🔴 انتخابات اسرائیل؛ نه نتانیاهو به اکثریت رسید، نه مخالفانش
🔹 افزایش مشارکت شهروندان عرب و فلسطینی اسرائیل؛ احتمال نقش تعیین‌کننده احزاب عرب در آرایش جدید کنست
▫️ بر اساس نتایج اولیه نظرسنجی از رأی‌دهندگان هنگام خروج از شعب رأی‌گیری، هیچ‌یک از دو بلوک اصلی سیاسی اسرائیل موفق به کسب اکثریت لازم برای تشکیل دولت نشده‌اند.
🔸 شبکه ۱۳ اسرائیل پس از بسته شدن صندوق‌های رأی در ساعت ۲۲ سه‌شنبه‌شب، برآورد زیر را منتشر کرده است:
▪️ ائتلاف حامی بنیامین نتانیاهو: ۵۰ کرسی
▪️ احزاب مخالف نتانیاهو: ۵۳ کرسی
▪️ فهرست مشترک عربی و حزب رعام: مجموعاً ۱۷ کرسی
🔹 در پارلمان ۱۲۰ نفره اسرائیل، تشکیل دولت به حمایت دست‌کم ۶۱ نماینده نیاز دارد.
🔻 اهمیت مشارکت شهروندان عرب
بر اساس این برآورد، افزایش مشارکت شهروندان عرب و فلسطینی اسرائیل می‌تواند به تقویت چشمگیر نمایندگی سیاسی آنان بینجامد.
در صورت تحقق پیش‌بینی ۱۷ کرسی برای دو فهرست عربی، شمار نمایندگان این جریان‌ها به سطحی تاریخی خواهد رسید و جایگاه آن‌ها در معادلات پارلمانی اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد.
🔹 نکته مهم: این ارقام حاصل نظرسنجی خروج از شعب رأی‌گیری است و نتیجه قطعی و رسمی انتخابات محسوب نمی‌شود.
#انتخابات_اسرائیل #نتانیاهو #کنست #فلسطین #خاورمیانه #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 ملانشون: هویت فرانسه، برخلاف آلمان، یک سازه سیاسی است
🔹 ملت را زبان و تبار می‌سازد یا تاریخ و اراده سیاسی مشترک؟
▫️ ژان‌لوک ملانشون، سیاستمدار چپ‌گرای فرانسوی، در مقایسه شکل‌گیری هویت ملی فرانسه و آلمان می‌گوید:
«آلمانی‌ها همیشه آلمانی بوده‌اند، چون به زبان آلمانی صحبت می‌کنند و خود را آلمانی می‌دانند. فرانسوی‌ها این‌طور نیستند.»
🔸 او با تأکید بر نقش دولت در شکل‌گیری ملت فرانسه می‌افزاید:
«فرانسه پیرامون دولت ساخته شده است. ما یک سازه سیاسی هستیم و بیش از هر ملت دیگری نسبت به سیاست حساسیت داریم.»
🔹 این سخنان بازتاب‌دهنده تمایزی مهم در اندیشه سیاسی است: ملت به‌مثابه اجتماع فرهنگی و زبانی، در برابر ملت به‌مثابه اجتماع سیاسی و تاریخی.
❓ آیا هویت ملی بیش از آنکه میراثی فرهنگی باشد، حاصل تجربه تاریخی و اراده مشترک شهروندان است؟
#ژان_لوک_ملانشون #فرانسه #هویت_ملی #ملت #فلسفه_سیاسی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 شفیعی کدکنی؛ زبان فارسی و سیاست فرهنگی روسیه در آسیای میانه
🔹 آیا تقویت زبان‌ها و ادبیات محلی می‌تواند ابزاری برای گسترش نفوذ فرهنگی قدرت‌های بزرگ باشد؟
✍️ محمدرضا شفیعی کدکنی، شاعر، ادیب، پژوهشگر و استاد ممتاز دانشگاه تهران:
«شما فکر می‌کنید که روس‌ها در آسیای میانه چه می‌کنند؟ آن‌ها هر ادبیاتی را با آرزوی این که ادبیات فارسی و سعدی و حافظ در آن دیار نابود شود، تقویت می‌کنند.
روسیه ادبیات محلی را تقویت می‌کند تا بعد به‌دلیل فقر همین جوامع محلی، بتواند ادبیات روس را در آن‌جا گسترش بدهد.
به‌همین‌دلیل با هزینه‌ی بسیار، دپارتمان در مسکو برای‌شان تشکیل می‌دهند. مطالعات قوم قزاق را ایجاد می‌کنند و...»
🔸 این سخنان، نگاهی انتقادی به پیوند زبان، هویت فرهنگی و سیاست قدرت در آسیای میانه دارد؛ منطقه‌ای که زبان و ادبیات فارسی قرن‌ها بخشی از میراث فرهنگی آن بوده است.
#محمدرضا_شفیعی_کدکنی #زبان_فارسی #آسیای_میانه #هویت_فرهنگی #روسیه #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 وال‌استریت ژورنال: هشدار آمریکا به کشورهای خلیج فارس درباره احتمال دور تازه جنگ با ایران
🔹 احتمال یک کارزار نظامی کوتاه‌مدت اما شدید پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا
📰 منبع: وال‌استریت ژورنال
🔸 به گزارش وال‌استریت ژورنال، آمریکا به چند کشور عربی حاشیه خلیج فارس هشدار داده است که پس از انتخابات میان‌دوره‌ای این کشور، برای احتمال وقوع یک درگیری نظامی کوتاه‌مدت اما شدید با ایران آماده باشند.
🔹 به گفته افراد مطلع، این پیام‌ها از طریق کانال‌های دیپلماتیک و نظامی منتقل شده‌اند و می‌توانند نشانه‌ای از آمادگی واشنگتن و تل‌آویو برای دور تازه‌ای از عملیات نظامی علیه ایران باشند.
🔻 هدف احتمالی عملیات چیست؟
بر اساس این گزارش، هدف از چنین عملیاتی می‌تواند تضعیف توان نظامی ایران و افزایش فشار بر تهران برای بازگشت به میز مذاکره باشد؛ سناریویی که خطر گسترش درگیری‌های منطقه‌ای را نیز به همراه دارد.
🔸 انتقال سامانه پاتریوت به اسرائیل
وال‌استریت ژورنال به نقل از دو مقام آگاه و با استناد به داده‌های رهگیری پروازها گزارش داده است که ارتش آمریکا در حال انتقال یک سامانه دفاع موشکی پاتریوت دیگر از تگزاس به اسرائیل است.
🔸 خروج نیروهای آمریکایی از پایگاه‌های آسیب‌پذیر
همچنین بنا بر این گزارش، آمریکا برای کاهش آسیب‌پذیری نیروهای خود در صورت تشدید درگیری، شماری از نیروهایش را از پایگاه‌های در معرض حمله در خاورمیانه خارج کرده است.

#ایران #آمریکا #اسرائیل #خلیج_فارس #وال_استریت_ژورنال #امنیت_منطقه‌ای #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 جنبش‌های اعتراضی در ایران؛ دوی سرعت یا ماراتن؟
🔹 رضا علیجانی: بدون شناخت موازنه قدرت، نمی‌توان برای تغییر سیاسی نقشه راه تعیین کرد
🎙 بخش دوم گفت‌وگوی رضا علیجانی با تلویزیون «زن، زندگی، آزادی»
🔸 در هر خیزش اعتراضی در ایران، دو نگاه متفاوت به تغییر سیاسی در برابر یکدیگر قرار می‌گیرند: نگاهی که انتظار پیروزی سریع و تعیین‌کننده دارد و نگاهی که تغییر را فرایندی طولانی، مرحله‌به‌مرحله و نیازمند استمرار می‌داند.
رضا علیجانی در این گفت‌وگو، با استفاده از استعاره «دوی صد متر و دوی ماراتن»، به بررسی این دو رویکرد و پیامدهای سیاسی و اجتماعی آنها می‌پردازد.
🔹 موازنه قدرت؛ نقطه آغاز هر راهبرد
به باور علیجانی، نیروهای سیاسی باید در هر مرحله از جنبش، توان واقعی جامعه و حکومت را ارزیابی کنند و تاکتیک‌های خود را متناسب با شرایط برگزینند.
او تأکید می‌کند که در وضعیت سرکوب شدید، انتخاب شیوه‌های نامتناسب با توان جنبش می‌تواند به تشدید خشونت و افزایش هزینه‌های انسانی منجر شود.
🔹 دو جنبش در یک خیابان
علیجانی با اشاره به جنبش «زن، زندگی، آزادی» از دو فرایند هم‌زمان سخن می‌گوید: یکی دگرگونی اجتماعی و فرهنگی که به باور او دستاوردهای مهمی داشت و دیگری تغییر ساختار سیاسی که تحقق آن نیازمند مبارزه‌ای طولانی‌تر است.
از نگاه او، پیشروی اجتماعی الزاماً به معنای امکان پیروزی فوری سیاسی نیست.
🔹 ریزش در ساختار قدرت؛ نشانه‌ها و محدودیت‌ها
بخش دیگری از گفت‌وگو به نشانه‌های نارضایتی و تردید در میان نیروهای حکومتی اختصاص دارد.
علیجانی با اشاره به اظهارات برخی فرماندهان، گزارش‌های درونی و روایت‌هایی از رفتار نیروهای سرکوب، معتقد است که جنبش مهسا شکاف‌ها و تردیدهایی در ساختار قدرت ایجاد کرد؛ هرچند این ریزش‌ها به مرحله‌ای نرسید که بتوان از دگرگونی کیفی در دستگاه حاکم سخن گفت.
او همچنین به روایت‌هایی درباره کاهش مشارکت نیروهای بسیج در سرکوب اعتراضات اشاره می‌کند؛ ادعاهایی که بخشی از آنها مبتنی بر شنیده‌هاست و نیازمند بررسی مستقل است.
🔹 چرا جمهوری اسلامی را نمی‌توان با حکومت پهلوی یکسان دانست؟
علیجانی با مقایسه ساختار قدرت پیش و پس از انقلاب ۱۳۵۷، بر دو ویژگی جمهوری اسلامی تأکید می‌کند: ماهیت ایدئولوژیک و خاستگاه انقلابی آن.
به تحلیل او، این ویژگی‌ها در کنار ساختار چندلایه نیروهای امنیتی و نظامی، بر ظرفیت حکومت برای مقابله با اعتراضات و بازسازی انسجام درونی تأثیر می‌گذارند.
او در همین چارچوب، از برخی فراخوان‌های سیاسی در اعتراضات ۱۴۰۴ نیز انتقاد می‌کند.
🔹 امید اجتماعی؛ حاصل وعده پیروزی یا تجربه پیشروی؟
یکی از محورهای اصلی سخنان علیجانی، نسبت میان انتظارات سیاسی و سرخوردگی اجتماعی است.
به باور او، وعده پیروزی فوری، در صورت تحقق‌نیافتن، می‌تواند به ناامیدی عمومی بینجامد؛ درحالی‌که تعریف هدف‌های واقع‌بینانه و توجه به دستاوردهای تدریجی، امکان تداوم کنش جمعی را تقویت می‌کند.
🔸 او همچنین با اشاره به فیلم «دانه انجیر معابد»، ساخته محمد رسول‌اف، شکاف میان یک پدر وابسته به دستگاه امنیتی و اعضای خانواده‌اش را بازتابی هنری از تعارض‌های اجتماعی و نسلی در ایران می‌داند.
📌 پرسش محوری این گفت‌وگو:
آیا تغییر سیاسی در ایران نیازمند یک خیزش تعیین‌کننده است یا استمرار جنبشی فرسایشی، اجتماعی و بلندمدت؟
🎧 فایل صوتی و توضیحات کامل‌تر

#منتخب_فرهیختگان #رضا_علیجانی #زن_زندگی_آزادی #جنبش‌های_اجتماعی #تحولات_سیاسی #جامعه_ایران
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 سلامت روان جامعه پس از جنگ‌های ۱۲ و ۴۰ روزه؛ هشدار درباره کرختی روانی و پیامدهای تروما
🔹 مهدی صابری، روان‌پزشک، در گفت‌وگو با روزنامه اعتماد:
«در جامعه ما در دو سال اخیر، حجم تروما به قدری زیاد و پیوسته بوده که دچار چنین وضعی شده‌ایم و انگار به موازات فاصله گرفتن مردم از یکدیگر و کاهش دورهمی‌ها و دیدارهای فامیلی و دوستانه، مردم از نظر عاطفی هم ضعیف و سست شده‌اند.»
🔸 او هشدار می‌دهد که واکنش جامعه به آسیب‌های روانی انباشته ممکن است در مواجهه با بحران‌های تازه، به شکل رفتارهای ناگهانی و خشونت‌آمیز بروز کند.
📰 منبع: روزنامه اعتماد

✍️ پی‌نوشت فرهیختگان | جامعه‌ای که فرسوده می‌شود
حکومت ایران باید بداند که امنیت یک کشور فقط با حفظ مرزها و نمایش قدرت نظامی سنجیده نمی‌شود؛ امنیت واقعی از روان و زندگی مردم آغاز می‌شود.
جامعه‌ای که سال‌ها زیر فشار بحران‌های پی‌درپی، نااطمینانی اقتصادی، محدودیت‌های اجتماعی و سایه جنگ زندگی کرده، تنها با آسیب‌های معیشتی روبه‌رو نیست؛ اعتماد، امید و توان روانی شهروندانش نیز در معرض فرسایش قرار گرفته است.
نمی‌توان از مردم تاب‌آوری بی‌پایان طلب کرد، اما درباره سهم تصمیم‌های سیاسی در تولید و تداوم بحران‌ها پاسخ‌گو نبود.
اگر حکومت نگران امنیت ملی است، باید سلامت روان مردم را نیز مسئله‌ای در بالاترین سطح امنیت ملی بداند؛ نه موضوعی حاشیه‌ای که فقط هنگام انتشار آمار خشونت و آسیب‌های اجتماعی به یاد آورده شود.
مردم وظیفه ندارند تاوان تصمیم‌های پرهزینه و بحران‌های پایان‌ناپذیر را با روان، عمر و آینده خود بپردازند.
حکمرانی مسئولانه با کاهش تنش، بازگرداندن امید، گسترش آزادی‌های اجتماعی، حمایت از خدمات سلامت روان و پاسخ‌گویی در برابر پیامدهای تصمیم‌ها معنا پیدا می‌کند.
کشوری که شهروندانش از درون فرسوده شوند، با هیچ نمایش اقتداری نیرومند نخواهد شد.
#سلامت_روان #تروما #مسئولیت_حکومت #امنیت_انسانی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 انتخابات بدون برنده؛ جنگ بدون قطعیت
🔹 آیا تغییر دولت در اسرائیل می‌تواند معادله رویارویی با ایران را تغییر دهد؟
✍️ تحریریه فرهیختگان
انتخابات پارلمانی ۲۷ اکتبر اسرائیل، بر اساس برآوردهای اولیه، نه به پیروزی قاطع بنیامین نتانیاهو انجامیده و نه مسیر روشنی برای تشکیل دولت به رهبری گادی آیزنکوت گشوده است.
در پارلمان ۱۲۰ نفره اسرائیل، تشکیل دولت نیازمند حمایت دست‌کم ۶۱ نماینده است؛ اکثریتی که برآوردهای اولیه از دستیابی هیچ‌یک از دو اردوگاه اصلی به آن حکایت ندارند.
اما پیامدهای این بن‌بست ممکن است از مرزهای اسرائیل فراتر برود.
🔻 نتانیاهو پیروز نشد؛ اما کنار رفتنش هم قطعی نیست
کاهش احتمالی کرسی‌های ائتلاف حاکم، لزوماً به معنای پایان نخست‌وزیری نتانیاهو نیست. مذاکرات ائتلافی، اختلاف میان مخالفان و امکان تداوم دولت موقت می‌توانند آینده سیاسی اسرائیل را پیچیده‌تر کنند.
🔸 احزاب عربی؛ وزن پارلمانی بیشتر، موانع سیاسی پابرجا
برآوردهای اولیه از افزایش کرسی‌های احزاب عربی حکایت دارند؛ احزابی که ممکن است در تعیین موازنه پارلمان نقش مهمی داشته باشند، اما مخالفت برخی جریان‌های سیاسی با همکاری ائتلافی با آنان، استفاده از این ظرفیت را دشوار می‌کند.
🔻 چهار مسیر پیش‌روی اسرائیل
▫️ تشکیل دولت تازه به رهبری نتانیاهو
▫️ تشکیل دولت جایگزین به رهبری آیزنکوت
▫️ شکل‌گیری دولت وحدت یا ائتلافی فراگیر
▫️ ادامه بن‌بست سیاسی و احتمال انتخابات مجدد
هیچ‌یک از این مسیرها، پیش از نهایی‌شدن نتایج و روشن‌شدن مذاکرات ائتلافی، قطعی نیست.
🔴 آیا رفتن نتانیاهو به معنای پایان خطر جنگ با ایران است؟
پاسخ ساده‌ای وجود ندارد.
تقابل با ایران صرفاً به شخص نتانیاهو محدود نیست. بخش‌هایی از ساختار امنیتی و جریان‌های اصلی سیاسی اسرائیل درباره مقابله با توانمندی‌های راهبردی جمهوری اسلامی اشتراک نظر دارند.
آیزنکوت نیز سابقه ریاست ستاد کل ارتش اسرائیل را دارد. بنابراین تغییر نخست‌وزیر الزاماً به معنای تغییر بنیادی در سیاست امنیتی اسرائیل نخواهد بود.
تفاوت احتمالی می‌تواند بیشتر در شیوه تصمیم‌گیری، زمان‌بندی اقدامات نظامی، هماهنگی با واشنگتن و میزان توجه به راهکارهای دیپلماتیک باشد.
🔻 واشنگتن؛ متغیر تعیین‌کننده در معادله جنگ
در هرگونه رویارویی گسترده ایران و اسرائیل، موضع آمریکا و میزان حمایت عملیاتی، اطلاعاتی و دفاعی آن اهمیت اساسی خواهد داشت.
انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر آمریکا نیز بر اهمیت تقویم سیاسی واشنگتن افزوده است؛ اما نزدیکی به این انتخابات، به‌تنهایی دلیل کافی برای پیش‌بینی زمان وقوع جنگ نیست.
🔸 جنگ تازه؛ یک احتمال، نه سرنوشتی قطعی
برای ارزیابی خطر درگیری باید سه عامل را هم‌زمان بررسی کرد:
▫️ آرایش قدرت و تصمیم‌گیری در اسرائیل
▫️ سیاست عملی آمریکا در قبال ایران
▫️ تحولات میدانی، تنش‌های امنیتی و مسیرهای دیپلماتیک
وجود تهدید، آمادگی نظامی و تصمیم نهایی برای آغاز جنگ، سه مرحله متفاوت‌اند.
🔹 سخن پایانی
انتخابات اسرائیل ممکن است چهره نخست‌وزیر آینده را تغییر دهد؛ اما مسئله اصلی برای ایران، تغییر یا تداوم محاسبات راهبردی تل‌آویو و واشنگتن است.
تغییر دولت لزوماً به معنای پایان تقابل نیست؛ همان‌طور که تداوم دولت نتانیاهو نیز به معنای اجتناب‌ناپذیر بودن جنگ تازه نخواهد بود.
#انتخابات_اسرائیل #ایران #نتانیاهو #گادی_آیزنکوت #آمریکا #خاورمیانه #تحلیل_سیاسی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 قطر و امنیت شبکه‌ای؛ آیا آینده امنیت خلیج فارس فراتر از ائتلاف‌های نظامی است؟
✍️ عباس آخوندی | آبان ۱۴۰۵
🔹 اظهارات اخیر یک مقام ارشد دفاعی قطر درباره گسترش روابط اقتصادی با ایران، تداوم گفت‌وگوهای منطقه‌ای و چشم‌انداز توافق عدم تجاوز، پرسشی مهم را پیش می‌کشد:
آیا امنیت پایدار خلیج فارس را می‌توان تنها با قدرت نظامی و تضمین‌های امنیتی خارجی تأمین کرد؟
🔸 عباس آخوندی در یادداشت «قطر و امنیت شبکه‌ای: هم‌گرایی‌ها و فاصله‌ها»، با اشاره به سخنان شیخ سعود بن عبدالرحمن آل ثانی در مجمع امنیت جهانی دوحه، از ضرورت بازاندیشی در مفهوم امنیت منطقه‌ای سخن می‌گوید.
🔹 از امنیت نظامی تا امنیت شبکه‌ای
به باور آخوندی، خلیج فارس صرفاً عرصه رقابت نظامی نیست؛ بلکه گره‌گاه شبکه‌های به‌هم‌پیوسته انرژی، تجارت، کشتیرانی، سرمایه‌گذاری و زنجیره‌های تأمین جهانی است.
در چنین ساختاری، اختلال در زیرساخت‌های یک کشور می‌تواند پیامدهایی فراتر از مرزهای آن داشته باشد.
🔹 امنیت و توسعه؛ دو روی یک واقعیت
نویسنده تأکید می‌کند که توان دفاع ملی و بازدارندگی نظامی ضروری‌اند، اما به‌تنهایی امنیت پایدار ایجاد نمی‌کنند.
از این منظر، امنیت انرژی، آب، غذا، محیط‌زیست، تجارت و فناوری نیز باید در معماری امنیتی منطقه جایگاهی اساسی داشته باشند.
🔹 حکمرانی امنیت شبکه‌ای چیست؟
آخوندی این مفهوم را بر پایه همکاری نهادی، قواعد مشترک، شفافیت، مدیریت ریسک و سازوکارهای هشدار و هماهنگی در شرایط بحران توضیح می‌دهد.
او یادآور می‌شود که وابستگی اقتصادی کشورها به یکدیگر، به‌خودی‌خود ضامن صلح نیست؛ بلکه این وابستگی باید به همکاری‌های پایدار و قابل اتکا تبدیل شود.
🔸 از نگاه نویسنده، اظهارات مقام قطری نشانه‌هایی از نزدیکی به چنین رویکردی دارد، اما هنوز نمی‌توان آن را طرحی جامع برای امنیت منطقه دانست.
پرسش اصلی این است: آیا کشورهای خلیج فارس می‌توانند از امنیتِ متکی بر موازنه قدرت، به سوی امنیتِ مبتنی بر همکاری، توسعه و منافع مشترک حرکت کنند؟
📖 متن کامل یادداشت عباس آخوندی:
https://vrgl.ir/nsh8u
#منتخب_فرهیختگان #عباس_آخوندی #قطر #خلیج_فارس #امنیت_منطقه‌ای #ژئواکونومی #توسعه
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 پیمان مکه؛ نظم امنیتی درون‌زا یا بازتولید معماری قدرت آمریکا در خاورمیانه؟
🔹 آیا ائتلاف کشورهای منطقه، بدون حضور رسمی واشنگتن، لزوماً به معنای استقلال امنیتی از آمریکا است؟
✍️ حسین قتیب
🔸 حسین قتیب در یادداشتی تحلیلی، برداشت برخی تحلیلگران از «پیمان دفاعی مکه» میان ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان را به چالش می‌کشد.
به باور او، منطقه‌ای بودن اعضای یک پیمان، به‌تنهایی نشانه درون‌زا و مستقل بودن نظم امنیتی حاصل از آن نیست. برای شناخت ماهیت چنین ائتلاف‌هایی باید پیوندهای تاریخی، نظامی و نهادی اعضا با قدرت‌های فرامنطقه‌ای را بررسی کرد.
🔻 از پیمان بغداد تا سنتو؛ تجربه‌ای تاریخی
قتیب برای توضیح استدلال خود به دهه ۱۹۵۰ بازمی‌گردد؛ زمانی که ترکیه به ناتو پیوست و پاکستان، ایران و ترکیه در ترتیبات امنیتی مرتبط با مهار نفوذ شوروی مشارکت کردند.
او یادآوری می‌کند که آمریکا هرگز عضو کامل پیمان بغداد و سنتو نبود، اما از طریق کمک‌های نظامی، همکاری اطلاعاتی و توافق‌های دوجانبه، بر جهت‌گیری امنیتی آن‌ها تأثیر می‌گذاشت.
از نگاه نویسنده، این سابقه نشان می‌دهد که عدم عضویت رسمی واشنگتن در یک پیمان، الزاماً به معنای استقلال آن از معماری امنیتی آمریکا نیست.
🔸 پیمان مکه؛ ساختاری تازه با پیوندهای قدیمی؟
قتیب معتقد است توافق دفاعی مورد بحث میان ترکیه، عربستان و پاکستان را باید در امتداد همین تاریخ بررسی کرد.
او به سه واقعیت اشاره می‌کند:
▫️ ترکیه همچنان عضو ناتو است.
▫️ عربستان سعودی پیوندهای گسترده نظامی و امنیتی با آمریکا دارد.
▫️ پاکستان نیز روابط امنیتی چندجانبه خود را با قدرت‌های مختلف حفظ کرده است.
به نوشته او، ماده ۱۲ توافق نیز بر عدم تعارض تعهدات جدید با توافق‌های بین‌المللی پیشین اعضا تأکید می‌کند.
🔻 تغییر آرایش ائتلاف‌ها یا تغییر منطق امنیتی؟
نویسنده استدلال می‌کند که نقش امروز عربستان در برخی ترتیبات امنیتی منطقه را می‌توان از جهاتی با جایگاه ایران پیش از انقلاب در ساختار امنیتی غرب مقایسه کرد؛ هرچند این دو موقعیت کاملاً یکسان نیستند.
🔹 جمع‌بندی
از منظر قتیب، برای سخن گفتن از یک نظم امنیتی واقعاً درون‌زا، صرف حضور کشورهای منطقه در یک توافق کافی نیست؛ باید میزان استقلال تصمیم‌گیری، وابستگی‌های نظامی و نسبت آن توافق با ساختار قدرت جهانی نیز سنجیده شود.
پرسش اصلی این است: آیا پیمان‌های تازه منطقه‌ای قواعد امنیت خاورمیانه را تغییر می‌دهند یا صرفاً بازیگران همان ساختار پیشین را بازآرایی می‌کنند؟
📖 متن کامل یادداشت حسین قتیب
#حسین_قتیب #پیمان_مکه #امنیت_منطقه‌ای #خاورمیانه #ترکیه #عربستان #پاکستان #سیاست_خارجی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 سفر هیئت منطقه‌ای به تهران؛ نشانه قدرت یا هشداری درباره خطر جنگ؟
🔹 احسان سلطانی: «اگر عاقل باشید، می‌فهمید که مثل همان سفر قبلی خر داغ می‌کنند، خبری از کباب نیست.»
✍️ احسان سلطانی
▫️ احسان سلطانی در یادداشتی انتقادی، برداشت برخی حامیان جمهوری اسلامی از سفر هیئتی متشکل از نمایندگان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان به تهران را به چالش کشیده و نسبت به احتمال تشدید تنش‌های نظامی هشدار داده است.
🔸 او با اشاره به سفر خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان سعودی، به تهران در آستانه جنگ پیشین ایران و اسرائیل، می‌نویسد:
«آن زمان ارزشی‌ها آن را قدرت جمهوری اسلامی و کرنش عربستان تعبیر کردند.»
به باور سلطانی، پیام آن سفر نه نمایش قدرت تهران، بلکه تلاش عربستان برای فاصله گرفتن از پیامدهای یک رویارویی نظامی احتمالی بود.
🔻 دیپلماسی منطقه‌ای؛ حمایت از ایران یا مدیریت پیامدهای جنگ؟
سلطانی معتقد است سفر هیئت جدید نیز لزوماً به معنای حمایت کشورهای منطقه از مواضع جمهوری اسلامی نیست و ممکن است با نگرانی آنان از گسترش درگیری‌ها ارتباط داشته باشد.
او می‌نویسد:
«تنها نشانه‌ای که در این سفر نمی‌توان یافت، قدرت جمهوری اسلامی‌ست.»
🔹 نویسنده در پایان، با لحنی هشدارآمیز، این سفر را نشانه‌ای از نگرانی کشورهای منطقه درباره احتمال وقوع جنگی دیگر می‌داند و معتقد است هیئت یادشده می‌کوشد هم از پیامدهای احتمالی درگیری فاصله بگیرد و هم خطرات آن را به تصمیم‌گیرندگان تهران گوشزد کند.
🔸 پرسش قابل تأمل: آیا رفت‌وآمدهای دیپلماتیک اخیر نشانه شکل‌گیری یک همکاری امنیتی تازه است یا تلاشی برای جلوگیری از گسترش جنگ در منطقه؟
📌 این متن بازتاب تحلیل و ارزیابی احسان سلطانی است؛ درباره اهداف سفر هیئت منطقه‌ای و احتمال وقوع جنگ، شواهد مستقلی در متن ارائه نشده است.
#احسان_سلطانی #ایران #عربستان #ترکیه #پاکستان #دیپلماسی #امنیت_منطقه‌ای #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 آخرین هشدار به عقل سیاسی؛ هیچ آرمانی ارزش ویران کردن یک سرزمین را ندارد
✍️ مرضیه حاجی‌هاشمی
🔹 آیا حفظ یک سیاست، حتی به بهای تهدید امنیت، اقتصاد و آینده یک ملت، همچنان قابل دفاع است؟
مرضیه حاجی‌هاشمی در یادداشتی انتقادی، سیاست هسته‌ای جمهوری اسلامی و پافشاری بر غنی‌سازی اورانیوم را از منظر هزینه‌ها و منافع ملی بررسی می‌کند.
او معتقد است ساختار سیاسی ایران در تفکیک میان ابزار سیاست‌گذاری و هدف نهایی آن، یعنی حفظ کشور و تأمین منافع مردم، دچار خطایی راهبردی شده است.
🔸 هیچ فناوری‌ای مقدس نیست
به باور نویسنده، غنی‌سازی اورانیوم نیز مانند هر فناوری دیگری باید بر اساس منافع عمومی، هزینه‌های اقتصادی، پیامدهای امنیتی و راه‌حل‌های جایگزین ارزیابی شود.
او می‌پرسد:
«وقتی حفظ یک ظرفیت فنی مستلزم تحمل هزینه‌های فزاینده برای جامعه است، موجب تشدید تحریم‌ها و انزوای اقتصادی است، عامل یا بهانه رویارویی نظامی می‌باشد [...] هنوز هم نباید درباره نسبت میان وسیله و هدف تجدیدنظر کرد؟»
🔻 استقلال ملی یا گرفتار شدن در تناقضی بنیادین؟
حاجی‌هاشمی تأکید می‌کند استقلال ملی باید در توانایی کشور برای حفظ امنیت، رفاه و امکان زندگی شهروندان معنا پیدا کند؛ نه صرفاً در پافشاری بر یک ظرفیت فنی.
از نگاه او، حکومتی که به نام مردم تصمیم می‌گیرد، نمی‌تواند هزینه‌های تصمیم‌های خود را بدون پاسخ‌گویی بر دوش آنان بگذارد.
🔸 بحران اقتصادی و فرسایش اعتماد عمومی
نویسنده هشدار می‌دهد که پیوند فشار معیشتی، بی‌اعتمادی سیاسی، احساس بی‌صدایی و تجربه سرکوب می‌تواند بحران اقتصادی را به بحرانی عمیق‌تر در رابطه جامعه و دولت تبدیل کند.
به تعبیر او، خاموش شدن موقت اعتراضات لزوماً به معنای بازگشت اعتماد عمومی نیست.
🔹 مذاکره به‌جای آزمون اراده‌ها
حاجی‌هاشمی خواستار خروج بن‌بست هسته‌ای از وضعیت تقابل و تبدیل آن به موضوع مذاکراتی فوری و جدی است.
او پیشنهاد می‌کند که گزینه‌هایی چون توقف، محدودسازی یا تعلیق غنی‌سازی، همراه با نظارت مؤثر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در صورت فراهم کردن زمینه کاهش تحریم‌ها و تضمین‌های متقابل، بر اساس منافع کشور بررسی شوند.
🔻 هشدار پایانی به تصمیم‌گیرندگان
«میان حفظ اعتبار و بقای یک سیاست و حتی خود و حفظ آینده ایران و بقای مردمان آن، دومی را برگزینید.»
نویسنده در پایان تأکید می‌کند:
«هیچ غنی‌سازی، هیچ تحریمی، هیچ تهدید نظامی و هیچ ادعای پیروزی نباید ما را به نقطه‌ای برساند که برای اثبات حقانیت یک سیاست، کشوری را که قرار بوده در خدمت آن باشد، قربانی کنیم.»
و هشدار می‌دهد:
«تأخیر در تصمیم‌گیری، خود نوعی تصمیم است.»
📖 متن کامل یادداشت

#مرضیه_حاجی_هاشمی #سیاست_هسته‌ای #غنی_سازی #منافع_ملی #آینده_ایران #دیپلماسی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 فرسایش سوژه دموکراتیک و افول آرمان‌شهر غربی
🔹 آیا بحران دموکراسی‌های غربی، پایان آرمان آزادی است یا پایان تصور غرب به‌مثابه الگوی نجات؟
✍️ فرح فردوس | مهر ۱۴۰۵
📚 در تاریخ اندیشه، گاه رویدادهای سیاسی و اجتماعی چنان با آرمان‌های اعلام‌شده فاصله می‌گیرند که اعتبار یک روایت مسلط را با پرسش‌هایی بنیادین روبه‌رو می‌کنند.
فرح فردوس در نوشتار «تأملی بر فرسایش سوژهٔ دموکراتیک و افول اتوپیسم غربی» به بحران مشروعیت اخلاقی و سیاسی دموکراسی‌های غربی و پیامدهای آن برای روشنفکری دموکراسی‌خواه ایرانی می‌پردازد.
🔹 ۱. پایان تاریخ یا بازگشت تعارض‌های سیاسی؟
نویسنده با بازخوانی نظریه «پایان تاریخ» فرانسیس فوکویاما و نقدهای شانتال موف، استدلال می‌کند که اجماع تکنوکراتیک و سیاست‌زدایی از عرصه عمومی، نتوانسته‌اند تعارض‌های بنیادین جوامع غربی را حل کنند.
از این منظر، بازگشت دونالد ترامپ به قدرت و گسترش جریان‌های راست رادیکال، نه صرفاً رویدادهایی گذرا، بلکه نشانه‌هایی از بحران‌های درونی نظم لیبرال‌اند.
🔹 ۲. غزه و بحران جهان‌شمولی حقوق بشر
در بخش دیگری از مقاله، نویسنده با بهره‌گیری از اندیشه‌های کارل اشمیت و جورجو آگامبن، به جنگ غزه و آنچه استانداردهای دوگانه قدرت‌های غربی در مواجهه با رنج فلسطینیان می‌خواند، می‌پردازد.
پرسش محوری او این است: اگر حقوق بشر و حقوق بین‌الملل جهان‌شمول‌اند، چرا اجرای آنها در برابر قدرت و منافع ژئوپلیتیک با چنین چالش‌هایی روبه‌رو می‌شود؟
🔹 ۳. حاکمیت ملی و فرسایش اعتبار نظم حقوقی
نویسنده با ارجاع به نظریه بحران مشروعیت یورگن هابرماس، تعرض به حاکمیت سرزمینی کشورها، از جمله ایران، و برخورد گزینشی با اصول منشور ملل متحد را از عوامل تضعیف اعتبار نظم بین‌المللی می‌داند.
او این وضعیت را بازگشت منطق قدرت به جای حاکمیت قواعد و اصول عام حقوقی تفسیر می‌کند.
🔹 ۴. روشنفکر ایرانی و فروپاشی تصویر آرمانی از غرب
شاید مهم‌ترین بخش مقاله، تأمل درباره وضعیت روشنفکر معتدل و دموکراسی‌خواه ایرانی باشد؛ روشنفکری که سال‌ها آزادی، قانون‌گرایی و عقلانیت سیاسی را با تصویری آرمانی از دموکراسی غربی پیوند داده بود.
به باور فردوس، تجربه تحریم‌ها، جنگ‌ها، استانداردهای دوگانه و بحران‌های درونی دموکراسی‌های غربی، این تصویر را دچار گسستی عمیق کرده است.
اما نویسنده میان نقد عملکرد دولت‌های غربی و نفی ارزش‌های آزادی، عدالت و حقوق بنیادین انسان تمایز می‌گذارد.
🔹 بازسازی امید دموکراتیک، بدون شیفتگی به قدرت‌های جهانی
نتیجه‌گیری مقاله بر ضرورت بازاندیشی در مبانی دموکراسی‌خواهی تأکید دارد: نه چشم‌پوشی از ارزش‌های جهان‌شمول و نه وابستگی فکری به الگوهای سیاسیِ آرمانی‌شده.
از این منظر، آینده دموکراسی‌خواهی در ایران باید بر نقد قدرت، استقلال اندیشه، ظرفیت‌های درونی جامعه و دفاع بی‌تبعیض از کرامت انسانی استوار باشد.
پرسشی برای تأمل:
آیا می‌توان از جهان‌شمولی آزادی و حقوق بشر دفاع کرد، بی‌آنکه دولت‌های غربی را نمایندگان بی‌چون‌وچرای این ارزش‌ها دانست؟
📖 متن کامل مقاله فرح فردوس

#منتخب_فرهیختگان #فرح_فردوس #دموکراسی #فلسفه_سیاسی #روشنفکری #حقوق_بشر #لیبرال_دموکراسی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 امارات و انصارالله؛ ائتلاف‌های پنهان در جنگ یمن؟
🔹 گزارش دراپ‌سایت از کمک اطلاعاتی ادعایی ابوظبی به انصارالله علیه نیروهای مورد حمایت عربستان سعودی
✍️ رایان گریم و آیونا کریگ
🔸 رسانه تحقیقی «دراپ‌سایت» در گزارشی مدعی شده است که امارات متحده عربی، برخلاف مواضع رسمی و سابقه حضورش در ائتلاف ضدانصارالله، به‌صورت مخفیانه اطلاعات و کمک‌های هدف‌گیری در اختیار انصارالله یمن قرار داده است.
این ادعا، در صورت تأیید، از پیچیدگی روابط و رقابت‌های منطقه‌ای در جنگ یمن حکایت خواهد داشت؛ جایی که دو متحد پیشین، عربستان و امارات، بر سر آینده سیاسی و نظامی این کشور منافع یکسانی ندارند.
🔻 از ائتلاف مشترک تا رقابت بر سر جنوب یمن
▫️ در سال ۲۰۱۵، عربستان و امارات در ائتلافی مشترک علیه انصارالله وارد جنگ یمن شدند.
▫️ با گذشت زمان، اختلاف بر سر نفوذ سیاسی، نیروهای محلی و کنترل مناطق راهبردی جنوب، به شکاف میان ریاض و ابوظبی انجامید.
▫️ بر اساس گزارش دراپ‌سایت، این اختلاف‌ها در مقاطعی به درگیری نیروهای مورد حمایت دو کشور نیز کشیده شده است.
🔸 باب‌المندب؛ گره‌گاه رقابت‌های امنیتی
این گزارش به اهمیت راهبردی تنگه باب‌المندب و نبرد بر سر ارتفاعات مشرف به آن اشاره می‌کند؛ منطقه‌ای که کنترل آن برای امنیت کشتیرانی و موازنه قدرت در جنوب یمن اهمیت دارد.
هم‌زمان، گزارش از احتمال ازسرگیری حمایت مالی امارات از تیپ‌های «العمالقه» سخن می‌گوید؛ نیروهایی که از نظر ایدئولوژیک مخالف انصارالله هستند.
🔻 دوگانگی در سیاست امارات؟
به نقل از یک منبع یمنی، برخی فرماندهان نیروهای مورد حمایت امارات از مشارکت در نبرد با انصارالله خودداری کرده یا مواضع خود را ترک کرده‌اند.
بااین‌حال، مقام‌های مرتبط با شورای انتقالی جنوب این برداشت را رد کرده‌اند.
عمرو البیض، نماینده ویژه رئیس این شورا، تأکید کرده است که خودداری نیروهای جنوبی از عملیات در شمال یمن، به معنای پرهیز از مقابله با انصارالله نیست و هرگونه پیشروی این گروه به جنوب با مقاومت روبه‌رو خواهد شد.
🔹 یک پرسش مهم در معادلات منطقه
آیا امارات در پی تغییر موازنه قدرت به زیان عربستان است، یا گزارش‌های مربوط به رفتار نیروهای محلی، بازتاب اختلاف منافع و راهبردهای متفاوت بازیگران جنگ یمن است؟
آنچه در این گزارش برجسته می‌شود، فاصله میان اتحادهای رسمی و رقابت‌های واقعی بر سر قدرت، قلمرو و مسیرهای راهبردی منطقه است.
📖 متن کامل گزارش دراپ‌سایت

#یمن #امارات #عربستان_سعودی #انصارالله #باب_المندب #خاورمیانه #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 فقر ارثی نیست؛ سیاست‌ها آن را موروثی می‌کنند!
🔹 چرا کودکان فقیر در آمریکا بیش از کشورهای اروپایی در بزرگسالی نیز فقیر می‌مانند؟
✍️ رضا امیدی
🔸 پژوهش «پایداری بین‌نسلی فقر در پنج کشور پردرآمد» که زیر نظر زاک پارولین، استاد دانشگاه آکسفورد انجام شده، نشان می‌دهد تداوم فقر از کودکی تا بزرگسالی، بیش از آنکه ناشی از ویژگی‌های فردی و خانوادگی باشد، به سیاست‌های اقتصادی، نظام مالیاتی و سازوکارهای بازتوزیع ثروت وابسته است.
📊 آمریکا؛ بالاترین میزان پایداری فقر
در مقایسه پنج کشور توسعه‌یافته، آمریکا با ضریب همبستگی ۰٫۴۳ بالاترین میزان پایداری بین‌نسلی فقر را دارد.
یکی از دلایل اصلی این وضعیت، ضعف نظام حمایت اجتماعی و سیاست‌های بازتوزیعی آمریکا در مقایسه با کشورهایی مانند بریتانیا و دانمارک است.
🔻 مالیات چگونه می‌تواند زنجیره فقر را بشکند؟
در بریتانیا، سیاست‌های مالیاتی و بازتوزیع درآمد همچون چتری حمایتی عمل می‌کنند و بخشی از آثار بلندمدت فقر دوران کودکی را کاهش می‌دهند.
برآورد پژوهش نشان می‌دهد که اگر آمریکا نظام حمایت اجتماعی و بازتوزیع مالیاتی خود را مشابه بریتانیا بازطراحی کند، میزان پایداری بین‌نسلی فقر می‌تواند بیش از یک‌سوم کاهش یابد.
🔸 فقر فقط مسئله خانواده‌ها نیست؛ مسئله ساختارهاست.
نتایج این پژوهش بر نقش تعیین‌کننده سیاست‌گذاری عمومی در سرنوشت نسل‌های آینده تأکید دارد.
جامعه‌ای که فرصت‌های زندگی کودکان را به درآمد والدینشان گره می‌زند، نابرابری را از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌کند؛ اما با سیاست‌های رفاهی منسجم، حمایت اجتماعی و بازتوزیع عادلانه‌تر منابع می‌توان این چرخه را تضعیف کرد.
🔹 پرسش اساسی این نیست که چرا فقرا از فقر خارج نمی‌شوند؛ بلکه این است که سیاست‌های اقتصادی تا چه اندازه امکان خروج از فقر را برای آنان فراهم می‌کنند؟
#فقر #نابرابری #عدالت_اجتماعی #اقتصاد_سیاسی #سیاست_رفاهی #رضا_امیدی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

ثنا توسنگی
هشتگرد. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران

🔴 خروج از ان‌پی‌تی؛ گره کور تازه در مذاکرات هسته‌ای ایران؟
🔹 رضا علیجانی: تندروها در پی تغییر دکترین هسته‌ای‌اند؛ تصمیم نهایی با مجتبی خامنه‌ای است
🎙 گفت‌وگوی رضا علیجانی با رادیو زمانه
🔸 رضا علیجانی در گفت‌وگو با رادیو زمانه، طرح خروج ایران از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) در بیانیه جبهه پایداری را اقدامی تنش‌زا در شرایط بحرانی مذاکرات ارزیابی می‌کند.
او معتقد است طرح چنین مواضعی، آن هم پس از آسیب‌های گسترده به تأسیسات هسته‌ای ایران در حملات خارجی، می‌تواند مسیر دستیابی به توافق را دشوارتر کند.
🔻 از خروج از ان‌پی‌تی تا تغییر دکترین هسته‌ای
به گفته علیجانی، بیانیه جبهه پایداری تنها به خروج از ان‌پی‌تی محدود نمی‌شود، بلکه خواستار تغییر دکترین نظامی کشور و کنار گذاشتن منع ساخت سلاح هسته‌ای نیز شده است.
او یادآور می‌شود که خروج از ان‌پی‌تی به‌خودی‌خود به معنای خروج از آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیست.
🔻 شکاف میان تصمیم‌گیران و جریان‌های تندرو
علیجانی از اختلاف میان جریان‌های عمل‌گرا در ساختار تصمیم‌گیری و نیروهای مخالف مذاکره سخن می‌گوید.
به تحلیل او، بخشی از تصمیم‌گیران شورای عالی امنیت ملی به دنبال توافق و پایان جنگ‌اند، درحالی‌که جریان‌های تندرو با تبلیغات سیاسی و طرح مطالبات حداکثری، بر روند مذاکرات فشار وارد می‌کنند.
او همچنین رقابت جبهه پایداری با جریان نزدیک به محمدباقر قالیباف را یکی از عوامل مؤثر در این صف‌بندی می‌داند.
🔸 چه عواملی پشت مواضع تندروها قرار دارد؟
علیجانی مجموعه‌ای از عوامل احتمالی را مطرح می‌کند: باورهای ایدئولوژیک، رقابت‌های درون‌حکومتی، منافع اقتصادی و احتمال نفوذ خارجی.
این موارد در گفت‌وگو به‌عنوان تحلیل و گمانه مطرح شده‌اند، نه واقعیت‌هایی که همگی به‌طور مستقل اثبات شده باشند.
🔻 مذاکرات اسلام‌آباد و اختلاف بر سر دستور کار
به روایت علیجانی، در چارچوب مذاکرات پیشین قرار بود مسئله تنگه هرمز و پرونده هسته‌ای در مراحل جداگانه بررسی شوند، اما اکنون اختلاف بر سر رسیدگی هم‌زمان یا مرحله‌ای به این دو موضوع، یکی از موانع توافق است.
او همچنین از مطرح بودن بحث توقف طولانی‌مدت غنی‌سازی در رایزنی‌های پشت‌پرده سخن می‌گوید؛ موضوعی که به گفته او هنوز به توافق نرسیده است.
🔻 تصمیم نهایی با چه کسی است؟
علیجانی معتقد است با وجود اختلافات درونی ساختار قدرت، موضع مجتبی خامنه‌ای در تعیین مسیر نهایی مذاکرات اهمیت اساسی خواهد داشت.
او هشدار می‌دهد که طرح خروج از ان‌پی‌تی می‌تواند به تشدید تنش‌ها و فراهم‌شدن زمینه سیاسی برای اقدام نظامی تازه علیه ایران کمک کند.
🔹 جمع‌بندی علیجانی:
جمهوری اسلامی هم‌زمان با بحران در روابط خارجی، اختلافات درونی قدرت و شکاف عمیق با جامعه مواجه است. در چنین شرایطی، به باور او، ضرورت اقتصادی و سیاسی کشور ایجاب می‌کند که مذاکرات هسته‌ای به نتیجه برسد، نه آنکه با طرح مطالبات تنش‌زا با بن‌بست تازه‌ای روبه‌رو شود.
🎧 شنیدن فایل صوتی کامل گفت‌وگوی رضا علیجانی با رادیو زمانه
#رضا_علیجانی #جبهه_پایداری #مذاکرات_هسته‌ای #ان_پی_تی #شورای_عالی_امنیت_ملی #ایران #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 معافیت مالیاتی ۱۰ میلیون کسب‌وکار؛ پاسخ وزیر اقتصاد به چالش فرار مالیاتی
🔹 هم‌زمان با دعوت وزیر خزانه‌داری آمریکا به نپرداختن مالیات در ایران، وزیر اقتصاد از معافیت گسترده مالیاتی و مقابله با فرار مالیاتی خبر داد.
🔸 وزیر امور اقتصادی و دارایی در صحن علنی مجلس اعلام کرد که با وجود دشواری‌های اقتصادی ناشی از جنگ، دولت تلاش کرده است بودجه سال ۱۴۰۴ را با حداقل کسری تنظیم کند.
📊 سه محور مهم سخنان وزیر اقتصاد:
▫️ ۱۰ میلیون کسب‌وکار: به گفته وزیر، مالیات این تعداد کسب‌وکار به صفر رسیده است.
▫️ ۳۰ هزار میلیارد تومان: وزیر اقتصاد از جلوگیری از فرار مالیاتی به این میزان خبر داد.
▫️ شفافیت مالی: اجرای پروژه الکترونیکی‌سازی و شفاف‌سازی صورت‌های مالی بنگاه‌های اقتصادی، از دیگر اقدامات اعلام‌شده بود.
🔻 مالیات؛ میان فشار اقتصادی و مسئولیت دولت
این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که بنا بر گزارش‌های منتشرشده، اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، از ایرانیان خواسته است مالیات خود را به دولت نپردازند.
در مقابل، وزیر اقتصاد ایران بر اصلاح سازوکارهای مالیاتی، کاهش بار مالیاتی کسب‌وکارهای مشمول و مقابله با فرار مالیاتی تأکید کرده است.
🔹 اما پرسش اساسی همچنان باقی است:
معافیت مالیاتی گسترده تا چه اندازه به بهبود وضعیت کسب‌وکارهای کوچک کمک کرده و چه سهمی از بار مالیاتی کشور بر دوش بنگاه‌های بزرگ و صاحبان درآمدهای بالا قرار دارد؟
شفافیت در انتشار آمار و ارزیابی مستقل آثار این سیاست‌ها، معیار مهمی برای سنجش موفقیت اصلاحات مالیاتی خواهد بود.
📹 ویدئوی همراه: سخنان وزیر اقتصاد در مجلس
#اقتصاد_ایران #مالیات #فرار_مالیاتی #کسب_وکار #شفافیت_اقتصادی #بودجه #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 قرارداد اجتماعی، شالودۀ بنیان‌گذاری نظام سیاسی
🔹 جایگاه قرارداد اجتماعی در روابط فردی، اجتماعی و سیاسی مردم چیست؟
✍️ سیدعلی محمودی | استاد فلسفۀ سیاسی و اخلاق
🖊 موضوع این پژوهش، قرارداد اجتماعی به‌مثابۀ بحثی نظری است که در فلسفۀ سیاسی و فلسفۀ حقوق طی سده‌های گذشته مطرح بوده است. آشکار است که پرسشگری، کنکاش، ژرف‌اندیشی و نقادی در باب مسائل فلسفی، همواره به فربهی و تدقیق اندیشه‌های بشری مدد رسانده و از دیرباز موضوع نظرات و بحث‌های درازدامن بوده است.
🖊 در این مقاله قرارداد اجتماعی از منظر فلسفۀ سیاسی و فلسفۀ حقوق مطرح می‌شود تا جایگاه آن در روابط فردی، اجتماعی و سیاسی مردم ترسیم شود. قرارداد اجتماعی در گسترۀ حقوقی و سیاسی بر دو نوع است. نخست بین افراد جامعه، سپس بین مردم و نمایندگانی که برگزیدۀ مردم‌اند. از میان فیلسوفان سیاسی برجسته، ژان ژاک روسو و ایمانوئل کانت، در باب قرارداد اجتماعی آراء خود را در سدۀ هجدهم میلادی مطرح کرده‌اند.
🖊 اهمیت این موضوع برای آنان ازاین‌روست ‌که در مقام نظریه‌پرداز فلسفۀ سیاسی، نیازمند التفات جدی به مفهوم قرارداد اجتماعی بوده‌اند. پیش از این دو فیلسوف، جان لاک فیلسوف نامور و تأثیرگذار به این موضوع پرداخته و کارکرد آن‌ را در نظریۀ سیاسی خود نشان داده است.
🖊 در این مقاله نخست، دیدگاه روسو دربارۀ قرارداد اجتماعی مطرح می‌شود. دوم، به اندیشه‌های کانت دراین باره می‌پردازم. سوم، قرارداد اجتماعی بین مردم و قرارداد اجتماعی بین مردم و نمایندگان برگزیده معرفی می‌شود و مورد بحث قرار می‌گیرد.
📖 متن کامل نوشتار در مشق نو:
https://mashghenow.com/?p=6522
#منتخب_فرهیختگان #سیدعلی_محمودی #قرارداد_اجتماعی #فلسفه_سیاسی #فلسفه_حقوق
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 گنجینه‌ای از تاریخ مطبوعات ایران؛ دسترسی آزاد به نشریات عصر قاجار
📰 فرصتی ارزشمند برای پژوهشگران تاریخ، روزنامه‌نگاری و اندیشه سیاسی ایران
🔹 نشریات دوران قاجار، از مهم‌ترین منابع شناخت تحولات فکری، اجتماعی و سیاسی ایران در آستانه ورود به جهان جدید و شکل‌گیری جنبش مشروطه‌اند.
اکنون با اجرای «پروژه نشریات قاجار»، مجموعه‌ای از این اسناد تاریخی به‌صورت دیجیتال در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفته است.
🔸 پروژه نشریات قاجار چیست؟
این طرح به ابتکار «گروه کاربری ویکی‌مدین‌های ایرانی» و با هدف گسترش دسترسی آزاد به میراث مطبوعاتی ایران راه‌اندازی شده است.
در این پروژه:
▫️ نسخه‌های دیجیتال نشریات در ویکی‌انبار بارگذاری می‌شوند.
▫️ مقاله‌های مرتبط با نشریات در ویکی‌پدیا تدوین می‌شوند.
▫️ اطلاعات کتاب‌شناختی و پیوندهای مرتبط در ویکی‌داده ثبت می‌شوند.
▫️ هدف نهایی، انتقال نشریات به ویکی‌نبشته و تبدیل تصاویر صفحات به متن قابل جست‌وجو و استفاده آزاد است.
🔻 چگونه به نشریات دسترسی پیدا کنیم؟
📚 ورود به مجموعه نشریات قاجار در ویکی‌مدیا
برای مطالعه نسخه‌های دیجیتال، در جدول نشریات به ستون «لینک در بایگانی اینترنت» مراجعه کنید.
🔹 چرا این مجموعه اهمیت دارد؟
مطبوعات عصر قاجار تنها روایتگر رویدادهای روزگار خود نیستند؛ بلکه دریچه‌ای به تاریخ پیدایش اندیشه‌های نو، مفهوم قانون، آزادی‌خواهی، اصلاحات، آموزش و شکل‌گیری افکار عمومی در ایران‌اند.
دسترسی آزاد به این اسناد، فرصتی برای بازخوانی تاریخ ایران از خلال منابع دست‌اول و فراتر از روایت‌های رسمی و متأخر فراهم می‌کند.
📖 میراث مکتوب ایران، سرمایه‌ای عمومی است؛ شناخت تاریخ نباید در انحصار کتابخانه‌ها و آرشیوهای محدود بماند.
#تاریخ_ایران #دوره_قاجار #مطبوعات_ایران #مشروطه #اسناد_تاریخی #ویکی‌مدیا #ممالک_محروسه #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی