🖤 در سوگ حمید علیدوستی؛ تسلیت به ترانه علیدوستی

✍️ عبدالله ناصری

تسلیت به خانم ترانه علیدوستی؛
هنرمند و بازیگر خوب سینما که در انقلاب «زن، زندگی، آزادی» کنار زنان و دختران بود و هزینه سنگین زندان و بیماری را پرداخت، در سوگ پدر نشست.

حمید علیدوستی، پدر ترانه‌خانم، برای نسل ما که دهه پنجاه و بعد شصت خورشیدی فوتبال دوست داشت و دنبال می‌کرد، بازیکن دوست‌داشتنی بود.
روحش شاد باد. 🖤

#حمید_علیدوستی #ترانه_علیدوستی #عبدالله_ناصری #تسلیت #فوتبال_ایران
#فرهیختگان روزن آگاهی

سعید گلسرخی
شاهرود. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران

🔴 تأثیر طبیعت‌گرایی متافیزیکی بر اندیشه دینی پس از انقلاب اسلامی

🎙 آرش نراقی | سخنرانی

🔹 تأملی فلسفی درباره نسبت طبیعت‌گرایی متافیزیکی و اندیشه دینی در ایران پس از انقلاب اسلامی؛ موضوعی در پیوند با تحولات فکری و الهیاتی معاصر.

🎧 فایل صوتی سخنرانی را بشنوید.

📺 مشاهده نسخه تصویری در یوتیوب

#آرش_نراقی #فلسفه_دین #طبیعت_گرایی #اندیشه_دینی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 جایگاه و نقش متمایز اهل فلسفه، دولتمرد و سیاست‌مدار در سیاست‌ورزی

دو شخصیت برجسته معاصر ایران: محمدعلی فروغی و احمد قوام

✍️ سیدعلی محمودی

📖 بخش دوم و پایانی | گزیده‌ای از متن نویسنده

🔻 مقدمه
در بخش اول این جُستار، سه مفهوم اهل فلسفه، دولتمرد و سیاست‌مدار، و تمایز این سه مطرح شد و مصداق‌های آن ذکر گردید. اکنون به دو نمونه برجسته این شخصیت‌ها در ایران معاصر، شامل محمدعلی فروغی و احمد قوام می‌پردازم.
📙 محمدعلی فروغی (ذُکاءُالمُلک)
۱. اهل فلسفه
فروغی اهل فلسفه و حقوق بود و در این بستر نظری، به سیاست می‌اندیشید. او پژوهشگر فلسفه بود و سیر حکمت در اروپا، حکمت سقراط و افلاطون، ترجمه گفتار در روش به کار بردن عقل، اثر رنه دکارت، حقوق اساسی: آداب مشروطیت دول، اصول علم ثروت ملل یعنی اکونومی پلتیک از جمله آثار اوست.
…
فروغی افزون بر این‌که دوستدار فلسفه بود، با نگاهی ژرف، اندیشه‌ها و رخدادهای اجتماعی و سیاسی را مورد مطالعه قرار می‌داد. این پشتوانه فکری و فلسفی به او توان سنجش نقادانه داده بود.
…
۲. دولتمرد
فروغی در مقام دولتمرد به آینده ایران نظر داشت؛ هرچند در سه دوره نخست‌وزیری، به امور سیاسی، اقتصادی و اجتماعی اهتمام ورزید. او در روند قدرت سیاسی ایران از استبداد مطلق به پادشاهی مشروطه، دولتمرد دوران گذار بود.
…
فروغی می‌اندیشید که ایران به فرهنگ نوآیین، دانشگاه، فرهنگستان ایران، تعلیم‌وتربیت و نظام روزآمد دیوانی جدید نیاز دارد تا کار نوسازی ایران از قوه به فعلیت برسد. این نمونه‌ها، به‌روشنی نقش فروغی را به‌عنوان دولتمردی دوراندیش و مؤسس نهادهای علمی و فرهنگی ایران نشان می‌دهد.
۳. سیاست‌مدار
فروغی سیاست‌مدار دوران بحران بود تا در فضای طوفان‌زده دو جنگ جهانی، ایران تمامیت ارضی و استقلال خود را حفظ کند و آتش بحران‌های سیاسی داخلی و خارجی مرتبط به ایران را فرونشاند. او در سیاست‌ورزی، از سویی اهل خطرکردن بود؛ از سوی دیگر، اهل مصالحه. مذهب مختار فروغی در سیاست‌ورزی، واقع‌گرایی سیاسی بود.
…
فروغی براساس فلسفه سیاسی جان رالز، اهل فلسفه، دولتمرد و سیاست‌مداری در تراز جهانی بود.
📙 احمد قوام (قَوامُ‌السَّلطَنَه)
قوام در واپسین دوره سلسله قاجاریه وارد نظام حکومتی ایران شد و در زمان مظفرالدین شاه، فرمان مشروطیت به قلم و انشای او و امضای مظفرالدین شاه صادر گردید. قوام در دوره محمدعلی شاه از سیاست کناره گرفت و راهی اروپا شد و به تحصیل در رشته حقوق پرداخت.
او در سپهر سیاست‌ورزی، پنج بار به مقام نخست‌وزیری رسید. حیات سیاسی قوام با دوره‌های بحران ایران همراه بود. او از شخصیتی اندیشه‌ور، دارای ذهنیت سیاسی پیچیده، نافذ و تأثیرگذار برخوردار بود. می‌توان قوام را سیاست‌مداری واقع‌گرا، هوشمند و ایران‌دوست نامید.
شایسته است براساس کارنامه فروغی و قوام، این دو شخصیت بزرگ ایرانی را به‌عنوان الگوی سیاست‌ورزی خردمندانه به مردم، به‌ویژه جوانان و دانشجویان معرفی کرد؛ الگویی برای ایران امروز و ایران فردا.

📖 مطالعه متن کامل بخش دوم در کانال نویسنده

#سیدعلی_محمودی #محمدعلی_فروغی #احمد_قوام #تاریخ_معاصر #فلسفه_سیاسی #سیاست_ورزی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 وقتی ایدئولوژی بر حقیقت غلبه می‌کند

مروری انتقادی بر مواضع برخی روشنفکران نامدار در برابر سرکوب و اقتدارگرایی

✍️ یدالله کریمی‌پور

آیا ممکن است یک متفکر بزرگ، با وجود دستاوردهای درخشان علمی و ادبی، در داوری سیاسی دچار خطاهای جدی شود؟
یدالله کریمی‌پور در یادداشتی با عنوان «مروری بر کژاندیشی مشهورترین متفکرین معاصر حامی چپ»، به بررسی همین پرسش پرداخته است.
او معتقد است هنگامی که یک نظام فکری به حقیقتی مقدس یا ضرورتی تاریخی تبدیل شود، برخی هواداران آن ممکن است برای دفاع از آرمان‌های خود، واقعیت‌های ناخوشایند را انکار یا توجیه کنند.
نویسنده در این زمینه به هفت چهره اشاره می‌کند:
۱. اریک هابسبام: مورخ برجسته بریتانیایی و مارکسیست که پاسخ او به پرسشی درباره قربانی‌شدن میلیون‌ها انسان در راه آرمان کمونیستی، همچنان موضوع نقد و بحث است.
۲. سیمون دوبووار: فیلسوف و نویسنده فرانسوی که در کتاب راه دراز، تصویری همدلانه از چین مائوئیستی ارائه کرد و برخی گزارش‌های سرکوب سیاسی را زیر سؤال برد.
۳. لویی آراگون: شاعر و نویسنده فرانسوی که حمایت طولانی‌مدت او از کمونیسم شوروی و استالینیسم، بخشی مناقشه‌برانگیز از کارنامه سیاسی‌اش است.
۴. برتولت برشت: نمایشنامه‌نویس آلمانی که رابطه پیچیده‌اش با حکومت آلمان شرقی، به‌ویژه پس از اعتراضات کارگری سال ۱۹۵۳، همچنان موضوع پژوهش تاریخی است.
۵. والتر دورانتی: خبرنگار نیویورک‌تایمز و برنده پولیتزر که گزارش‌های او درباره شوروی استالینی، به‌ویژه در جریان قحطی دهه ۱۹۳۰، با انتقادهای جدی مواجه شده‌اند.
۶. ژان‌پل سارتر: فیلسوف اگزیستانسیالیست فرانسوی که مواضع او درباره اتحاد شوروی، سکوت‌ها و تغییر موضع بعدی‌اش در برابر سرکوب مجارستان، از موضوعات بحث‌برانگیز تاریخ روشنفکری است.
۷. نوآم چامسکی: زبان‌شناس و منتقد سیاست خارجی آمریکا که نوشته‌های او درباره اعتبار گزارش‌های جنایات خمرهای سرخ در کامبوج، با نقدهای گسترده روبه‌رو شده است.
کریمی‌پور این نمونه‌ها را هشداری درباره خطری مشترک می‌داند:
هنگامی که وفاداری به یک آرمان، جای تعهد به حقیقت را بگیرد، حتی اعتبار علمی و ادبی نیز مانع خطای سیاسی نخواهد شد.

متن کامل یادداشت کریمی‌پور

🔹 حاشیه فرهیختگان | نقد روشنفکران، بدون تحریف تاریخ
نقد همراهی روشنفکران با حکومت‌های سرکوبگر ضروری است؛ اما این نقد زمانی معتبر خواهد بود که خود گرفتار همان مشکلی نشود که در دیگران محکوم می‌کند: گزینش شواهد به سود نتیجه‌ای از پیش تعیین‌شده.
برای مثال، برشت در سال ۱۹۵۳ ضمن اعلام همبستگی با حزب حاکم آلمان شرقی، در شعر مشهور «راه‌حل» نیز رفتار حکومت با معترضان را به طنز کشید.
همچنین درباره چامسکی باید میان تردید او در اعتبار برخی گزارش‌های اولیه و ادعای تأیید یا انکار قطعی نسل‌کشی تمایز گذاشت.
نقد ایدئولوژی، زمانی به حقیقت وفادار می‌ماند که درباره مخالفان فکری نیز دقیق، مستند و منصف باشد.
— تحریریه فرهیختگان

#یدالله_کریمی_پور #روشنفکران #ایدئولوژی #تاریخ_اندیشه #مارکسیسم #استالینیسم #آزادی_اندیشه #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 تله بی‌تصمیمی در ساختار قدرت ایران
از بحران بنزین تا بن‌بست «نه جنگ، نه مذاکره»

✍️ احمد علوی

🔹 چرا ساختاری که از تمرکز گسترده قدرت سیاسی و امنیتی برخوردار است، در اتخاذ تصمیم‌های اساسی اقتصادی و سیاست خارجی با دشواری مواجه می‌شود؟
احمد علوی در مقاله‌ای تحلیلی با عنوان «تله بی‌تصمیمی در رژیم حاکم بر ایران»، این تناقض را بررسی می‌کند.
به باور نویسنده، مسئله صرفاً ضعف مدیران یا اختلاف جناح‌های سیاسی نیست؛ بلکه به ساختاری بازمی‌گردد که در آن قدرت رسمی متمرکز است، اما امکان جلوگیری از اجرای تصمیم‌ها میان نهادها و شبکه‌های متعدد توزیع شده است.
🔹 علوی با بهره‌گیری از نظریه «بازیگران دارای حق وتو» و مفهوم «اجتناب از سرزنش»، توضیح می‌دهد که چگونه هر بازیگر ممکن است برای حفظ منافع و موقعیت خود، تصمیم‌های پرهزینه را به تعویق بیندازد؛ درحالی‌که حاصل این رفتارها برای کل ساختار سیاسی زیان‌بار است.
نویسنده بحران بنزین، بلاتکلیفی در سیاست خارجی، کاهش اعتماد عمومی، فساد ساختاری و تعارض میان مراکز قدرت را از جلوه‌های این وضعیت می‌داند.
🔹 در این تحلیل، تفاوت مهمی نیز میان توانایی اعمال کنترل امنیتی و توانایی حل مسائل عمومی مطرح می‌شود؛ حکومتی ممکن است در کنترل جامعه قدرتمند باشد، اما در اصلاح اقتصاد و ایجاد توافق میان نهادهای تصمیم‌گیر با مشکلات جدی روبه‌رو شود.
هشدار اصلی مقاله آن است که تداوم بی‌تصمیمی، سرانجام امکان انتخاب آزادانه میان گزینه‌های سیاستی را کاهش می‌دهد و حکومت را به تصمیم‌گیری اجباری در شرایط بحران می‌کشاند.

📖 مطالعه متن کامل مقاله در ایران امروز

🔹 حاشیه فرهیختگان | تمرکز قدرت، تضمین‌کننده کارآمدی نیست
نقطه قابل‌تأمل تحلیل علوی، تمایز میان اقتدار سیاسی و ظرفیت حکمرانی است. داشتن اختیار قانونی یا ابزارهای قهری، لزوماً به معنای توانایی تدوین و اجرای سیاست‌های پایدار نیست.
بااین‌حال، برای اثبات وجود «فلج تصمیم‌گیری» در هر پرونده مشخص، باید نشان داد کدام بازیگران مانع تصمیم شده‌اند، چه گزینه‌هایی روی میز بوده و تعویق تصمیم چه هزینه‌هایی ایجاد کرده است. هر تأخیری الزاماً نشانه بن‌بست ساختاری نیست.
اهمیت این بحث در پرسشی بنیادی است: وقتی اختیار، مسئولیت و پاسخ‌گویی در یک نقطه جمع نمی‌شوند، چه کسی مسئول هزینه‌های تصمیم‌نگرفتن است؟
— تحریریه فرهیختگان

#احمد_علوی #حکمرانی #بحران_تصمیم_گیری #اقتصاد_سیاسی #سیاست_خارجی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 عبدالله عُروی و تاریخ؛ فیلسوفی در جست‌وجوی مفهوم تاریخ
نگاهی به اندیشه تاریخی متفکر مراکشی و ترجمه فارسی آثار او

✍️ عبدالله ناصری

🔹 عبدالله ناصری در یادداشتی به معرفی اندیشه‌های عبدالله عُروی، متفکر مراکشی با خاستگاه مارکسیستی، و دو کتاب «مفهوم تاریخ» و «مفهوم آزادی» با ترجمه محمد آل‌مهدی می‌پردازد.
عُروی از چهره‌های برجسته اندیشه معاصر عرب است که مفاهیم آزادی، عقل، تاریخ، دولت و ایدئولوژی در مرکز تأملات او قرار دارند. او مدرنیته غربی را تجربه‌ای تاریخی می‌داند که ارزش‌های انسانی و اخلاقی آن می‌تواند در بازاندیشی زندگی مسلمانان نقش داشته باشد.
🔹 به روایت ناصری، عُروی در کتاب «مفهوم تاریخ»، تاریخ‌نگاری را به ثبت رویدادهای سیاسی محدود نمی‌کند؛ بلکه از پیوند آن با جامعه‌شناسی، اقتصاد، آمار، روان‌شناسی، آثار هنری و زندگی روزمره انسان‌ها سخن می‌گوید.
در این نگاه، شیوه‌های آشپزی، پوشاک، آیین‌های سوگواری، مناسبات خانوادگی و حتی احساسات انسان‌های گذشته نیز می‌توانند موضوع پژوهش تاریخی باشند.
🔹 عُروی همچنین میان تاریخی که بر روایت‌های شفاهی استوار است و تاریخی که بر اسناد هم‌زمان با رویداد تکیه دارد، تفاوت می‌گذارد و شیوه‌های گوناگون شناخت گذشته را بررسی می‌کند.
اما ناصری در پایان یادداشت خود، داوری انتقادی مهمی مطرح می‌کند:
«در کتاب مفهوم تاریخ، عُروی بیشتر فیلسوف است تا مورخ.»
به باور او، عُروی بیش از آنکه تعریفی روشن از تاریخ‌نگاری عرضه کند، مفاهیم بنیادین دانش تاریخ را به پرسش می‌کشد. ناصری معتقد است نگارش یک اثر تاریخی مستقل می‌توانست امکان ارزیابی دقیق‌تر روش تاریخ‌نگاری او را فراهم سازد.

📖 مطالعه متن کامل یادداشت عبدالله ناصری

🔹 حاشیه فرهیختگان | آیا مورخ باید الزاماً تاریخ بنویسد؟
نقد عبدالله ناصری پرسشی روش‌شناختی را پیش می‌کشد: آیا اعتبار اندیشه یک فیلسوف تاریخ وابسته به نگارش اثری تاریخی است؟
میان فلسفه تاریخ، نظریه تاریخ‌نگاری و پژوهش تاریخی تفاوت وجود دارد. مورخ معمولاً با اسناد و شواهد به بازسازی گذشته می‌پردازد؛ درحالی‌که فیلسوف تاریخ می‌تواند درباره ماهیت شناخت تاریخی، نقش روایت و حدود اعتبار شواهد پرسش کند.
از این منظر، ننوشتن یک اثر تاریخی مستقل لزوماً ضعف نظریه‌پردازی عُروی نیست؛ هرچند آزمودن مفاهیم او در پژوهش‌های تاریخی مشخص، می‌تواند توان توضیحی و محدودیت‌های آن‌ها را آشکار کند.
اهمیت این گفت‌وگو در یادآوری این نکته است که تاریخ فقط مجموعه‌ای از رویدادهای گذشته نیست؛ شیوه شناخت و روایت آن رویدادها نیز موضوع اندیشه انتقادی است.
— تحریریه فرهیختگان

#عبدالله_عروی #عبدالله_ناصری #فلسفه_تاریخ #تاریخ_نگاری #مکتب_آنال #اندیشه_عرب #محمد_آل_مهدی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 فوری | پنج ماه زندان برای اعتراض به گرانی داروهای مادر
راحله سلطانی، شهروند اهل بندرانزلی، بنا بر گزارش‌های محلی به پنج ماه حبس محکوم شده است.

🔹 راحله سلطانی، ساکن روستای معاف از توابع بندرانزلی در استان گیلان، بنا بر گزارش‌های محلی، پس از تماس با یکی از رسانه‌های خارج از کشور و اعتراض به افزایش قیمت داروهای مادرش، با پیگرد قضایی و محکومیت به پنج ماه زندان روبه‌رو شده است.
🔹 بر اساس اطلاعات منتشرشده، او روز شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵ برای گذراندن دوران محکومیت خود راهی زندان شده است.
🔹 موضوع اعتراض این شهروند، افزایش هزینه داروهای موردنیاز مادرش و دشواری تأمین مخارج درمان عنوان شده است.
🔸 هنوز جزئیات اتهام انتسابی، مستندات حکم و نام مرجع قضایی صادرکننده آن در اطلاعات ارائه‌شده مشخص نیست.
آیا اعتراض یک شهروند به هزینه‌های درمان باید به محرومیت او از آزادی بینجامد؟

#راحله_سلطانی #بندرانزلی #گرانی_دارو #حقوق_شهروندی #آزادی_بیان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 مسئولیت دشوار صلح

✍️ رضا اسلامی

در ایام سالروز کوروش بزرگ که نام او با صلح و مدارا و حقوق مردمان گره خورده است و استوانه حقوق بشر او میراث ایران باستان است، بار دیگر کشور در آستانه جنگی دیگر قرار گرفته است؛ جنگی که مجدداً کشتار و ناامنی در پی خواهد داشت و ایران و ایرانی را دچار خسارت و ویرانی خواهد کرد.
انتظار عقلانی و منطقی و به دور از تعصب و توهم از مسئولان کشور این است که منافع ایران و ایرانیان را اصل عام حاکم بدانند؛ رهایی و نجات ایران از شرایط فعلی را تنها اولویت خود قرار دهند؛ و برای پرهیز از جنگ و آشوب، هر تدبیر و درایتی را به کار بسته و چاره‌اندیشی کنند تا شاید کشتی آسیب‌دیده کشور از میان امواج تجاوز و حملات دشمن به ساحل امن برسد.
دفاع از مرز و بوم ایران و مقاومت در برابر دشمنان وظیفه مسلم هر ایرانی است؛ اما پیش‌بینی راه‌های مسالمت‌آمیز و صلح‌محور و مذاکره با طرف‌های درگیر در راستای منافع و مصالح ایران وظیفه خطیر مسئولان است.
صلح، تسلیم نیست؛ مسئولیت است. مسئولیتی برای حفظ ایران و ایرانیان؛ برای تأمین منافع و رفاه نسل‌های آسیب‌دیده حاضر و نسل‌های نگران آینده؛ برای تضمین زندگی شایسته انسانی به دور از ترس و فقر و ناامنی.
تسلیم، امتیاز به دشمن است؛ اما صلح، امتیاز به ملت است. اگر می‌خواهیم هیچ امتیازی به دشمن ندهیم باید همه امتیازات را به ملت تقدیم کنیم. ملتی که منبع هر قدرت و منشأ هر مشروعیتی است. می‌توان آنان را در حکمرانی مشارکت داد؛ آزادی‌های عمومی را حمایت کرد؛ حضور همه عقاید و نظرات در رسانه ملی را که شبانه‌روز بر طبل جنگ می‌کوبد تسهیل بخشید؛ دسترسی بدون فیلترینگ به اینترنت را تضمین کرد؛ زندانیان سیاسی و عقیدتی را آزاد کرد؛ و شرایط برگزاری یک انتخابات واقعی و آزاد را فراهم کرد.
این امتیازات همه از مصادیق بازدارندگی در برابر دشمن است، چرا که مسیر صلح و حمایت قاطع اکثریت ملت را هموار می‌کند و دشمن را از پهنه زمین و آسمان کشور دور می‌سازد.
در این روزهای خطیر، صدای رسای صلح (و نه تسلیم) باشیم و از طعن جنگ‌طلبان نهراسیم.

🔗 منبع: کانال رضا اسلامی
#رضا_اسلامی #مسئولیت_دشوار_صلح #صلح #ایران #حقوق_شهروندی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 تحریک کشورهای اروپایی و تشدید دامنه جنگ با کدام هدف؟!
✍️ عیسی سحرخیز
📖 گزیده‌ای از یادداشت نویسنده
هنوز خیال‌مان از رد ادعاهای جریان جنگ‌طلب نزدیک به جبهه پایداری دائر بر تولید «بمب اتمی»، توسط دبیر شورای عالی دفاع آسوده نشده بود که این بار موضوع حمله به کشورهای اروپایی در دستور کار جریان ضد صلح و ثبات قرار گرفته است.
از یک سو، منوچهر متکی تهدید می‌کند که «اگر جنگ دیگری علیه ایران آغاز شود، دامنه آن به اروپا هم کشیده خواهد شد».
او حتی به کلی‌گویی بسنده نمی‌کند و کشورهایی چون «انگلیس، ایتالیا، پرتغال و آلمان» را در ردیف «بحرین، کویت، امارات، اردن، قطر و...» قرار می‌دهد و تأکید می‌کند که این کشورها که «پایگاه‌های نظامی خود را در اختیار جنگنده‌های آمریکایی قرار دادند تا پس از تجهیز به بمب و تسلیحات، علیه ملت ایران عملیات انجام دهند»، «در جنایات آمریکا شریک هستند».
از سوی دیگر، محمد مخبر راهبردی را با عنوان «دکترین دفاعی ایران» معرفی می‌کند که به قول مشاور و دستیار رهبری «به‌سرعت در حال تحول است».

«طبعاً جغرافیای تهدید، دیگر تعیین‌کننده جغرافیای پاسخ نیست. بازتعریف دامنه بازدارندگی از چارچوب منطقه‌ای فراتر رفته و مبدأ، گستره و محل وقوع تهدید، محدودیتی برای محاسبات بازدارندگی ایران ایجاد نمی‌کند.»

…
به فرض که در «اتاق‌های جنگ جمهوری اسلامی» یا «بیت رهبری» چنین جمع‌بندی نیز صورت گرفته باشد، چه ضرورتی دارد که افشا گردد، آن هم در میانه مباحثی که از «پیشرفت‌های نسبی صلح» به میدان‌داری پاکستان و قطر مطرح است؟
…
البته برخی تحلیل‌گران خوش‌بین معتقدند که هدف نوعی «بازدارندگی» است، به‌منظور ترساندن کشورهای اروپایی و تحریک مردم ناراضی از افزایش قیمت‌ها، به‌ویژه سوخت در آستانه فصل زمستان.
یک: برای عدم مشارکت آن‌ها در جنگ آینده آمریکا و اسرائیل علیه ایران از طریق قرار دادن پایگاه‌ها و مواد نظامی.
دو: تشویق و ترغیب دولت‌ها و افکار عمومی اروپا در جهت اعمال فشار به ترامپ برای شروع نکردن دور جدید جنگ علیه جمهوری اسلامی.
اما تحلیل‌گران بدبین و شاید واقع‌بین بر این باورند که این حرف‌وحدیث‌ها با هدف تضعیف دولت صورت می‌گیرد و اجبار پزشکیان به استعفا، در شرایط تشدید نارضایتی‌های عمومی، به‌ویژه در زمان کاهش فزاینده پول ملی و افزایش شدید نرخ تورم، به‌خصوص مواد غذایی.
…
در حقیقت، این جریان بی‌خرد حاضر است با گسترش دامنه جنگ و افزایش هم‌پیمانان آمریکا و اسرائیل، «منافع ملی»، «مصالح بین‌المللی» ایران را فدای اهداف سیاسی خود کند.
متأسفانه، شخص مسعود پزشکیان و اطرافیان نزدیک وی که آگاهی لازم از امور سیاسی و نظامی ندارند، با چرخیدن به سمت جریان محافظه‌کار هر روز بر خیل ناراضیان می‌افزایند و حامیان خود در داخل کشور و خارج از ایران را بیش از پیش از دست می‌دهند.
آن‌ها در این فضای تبلیغاتی و جوسازی‌های جنگ‌طلبانه، گویی کاری جز سکوت و دست روی دست گذاشتن ندارند، البته اگر وزرایی را که به ساز پایداری‌چی‌ها می‌رقصند به حساب نیاوریم!
📖 متن کامل یادداشت عیسی سحرخیز
#عیسی_سحرخیز #سیاست_خارجی #جنگ_و_صلح #منافع_ملی #اروپا #دیپلماسی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 جنگ میان عادت و حقیقت؛ چرا «بازنگری» شجاعانه‌ترین عمل اخلاقی است؟

✍️ محمدعلی زم

در فرهنگ عمومی، «ثبات‌قدم» فضیلتی ستودنی است؛ اما گاهی این ثبات، نه محصول بلوغ فکری، که تنها «زندان باورهای پیشین» است. ما اغلب می‌ترسیم که اگر امروز مسیرمان را عوض کنیم، در نگاه دیگران «بی‌هویت» یا «متزلزل» جلوه کنیم. اما در ساحت «اخلاق زیسته»، بازنگری نه نشانه ضعف، بلکه یگانه نشانه «حیات فکری» است. توقف ناگهانی و پرسش از خود، تفاوت میان یک انسان متفکر و یک ماشین تکرارگر است.
برای درک این شجاعت، روایت سنایی غزنوی آموزنده است. او در اوج شهرت، شاعر درباری بود؛ غرق در ستایش قدرت و مفاخره‌های مرسوم. برای کسی در جایگاه او، بازنگری یعنی «مرگ پرستیژ» و نادیده گرفتن تمام دستاوردهای گذشته.
اما روایت است که در گذری، شنید که مستی در خرابه‌ای، پادشاهی را به خاطر غفلت از حق مذمت می‌کند. این تلنگر، لحظه «ایستادن و دیدن دوباره» بود. سنایی در آن لحظه، «عادت» را در برابر «حقیقت» قرار داد.
او می‌توانست برای حفظ ظاهر و سابقه‌اش، بر همان مسیر درباری اصرار ورزد؛ اما شجاعت او در این بود که گفت: «آنچه تاکنون زیسته‌ام، کافی نیست.» او با جسارتی کم‌نظیر، از قدرت دربار به سمت «حقیقت درونی» کوچ کرد و شعرش از مدح پادشاهان به نقد جان تغییر ماهیت داد.
اخلاق زیسته راه سومی را پیشنهاد می‌دهد: نه اصرار کورکورانه از سر عادت، و نه انکار شتاب‌زده گذشته. بازنگری اصیل، یعنی ایستادن و سنجیدن نسبت «اکنون» با «گذشته». این تلاشی است برای هماهنگ کردن عمل با فهم تازه، بدون آنکه تمام ریشه‌های وجودی خود را از بیخ بکنیم.
در جهان پرشتاب امروز که هویت‌ها به‌سرعت ساخته و فرسوده می‌شوند، پرسش اصلی اینجاست: کدام‌یک از عقاید شما، تنها به این دلیل هنوز پابرجاست که «مدت‌هاست به آن عادت کرده‌اید»؟
حقیقت همواره در جایی فراتر از «امنیت عادت» پنهان شده است. شجاعت واقعی، نه در حفظ مسیر، که در تغییر آن است، اگر معنا در جای دیگری است.
اخلاق زیسته، شجاعت اعتراف به ناکافی بودن دانسته‌های گذشته است. آیا جرأت آن را دارید که به آنچه «باید» باشید، بیش از آنچه «بوده‌اید» وفادار بمانید؟

#محمدعلی_زم #اخلاق_زیسته #بازنگری #سنایی #اندیشه_انتقادی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 ترسید شیخ تا که ز شادی به صف شویم...

🎙 شعر و صدای حسین جنتی

ترسید شیخ تا که زِ شادی به صف شویم،
مِی را حرام کرد که از غم تلف شویم!

عُمرِ پدر به نکبتِ تمکین تباه شد...
هان ای پسر! بکوش که ما ناخلف شویم!

اینک دهان مبند که بعد از وفات هم
از ما اگر که پوست بگیرند دَف شویم!

وقتِ «چِرا» به شوقِ «چَرا» در شکم مریز،
تا صبحِ روزِ حشر مبادا علف شویم!

چون مرگ در ره است زِ پنهان شدن چه سود؟
صیاد را چه غم اگر اندر صدف شویم؟

شُکرَ خدا که سفره‌ی باریکِ شیخ و شاه،
پَهن آنچنان نبود که ما بی‌شرف شویم...

🎥 ویدئوی شعرخوانی حسین جنتی

#حسین_جنتی #شعر_معاصر #شعر_اعتراضی #آزادی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 ابهام در مناقصه ۴ هزار میلیارد تومانی بانک مسکن؛ چرا پیشنهاد ارزان‌تر کنار گذاشته شد؟

پرسش‌هایی درباره رد فنی یک شرکت، واگذاری قرارداد به شرکتی دیگر و درخواست پیش‌پرداخت ۸۰ درصدی

🔹 بر اساس گزارش منتشرشده از سوی رسانه «اخبار لحظه‌ای»، مناقصه تأمین تجهیزات ذخیره‌سازی اطلاعات بانک مسکن با پرسش‌هایی درباره روند ارزیابی پیشنهادها و انتخاب پیمانکار روبه‌رو شده است.

▫️ پیشنهاد ۳۶۰۰ میلیارد تومانی و رد فنی

طبق این گزارش، شرکت «داده‌پردازی ایران» با پیشنهاد ۳٫۶ همت، در مرحله بررسی پیشنهادهای مالی در جایگاه نخست قرار گرفته، اما سپس به دلیل نداشتن امتیاز فنی لازم کنار گذاشته شده است.

در ادامه، قرارداد با مبلغی بیش از ۴ هزار میلیارد تومان به شرکت «داده‌ورز جویا» که در گزارش متعلق به مسعود شکرانی معرفی شده، رسیده است.

▫️ درخواست پیش‌پرداخت ۸۰ درصدی

«اخبار لحظه‌ای» همچنین مدعی است شرکت برنده، تنها یک روز پس از امضای قرارداد، طی مکاتبه‌ای خواستار پرداخت ۸۰ درصد مبلغ قرارداد به‌صورت پیش‌پرداخت شده است.

باید میان درخواست پیش‌پرداخت و پرداخت واقعی آن تفاوت گذاشت؛ گزارش منتشرشده مدرکی درباره انجام این پرداخت ارائه نکرده است.

▫️ پرسش‌هایی که نیازمند پاسخ رسمی‌اند

اگر شرکت نخست فاقد حدنصاب فنی بوده، پیشنهاد مالی آن بر اساس کدام مقررات بررسی شده است؟

دلایل فنی رد پیشنهاد ارزان‌تر چه بوده و آیا مستندات ارزیابی در دسترس نهادهای نظارتی قرار گرفته است؟
آیا درخواست پیش‌پرداخت ۸۰ درصدی با شرایط مناقصه و مفاد قرارداد انطباق داشته است؟
و سرانجام، آیا درباره احتمال تعارض منافع میان مدیران بانک و پیمانکار منتخب بررسی مستقلی انجام شده است؟

🔹 در گزارش «اخبار لحظه‌ای»، نام علی خورسندیان، مدیرعامل بانک مسکن، و مسعود شکرانی مطرح شده است؛ اما صرف طرح نام اشخاص یا پرسش درباره ارتباط احتمالی آنان، دلیل اثبات تخلف، تبانی یا رابطه غیرقانونی نیست.

شفافیت در مناقصه‌های چند هزار میلیارد تومانی یک ضرورت نظارتی است. انتشار صورت‌جلسات ارزیابی، دلایل رد فنی و شرایط قرارداد می‌تواند به روشن‌شدن واقعیت کمک کند.

📰 منبع ادعاها: گزارش اختصاصی «اخبار لحظه‌ای»؛ بازنویسی و تنظیم: فرهیختگان

#بانک_مسکن #مناقصه #شفافیت #پاسخگویی #علی_خورسندیان #مسعود_شکرانی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 حسین عادلی: مذاکره مستقیم و تفاهم موقت می‌تواند فرصتی برای جلوگیری از عملیات نظامی علیه ایران باشد

از ضرورت گفت‌وگوی مستقیم با آمریکا تا لزوم توازن در تعهدات هسته‌ای

🔹 حسین عادلی، اقتصاددان و دیپلمات پیشین، در نشست مجمع عمومی جبهه اصلاحات ایران، با بررسی تحولات سیاسی آمریکا و اسرائیل و نامه منتسب به جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، به دبیر شورای عالی امنیت ملی، بر ضرورت بهره‌گیری از فرصت دیپلماسی برای جلوگیری از تشدید درگیری نظامی تأکید کرد.
▪️عادلی با اشاره به نگرانی ترامپ از پیامدهای اقتصادی جنگ، افزایش قیمت انرژی و تأثیر تحولات منطقه بر انتخابات کنگره آمریکا، ارزیابی کرد که رئیس‌جمهور آمریکا در پی راهی برای خروج از وضعیت کنونی و اعلام نوعی پیروزی است.
▪️او نامه ونس را تلاشی احتمالی برای گشودن مسیر توافق دانست و دو محور آن را مذاکره مستقیم ایران و آمریکا و آغاز گفت‌وگوهای هسته‌ای عنوان کرد.
▪️این دیپلمات پیشین پیشنهاد کرد مذاکرات بر پایه تفکیک تعهدات بازگشت‌پذیر و تعهدات بازگشت‌ناپذیر پیش برود.
به گفته او، در حوزه تعهدات بازگشت‌پذیر، بازگشایی تنگه هرمز باید در برابر رفع محدودیت‌های دریایی، زمینی و هوایی و موانع فروش نفت قرار گیرد؛ به‌گونه‌ای که در صورت نقض تعهدات از سوی هر طرف، امکان بازگشت طرف مقابل به وضعیت پیشین وجود داشته باشد.
▪️عادلی در موضوع هسته‌ای، خروج ذخایر اورانیوم از ایران را اقدامی غیرقابل بازگشت توصیف کرد؛ درحالی‌که رفع تحریم‌ها ممکن است دوباره از سوی آمریکا نقض شود.
او از همین رو بر اجرای تدریجی تعهدات، تضمین‌های معتبر و بررسی راهکارهایی مانند رقیق‌سازی اورانیوم در داخل کشور تأکید کرد.
▪️عادلی در جمع‌بندی، شرایط کنونی را فرصتی برای پیشبرد دیپلماسی دانست و تأکید کرد:
حتی اگر توافق اولیه موقت و محدود باشد، جلوگیری از عملیات نظامی و خریدن فرصت برای کشور به سود ایران است.
او همچنین تصریح کرد که مذاکره به معنای اعتماد به آمریکا یا تضمین پایبندی آن به توافق نیست.

📖 متن کامل سخنان حسین عادلی

#حسین_عادلی #دیپلماسی #مذاکرات_هسته‌ای #سیاست_خارجی #جبهه_اصلاحات #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 رضا پهلوی در بلژیک؛ حمایت خارجی برای یک آلترناتیو سیاسی یا همبستگی با مبارزات مردم ایران؟
✍️ علی صمد
📖 بخش اول | گزیده مقاله
🔹 دعوت تئو فرانکن، وزیر دفاع بلژیک، از رضا پهلوی برای بازدید و سخنرانی در آکادمی سلطنتی نظامی این کشور در روز شش نوامبر، بحث‌هایی را در محافل سیاسی بلژیکی و میان بخشی از فعالان سیاسی ایرانی مقیم این کشور برانگیخته است.
در کنار این دعوت، تلاش‌هایی نیز برای برگزاری تجمع هواداران رضا پهلوی در بروکسل در جریان است و برخی محافل سیاسی بلژیک نیز درباره ابعاد و پیامدهای آن، مخالفت‌ها و پرسش‌هایی مطرح کرده‌اند.
🔹 رضا پهلوی قرار است به دعوت تئو فرانکن، وزیر دفاع بلژیک و از اعضای حزب راست‌گرای محافظه‌کار ان.و.آ (N-VA)، در این آکادمی درباره تحولات خاورمیانه سخنرانی کند.
بر اساس برنامه اعلام‌شده، وزیر دفاع شخصاً از او استقبال خواهد کرد و دیداری در قالب صبحانه کاری نیز در برنامه قرار دارد.
🔹 دریا صفایی، نماینده ایرانی‌تبار پارلمان فدرال بلژیک از حزب N-VA، از هماهنگ‌کنندگان سفر رضا پهلوی به بلژیک معرفی شده است.
او در اظهارات خود، رضا پهلوی را نماد آینده‌ای بهتر برای ایران توصیف کرده و از تقویت جایگاه بین‌المللی او سخن گفته است.
دریا صفایی همچنین در مواضع پیشین خود از جایگاه رضا پهلوی به‌عنوان رهبر دوران گذار دفاع کرده و در واکنش به دعوت پارلمان اروپا از نمایندگان جریان‌های مختلف اپوزیسیون، از این استدلال حمایت کرده است که انقلاب باید یک رهبر داشته باشد.
📖 مطالعه ادامه مقاله در اخبار روز
#علی_صمد #رضا_پهلوی #بلژیک #اپوزیسیون_ایران #سیاست_خارجی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 عرب و میهن‌دوستی؛ از جاهلیت تا اسلام
✍️ عدنان فلاحی
🔹 علاقه به وطن و سرزمین، پدیده‌ای جدید و مختص ملت‌های مدرن نیست؛ هرچند صورت‌بندی سیاسی جدید آن را نباید با دوران قدیم خلط کرد.
اما برخلاف برخی تلقی‌های مشهور، عرب‌[۱] پیش از اسلام نیز به شهر، دیار و محل زندگی خود تعلق عاطفی داشتند. شعر موسوم به جاهلی سرشار از یاد منزلگاه‌های گذشته، دلتنگی برای دیار و اندوه جدایی از سرزمین است.
🔹 اما سند مهم‌تر از شعر جاهلی، قرآن است. قرآن به اقتضای حال مخاطبان عرب، اخراج از سرزمین را از بزرگ‌ترین مصائب انسانی می‌شمارد:
«وَإِخْرَاجُ أَهْلِهِ مِنْهُ أَكْبَرُ عِنْدَ اللَّهِ»
(بقره: ۲۱۷)
همچنین قرآن از مهاجرانی یاد می‌کند که از خانه‌ها و اموال خود بیرون رانده شدند (حشر: ۸ و ممتحنه).
این آیات ـ با کلیدواژه «دیار» ـ نشان می‌دهند که اخراج از وطن یا سرزمین، صرفاً جابه‌جایی جغرافیایی نیست؛ بلکه فقدان خانه، تعلق و امنیت اجتماعی است.
🔹 در سیره نبوی نیز آمده است که پیامبر اسلام (ص) هنگام خروج اجباری از مکه، این شهر را محبوب خود معرفی کرد:
«چه پاکیزه و محبوبی، ای شهر! اگر قومم مرا از تو بیرون نکرده بودند، در جای دیگری سکونت نمی‌گزیدم.» [۲]
🔹 اگر قبرستان‌های قدیمی را هم یکی از مؤلفه‌های حب وطن و یکجانشینی بدانیم، شواهد تاریخی نشان می‌دهند که عرب پیش از اسلام محل‌های دفن و قبرستان‌های ثابت و وابسته به خاندان‌ها و قبایل داشت؛ قبرستان الحَجون در مکه [۳] و محل‌های دفن قبیله‌ای در یثرب از نمونه‌های آن‌اند.
🔹 بنابراین، تعلق به دیار، دلتنگی برای زادگاه و پیوند با سرزمین و نیاکان، در جامعه عرب پیش از اسلام و در تجربه پیامبر اسلام (ص) و نسل نخست مؤمنان حضور داشت.
البته این تعلق تاریخی را نباید بی‌واسطه با مفهوم جدید وطن ملی یکسان گرفت؛ اما به‌روشنی نشان می‌دهد که محبت به سرزمین و اندوه ترک آن، بخشی دیرینه از تجربه انسانی و تاریخ عرب بوده است.
ــــــــــــــــــــ
📚 ارجاعات نویسنده
[۱] اهل علم می‌دانند که «عرب» (جمع عربی) را نباید با «اَعراب» (جمع اَعرابی) اشتباه گرفت. خلط این دو مفهوم امروزه بسیار رایج است. اعراب واژه‌ای است که بر عرب‌های بادیه‌نشین اطلاق می‌شود که طبعاً با عرب ساکن در مناطق مسکونی شبه‌جزیره تفاوت دارد.
[۲] «ما أطيبَكِ من بلدٍ، وأحبَّكِ إليَّ، ولولا أنَّ قومي أخرجوني منكِ ما سكنتُ غيرَكِ» (سنن الترمذی).
[۳] الحجون قبرستان اهالی مکه در پیش از اسلام بود. ابوالولید الازرقی (۲۵۰ق) بابی از کتاب خود درباره تاریخ مکه را به این قبرستان اختصاص داده است (أخبار مکه، ۲/۲۰۹–۲۱۰، بیروت: دارالأندلس). الازرقی می‌گوید عبدالمطلب را در این گورستان دفن کردند (همان، ۱/۳۱۵).
📌 منبع: کانال عدنان فلاحی
#عدنان_فلاحی #میهن_دوستی #تاریخ_اسلام #قرآن #هویت_ملی #تاریخ_عرب
#فرهیختگان روزن آگاهی

امیر احمدوند
تهران. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران

🔴 در نقد صدای ناهنجار، در اهمیت حفظ حرمت عزادار

✍️ مجتبی نجفی

🔹 در فرهنگ ایرانی احترام به خانواده متوفی، حتی اگر دشمنت باشد، یک رسم بوده. توهین‌هایی که به ترانه علیدوستی بعضاً در فضای مجازی می‌شود، شرم‌آور است.
فرهنگ ایرانی یک آینه تمام‌پاک نیست، اما من از کودکی بر اساس یک عرف یاد گرفتم وقت عزا، هنگام تسویه‌حساب نیست و حرمت خانواده متوفی واجب است و این آموزه نسل به نسل به ما منتقل شده. در تاریخ، انواع و اقسام بی‌حرمتی به قبور مخالفان و خانواده‌شان بوده، اما همه آنها ضد عرف بوده‌اند. همه آنها در ردیف قبح‌های نابخشودنی‌اند.
حمید علیدوستی یک فوتبالیست نجیب، بااخلاق و توانا بود، اهل دانش و مطالعه. در دهه شصت ماندن در فضای خارج از قرمز و آبی دشوار بود. او با تکیه بر توانایی و تخصصش ماند. و این ماندن و تداوم در این فضا شایسته احترام است.
دختر او «ترانه» هم مدت‌هاست آماج توهین است. جرم او این است خواسته خودش باشد و از «زنده‌بادها و مرده‌بادها» دوری کند.
در کنار امواج پاسداشت‌ها، صداهای ناهنجاری هم شنیده می‌شوند که حتی حرمت خانواده متوفی را پاس نمی‌دارند؛ صداهایی که یک‌بار دیگر این قاعده را یادآوری می‌کنند که «در مبارزه با هیولا، نباید هیولا شد» و این مهم‌ترین قاعده‌ای است که یک مبارز مدنی هیچ‌گاه نباید فراموش کند.
این صدای ناهنجار را نباید انکار کرد و مدام نقد کرد و فرهنگ عمومی را مدام پالایش کرد و یادآوری کرد که کشوری که از دل این همه تهاجم، بحران، فساد، ظلم در طول تاریخ مانده، به خاطر همین عرف‌ها بوده؛ همین که یاد بگیریم هنگامه عزا، زمان تسویه‌حساب با خانواده متوفی نیست؛ همین که در سخت‌ترین شرایط در جنگ‌ها، سیل‌ها و زلزله‌ها خود ما مردم بوده‌ایم که در اوج بحران نهاد دولت دست‌های یکدیگر را گرفته‌ایم، صداهای ناهنجار نمی‌توانند این علقه‌ها را از بین ببرند.

🎥 ویدئوی همراه: حمید و ترانه علیدوستی

#مجتبی_نجفی #حمید_علیدوستی #ترانه_علیدوستی #حرمت_عزادار #اخلاق_مدنی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 ایران، کشور ساختگی نیست؛ آرزوی تجزیه آن، واقعیت تاریخی را تغییر نمی‌دهد

🎥 سخنان مردخای کیدار، سرهنگ بازنشسته اطلاعات نظامی ارتش اسرائیل (امان):
🔹 «این [ایران] یک کشور ساختگی است. و آنچه برای ایران اتفاق خواهد افتاد دقیقاً همان چیزی است که برای شوروی، یوگسلاوی و چکسلواکی رخ داد. سرنوشت آن این است که از هم بپاشد و تکه‌تکه شود، همان‌طور که از ابتدا باید می‌شد!»

📌 پانوشت سهند ایرانمهر:
«در کتاب «نوادر» راغب اصفهانی آمده است:
«سواری پرسید: کوچه آل‌ربیع کجاست؟ مُخنثی گفت: راست برو هرجا که دیدی الاغت نعوظ کرد آنجاست. کسی گفت خدا بکشدش چه سخت، قومی را با «اُبنه» توصیف کرد!»

از مزایای این روزها این است که یافتن نشانی بدخواهان ایران ساده شده است، هرکس که به مرضی مگو! دچار است میلی عظیم به وارونه‌گویی و ژاژخایی علیه ایران دارد.»

#سهند_ایرانمهر #مردخای_کیدار #ایران #تمامیت_ارضی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 فراموشی آینده!
نفت مجوز پنهان‌کاری نیست؛ ثروت ملی، پول توجیبی دولت نیست
📗 نبود شفافیت مالی دولت‌ها در گفت‌وگو با فریدون مجلسی
🖌 فریدون مجلسی

📰 هفته‌نامه تجارت فردا | ویژه‌نامه وضعیت اضطرار | ۲۵ مهر ۱۴۰۵

📖 گزیده‌ای از متن گفت‌وگو:

🔹 «مسئله بنیادی این است که دولت‌ها در ایران به سبب درگیر شدن در شرایط غیرمتعارف و تداوم تنش‌ها، توانایی مهار هزینه‌ها و کنترل امور را از دست داده‌اند. قوانین بودجه، نهادهای نظارتی، انضباط مالی و حسابداری مدرن همگی برای شرایط عادی و متعارف طراحی شده‌اند.
وقتی کشوری در شرایط تنش‌زا، بحرانی و جنگ به سر می‌برد، علم اقتصاد و عقلانیت بودجه‌ریزی به حاشیه رانده می‌شود.»
…
🔹 «این دیدگاه که سال‌هاست مطرح می‌شود و می‌گوید چون دولت به‌جای مالیات از فروش نفت درآمد دارد، نیازی به پاسخگویی به مردم احساس نمی‌کند و هرطور خواست پول را خرج می‌کند، به لحاظ اصولی و حقوقی کاملاً باطل است.
نفت توجیه و مجوزی برای پنهان‌کاری نیست، بلکه تبدیل به بهانه‌جویی ساختاری برای پوشش ناکارآمدی و فساد شده است.
دولت به‌عنوان کارگزار و امین جامعه، هیچ حقی ندارد که منابع حاصل از ثروت ملی را خارج از سازوکارهای پاسخگویی مصرف کند (چه یک ریال درآمد از محل مالیات ستانده شود و چه از محل صادرات نفت و مواد خام به‌دست آید). تمامی منابع متعلق به ملت است و شرعاً و قانوناً باید وارد خزانه واحد و ملی شود.»
…
🔹 «اصل بر این است که میزان درآمد ملی ناشی از منابع طبیعی باید روشن و قابل ردیابی باشد. اگر دولت‌ها درآمدهای نفتی را از اتاق تاریک خارج نکنند و آن را در قالب بودجه‌های سنواتی دقیق مورد تفریغ (نتیجه نهایی نظارت بعد از خرج) قرار ندهند، چرخه وابستگی و بی‌انضباطی متوقف نمی‌شود.
پاسخگو کردن دولت نیازمند آن است که درآمدهای نفتی به‌عنوان سرمایه بین‌نسلی شناخته شود، نه پول توجیبی قوه مجریه برای جبران هزینه‌های جاری و تحمیلی.»
…
🔹 «نظارت واقعی زمانی شکل می‌گیرد که گردش مالی، انضباط نهادی و استقلال قوا در چهارچوب دموکراسی قاعده‌مند وجود داشته باشد.
وقتی مجاری تصمیم‌گیری در حوزه مخارج کلان کشور، چندپاره است و بخش‌های بزرگ از بودجه و امکانات، فراتر از اختیارات دولت و مجلس تخصیص می‌یابد، چگونه می‌توان انتظار نظارت موثر داشت.»
…
🔹 «نخستین و بی‌بدیل‌ترین گام، عادی‌سازی روابط کشور و پایان دادن به شرایط تنش‌آلود و غیرمتعارف است.
…
دومین گام ضروری، تمرکز انحصاری تمام درآمدهای صادراتی نفت، گاز و پتروشیمی در مجرای رسمی وزارت نفت، بانک مرکزی و خزانه کل کشور است. باید دست واسطه‌ها، شرکت‌های پوششی و تراستی‌های غیرپاسخگو از منابع ملی کوتاه شود.»
…
🔹 «فرصت اصلاح و رفتارهای مسالمت‌آمیز همواره وجود دارد و در هر مقطعی که جلوی خسارت‌های سنگین ناشی از فرسایش زیرساخت‌ها و تخریب صنایع تولیدی گرفته شود، برای آینده منفعت است.»

📎 متن کامل گفت‌وگو در فایل ضمیمه

#فریدون_مجلسی #تجارت_فردا #شفافیت_مالی #درآمدهای_نفتی #پاسخگویی #اقتصاد_ایران
#فرهیختگان روزن آگاهی