دانیال قمرشوشتری
شاهین‌شهر. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران

🔴 شرافت قلم را نمی‌توان خرید؛ استقلال را می‌توان با مردم حفظ کرد
📗 درباره مصطفی مهرآیین، مسئولیت اجتماعی و استقلال روشنفکر
✍️ علیرضا معینی | هم‌میهن
🔹 استقلال روشنفکر چگونه حفظ می‌شود؟ آیا اهل اندیشه باید هزینه استقلال خود را به‌تنهایی بپردازند، یا جامعه نیز در پاسداری از امکان اندیشیدن و سخن‌گفتن آزادانه مسئولیتی دارد؟
علیرضا معینی در یادداشتی با عنوان «شرافت قلم را نمی‌توان خرید؛ استقلال را می‌توان با مردم حفظ کرد»، از اقدام اخیر مصطفی مهرآیین برای طرح پرسشی مهم درباره نسبت اخلاق، آزادی و حمایت اجتماعی بهره می‌گیرد.
🔻 از کمک مردمی تا آزادی یک زندانی
به نوشته معینی، مصطفی مهرآیین از محل کمک‌های مردمی، مبلغ ۱۵۰ میلیون تومان را برای آزادی یک زندانی مالی اختصاص داده است.
نویسنده این اقدام را فراتر از یک عمل خیرخواهانه می‌بیند؛ نشانه‌ای از رابطه‌ای که می‌تواند میان یک اندیشمند مستقل و جامعه شکل بگیرد.
🔻 استقلال روشنفکر؛ مسئله‌ای فراتر از معیشت
معینی یادآور می‌شود که دشواری‌های اقتصادی می‌توانند اهل اندیشه را با انتخاب‌هایی دشوار روبه‌رو کنند: سکوت، سازش، وابستگی یا پذیرش هزینه‌های استقلال.
از این منظر، درخواست کمک از مردم برای ادامه فعالیت مستقل، لزوماً به معنای چشم‌پوشی از استقلال نیست.
اما استقلال تنها با تغییر منبع حمایت مالی تضمین نمی‌شود؛ شفافیت در دریافت و هزینه‌کرد کمک‌ها، پاسخ‌گویی و حفظ حق نقد حامیان نیز از شرط‌های مهم آن است.
🔻 جامعه چه مسئولیتی در قبال اندیشه مستقل دارد؟
پرسش اصلی یادداشت این است که آیا جامعه باید روشنفکر مستقل را در برابر فشارهای اقتصادی تنها بگذارد؟
معینی از امکانی سخن می‌گوید که در آن، حمایت داوطلبانه مردم می‌تواند به تداوم فعالیت فکری مستقل کمک کند؛ بدون آنکه این حمایت به مطالبه وفاداری سیاسی یا فکری تبدیل شود.
حمایت از استقلال اندیشه زمانی معنا دارد که حق اختلاف‌نظر با همان اندیشمند نیز محفوظ بماند.
🔻 پیوند اخلاق و آزادی
در این روایت، اختصاص بخشی از کمک‌های دریافتی به آزادی یک زندانی مالی، فرصتی برای تأمل درباره پیوند مسئولیت فردی و همبستگی اجتماعی است.
این اقدام، بنا بر گزارش نویسنده، نشان می‌دهد که رابطه میان روشنفکر و جامعه می‌تواند از دریافت حمایت فراتر رود و به کنشی اجتماعی نیز بینجامد.
✳️ برای تأمل
آیا می‌توان الگویی از حمایت مردمی از اندیشه مستقل ساخت که در آن نه روشنفکر وابسته به قدرت شود و نه حمایت‌کنندگان، استقلال داوری او را محدود کنند؟
این پرسشی است که یادداشت علیرضا معینی پیش روی مخاطب می‌گذارد.
📖 مطالعه متن کامل در هم‌میهن آنلاین
#علیرضا_معینی #مصطفی_مهرآیین #استقلال_روشنفکر #اخلاق #آزادی_اندیشه #همبستگی_اجتماعی #جامعه_مدنی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 اپوزیسیون چیست؟ راهگشا یا مانع؟
📣 نشست بحث آزاد | گفت‌وگو درباره نقش اپوزیسیون در تحولات سیاسی
🔹 اپوزیسیون چه جایگاهی در حیات سیاسی یک جامعه دارد؟ آیا صرف مخالفت با قدرت مستقر برای تعریف اپوزیسیون کافی است، یا ارائه برنامه، مسئولیت‌پذیری و پذیرش تکثر سیاسی نیز از ویژگی‌های ضروری آن است؟
🔻 محورهای پیشنهادی برای تأمل و گفت‌وگو:
▪️ تفاوت اپوزیسیون دموکراتیک با مخالفت صرف با حکومت چیست؟
▪️ چه عواملی اپوزیسیون را به نیرویی راهگشا برای تغییر تبدیل می‌کند؟
▪️ اختلافات درونی اپوزیسیون چه زمانی نشانه تکثر و چه زمانی مانع کنش جمعی است؟
▪️ نسبت اپوزیسیون با جامعه مدنی، مطالبات مردم و مداخله خارجی چگونه باید تعریف شود؟
🗓 زمان اعلام‌شده نشست: چهارشنبه ۲۸ مهر
🕕 ساعت ۱۸:۰۰ به وقت اروپای مرکزی
🕢 ساعت ۱۹:۳۰ به وقت تهران
🎥 محل برگزاری: یوتیوب
🔗 مشاهده نشست در یوتیوب
✳️ بحث آزاد؛ فرصتی برای شنیدن دیدگاه‌های متفاوت درباره امکان‌ها و محدودیت‌های اپوزیسیون.
#اپوزیسیون #بحث_آزاد #دموکراسی #جامعه_مدنی #تحولات_سیاسی #گفتگو
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 قیس قریشی: اگر من بودم، چنان با امارات برخورد می‌کردم که تا پنج‌هزار سال فراموش نکند!
📹 بخشی از مناظره قیس قریشی و امیرعلی ابوالفتح؛ تنش با کشورهای جنوب خلیج فارس
🔹 قیس قریشی در مناظره با امیرعلی ابوالفتح، با لحنی بسیار تند از سیاست‌های امارات متحده عربی در قبال ایران انتقاد کرد و گفت:
🔻 «اگر من بودم، چوب در آستین امارات می‌کردم که تا پنج‌هزار سال دیگر یادش باشد گستاخی با ایران نکند.»
او همچنین مدعی شد:
▫️ «رفتار کشورهای جنوب خلیج فارس با ما به وحشیانه‌ترین شکل ممکن بوده.»
▫️ «امارات در تمام کثافت امنیتی و اقتصادی علیه ما مشارکت داشته؛ هر جا دسیسه‌ای علیه ایران بوده، این کشور حضور داشته.»
🔹 این اظهارات، فارغ از درستی یا نادرستی اتهام‌های مطرح‌شده، پرسشی جدی درباره مرز میان دفاع از منافع ملی، زبان تهدید و ضرورت دیپلماسی پیش می‌کشد.
آیا برخورد تلافی‌جویانه با کشورهای همسایه می‌تواند امنیت و منافع بلندمدت ایران را تأمین کند، یا بر تنش‌های منطقه‌ای خواهد افزود؟
📺 فیلم کامل مناظره

#قیس_قریشی #امیرعلی_ابوالفتح #امارات #خلیج_فارس #سیاست_خارجی #امنیت_ملی #دیپلماسی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 آیا می‌توان دیندار بود، اما عقل را تعطیل نکرد؟
📗 «درس‌گفتارهایی در دین‌داری عقلی و اقلی»؛ از خداشناسی و اخلاق تا نقد فقه، تربیت دینی و نسبت دین با علم
✍️ عبدالکریم سروش
📚 نشر اندیشه‌های نو | New Thought Press
🔹 دین را چگونه باید به نسل امروز آموخت؟ با ترس و تکلیف، یا با عقلانیت، اخلاق و حق پرسشگری؟
کتاب «درس‌گفتارهایی در دین‌داری عقلی و اقلی»، مجموعه‌ای از ۲۱ جلسه درس‌گفتار عبدالکریم سروش برای اولیا و مربیان است که موضوعات بنیادین دین‌داری را از زاویه‌ای پرسشگرانه بررسی می‌کند.
🔹 از «چرا دین؟» تا «خداشناسی استعاری»
جلسات آغازین به ضرورت دین، نیازهای اساسی انسان، امکان زندگی دینی در جهان معاصر، تصویرهای استعاری از خداوند و حدود استدلال عقلی درباره وجود خدا می‌پردازند.
در ادامه، پرسش‌هایی درباره پیامبری، وحی، معجزه و شیوه فهم قرآن مطرح می‌شوند.
🔹 فقه برای اخلاق است یا اخلاق تابع فقه؟
از محورهای مهم کتاب، تفکیک عبادات و معاملات، فقه مقاصدی، تقلید، نسبت احکام با اخلاق و تفاوت میان گوهر و صورت‌های تاریخی دین است.
موضوعاتی چون اخلاق پیشادینی، حساسیت به ظلم، حقوق در برابر تکالیف و آموزش اخلاق به جوانان نیز جایگاهی برجسته دارند.
🔹 آیا بهشت و جهنم را باید به زبان امروز بازخوانی کرد؟
بخش دیگری از درس‌گفتارها به معاد، تفسیر و تأویل قرآن، تصویرهای اخروی و ضرورت «ترجمه فرهنگی» مفاهیم دینی اختصاص دارد.
🔹 آیا تنها یک قرائت از دین حق سخن گفتن دارد؟
تکثر ادیان، پلورالیسم دینی، رابطه تشیع و تسنن، تاریخ تمدن اسلامی و نقش ایران در آن، از دیگر موضوعات کتاب‌اند.
🔹 دین در برابر علم و عقل چه باید بکند؟
در جلسات پایانی، نسبت دین با عقل جمعی، علم، سکولاریته، تعارض‌های دینی و اخلاقی، غرب و اومانیسم بررسی می‌شود.
این مجموعه، به‌جای محدودکردن تربیت دینی به حفظ احکام و پاسخ‌های آماده، موضوعاتی را پیش می‌کشد که برای گفت‌وگوی والدین، مربیان و نسل جوان اهمیت دارند.
🔻 پرسش محوری برای گفت‌وگو:
آیا می‌توان از دین‌داری دفاع کرد، بی‌آنکه فهم تاریخی فقیهان را با حقیقت نهایی دین یکسان گرفت؟
و آیا تربیت دینی موفق، تربیتی است که فرزند را مطیع‌تر کند یا او را به انسانی اخلاقی‌تر، آگاه‌تر و پرسشگرتر بدل سازد؟
💬 شما چه فکر می‌کنید؟ در آموزش دین به نسل جدید، اولویت باید با احکام باشد، اخلاق یا پرورش توانایی اندیشیدن مستقل؟
📖 معرفی کتاب و فهرست مطالب ۲۱ جلسه
#عبدالکریم_سروش #دین‌داری_عقلی #دین‌داری_اقلی #نواندیشی_دینی #تربیت_دینی #فلسفه_دین #اخلاق #فقه_مقاصدی #میراث_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 تصاویری تکان‌دهنده از لحظات پس از انفجار در تهران
🔹 ویدئویی منتشر شده که گفته می‌شود لحظه بمباران محدوده میدان فردوسی تهران در جریان جنگ ۴۰روزه را نشان می‌دهد.
🔹 در این تصاویر، خیابانی پوشیده از دود و غبار دیده می‌شود؛ خودروها متوقف شده‌اند و شهروندان سراسیمه در تلاش‌اند از محل دور شوند.
جنگ، در چنین لحظاتی، دیگر یک خبر یا عدد نیست؛ وحشتی است که ناگهان به زندگی روزمره مردم هجوم می‌آورد.

#تهران #میدان_فردوسی #جنگ #غیرنظامیان #صدای_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 حوزه علمیه و گذر از «گذر خان»؛ نشانه‌های تحول در آموزش دینی
✍🏻 مهراب صادق‌نیا
🔹 «فقه محیط زیست»، «فقه اجتماعی»، «ارتباطات میان‌فرهنگی» و «قرآن و کتاب مقدس»؛ این‌ها عنوان برخی از درس‌هایی است که امروز در حوزه‌های علمیه تدریس می‌شوند. مهراب صادق‌نیا، که خود تجربه تدریس این دروس را دارد، معتقد است ورود چنین موضوعاتی به برنامه آموزشی طلاب، نشانه تلاشی برای بازاندیشی در نسبت دین و جهان معاصر است.
🔹 به باور نویسنده، حرکت از فقه فردی به فقه اجتماعی به معنای توجه بیشتر به انسان در بستر جامعه، ساختارهای قدرت، عدالت توزیعی و نهادهای سیاسی و مدنی است؛ رویکردی که می‌کوشد مسائل اجتماعی را نیز در قلمرو اندیشه فقهی قرار دهد.
🔹 از سوی دیگر، ورود مباحث محیط‌زیستی به آموزش حوزوی، از توجه به بحران‌هایی چون گرمایش زمین، تخریب طبیعت و نابودی منابع طبیعی حکایت دارد. درس‌های ارتباطات میان‌فرهنگی و مطالعات ادیان نیز نشانه‌ای از ضرورت شناخت «دیگری» و گفت‌وگو در جهانی است که فرهنگ‌ها بیش از گذشته با یکدیگر در تماس‌اند.
🔹 صادق‌نیا این تحولات را بازتاب تنشی پویا میان حفظ سنت اجتهادی و ضرورت پاسخ‌گویی به مسائل پیچیده جهان جدید می‌داند.
با این همه، او بر فاصله میان ورود این مفاهیم به کلاس‌های درس و نهادینه‌شدن نتایج آن‌ها در اندیشه و عملکرد حوزه تأکید می‌کند.
پرسش اساسی این است: آیا این تحول آموزشی می‌تواند به دگرگونی در شیوه مواجهه نهاد دین با جامعه نیز بینجامد؟
▫️«گذر خان» کوچه‌ای در قم، روبه‌روی حرم و مدرسه فیضیه است که مدرسه علمیه خان در ابتدای آن قرار دارد؛ نامی که نویسنده از آن به‌عنوان استعاره‌ای برای عبور حوزه از محدوده‌های آشنای خود استفاده کرده است.
📖 متن کامل یادداشت مهراب صادق‌نیا
#حوزه_علمیه #فقه_اجتماعی #فقه_محیط_زیست #نواندیشی_دینی #جامعه_شناسی_دین #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 فرانسه در خیابان؛ بحران دولت رفاه یا شکست سیاست‌های اقتصادی؟
🔹 اعتراضات اخیر فرانسه بار دیگر فرصتی شده تا در بخشی از فضای مجازی فارسی، به‌جای بررسی واقعیت‌های اقتصادی و اجتماعی، پای مهاجران، مسلمانان و حامیان فلسطین به میان کشیده شود؛ گویی برای توضیح هر بحرانی باید پیشاپیش یک متهم آماده داشت.
اما واقعیت پیچیده‌تر از این روایت‌های ساده‌انگارانه است.
🔹 اعتراضات کنونی با نارضایتی دانش‌آموزان از کمبود معلم، فرسودگی مدارس و کیفیت خدمات آموزشی آغاز شد و در بستری از گرانی، نگرانی‌های معیشتی و مخالفت با سیاست‌های ریاضتی گسترش یافت.
🔹 فرانسه با یک تناقض ساختاری روبه‌روست: جامعه‌ای که از دولت انتظار خدمات عمومی گسترده، حمایت اجتماعی و تأمین رفاه دارد؛ و دولتی که زیر فشار بدهی انباشته، کسری بودجه و رشد اقتصادی ضعیف، برای پاسخ‌گویی به همین انتظارات با محدودیت مالی مواجه شده است.
بر اساس آمارهای منتشرشده، مخارج عمومی فرانسه در سال ۲۰۲۵ معادل ۵۷٫۲ درصد تولید ناخالص داخلی بوده و بدهی عمومی این کشور در سال ۲۰۲۶ به حدود ۱۱۹ درصد تولید ناخالص داخلی رسیده است.
🔹 دولت برای مهار کسری بودجه ناگزیر از انتخاب‌های دشوار است: کاهش هزینه‌ها، افزایش درآمدهای مالیاتی یا ترکیبی از هر دو. اما هر انتخابی هزینه اجتماعی و سیاسی دارد. کاهش خدمات عمومی می‌تواند نارضایتی را تشدید کند و افزایش مالیات نیز در اقتصادی با بار مالیاتی سنگین، با مقاومت روبه‌رو می‌شود.
🔹 با این حال، بزرگ‌بودن دولت به‌تنهایی نه دلیل شکست اقتصادی است و نه توضیح کامل اعتراضات. مسئله مهم‌تر، کیفیت هزینه‌کرد منابع، عدالت در توزیع بار اصلاحات، کارآمدی خدمات عمومی و اعتماد شهروندان به نهادهای سیاسی است.
وقتی دانش‌آموزان از وضعیت مدارس شکایت دارند، پرسش فقط این نیست که دولت چقدر خرج می‌کند؛ بلکه این است که منابع عمومی چگونه تخصیص می‌یابند و چرا هزینه‌های سنگین الزاماً به خدمات رضایت‌بخش منجر نشده‌اند.
🔹 فرانسه امروز با چالشی فراتر از یک اختلاف بودجه‌ای مواجه است: چگونه می‌توان پایداری مالی دولت را حفظ کرد، بی‌آنکه بنیان‌های همبستگی اجتماعی و اعتماد عمومی آسیب ببیند؟
پاسخ به این پرسش را باید در اقتصاد سیاسی، ساختار دولت و مطالبات جامعه جست‌وجو کرد؛ نه در هویت قومی یا مذهبی معترضان.
📖 گزارش درباره ریشه‌های اقتصادی بحران فرانسه
#فرانسه #اعتراضات_فرانسه #اقتصاد_سیاسی #دولت_رفاه #بحران_بدهی #تحلیل_سیاسی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 ظریف می‌گوید زندانی گذشته نباشیم؛ اما چه کسی باید پاسخ‌گوی گذشته باشد؟
🎙 محمدجواد ظریف | دومین دورهمی خانه گفتارها
🔹 محمدجواد ظریف در سخنرانی خود با عنوان «زندانی گذشته نباشیم؛ آینده‌پردازی کنیم»، مسئله‌ای مهم را پیش می‌کشد: جامعه‌ای که مدام درگیر شکست‌ها، اختلاف‌ها و حسرت‌های گذشته است، چگونه می‌تواند آینده‌ای متفاوت بسازد؟
اما این سخن، به‌ویژه وقتی از زبان یکی از چهره‌های باسابقه سیاست خارجی جمهوری اسلامی بیان می‌شود، پرسشی جدی‌تر به همراه دارد:
مرز میان درس‌گرفتن از گذشته و عبور شتاب‌زده از مسئولیت آن کجاست؟
🔹 یک دیدگاه می‌گوید ایران بیش از هر زمان به آینده‌نگری نیاز دارد. بازگشت بی‌پایان به منازعات گذشته، انرژی جامعه را فرسوده می‌کند و فرصت اندیشیدن به راه‌حل‌های تازه را می‌گیرد.
🔹 دیدگاه دیگر تأکید می‌کند که آینده‌سازی بدون روشن‌شدن مسئولیت تصمیم‌های گذشته ممکن نیست. اگر سیاست‌مداران از اشتباهات سخن بگویند، اما درباره نقش خود در آن‌ها توضیح ندهند، دعوت به عبور از گذشته ممکن است به معنای عبور از پاسخ‌گویی تعبیر شود.
🔻 حالا نوبت شماست؛ در بخش نظرات پاسخ دهید:
۱. آیا با ظریف موافقید که برای ساختن آینده باید از اسارت گذشته رها شد؟
۲. آیا سیاست‌مداری که خود در تصمیم‌های گذشته نقش داشته، پیش از دعوت مردم به آینده‌نگری باید کارنامه‌اش را نقد کند؟
۳. و مهم‌تر: آیا می‌توان هم‌زمان گذشته را نقد کرد، مسئولیت آن را پذیرفت و رو به آینده حرکت کرد؟
💬 شما کدام نگاه را به آینده ایران نزدیک‌تر می‌دانید؟ چرا؟ به استدلال دیگران هم پاسخ دهید؛ اختلاف نظر، آغاز گفت‌وگوست.
📅 ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۴
🎬 تماشای سخنرانی محمدجواد ظریف در یوتیوب
#محمدجواد_ظریف #آینده_ایران #پاسخگویی #نقد_گذشته #خانه_گفتارها #بحث_آزاد #صدای_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 آقای بقایی! معیار برخورد با معترضان در ایران و فرانسه باید یکی باشد
✍🏻 برگرفته از یادداشت «تحلیل زمانه»
🔹 اعتراضات خیابانی در فرانسه بار دیگر به موضوع اظهارنظر مقام‌های جمهوری اسلامی تبدیل شده است. اما در برابر انتقاد از رفتار پلیس فرانسه، پرسشی اساسی درباره عملکرد حکومت ایران مطرح می‌شود:
آیا همان معیاری که برای سنجش رفتار دولت فرانسه با معترضان به کار می‌رود، درباره اعتراضات مردم ایران نیز پذیرفته می‌شود؟
🔹 حق اعتراض مسالمت‌آمیز، آزادی بیان و مصونیت شهروندان از خشونت خودسرانه، حقوقی جهان‌شمول‌اند؛ نه امتیازهایی که دولت‌ها فقط برای مردم کشورهای دیگر به رسمیت بشناسند.
🔹 برخورد پلیس فرانسه نیز فراتر از نقد نیست. در آن کشور هم درباره استفاده از زور، بازداشت معترضان و رفتار نیروهای انتظامی انتقادها و مناقشات جدی وجود داشته است. اما خطای احتمالی یک دولت، توجیهی برای نقض حقوق شهروندان در کشوری دیگر نیست.
🔹 در ایران نیز گزارش‌های مربوط به کشته‌شدن چندهزار نفر، زخمی‌شدن و بازداشت معترضان، پرسش‌های سنگینی درباره مسئولیت مقام‌های تصمیم‌گیر و نیروهای مجری ایجاد کرده است؛ پرسش‌هایی که با مقایسه تبلیغاتی ایران و فرانسه پاسخ داده نمی‌شوند.
آقای بقایی! اگر حق اعتراض را برای شهروندان فرانسوی محترم می‌دانید، درباره شهروندان ایرانی چه معیاری دارید؟
🔻 مسئله فقط فرانسه نیست؛ مسئله این است که دفاع از حقوق معترضان، اگر به مرزهای جغرافیایی و مصلحت سیاسی محدود شود، دیگر دفاعی اصولی از حقوق شهروندی نیست.
💬 نظر شما چیست؟ مهم‌ترین معیار برای سنجش رفتار یک حکومت با معترضان چیست: میزان استفاده از زور، پاسخ‌گویی مقام‌ها، استقلال دستگاه قضایی یا امکان ادامه اعتراض بدون ترس؟
#حق_اعتراض #حقوق_شهروندی #ایران #فرانسه #اسماعیل_بقایی #پاسخگویی #صدای_فرهیختگان
#فرهیختگان راهی به رهایی

🔴 حق با ما بود؛ اما آیا توانِ گرفتن حق را داشتیم؟
📗 ممکنات یا حق ما؟! | کنکاشی دوباره در تاریخ ایران
✍🏻 محمدامین نجفیان
🔹 در آغاز قرن نوزدهم، ایران قاجاری در برابر روسیه‌ای قرار گرفت که قدرت نظامی و سیاسی‌اش رو به گسترش بود. اروپا انقلاب صنعتی، دگرگونی‌های علمی و تحولات اقتصادی بزرگی را تجربه می‌کرد، اما ایران هنوز با ساختارهای سنتی قدرت، اقتصاد و نظامی‌گری اداره می‌شد.
🔹 نویسنده با بازگشت به دوران صفویه، از دوره‌ای یاد می‌کند که ایران توانسته بود یکپارچگی سیاسی، تجارت خارجی و موقعیت منطقه‌ای خود را تا حد زیادی حفظ کند؛ اما در سده‌های بعد، ضعف نهادهای حکمرانی و بحران‌های داخلی، توان کشور را برای مواجهه با قدرت‌های نوظهور کاهش داد.
🔹 جنگ نخست ایران و روسیه، از ۱۸۰۴ تا ۱۸۱۳ میلادی، با شکست ایران و امضای عهدنامه گلستان پایان یافت. بخش‌هایی از قلمرو قفقازی ایران از دست رفت، اما حکومت قاجار همچنان پابرجا ماند.
در چنین شرایطی، مسئله‌ای اساسی پیش روی تصمیم‌گیران قرار داشت:
آیا باید برای بازپس‌گیری سرزمین‌های ازدست‌رفته، صرف‌نظر از توازن قوا، دوباره به جنگ رفت؟ یا ابتدا توان اقتصادی، نظامی و سیاسی کشور را بازسازی کرد؟
🔹 مقاله «ممکنات یا حق ما؟!» از همین نقطه، بحثی فراتر از تاریخ قاجار را پیش می‌کشد: حقانیت یک مطالبه، لزوماً به معنای امکان تحقق فوری آن نیست.
نادیده‌گرفتن حق می‌تواند به تسلیم و انفعال بینجامد؛ اما نادیده‌گرفتن محدودیت قدرت نیز ممکن است هزینه‌هایی سنگین‌تر بر کشور تحمیل کند.
🔻 این پرسش تاریخی همچنان برای سیاست امروز ایران قابل تأمل است:
آیا سیاست‌مدار مسئول باید پیش از هر چیز از «حق» دفاع کند، حتی اگر ابزار تحقق آن را نداشته باشد؟ یا وظیفه اوست که میان آرمان‌ها، توان واقعی کشور و پیامدهای تصمیم‌هایش توازن برقرار کند؟
و پرسشی دشوارتر: چه زمانی واقع‌گرایی به خردمندی تبدیل می‌شود و چه زمانی به توجیه عقب‌نشینی؟
📖 متن کامل یادداشت محمدامین نجفیان
#تاریخ_ایران #قاجار #عهدنامه_گلستان #روابط_بین_الملل #واقع_گرایی_سیاسی #محمدامین_نجفیان #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 نمایندگان مجلس «قیمت» دارند؛ پس تکلیف رأی مردم چیست؟
✍🏻 جعفر بخشی بی‌نیاز

🔹 امیرحسین ثابتی، نماینده تهران، گفته است هر نماینده مجلس «قیمتی» دارد؛ حتی برخی کسانی که تصور نمی‌کرده اهل چنین معاملاتی باشند.
این سخن، اگر به‌درستی نقل شده باشد، نمی‌تواند صرفاً یک اظهار نظر جنجالی باقی بماند. وقتی یک نماینده از قیمت‌داشتن همکارانش سخن می‌گوید، افکار عمومی حق دارد بداند چه چیزی، با چه کسانی و در برابر چه امتیازی معامله می‌شود.
🔹 جعفر بخشی بی‌نیاز در یادداشتی انتقادی می‌پرسد: آیا موضوع، مناصب مدیریتی است؟ امتیازهای اقتصادی؟ حمایت‌های سیاسی؟ یا تصمیم‌هایی که مستقیماً بر زندگی میلیون‌ها شهروند اثر می‌گذارد؟
نماینده، مالک رأی مردم نیست؛ امانت‌دار آن است.
کرسی مجلس نه ملک شخصی نماینده است و نه سرمایه‌ای که بتوان آن را در بازار بده‌بستان‌های قدرت به معامله گذاشت.
🔹 مسئله در جامعه‌ای که مردم با گرانی، دشواری تأمین معاش و موانع اداری دست‌وپنجه نرم می‌کنند، حساس‌تر می‌شود. وقتی شهروندان برای یک وام کوچک یا فرصت شغلی با موانع فراوان روبه‌رو هستند، هر ادعایی درباره معامله امتیاز در جایگاه قانون‌گذاری، اعتماد عمومی را بیش از پیش آسیب‌پذیر می‌کند.
🔹 البته اظهارات ثابتی به‌تنهایی اثبات‌کننده خریدوفروش رأی نمایندگان یا وقوع تخلف مشخص نیست. اما همین ادعا، اگر مستند است، باید با نام، مصداق و شواهد روشن شود؛ و اگر نیست، نباید با ابهام و تعمیم، اعتبار یک نهاد عمومی را مخدوش کند.
🔻 مجلس قرار است بر قدرت نظارت کند؛ اما چه نهادی باید درباره ادعای معامله‌گری در خود مجلس پاسخ بخواهد؟
سکوت در برابر چنین سخنانی، جای پاسخ‌گویی را به گمانه‌زنی می‌دهد.
💬 به نظر شما، ثابتی باید نام‌ها و اسناد را منتشر کند یا نهادهای نظارتی باید رأساً موضوع را بررسی کنند؟
📖 متن کامل یادداشت جعفر بخشی بی‌نیاز
#مجلس #امیرحسین_ثابتی #شفافیت #فساد_سیاسی #اعتماد_عمومی #پاسخگویی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 پنج شهر خلاق جهانی؛ اما سهم مردم از این افتخار چیست؟
✍🏻 فریبا نظری | جامعه‌شناس
🔹 رشت، اصفهان، بندرعباس، سنندج و کرمانشاه؛ پنج شهر ایرانی که میان سال‌های ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۰ به شبکه شهرهای خلاق یونسکو پیوستند؛ شبکه‌ای که قرار است فرهنگ و خلاقیت را به نیرویی برای توسعه پایدار، اشتغال و بهبود کیفیت زندگی شهری تبدیل کند.
اما یک دهه پس از آغاز این مسیر در ایران، پرسشی اساسی همچنان باقی است:
آیا عنوان «شهر خلاق» چیزی به زندگی شهروندان افزوده یا بیشتر به افتخاری در تابلوها و گزارش‌های مدیران تبدیل شده است؟
🔹 فریبا نظری در یادداشتی انتقادی، از فاصله میان ظرفیت‌های فرهنگی این شهرها و واقعیت اقتصادی و اجتماعی آن‌ها می‌نویسد.
اصفهان با میراث کم‌نظیر صنایع دستی، همچنان با مشکلات معیشتی هنرمندان، هزینه‌های تولید و بحران‌های زیست‌محیطی روبه‌روست.
رشت با ظرفیت چشمگیر گردشگری خوراک، برای تبدیل این مزیت فرهنگی به رونق اقتصادی پایدار، به زیرساخت‌های مناسب و حمایت مؤثر از کسب‌وکارهای محلی نیاز دارد.
بندرعباس با هنرهای بومی، سنندج با موسیقی و کرمانشاه با میراث خوراک‌شناسی نیز این پرسش را پیش رو دارند که چگونه می‌توان اعتبار جهانی را به فرصت‌های واقعی برای هنرمندان، جوانان و فعالان اقتصادی تبدیل کرد.
🔹 به باور نویسنده، تورم، ضعف مدیریت شهری، محدودیت ارتباطات بین‌المللی و تمرکزگرایی در تصمیم‌گیری، از موانع تحقق ظرفیت‌های این شبکه‌اند.
البته عضویت در شبکه یونسکو به‌خودی‌خود تضمین‌کننده سرمایه‌گذاری، اشتغال یا رونق گردشگری نیست. ارزش این عنوان زمانی آشکار می‌شود که برنامه‌های مشخص، بودجه، مشارکت جامعه محلی و نتایج قابل سنجش پشت آن قرار داشته باشد.
🔻 شهر خلاق را نباید فقط با نام جهانی‌اش شناخت؛ باید دید هنرمندش چقدر درآمد دارد، جوانش چه فرصت‌هایی پیدا کرده و شهروندش چه تغییری در کیفیت زندگی احساس می‌کند.
اگر قرار است فرهنگ موتور توسعه باشد، دستاورد آن باید از سالن‌های همایش و گزارش‌های رسمی فراتر رود و در زندگی مردم دیده شود.
💬 شما در این پنج شهر زندگی می‌کنید یا به آن‌ها سفر کرده‌اید؟ آیا اثر ملموسی از عنوان «شهر خلاق یونسکو» دیده‌اید؟ تجربه‌تان را در بخش نظرات بنویسید.
📖 متن کامل یادداشت فریبا نظری
#شهرهای_خلاق_یونسکو #رشت #اصفهان #بندرعباس #سنندج #کرمانشاه #توسعه_پایدار #مدیریت_شهری #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

دانیال دیانی
کرمان. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران

🔴 شاهنامه با شمشیر آغاز نمی‌شود؛ با خرد آغاز می‌شود
در ستایش ایران؛ پاسخی به روایت‌هایی که تمدن را با قدرت و کشورگشایی می‌سنجند
✍️ عباس آخوندی | ۲۰ مهر ۱۴۰۵
«به نام خداوند جان و خرد

کزین برتر اندیشه برنگذرد»
عباس آخوندی در نوشتاری با عنوان «در ستایش ایران»، از همین دو مصراع فردوسی آغاز می‌کند تا در برابر روایت‌هایی بایستد که عظمت تمدن را با جنگ، غلبه و قدرت نظامی تعریف می‌کنند.
او به سخنان اخیر برخی سیاست‌مداران خارجی اشاره می‌کند که از نابودی تمدنی کهن سخن گفته‌اند یا ایرانیان را با تعابیری تحقیرآمیز توصیف کرده‌اند. اما به‌جای پاسخ‌دادن با همان زبان تهدید، سراغ تاریخ، فلسفه و ادبیات می‌رود.
ایران را با کدام معیار باید شناخت و ستود؟
آخوندی یادآوری می‌کند که روایت مشهور جنگ‌های ایران و یونان، یعنی «آزادی یونانی در برابر استبداد ایرانی»، تنها یکی از روایت‌های تاریخ است؛ روایتی که به باور او، سهم جنگ‌افروزی یونانیان و رومیان و نقش سیاسی و تمدنی ایران باستان را به حاشیه رانده است.
او با ارجاع به پژوهش‌های امیرمهدی بدیع و تورج دریایی، بر ضرورت خواندن تاریخ از بیش از یک منظر تأکید می‌کند.
در بخش دیگری از مقاله، به هگل می‌رسد؛ فیلسوفی که با وجود نگاه اروپامحورش، ایران باستان را نقطه آغاز تاریخ پیوسته جهانی می‌دانست. سپس از سیدجواد طباطبایی و محمد محمدی ملایری یاد می‌کند تا بر تداوم تاریخی و فرهنگی ایران، حتی در دوره‌های گسست سیاسی، انگشت بگذارد.
اما جانِ نوشته در مقایسه‌ای ادبی نهفته است:
«ایلیاد» با خشم آخیلئوس آغاز می‌شود؛ «شاهنامه» با ستایش جان و خرد.
آخوندی در خوانش خود از شاهنامه، سه سرگذشت را برجسته می‌کند: ایرج که برای آشتی از قدرت می‌گذرد و قربانی آز می‌شود؛ سیاوش که وفاداری به پیمان را بر فرمان جنگ ترجیح می‌دهد؛ و رستم که با همه پهلوانی‌اش، در میدان نبرد فرزند خویش را از دست می‌دهد.
این‌ها برای نویسنده صرفاً داستان‌هایی حماسی نیستند؛ یادآوری بهای انسانی جنگ‌اند.
«فرهنگی که حماسه‌اش بر سوگ سهراب و سیاوش ایستاده، فرهنگ مرگ نیست؛ فرهنگ سوگواری بر زندگیِ ازدست‌رفته است.»
در روزگاری که بار دیگر زبان تهدید و تحقیر بر مناسبات سیاسی سایه انداخته، این نوشته یادآور تمایزی اساسی است: دوست‌داشتن ایران، الزاماً ستایش قدرت نیست؛ می‌تواند پاسداری از جان، خرد، داد و میراث انسانی آن باشد.
📖 متن اصلی «در ستایش ایران» ـ عباس آخوندی
#عباس_آخوندی #ایران #فردوسی #شاهنامه #تاریخ_ایران #ایرانشهری #صلح #خردورزی #میراث_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 هیچ تمدنی با ویران‌کردن مدرسه بزرگ نمی‌شود
از گوبینو تا غزه و میناب؛ وقتی جان انسان قربانی روایت قدرت می‌شود
✍️ عباس آخوندی
تاریخ گاهی طنزهای هولناکی دارد. واژه «آریا» که با نام ایران پیوند تاریخی دارد، در اروپای قرن نوزدهم به دست نظریه‌پردازان نژادی افتاد و به ابزاری برای طبقه‌بندی انسان‌ها به برتر و فروتر تبدیل شد. مسیری که در افراطی‌ترین شکل خود، به نژادپرستی نازی‌ها و فاجعه هولوکاست انجامید.
عباس آخوندی در بخش دیگری از نوشته «در ستایش ایران»، از همین تجربه تاریخی آغاز می‌کند تا به تناقضی در سیاست امروز جهان برسد: چگونه می‌توان جنایت‌های گذشته را محکوم کرد، اما در برابر رنج انسان‌های امروز معیارهایی متفاوت داشت؟
او به جنگ غزه و حمایت دولت‌های غربی از اسرائیل اشاره می‌کند؛ در حالی که دیوان کیفری بین‌المللی حکم بازداشت بنیامین نتانیاهو را صادر کرده و پرونده اتهام نسل‌کشی علیه اسرائیل در دیوان بین‌المللی دادگستری مطرح است. این رسیدگی‌ها به معنای صدور حکم نهایی درباره همه اتهامات نیستند.
آخوندی میان نقد سیاست دولت اسرائیل و یهودستیزی تمایز می‌گذارد و بر اصلی اخلاقی پافشاری می‌کند:
«جان کودک فلسطینی، ایرانی، اسرائیلی یا اوکراینی یک اندازه ارزش دارد. معیاری که فقط برای خودی به کار رود، معیار اخلاق نیست، ابزار قدرت است.»
نویسنده سپس به نقش روایت‌سازی در تاریخ استعمار می‌پردازد؛ به اینکه چگونه قدرت‌های مسلط، خود را نماینده تمدن و مخالفانشان را بربر معرفی می‌کردند. از نگاه او، این شیوه هنوز هم در منازعات معاصر به کار گرفته می‌شود.
اما دردناک‌ترین بخش نوشته، یادآوری فاجعه دبستان دخترانه شجره طیبه در میناب است.
آخوندی با استناد به گزارشی منسوب به آسوشیتدپرس، از کشته‌شدن ۱۵۷ نفر، از جمله ۱۲۳ کودک، در حمله ۹ اسفند ۱۴۰۴ سخن می‌گوید و خواستار پاسخ‌گویی درباره آن می‌شود. این آمار و انتساب مسئولیت حمله، در این پست به نقل از نویسنده آمده‌اند و مستقلاً تأیید نشده‌اند.
تصویر کیف‌ها، دفترها و نقاشی‌های کودکان در میان آوار، تمام بحث‌های انتزاعی درباره تمدن را به واقعیتی انسانی بازمی‌گرداند.
«آیا کودک می‌تواند صبح به مدرسه برود و ظهر به خانه بازگردد؟»
برای آخوندی، این یکی از بنیادی‌ترین معیارهای سنجش تمدن است.
او در پایان به فردوسی بازمی‌گردد؛ به شاهنامه‌ای که با ستایش جان و خرد آغاز می‌شود، نه با ستایش جنگ.
در این خوانش، ایران‌دوستی نه به معنای دشمنی با جهان است و نه پذیرش تجاوز. دفاع از سرزمین و کوشش برای آشتی، دو ارزش متضاد نیستند.
«ایران را با خرد و داد باید ستود، و با همبستگی باید پاس داشت؛ نه برای جاودانه‌کردن جنگ.»
📖 متن اصلی «از گوبینو تا غزه» ـ عباس آخوندی
#عباس_آخوندی #ایران #غزه #میناب #حقوق_بشر #صلح #فردوسی #شاهنامه #میراث_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 اگر اعتراض حق مردم است، چرا شیوه برخورد با معترضان این‌قدر متفاوت است؟
فرانسه زیر ذره‌بین؛ ۹ آزمون برای سنجش مدارا با اعتراضات
✍🏻 فریبا نظری | جامعه‌شناس
🔹 اعتراضات اخیر فرانسه بار دیگر یک پرسش اساسی را پیش روی افکار عمومی قرار داده است: وقتی مردم به خیابان می‌آیند، وظیفه حکومت شنیدن صدای آنان است یا خاموش‌کردن اعتراض؟
فریبا نظری در یادداشتی با بررسی شیوه مدیریت اعتراضات در فرانسه، ۹ معیار را برای سنجش میزان پایبندی حکومت‌ها به حقوق شهروندی مطرح می‌کند:
۱. اینترنت: آیا با آغاز اعتراضات، ارتباط مردم با جهان قطع می‌شود؟
۲. تلفن و پیامک: آیا شهروندان همچنان می‌توانند با خانواده، وکیل و دیگران تماس بگیرند؟
۳. جان معترضان: آیا استفاده از زور محدود، متناسب و تابع ضرورت است یا سلاح مرگبار به ابزار مهار تجمع تبدیل می‌شود؟
۴. بیمارستان‌ها: آیا مجروحان بدون ترس از بازداشت و افشای اطلاعات شخصی درمان می‌شوند؟
۵. رسانه‌ها: آیا خبرنگاران اجازه دارند آنچه در خیابان می‌گذرد ثبت و منتشر کنند؟
۶. برچسب‌های امنیتی: آیا مطالبات معیشتی و صنفی شنیده می‌شود یا معترضان پیشاپیش به وابستگی به بیگانگان متهم می‌شوند؟
۷. وکلا: آیا بازداشت‌شدگان به وکیل مستقل دسترسی دارند؟
۸. تحصیل و اشتغال: آیا حضور در اعتراض مسالمت‌آمیز به اخراج از مدرسه، دانشگاه یا محل کار منجر می‌شود؟
۹. دادرسی: آیا بازداشت‌شدگان از رسیدگی قانونی، حق دفاع و امکان اعتراض به تصمیم قضایی برخوردارند؟
🔹 نویسنده معتقد است عملکرد فرانسه در این زمینه‌ها را باید با معیارهای حقوق شهروندی سنجید؛ معیارهایی که نباید با آغاز بحران کنار گذاشته شوند.
اما یک نکته مهم را نیز نباید نادیده گرفت: فرانسه کارنامه‌ای بی‌نقص ندارد. برخورد پلیس با معترضان در جنبش جلیقه‌زردها و اعتراضات بازنشستگی، بارها با انتقاد نهادهای حقوق بشری روبه‌رو شده است. بنابراین این ۹ مورد را باید معیارهای مطالبه‌گری و ارزیابی دانست، نه تضمینی برای اینکه هیچ تخلفی در فرانسه رخ نمی‌دهد.
🔻 پرسش چالش‌برانگیز اینجاست:
اگر قطع اینترنت، فشار بر خبرنگاران، برخورد خشن با معترضان یا محدودکردن حق دفاع در فرانسه ناپذیرفتنی است، آیا همین رفتارها در ایران نیز باید با همان معیار محکوم شوند؟
حقوق شهروندی جهانی است؛ یا اعتبارش به نام کشوری بستگی دارد که مردمش اعتراض می‌کنند؟
💬 شما پاسخ دهید: از میان این ۹ معیار، کدام‌یک مهم‌ترین خط قرمز در مواجهه حکومت با اعتراضات است؟ و آیا برای ایران و فرانسه معیار یکسانی دارید؟
📖 یادداشت فریبا نظری در کانال جامعه‌شناسی گروه‌های اجتماعی
#حق_اعتراض #اعتراضات_فرانسه #حقوق_شهروندی #آزادی_بیان #حقوق_بشر #ایران #فرانسه #صدای_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 وقتی اروپا به گاز ایران نیاز داشت، عده‌ای پیشنهاد تحریم اروپا را دادند!
از رؤیای «دست بالا» تا شعار «زمستان سخت اروپا»
✍🏻 برگرفته از یادداشت مجید مرادی
🔹 سال ۱۳۹۳، در اوج مذاکرات هسته‌ای، سید یاسر جبرائیلی در یادداشتی با عنوان «کلاه گشاد اروپایی سر ایران نخواهد رفت»، درباره گسترش همکاری‌های گازی ایران و اروپا هشدار داد.
او نگران بود که اروپا، لغو تحریم‌ها و سرمایه‌گذاری در صنعت گاز ایران را به‌عنوان امتیازی بزرگ معرفی کند و در مقابل، از تهران امتیاز هسته‌ای بگیرد.
اما بخش تأمل‌برانگیز یادداشت، اشاره به طرحی بود که به نوشته جبرائیلی، برخی نمایندگان مجلس در دست تدوین داشتند:
«نه تنها صادرات گاز ایران به اروپا تحریم خواهد شد، بلکه هرگونه مشارکت ایران در پروژه انتقال گاز به اروپا نیز ممنوع می‌شود.»
🔹 مجید مرادی با بازخوانی این موضع، پرسشی مهم را پیش می‌کشد: چگونه فرصت احتمالی ورود سرمایه، فناوری و بازار صادراتی می‌توانست به تهدیدی علیه منافع ملی تعبیر شود؟
اروپا به دنبال تنوع‌بخشیدن به منابع انرژی خود بود و ایران نیز برای توسعه میدان‌های گازی، به سرمایه‌گذاری و فناوری نیاز داشت. با این حال، در بخشی از گفتمان سیاسی آن دوره، حتی فروش گاز به اروپا نیز ممکن بود نوعی امتیازدادن به غرب تلقی شود.
🔹 سال‌ها بعد، با بحران انرژی ناشی از جنگ اوکراین، شعار «زمستان سخت اروپا» در فضای سیاسی ایران مطرح شد؛ شعاری که منتقدانش آن را نمونه‌ای از امیدبستن به بحران دیگران، به‌جای بهره‌گیری از فرصت‌های اقتصادی کشور می‌دانند.
البته توسعه صادرات گاز ایران به اروپا صرفاً به اراده سیاسی وابسته نبود؛ تحریم‌ها، نیاز به سرمایه‌گذاری عظیم، زیرساخت انتقال، تعهدات بلندمدت و رقابت در بازار انرژی نیز موانع مهمی بودند.
اما این محدودیت‌ها، پرسش درباره هزینه فرصت‌های ازدست‌رفته را بی‌اعتبار نمی‌کند.
🔻 سیاست خارجی قرار است برای مردم ثروت و امنیت تولید کند یا از محرومیت رقیبان احساس پیروزی بسازد؟
اگر همکاری اقتصادی می‌توانست منافع ایران را تأمین کند، مخالفت با آن بر چه محاسبه‌ای استوار بود؟ و اگر آن مخالفت‌ها درست بود، امروز چه دستاورد قابل سنجشی برای کشور داشته است؟
💬 نظر شما چیست؟ ایران باید از فرصت فروش انرژی به اروپا استفاده می‌کرد، یا پرهیز از وابستگی اقتصادی به غرب تصمیم درستی بود؟ استدلالتان را بنویسید.
📖 متن کامل یادداشت مجید مرادی
#گاز_ایران #اروپا #برجام #سیاست_خارجی #امنیت_انرژی #منافع_ملی #اقتصاد_ایران #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 مردی که میان خاک و خاطره پل زد؛ دانشمندی با دو زندگی علمی
به یاد دکتر محسن کمالیان؛ از مهندسی زلزله تا پژوهش در تاریخ خاندان صدر
✍🏻 علیرضا معینی
🔹 بعضی دانشمندان را با مقاله‌ها و دستاوردهای تخصصی‌شان می‌شناسیم؛ بعضی دیگر میراثی بر جای می‌گذارند که از مرز رشته دانشگاهی‌شان فراتر می‌رود.
دکتر محسن کمالیان از گروه دوم بود.
او در یک سوی زندگی علمی خود، استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله بود؛ پژوهشگری در حوزه ژئوتکنیک لرزه‌ای و شناخت رفتار خاک در برابر زلزله. در سوی دیگر، سال‌ها از عمرش را صرف شناخت تاریخ معاصر تشیع، امام موسی صدر، خاندان صدر و میراث مکتوب و شفاهی آن کرد.
🔹 این دو مسیر در ظاهر چه نسبتی با یکدیگر داشتند؟
کمالیان در هر دو عرصه به دنبال کشف آن چیزی بود که زیر سطح پنهان مانده است.
در مهندسی، لایه‌های زمین را می‌کاوید تا شناخت دقیق‌تر آن‌ها به ایمنی انسان کمک کند؛ در تاریخ، لایه‌های فراموش‌شده خاطرات، اسناد و روابط خانوادگی را دنبال می‌کرد تا بخشی از حافظه فرهنگی جامعه از دست نرود.
🔹 پژوهش‌های او درباره امام موسی صدر به‌تدریج به پروژه‌ای گسترده‌تر تبدیل شد: شناخت خاندان صدر در پیوند با تاریخ ایران، عراق و لبنان.
آثاری چون «مشاهیر خاندان صدر»، «تراث خاندان صدر»، «سفرنامه خاندان صدر» و «امام موسی صدری که من شناختم»، نشان می‌دهند که برای او تاریخ، تنها سرگذشت شخصیت‌های مشهور نبود؛ تاریخ، شبکه‌ای از انسان‌ها، کتاب‌ها، خاطره‌ها و تجربه‌هایی بود که نسل به نسل منتقل می‌شوند.
🔹 علیرضا معینی در این یادداشت، در کنار کارنامه علمی کمالیان، بر میراث انسانی و اخلاق پژوهشی او نیز تأکید می‌کند: تربیت شاگردان، فروتنی در برابر نادانسته‌ها و پشتکار در گردآوری اسنادی که ممکن بود برای همیشه پراکنده یا فراموش شوند.
اما یادبود یک پژوهشگر نباید به سوگواری محدود بماند.
🔻 پیشنهاد مهم یادداشت، حفظ و دیجیتال‌سازی آرشیو محسن کمالیان و ادامه پروژه‌های ناتمام اوست.
چراکه میراث یک دانشمند فقط کتاب‌هایی نیست که نوشته؛ روشی است که به دیگران آموخته و پرسش‌هایی است که برای آیندگان باقی گذاشته است.
محسن کمالیان از میان ما رفته، اما پرسش اصلی همچنان زنده است:
چه کسی راه او را در حفظ حافظه تاریخی و علمی ایران ادامه خواهد داد؟

نسخه ورد یادداشت علیرضا معینی

#محسن_کمالیان #علیرضا_معینی #مهندسی_زلزله #امام_موسی_صدر #خاندان_صدر #تاریخ_شفاهی #میراث_فرهنگی #میراث_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 ذوب‌آهن اصفهان؛ وقتی هزینه تولید از درآمد فروش بیشتر می‌شود!
زیان سنگین یکی از قدیمی‌ترین واحدهای صنعتی ایران در نیمه نخست سال ۱۴۰۵
✍️ نقل از حسین زادگان، تحلیلگر اقتصادی
🔹 صورت سود و زیان شش‌ماهه شرکت ذوب‌آهن اصفهان، تصویری نگران‌کننده از وضعیت مالی این بنگاه صنعتی نشان می‌دهد.
بر اساس صورت مالی منتشرشده، ذوب‌آهن در شش ماه منتهی به ۳۱ شهریور ۱۴۰۵، حدود ۳۵.۲ همت درآمد عملیاتی داشته، اما بهای تمام‌شده درآمدهای عملیاتی آن به حدود ۳۶.۲ همت رسیده است.
به بیان ساده، شرکت حتی پیش از محاسبه هزینه‌های اداری، مالی و سایر هزینه‌ها، نزدیک به ۹۷۶ میلیارد تومان زیان ناخالص ثبت کرده است.
🔹 حسین زادگان، تحلیلگر اقتصادی، با اشاره به هزینه‌های سنگین شرکت، از حدود ۳.۷ همت هزینه فروش، اداری و عمومی و بیش از ۵ همت سایر هزینه‌ها سخن می‌گوید.
حاصل عملکرد شش‌ماهه شرکت، طبق صورت مالی، حدود ۹.۳ همت زیان خالص و ۱۳۹ ریال زیان به ازای هر سهم بوده است.
این در حالی است که در دوره مشابه سال قبل، شرکت حدود ۶.۹ همت سود خالص گزارش کرده بود؛ تغییری قابل‌توجه که بررسی دقیق دلایل آن را ضروری می‌کند.
🔹 زادگان همچنین از وجود حدود ۲۵۰۰ نیروی ستادی و رشد بیش از ۳۷ درصدی هزینه دستمزد مستقیم تولید انتقاد می‌کند و نسبت میان هزینه نیروی انسانی و عملکرد تولید را زیر سؤال می‌برد.
این ارقام و ادعاهای مربوط به ساختار نیروی انسانی، نیازمند بررسی جزئیات گزارش‌های شرکت و توضیح مدیران آن است.
زیان‌دهی به‌تنهایی اثبات‌کننده فساد نیست. افزایش بهای مواد اولیه، انرژی، هزینه‌های مالی، محدودیت تولید، قیمت‌گذاری و ناکارآمدی مدیریتی هرکدام می‌توانند در چنین وضعیتی نقش داشته باشند.
اما هنگامی که بهای تمام‌شده از درآمد فروش پیشی می‌گیرد و هزینه‌های دیگر نیز زیان را تشدید می‌کنند، انتشار توضیحی روشن درباره عوامل زیان و برنامه اصلاح آن، یک ضرورت جدی برای سهام‌داران و افکار عمومی است.
مسئله فقط زیان یک کارخانه نیست؛ مسئله پاسخ‌گویی درباره منابع، هزینه‌ها و آینده یکی از بنگاه‌های مهم صنعتی کشور است.
📊 منبع ارقام مالی: تصویر صورت سود و زیان شش‌ماهه ذوب‌آهن اصفهان، منتهی به ۳۱ شهریور ۱۴۰۵
#ذوب_آهن_اصفهان #اقتصاد_ایران #صنعت_فولاد #شفافیت_مالی #پاسخگویی #حکمرانی_اقتصادی #صدای_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی