلاق» چیزی به زندگی شهروندان افزوده یا بیشتر به افتخاری در تابلوها و گزارش‌های مدیران تبدیل شده است؟
🔹 فریبا نظری در یادداشتی انتقادی، از فاصله میان ظرفیت‌های فرهنگی این شهرها و واقعیت اقتصادی و اجتماعی آن‌ها می‌نویسد.
اصفهان با میراث کم‌نظیر صنایع دستی، همچنان با مشکلات معیشتی هنرمندان، هزینه‌های تولید و بحران‌های زیست‌محیطی روبه‌روست.
رشت با ظرفیت چشمگیر گردشگری خوراک، برای تبدیل این مزیت فرهنگی به رونق اقتصادی پایدار، به زیرساخت‌های مناسب و حمایت مؤثر از کسب‌وکارهای محلی نیاز دارد.
بندرعباس با هنرهای بومی، سنندج با موسیقی و کرمانشاه با میراث خوراک‌شناسی نیز این پرسش را پیش رو دارند که چگونه می‌توان اعتبار جهانی را به فرصت‌های واقعی برای هنرمندان، جوانان و فعالان اقتصادی تبدیل کرد.
🔹 به باور نویسنده، تورم، ضعف مدیریت شهری، محدودیت ارتباطات بین‌المللی و تمرکزگرایی در تصمیم‌گیری، از موانع تحقق ظرفیت‌های این شبکه‌اند.
البته عضویت در شبکه یونسکو به‌خودی‌خود تضمین‌کننده سرمایه‌گذاری، اشتغال یا رونق گردشگری نیست. ارزش این عنوان زمانی آشکار می‌شود که برنامه‌های مشخص، بودجه، مشارکت جامعه محلی و نتایج قابل سنجش پشت آن قرار داشته باشد.
🔻 شهر خلاق را نباید فقط با نام جهانی‌اش شناخت؛ باید دید هنرمندش چقدر درآمد دارد، جوانش چه فرصت‌هایی پیدا کرده و شهروندش چه تغییری در کیفیت زندگی احساس می‌کند.
اگر قرار است فرهنگ موتور توسعه باشد، دستاورد آن باید از سالن‌های همایش و گزارش‌های رسمی فراتر رود و در زندگی مردم دیده شود.
💬 شما در این پنج شهر زندگی می‌کنید یا به آن‌ها سفر کرده‌اید؟ آیا اثر ملموسی از عنوان «شهر خلاق یونسکو» دیده‌اید؟ تجربه‌تان را در بخش نظرات بنویسید.
📖 متن کامل یادداشت فریبا نظری
#شهرهای_خلاق_یونسکو #رشت #اصفهان #بندرعباس #سنندج #کرمانشاه #توسعه_پایدار #مدیریت_شهری #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

دانیال دیانی
کرمان. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران