🔴 پرسشم از دوستداران کورش: سلطه یا آزادی؟
آیا پاسداشت تاریخ ایران به گسترش رواداری می‌انجامد یا می‌تواند به ابزار دیگری‌ستیزی تبدیل شود؟
✍️ مجتبی نجفی
اول به من بگو نسبت تو با «کورش» چیست؟ از منشور کورش که مملو از «رواداری» است می‌خواهی چه رویکردی استخراج کنی؟ تساهل‌گری یا سلطه‌گری؟
به متن‌ها بعضاً رویکردهای پراگماتیستی دارم. سوای وجود تاریخی‌شان، نخستین پرسشم از مدافع متن این است: با این متن قرار است چه کنی؟ آدم کمک کنی یا آدم بکشی؟
در مورد «کورش» و منشور او هم همین پرسش را مطرح می‌کنم. کلمات در اختیار تو هستند، به کدام سو می‌روی؟ به سمت سلطه یا آزادی؟
می‌دانید ترس من از چیست؟ کلمات را استخدام ایدئولوژی کنی و به جای اینکه در خدمت «زندگی» باشند در خدمت «اوهام» شوند.
«حکومت دینی» نشان داده تا چه میزان مضامین دینی در ساختار ایدئولوژیک قرار بگیرند، می‌توانند خطرناک شوند و به سلطه‌گری نهاد قدرت کمک کنند.
حالا گاهی پرستش افراد، لعاب دینی می‌گیرد و دین جدید جایگزین دین قدیم می‌شود. هراسم این است هر چه حکومت دینی بر سر اسلام آورد، عده‌ای دیگر بر سر ایران و کورش بیاورند.
اجازه بدهید صریح بگویم. اگر قرار است پاسارگاد به عنوان اثری باستانی محل رفت‌وآمد کسانی باشد که هویت تاریخی را در خدمت بسط زندگی قرار می‌دهند و قرار نیست آن را معبد و کورش را بت جدید کنند، من در کنار شما هستم.
اما اگر قرار است پاسارگاد و کورش را ابزار دیگری‌ستیزی و نفی دیگری کنید، من از شما فاصله دارم.
موضوع روشن است: تاریخ برای من سوژه عبرت‌آموزی است، نه غرق شدن در نوستالژی گذشته؛ نشان از یک تداوم هویتی است، نه بازتولید گذشته.
به عبارتی من گذشته را پاس می‌دارم تا در خدمت آینده باشد؛ گذشته را پاس نمی‌دارم تا آینده را نابود کنم.
من با منشور کورش می‌خواهم روادارتر بشوم، نه مستبدتر.
مسئله این است کورش برای من جبران ناکامی‌ام، عقده‌های فروخورده‌ام نیست، تنها مرجعم نیست، ابژه بت‌پرستی نیست، سوژه تقدس‌گرایی نیست؛ یکی از نمادهاست که احترام به «دیگری» را یادآوری می‌کند، نه ستیز با «دیگری» را.
من «بت» نمی‌خواهم، نماد زندگی می‌خواهم.
🔹 حاشیه فرهیختگان | مرز ایران‌دوستی و تقدس‌گرایی
مجتبی نجفی پرسشی مهم را پیش می‌کشد: آیا ارجاع به گذشته تاریخی، به گسترش آزادی و مدارا کمک می‌کند یا می‌تواند به ایدئولوژی تازه‌ای برای حذف دیگران تبدیل شود؟
این پرسش درباره هر نوع هویت‌گرایی، اعم از دینی، ملی یا ایدئولوژیک، موضوعیت دارد.
بااین‌حال، باید میان پاسداشت میراث تاریخی، علاقه به شخصیت‌های باستانی و تبدیل آنها به مرجعیت‌های نقدناپذیر تفاوت گذاشت. ستایش کورش یا توجه به تاریخ هخامنشی، به‌خودی‌خود نشانه اقتدارگرایی نیست؛ همان‌طور که استناد به منشور کورش نیز به‌تنهایی تضمین‌کننده رواداری نیست.
همچنین برداشت امروزی از منشور کورش به‌عنوان سند حقوق بشر، موضوع بحث تاریخی است و نباید بدون توجه به زمینه سیاسی و زبانی دوران باستان، با مفاهیم حقوقی معاصر یکسان انگاشته شود.
ارزش یک میراث تاریخی تنها در عظمت گذشته آن نیست؛ در این نیز هست که امروز چگونه از آن برای ساختن آینده استفاده می‌کنیم.
— تحریریه فرهیختگان
#مجتبی_نجفی #کورش #منشور_کورش #پاسارگاد #ایران_دوستی #رواداری #هویت_ملی #آزادی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
آیا پاسداشت تاریخ ایران به گسترش رواداری می‌انجامد یا می‌تواند به ابزار دیگری‌ستیزی تبدیل شود؟
✍️ مجتبی نجفی
اول به من بگو نسبت تو با «کورش» چیست؟ از منشور کورش که مملو از «رواداری» است می‌خواهی چه رویکردی استخراج کنی؟ تساهل‌گری یا سلطه‌گری؟
به متن‌ها بعضاً رویکردهای پراگماتیستی دارم. سوای وجود تاریخی‌شان، نخستین پرسشم از مدافع متن این است: با این متن قرار است چه کنی؟ آدم کمک کنی یا آدم بکشی؟
در مورد «کورش» و منشور او هم همین پرسش را مطرح می‌کنم. کلمات در اختیار تو هستند، به کدام سو می‌روی؟ به سمت سلطه یا آزادی؟
می‌دانید ترس من از چیست؟ کلمات را استخدام ایدئولوژی کنی و به جای اینکه در خدمت «زندگی» باشند در خدمت «اوهام» شوند.
«حکومت دینی» نشان داده تا چه میزان مضامین دینی در ساختار ایدئولوژیک قرار بگیرند، می‌توانند خطرناک شوند و به سلطه‌گری نهاد قدرت کمک کنند.
حالا گاهی پرستش افراد، لعاب دینی می‌گیرد و دین جدید جایگزین دین قدیم می‌شود. هراسم این است هر چه حکومت دینی بر سر اسلام آورد، عده‌ای دیگر بر سر ایران و کورش بیاورند.
اجازه بدهید صریح بگویم. اگر قرار است پاسارگاد به عنوان اثری باستانی محل رفت‌وآمد کسانی باشد که هویت تاریخی را در خدمت بسط زندگی قرار می‌دهند و قرار نیست آن را معبد و کورش را بت جدید کنند، من در کنار شما هستم.
اما اگر قرار است پاسارگاد و کورش را ابزار دیگری‌ستیزی و نفی دیگری کنید، من از شما فاصله دارم.
موضوع روشن است: تاریخ برای من سوژه عبرت‌آموزی است، نه غرق شدن در نوستالژی گذشته؛ نشان از یک تداوم هویتی است، نه بازتولید گذشته.
به عبارتی من گذشته را پاس می‌دارم تا در خدمت آینده باشد؛ گذشته را پاس نمی‌دارم تا آینده را نابود کنم.
من با منشور کورش می‌خواهم روادارتر بشوم، نه مستبدتر.
مسئله این است کورش برای من جبران ناکامی‌ام، عقده‌های فروخورده‌ام نیست، تنها مرجعم نیست، ابژه بت‌پرستی نیست، سوژه تقدس‌گرایی نیست؛ یکی از نمادهاست که احترام به «دیگری» را یادآوری می‌کند، نه ستیز با «دیگری» را.
من «بت» نمی‌خواهم، نماد زندگی می‌خواهم.
🔹 حاشیه فرهیختگان | مرز ایران‌دوستی و تقدس‌گرایی
مجتبی نجفی پرسشی مهم را پیش می‌کشد: آیا ارجاع به گذشته تاریخی، به گسترش آزادی و مدارا کمک می‌کند یا می‌تواند به ایدئولوژی تازه‌ای برای حذف دیگران تبدیل شود؟
این پرسش درباره هر نوع هویت‌گرایی، اعم از دینی، ملی یا ایدئولوژیک، موضوعیت دارد.
بااین‌حال، باید میان پاسداشت میراث تاریخی، علاقه به شخصیت‌های باستانی و تبدیل آنها به مرجعیت‌های نقدناپذیر تفاوت گذاشت. ستایش کورش یا توجه به تاریخ هخامنشی، به‌خودی‌خود نشانه اقتدارگرایی نیست؛ همان‌طور که استناد به منشور کورش نیز به‌تنهایی تضمین‌کننده رواداری نیست.
همچنین برداشت امروزی از منشور کورش به‌عنوان سند حقوق بشر، موضوع بحث تاریخی است و نباید بدون توجه به زمینه سیاسی و زبانی دوران باستان، با مفاهیم حقوقی معاصر یکسان انگاشته شود.
ارزش یک میراث تاریخی تنها در عظمت گذشته آن نیست؛ در این نیز هست که امروز چگونه از آن برای ساختن آینده استفاده می‌کنیم.
— تحریریه فرهیختگان
#مجتبی_نجفی #کورش #منشور_کورش #پاسارگاد #ایران_دوستی #رواداری #هویت_ملی #آزادی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
👍6🤬1
🔴 «در چنگ دزدان»؛ اعتراض دهخدا به کودتای ۲۸ مرداد در پوشش یک مثنوی تاریخی
روایتی از شجاعت علامه دهخدا و تدبیر حبیب یغمایی
✍️ امید طبیب‌زاده
علامه دهخدا پس از کودتای 28 مرداد و سقوط دکتر محمد مصدق، منظومۀ تمثیلی بلندی سرود تحت عنوان «در چنگ دزدان»، و در آن از سیاستمدارانی انتقاد کرد که مصدق را در نیمه راه مبارزه با استعمار رها کردند و راه عافیت‌طلبی برگزیدند. او این مثنوی را در همان سال پرخطر برای حبیب یغمایی، سردبیر دانشمند مجلۀ یغما ارسال کرد با این امید که تا تنور داغ است خمیر را بچسباند و مطلب را در بیاورد! دهخدا در این مثنوی مکان و زمانِ داستان را به بغداد در زمان هارون الرشید منتقل کرده، و منظورش از دجله نفت خوزستان، و منظورش از خلیفه و یارانش نیز کسانی بوده است که خدمت به مصدق را رها کرده و به خدمت دست‌نشاندۀ استعمار درآمده بودند.
بدیهی است که دانشمند مخلصی چون حبیب یغمایی هرگز درخواست بزرگمردی چون دهخدا را رد نمی‌کرد، اما این هم بود که انتشار چنین مطلبی در آن سال و ماه می‌توانست خطرات بسیاری برای وی و مجله‌اش از پی داشته باشد. پس او تدبیری اندیشید و این مثنوی را عیناً منتشر کرد اما نه در یک شمارۀ یغما، بلکه در دو شمارۀ زیر:
آبان 1332، شمارۀ 65، ص 310-312؛ و
فروردین 1333، شمارۀ 69، ص 19.
چنانکه ملاحظه می‌شود، دو شمارۀ فوق مسلسل نیستند و بین زمان انتشار آنها فاصله‌ای سه‌چهار ماهه وجود دارد، و همین عمل گرچه وقفه‌ای در کار انتشار کامل مثنوی پدید می‌آورد، ظنِّ کارگزاران بی‌سواد امنیتی شاه را برنمی‌انگیخت. بعدها استاد دبیرسیاقی، مصحح دیوان دهخدا، در پایان همین مثنوی مرقوم داشت که «مرحوم دهخدا که نسخۀ این شعر را (مقارن طرح مسئلۀ نفت ایران و قطع جریان آن، که به سود بیگانگان به خارج کشور می‌رفت، و ملی شدن آن صنعت) برای چاپ به مدیر مجلۀ یغما می‌داده است به‌طنز می‌گوید: در مجله بنویسید که: اینجا مرادم از دجله نفت خوزستان نیست» (دیوان دهخدا، به کوشش سید محمد دبیرسیاقی، تهران، کتاب پایا، چ 1، 1369). یکی از علل طولانی بودن این مثنوی و آکنده بودنش از ابیات عربی و اشارات و تلمیحات پیچیدۀ گوناگون، چیزی نبوده است جز این که دهخدا می‌خواسته است حواس ممیزان و خبرچینان را به مسائل دیگری جز واقعیت مشغول بدارد تا بتواند حرف خودش را در آن لابلا عرضه بدارد. باری در آن زمان، آنها که در جریان مسائل بودند متوجه اشارات دهخدا شدند، و نزد آیندگان هم به یمن شجاعت دهخدا و تدبیر یغمایی و دقت و صداقت دبیرسیاقی، این روسیاهی برای کارگزاران استعمار در تاریخ معاصر ایران باقی ماند که ماند! چند بیت آغازین مثنوی را از دیوان دهخدا نقل می‌کنم و علاقمندان را برای خواندن کل آن مثنوی به دیوان دهخدا ارجاع می‌دهم:
گفت با یاران، خلیفه نیم‌شب
خوشتر آن باشد که این بزم طرب
با همه آلات، تا کشتی بریم
از هوای دجله لختی برخَوریم
وز نسیم دجله تر سازیم مغز
جملگی گفتند اینک قول نغز
صبح نیشابور اگر جان‌پرورست
شام دجله نیز با وی همسرست
خاصه با خیل ندیمانِ حضور
با سرود غانیاتی رشکِ حور
قول ابراهیم و بوالعَبکی‌غزل
لحن اسحاقی و زریابی جَزَل
ویژه با آهنگ‌های زلزلی
باده‌های روشن قُطُربُّلی...
🔹 حاشیه فرهیختگان | ادبیات تمثیلی و عبور از سد سانسور
ماجرایی که امید طبیب‌زاده روایت می‌کند، تنها یادآور موضع سیاسی دهخدا در برابر کودتای ۲۸ مرداد نیست؛ بلکه دریچه‌ای به یکی از کارکردهای تاریخی ادبیات فارسی می‌گشاید: بیان اعتراض سیاسی از راه تمثیل، طنز و ارجاع به گذشته.
در چنین آثاری، تاریخ صرفاً موضوع روایت نیست؛ به زبانی غیرمستقیم برای سخن گفتن از زمان حال تبدیل می‌شود. بغداد و دجله در ظاهر به جهان عباسی تعلق دارند، اما در خوانش سیاسی مورد اشاره نویسنده، به رخدادها و مناسبات قدرت در ایران معاصر اشاره می‌کنند.
نکته دیگر، نقش واسطه‌های فرهنگی در ماندگاری آثار است. اگر شاعر برای بیان اعتراض به زبان تمثیل پناه می‌برد، سردبیر نیز برای انتشار آن ناگزیر از سنجیدن مخاطرات است و مصحح، سال‌ها بعد، در روشن شدن زمینه تاریخی اثر سهم می‌یابد.
از این منظر، سرگذشت «در چنگ دزدان» یادآور آن است که تاریخ آزادی بیان را نمی‌توان تنها از خلال آثار نویسندگان شناخت؛ سرگذشت انتشار، حفظ و بازخوانی آن آثار نیز بخشی از همان تاریخ است.
— تحریریه فرهیختگان
#علامه_دهخدا #امید_طبیب_زاده #محمد_مصدق #کودتای_۲۸_مرداد #حبیب_یغمایی #ادبیات_اعتراضی #تاریخ_معاصر #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
روایتی از شجاعت علامه دهخدا و تدبیر حبیب یغمایی
✍️ امید طبیب‌زاده
علامه دهخدا پس از کودتای 28 مرداد و سقوط دکتر محمد مصدق، منظومۀ تمثیلی بلندی سرود تحت عنوان «در چنگ دزدان»، و در آن از سیاستمدارانی انتقاد کرد که مصدق را در نیمه راه مبارزه با استعمار رها کردند و راه عافیت‌طلبی برگزیدند. او این مثنوی را در همان سال پرخطر برای حبیب یغمایی، سردبیر دانشمند مجلۀ یغما ارسال کرد با این امید که تا تنور داغ است خمیر را بچسباند و مطلب را در بیاورد! دهخدا در این مثنوی مکان و زمانِ داستان را به بغداد در زمان هارون الرشید منتقل کرده، و منظورش از دجله نفت خوزستان، و منظورش از خلیفه و یارانش نیز کسانی بوده است که خدمت به مصدق را رها کرده و به خدمت دست‌نشاندۀ استعمار درآمده بودند.
بدیهی است که دانشمند مخلصی چون حبیب یغمایی هرگز درخواست بزرگمردی چون دهخدا را رد نمی‌کرد، اما این هم بود که انتشار چنین مطلبی در آن سال و ماه می‌توانست خطرات بسیاری برای وی و مجله‌اش از پی داشته باشد. پس او تدبیری اندیشید و این مثنوی را عیناً منتشر کرد اما نه در یک شمارۀ یغما، بلکه در دو شمارۀ زیر:
آبان 1332، شمارۀ 65، ص 310-312؛ و
فروردین 1333، شمارۀ 69، ص 19.
چنانکه ملاحظه می‌شود، دو شمارۀ فوق مسلسل نیستند و بین زمان انتشار آنها فاصله‌ای سه‌چهار ماهه وجود دارد، و همین عمل گرچه وقفه‌ای در کار انتشار کامل مثنوی پدید می‌آورد، ظنِّ کارگزاران بی‌سواد امنیتی شاه را برنمی‌انگیخت. بعدها استاد دبیرسیاقی، مصحح دیوان دهخدا، در پایان همین مثنوی مرقوم داشت که «مرحوم دهخدا که نسخۀ این شعر را (مقارن طرح مسئلۀ نفت ایران و قطع جریان آن، که به سود بیگانگان به خارج کشور می‌رفت، و ملی شدن آن صنعت) برای چاپ به مدیر مجلۀ یغما می‌داده است به‌طنز می‌گوید: در مجله بنویسید که: اینجا مرادم از دجله نفت خوزستان نیست» (دیوان دهخدا، به کوشش سید محمد دبیرسیاقی، تهران، کتاب پایا، چ 1، 1369). یکی از علل طولانی بودن این مثنوی و آکنده بودنش از ابیات عربی و اشارات و تلمیحات پیچیدۀ گوناگون، چیزی نبوده است جز این که دهخدا می‌خواسته است حواس ممیزان و خبرچینان را به مسائل دیگری جز واقعیت مشغول بدارد تا بتواند حرف خودش را در آن لابلا عرضه بدارد. باری در آن زمان، آنها که در جریان مسائل بودند متوجه اشارات دهخدا شدند، و نزد آیندگان هم به یمن شجاعت دهخدا و تدبیر یغمایی و دقت و صداقت دبیرسیاقی، این روسیاهی برای کارگزاران استعمار در تاریخ معاصر ایران باقی ماند که ماند! چند بیت آغازین مثنوی را از دیوان دهخدا نقل می‌کنم و علاقمندان را برای خواندن کل آن مثنوی به دیوان دهخدا ارجاع می‌دهم:
گفت با یاران، خلیفه نیم‌شب
خوشتر آن باشد که این بزم طرب
با همه آلات، تا کشتی بریم
از هوای دجله لختی برخَوریم
وز نسیم دجله تر سازیم مغز
جملگی گفتند اینک قول نغز
صبح نیشابور اگر جان‌پرورست
شام دجله نیز با وی همسرست
خاصه با خیل ندیمانِ حضور
با سرود غانیاتی رشکِ حور
قول ابراهیم و بوالعَبکی‌غزل
لحن اسحاقی و زریابی جَزَل
ویژه با آهنگ‌های زلزلی
باده‌های روشن قُطُربُّلی...
🔹 حاشیه فرهیختگان | ادبیات تمثیلی و عبور از سد سانسور
ماجرایی که امید طبیب‌زاده روایت می‌کند، تنها یادآور موضع سیاسی دهخدا در برابر کودتای ۲۸ مرداد نیست؛ بلکه دریچه‌ای به یکی از کارکردهای تاریخی ادبیات فارسی می‌گشاید: بیان اعتراض سیاسی از راه تمثیل، طنز و ارجاع به گذشته.
در چنین آثاری، تاریخ صرفاً موضوع روایت نیست؛ به زبانی غیرمستقیم برای سخن گفتن از زمان حال تبدیل می‌شود. بغداد و دجله در ظاهر به جهان عباسی تعلق دارند، اما در خوانش سیاسی مورد اشاره نویسنده، به رخدادها و مناسبات قدرت در ایران معاصر اشاره می‌کنند.
نکته دیگر، نقش واسطه‌های فرهنگی در ماندگاری آثار است. اگر شاعر برای بیان اعتراض به زبان تمثیل پناه می‌برد، سردبیر نیز برای انتشار آن ناگزیر از سنجیدن مخاطرات است و مصحح، سال‌ها بعد، در روشن شدن زمینه تاریخی اثر سهم می‌یابد.
از این منظر، سرگذشت «در چنگ دزدان» یادآور آن است که تاریخ آزادی بیان را نمی‌توان تنها از خلال آثار نویسندگان شناخت؛ سرگذشت انتشار، حفظ و بازخوانی آن آثار نیز بخشی از همان تاریخ است.
— تحریریه فرهیختگان
#علامه_دهخدا #امید_طبیب_زاده #محمد_مصدق #کودتای_۲۸_مرداد #حبیب_یغمایی #ادبیات_اعتراضی #تاریخ_معاصر #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
❤3👎2🔥2
🔴 چرا راه مذاکره بسته شده است؟
از بحث تغییر دکترین هسته‌ای تا بن‌بست دیپلماسی؛ آیا جنگ دوباره اجتناب‌ناپذیر است؟
✍️ صلاح‌الدین خدیو
🔺چرا راه مذاکره بسته شده است؟
1⃣در آستانه‌ی دور جدیدی از جنگ میان آمریکا و اسرائیل علیه ایران، امروز خطیب جمعه تهران خواهان تغییر دکترین هسته‌ای تهران و حرکت به سمت ساخت بمب شده است.
سخنان امروز حاج علی‌اکبری در ادامه کارزار تقریبا روزمره چهره‌ها و جریانات اصولگرا در این باره مطرح می‌شود.
2⃣مساله چیست؟ آیا ایران واقعا سیاست هسته‌ای خود را تغییر داده است. به باور من پاسخ خیر است. اگر ایران بخواهد بمب بسازد آن را در بوق و کرنا نمی‌کند. به احتمال قوی تهران موضع قبلی خود در مورد رسیدن به آستانه هسته‌ای شدن و سپس مذاکره از موضعی قویتر را تغییر نداده است.
3⃣ پس چرا کسانی چون جواد لاریجانی نبویان و حاج علی اکبری و خیلی‌های دیگر هر روز خواستار تغییر فتوای رهبری قبلی می‌شوند؟
پاسخ روشن است؛ اینان مخالفان نرمش در مذاکره و گفتگو بر سر پرونده هسته‌ای هستند. به عبارت دیگر با هر بده‌بستان در این زمینه مخالفند و معتقدند که باید از کارت تنگه هرمز به عنوان خاکریزی سیاسی جهت پیشگیری از ورود به پرونده‌های هسته‌ای و موشکی و حتی تحریم‌ها بهره برد. در مقابل اصرار آمریکا مبنی بر باز بودن تنگه به قصد سوزاندن برگه استراتژیک تهران و دور زدن آن در مذاکرات است.
4⃣ آیا این سخن، موضع نظام و هسته سخت قدرت هم هست؟ علیرغم وجود برخی صداهای طرفدار نرمش، موضع
کلی نظام عدم گفتگو بر سر هسته‌ای در مقطع کنونی است.
این امر، معمای بن‌بست کنونی در مسیر دیپلماتیک است. طرف مقابل خواهان کنار گذاشتن برنامه هسته‌ای به عنوان شرط پایان جنگ و خودداری از حمله جدید است.
در حالیکه ایران خواهان تضمینی معتبر برای خروج از چرخه جنگ - آتش‌بس و سپس ورود به مذاکرات حل و فصل نهایی است.
5⃣ با این وصف مواضع طرفین اصطلاحا ۱۸۰ درجه با هم متفاوت است. آیا هیچ راه خروجی وجود دارد؟
میانجی‌های منطقه‌ای دنبال مفری هستند. پیشنهاد آزادسازی برخی دارایی‌های مسدود شده ایران و برخی معافیت‌های تحریمی در قبال موافقت ایران با بازرسی از تاسیسات هسته‌ای ناظر بر این قضیه است.
در واقع طرف‌های سوم با ارائه مشوق‌های مالی به ایران در شرایطی که اقتصاد آن با بحران روبروست، بر آنند که نخست امکان ورود بازرسان را فراهم آورند و سپس زمینه لازم برای خروج اورانیوم‌های غنی شده را ایجاد کنند.
ترییون‌های اصولگرا دقیقا با دو مورد بالا مخالفند و تغییر دکترین هسته‌ای را به عنوان ابزار رسانه‌ای این مخالفت بکار می‌برند.
6⃣ در نهایت چه می‌شود؟ به احتمال قوی نظام با انعطاف در پرونده هسته‌ای موافقت نمی‌کند و جنگ مجدد حتمی خواهد شد. تهران که با بی‌اعتمادی شدید به آمریکا می‌نگرد ترجیح می‌دهد که با داشتن اهرم بازدارنده‌ای چون ادامه غنی‌سازی با آمریکا بجنگد تا اینکه در فردای پس از توافق احتمالی مجبور باشد با چنته‌ای خالی‌تر در برابر تهاجم احتمالی آمریکا از خود دفاع نماید.
صلاح‌الدین خدیو
🔹 حاشیه فرهیختگان | آیا بن‌بست دیپلماسی به معنای ناگزیری جنگ است؟
تحلیل صلاح‌الدین خدیو بر شکافی اساسی در مواضع طرفین متمرکز است: از یک‌سو مطالبه محدودیت‌های هسته‌ای و از سوی دیگر درخواست تضمین امنیتی برای جلوگیری از تکرار حملات.
نکته مهم این است که باید میان سه موضوع تفاوت گذاشت: مواضع علنی چهره‌های سیاسی، تصمیم رسمی درباره دکترین هسته‌ای و محاسبات واقعی تصمیم‌گیرندگان. اظهارات تند درباره ساخت سلاح هسته‌ای، به‌تنهایی اثبات‌کننده تغییر سیاست رسمی نیست.
همچنین بی‌اعتمادی امنیتی ایران و نگرانی طرف مقابل درباره برنامه هسته‌ای، دو مسئله متفاوت‌اند که هر توافق احتمالی باید به‌نحوی به آنها پاسخ دهد.
بااین‌حال، نتیجه‌گیری نویسنده درباره حتمی بودن جنگ مجدد، یک پیش‌بینی تحلیلی است، نه واقعیتی قطعی. حتی در شرایط اختلاف شدید، امکان توافق‌های محدود، ترتیبات راستی‌آزمایی و تضمین‌های مرحله‌ای را نمی‌توان از پیش منتفی دانست.
پرسش تعیین‌کننده این است: آیا طرفین می‌توانند پیش از توافق نهایی، سازوکاری قابل راستی‌آزمایی برای کاهش خطر جنگ ایجاد کنند؟
— تحریریه فرهیختگان
#صلاح_الدین_خدیو #ایران_و_آمریکا #مذاکرات_هسته‌ای #دیپلماسی #امنیت_ملی #خاورمیانه #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
از بحث تغییر دکترین هسته‌ای تا بن‌بست دیپلماسی؛ آیا جنگ دوباره اجتناب‌ناپذیر است؟
✍️ صلاح‌الدین خدیو
🔺چرا راه مذاکره بسته شده است؟
1⃣در آستانه‌ی دور جدیدی از جنگ میان آمریکا و اسرائیل علیه ایران، امروز خطیب جمعه تهران خواهان تغییر دکترین هسته‌ای تهران و حرکت به سمت ساخت بمب شده است.
سخنان امروز حاج علی‌اکبری در ادامه کارزار تقریبا روزمره چهره‌ها و جریانات اصولگرا در این باره مطرح می‌شود.
2⃣مساله چیست؟ آیا ایران واقعا سیاست هسته‌ای خود را تغییر داده است. به باور من پاسخ خیر است. اگر ایران بخواهد بمب بسازد آن را در بوق و کرنا نمی‌کند. به احتمال قوی تهران موضع قبلی خود در مورد رسیدن به آستانه هسته‌ای شدن و سپس مذاکره از موضعی قویتر را تغییر نداده است.
3⃣ پس چرا کسانی چون جواد لاریجانی نبویان و حاج علی اکبری و خیلی‌های دیگر هر روز خواستار تغییر فتوای رهبری قبلی می‌شوند؟
پاسخ روشن است؛ اینان مخالفان نرمش در مذاکره و گفتگو بر سر پرونده هسته‌ای هستند. به عبارت دیگر با هر بده‌بستان در این زمینه مخالفند و معتقدند که باید از کارت تنگه هرمز به عنوان خاکریزی سیاسی جهت پیشگیری از ورود به پرونده‌های هسته‌ای و موشکی و حتی تحریم‌ها بهره برد. در مقابل اصرار آمریکا مبنی بر باز بودن تنگه به قصد سوزاندن برگه استراتژیک تهران و دور زدن آن در مذاکرات است.
4⃣ آیا این سخن، موضع نظام و هسته سخت قدرت هم هست؟ علیرغم وجود برخی صداهای طرفدار نرمش، موضع
کلی نظام عدم گفتگو بر سر هسته‌ای در مقطع کنونی است.
این امر، معمای بن‌بست کنونی در مسیر دیپلماتیک است. طرف مقابل خواهان کنار گذاشتن برنامه هسته‌ای به عنوان شرط پایان جنگ و خودداری از حمله جدید است.
در حالیکه ایران خواهان تضمینی معتبر برای خروج از چرخه جنگ - آتش‌بس و سپس ورود به مذاکرات حل و فصل نهایی است.
5⃣ با این وصف مواضع طرفین اصطلاحا ۱۸۰ درجه با هم متفاوت است. آیا هیچ راه خروجی وجود دارد؟
میانجی‌های منطقه‌ای دنبال مفری هستند. پیشنهاد آزادسازی برخی دارایی‌های مسدود شده ایران و برخی معافیت‌های تحریمی در قبال موافقت ایران با بازرسی از تاسیسات هسته‌ای ناظر بر این قضیه است.
در واقع طرف‌های سوم با ارائه مشوق‌های مالی به ایران در شرایطی که اقتصاد آن با بحران روبروست، بر آنند که نخست امکان ورود بازرسان را فراهم آورند و سپس زمینه لازم برای خروج اورانیوم‌های غنی شده را ایجاد کنند.
ترییون‌های اصولگرا دقیقا با دو مورد بالا مخالفند و تغییر دکترین هسته‌ای را به عنوان ابزار رسانه‌ای این مخالفت بکار می‌برند.
6⃣ در نهایت چه می‌شود؟ به احتمال قوی نظام با انعطاف در پرونده هسته‌ای موافقت نمی‌کند و جنگ مجدد حتمی خواهد شد. تهران که با بی‌اعتمادی شدید به آمریکا می‌نگرد ترجیح می‌دهد که با داشتن اهرم بازدارنده‌ای چون ادامه غنی‌سازی با آمریکا بجنگد تا اینکه در فردای پس از توافق احتمالی مجبور باشد با چنته‌ای خالی‌تر در برابر تهاجم احتمالی آمریکا از خود دفاع نماید.
صلاح‌الدین خدیو
🔹 حاشیه فرهیختگان | آیا بن‌بست دیپلماسی به معنای ناگزیری جنگ است؟
تحلیل صلاح‌الدین خدیو بر شکافی اساسی در مواضع طرفین متمرکز است: از یک‌سو مطالبه محدودیت‌های هسته‌ای و از سوی دیگر درخواست تضمین امنیتی برای جلوگیری از تکرار حملات.
نکته مهم این است که باید میان سه موضوع تفاوت گذاشت: مواضع علنی چهره‌های سیاسی، تصمیم رسمی درباره دکترین هسته‌ای و محاسبات واقعی تصمیم‌گیرندگان. اظهارات تند درباره ساخت سلاح هسته‌ای، به‌تنهایی اثبات‌کننده تغییر سیاست رسمی نیست.
همچنین بی‌اعتمادی امنیتی ایران و نگرانی طرف مقابل درباره برنامه هسته‌ای، دو مسئله متفاوت‌اند که هر توافق احتمالی باید به‌نحوی به آنها پاسخ دهد.
بااین‌حال، نتیجه‌گیری نویسنده درباره حتمی بودن جنگ مجدد، یک پیش‌بینی تحلیلی است، نه واقعیتی قطعی. حتی در شرایط اختلاف شدید، امکان توافق‌های محدود، ترتیبات راستی‌آزمایی و تضمین‌های مرحله‌ای را نمی‌توان از پیش منتفی دانست.
پرسش تعیین‌کننده این است: آیا طرفین می‌توانند پیش از توافق نهایی، سازوکاری قابل راستی‌آزمایی برای کاهش خطر جنگ ایجاد کنند؟
— تحریریه فرهیختگان
#صلاح_الدین_خدیو #ایران_و_آمریکا #مذاکرات_هسته‌ای #دیپلماسی #امنیت_ملی #خاورمیانه #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
👍2❤1
🔴 چرا جنبش‌های ضدجنگ در غرب برای ایران بسیج نمی‌شوند؟
بهروز قمری تبریزی: مخالفت با جمهوری اسلامی نباید به سکوت در برابر جنگ علیه ایران بینجامد
✍️ بهروز قمری تبریزی
📖 مجله تریبیون | ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶
چرا در برابر خطر گسترش جنگ علیه ایران، جنبش‌های ضدجنگ در غرب حضوری به گستردگی اعتراضات تاریخی علیه حمله به عراق ندارند؟
بهروز قمری تبریزی در مقاله‌ای با عنوان «ایران باید در این جنگ پیروز شود» به بررسی این پرسش می‌پردازد.
او معتقد است تصویر یک‌بعدی و منفی از جمهوری اسلامی در افکار عمومی غرب، به‌ویژه در میان بخشی از جریان‌های مترقی، مخالفت با جنگ علیه ایران را دشوار کرده است.
نویسنده درعین‌حال دلایل دیگری را نیز بررسی می‌کند: فرسودگی جنبش‌های اعتراضی، ضعف سازمانی چپ و انتقال بخشی از کنشگری خیابانی به شبکه‌های اجتماعی.
یکی از بحث‌های محوری مقاله، نقد مفهوم «اردوگاه‌گرایی» است. قمری تبریزی استدلال می‌کند که محکومیت حمله خارجی و به‌رسمیت‌شناختن حق دفاع از حاکمیت ملی، لزوماً به معنای تأیید سیاست‌های داخلی جمهوری اسلامی نیست.
او با یادآوری اعتراضات میلیونی علیه جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ می‌پرسد چرا مخالفت با حکومت صدام حسین مانع شکل‌گیری جنبش گسترده ضدجنگ نشد، اما در موضوع ایران، مخالفت با جمهوری اسلامی در برخی محافل به شرط و پیش‌نیاز موضع‌گیری ضدجنگ تبدیل شده است؟
نویسنده در پایان، از ضرورت مقابله با سلطه‌جویی آمریکا سخن می‌گوید و پیروزی ایران را در چارچوب تغییر نظم جهانی ارزیابی می‌کند.
📚 مطالعه مقاله کامل:
ترجمه فارسی مقاله با قابلیت Instant View
متن اصلی انگلیسی در مجله تریبیون
🔹 حاشیه فرهیختگان | مخالفت با جنگ، بدون چشم‌پوشی از حقوق مردم
پرسش اصلی قمری تبریزی شایسته تأمل است: آیا مخالفت با ساختار سیاسی یک کشور می‌تواند حساسیت اخلاقی و سیاسی نسبت به جنگ علیه مردم آن کشور را کاهش دهد؟
نقطه قوت مقاله، تأکید بر این تمایز است که محکومیت حمله خارجی به معنای تأیید حکومت هدف حمله نیست. می‌توان همزمان از حاکمیت ملی، امنیت شهروندان و حق تعیین سرنوشت دفاع کرد و نسبت به محدودیت آزادی‌های مدنی و سیاسی نیز منتقد ماند.
بااین‌حال، مقاله در تبیین ضعف جنبش ضدجنگ غرب بیشتر بر گفتمان سیاسی تمرکز دارد؛ در حالی که برای سنجش سهم واقعی این عامل، به شواهد مقایسه‌ای درباره سازمان‌ها، اعتراضات و افکار عمومی نیاز است.
همچنین باید روشن کرد که «پیروزی ایران» دقیقاً به چه معناست: دفع حمله خارجی، حفظ تمامیت سرزمینی، پایان پایدار جنگ یا تحقق اهداف سیاسی و نظامی حکومت؟
این تمایزها اهمیت دارند؛ زیرا دفاع از امنیت و استقلال ایران، الزاماً به معنای تأیید همه تصمیم‌های حکومت ایران نیست.
— تحریریه فرهیختگان
#بهروز_قمری_تبریزی #جنبش_ضدجنگ #ایران #حاکمیت_ملی #جنگ_و_صلح #نقد_امپریالیسم #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
بهروز قمری تبریزی: مخالفت با جمهوری اسلامی نباید به سکوت در برابر جنگ علیه ایران بینجامد
✍️ بهروز قمری تبریزی
📖 مجله تریبیون | ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶
چرا در برابر خطر گسترش جنگ علیه ایران، جنبش‌های ضدجنگ در غرب حضوری به گستردگی اعتراضات تاریخی علیه حمله به عراق ندارند؟
بهروز قمری تبریزی در مقاله‌ای با عنوان «ایران باید در این جنگ پیروز شود» به بررسی این پرسش می‌پردازد.
او معتقد است تصویر یک‌بعدی و منفی از جمهوری اسلامی در افکار عمومی غرب، به‌ویژه در میان بخشی از جریان‌های مترقی، مخالفت با جنگ علیه ایران را دشوار کرده است.
نویسنده درعین‌حال دلایل دیگری را نیز بررسی می‌کند: فرسودگی جنبش‌های اعتراضی، ضعف سازمانی چپ و انتقال بخشی از کنشگری خیابانی به شبکه‌های اجتماعی.
یکی از بحث‌های محوری مقاله، نقد مفهوم «اردوگاه‌گرایی» است. قمری تبریزی استدلال می‌کند که محکومیت حمله خارجی و به‌رسمیت‌شناختن حق دفاع از حاکمیت ملی، لزوماً به معنای تأیید سیاست‌های داخلی جمهوری اسلامی نیست.
او با یادآوری اعتراضات میلیونی علیه جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ می‌پرسد چرا مخالفت با حکومت صدام حسین مانع شکل‌گیری جنبش گسترده ضدجنگ نشد، اما در موضوع ایران، مخالفت با جمهوری اسلامی در برخی محافل به شرط و پیش‌نیاز موضع‌گیری ضدجنگ تبدیل شده است؟
نویسنده در پایان، از ضرورت مقابله با سلطه‌جویی آمریکا سخن می‌گوید و پیروزی ایران را در چارچوب تغییر نظم جهانی ارزیابی می‌کند.
📚 مطالعه مقاله کامل:
ترجمه فارسی مقاله با قابلیت Instant View
متن اصلی انگلیسی در مجله تریبیون
🔹 حاشیه فرهیختگان | مخالفت با جنگ، بدون چشم‌پوشی از حقوق مردم
پرسش اصلی قمری تبریزی شایسته تأمل است: آیا مخالفت با ساختار سیاسی یک کشور می‌تواند حساسیت اخلاقی و سیاسی نسبت به جنگ علیه مردم آن کشور را کاهش دهد؟
نقطه قوت مقاله، تأکید بر این تمایز است که محکومیت حمله خارجی به معنای تأیید حکومت هدف حمله نیست. می‌توان همزمان از حاکمیت ملی، امنیت شهروندان و حق تعیین سرنوشت دفاع کرد و نسبت به محدودیت آزادی‌های مدنی و سیاسی نیز منتقد ماند.
بااین‌حال، مقاله در تبیین ضعف جنبش ضدجنگ غرب بیشتر بر گفتمان سیاسی تمرکز دارد؛ در حالی که برای سنجش سهم واقعی این عامل، به شواهد مقایسه‌ای درباره سازمان‌ها، اعتراضات و افکار عمومی نیاز است.
همچنین باید روشن کرد که «پیروزی ایران» دقیقاً به چه معناست: دفع حمله خارجی، حفظ تمامیت سرزمینی، پایان پایدار جنگ یا تحقق اهداف سیاسی و نظامی حکومت؟
این تمایزها اهمیت دارند؛ زیرا دفاع از امنیت و استقلال ایران، الزاماً به معنای تأیید همه تصمیم‌های حکومت ایران نیست.
— تحریریه فرهیختگان
#بهروز_قمری_تبریزی #جنبش_ضدجنگ #ایران #حاکمیت_ملی #جنگ_و_صلح #نقد_امپریالیسم #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
Telegraph
Iran Must Win This War
🔵ایران باید در این جنگ پیروز شود ✍️ بهروز قمری تبریزی 🔻۲۸ اکتبر ۲۰۲۶ ▪️تریبیون عدم تمایل به جمهوری اسلامی، جنبش‌های ضد جنگ در غرب را منفعل کرده است. چند ماه پیش، دوست خوبی از من پرسید که آیا زنان در ایران می‌توانند به دانشگاه بروند. این اولین باری نبود که…
👎2❤1👍1
🔴 آیا مفهوم «ملت–دولت» پیش از وستفالی در ایران وجود داشته است؟
بازخوانی پیشینه دولت و هویت ملی در تاریخ و ادبیات ایران
✍️ حمید احمدی | استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران
واژهٔ nation-state به معنی ملت-دولت یا به تعبیری دولتِ ملی یکی از مشهورترین واژگانِ سیاسی چند قرن اخیر بوده و در سراسر جهان در محافل دانشگاهی شناخته شده است.
جهان غرب مدعی است که سازندهٔ این واژه و نماد آن یعنی دولت مبتنی بر وجود یک ملت و برخوردار از مرزهای مشخص و روابط تعریف شده با سایر دولت‌هاست و این خود محصول قرارداد مشهور وستفالی در ۱۶۴۸ [میلادی] میان واحدهای سیاسی پراکنده در اروپا بوده است. جهان نیز به سادگی این را پذیرفته است و در تمام رشته‌های علوم سیاسی و تاریخ و بطور کلی علوم اجتماعی و انسانی در تمام دانشگاه‌های جهان به این نکته اشاره می‌شود. با این همه من در چهارچوب پژوهش‌های خود در باره مفهوم ملت و ملیت و هویت ملی به این نتیجه رسیدم که ایرانی‌ها حداقل ۶۰۰ سال پیش از وستفالی از این واژه در اشاره به ایران، مردم ایران و کشور دارای مرزها و حکومت خاص به آن استفاده می.کرده‌اند.
صدها مورد از این نکته بیش از هر کجا در ادبیات فارسی در سراسر ایران از خراسان گرفته تا آذربایجان و فارس و سایر مناطق دیده شده و در بیش از ۹۰٪ سروده.های شاعران ما همه جا در کنار واژه «ملت» به واژهٔ «دولت» هم اشاره می‌شده است.
برای نمونه فرخی سیستانی شاعر عصر غزنوی می.گوید:
امینِ ملت و ملت بدو آراسته گیتی
یمینِ دولت و دولت بدو پیراسته دنیا
یا خاقانی شروانی در آذربایجان گفته است:
دولت نکونام است از او
ملت به سامان نیز هم
و نیز سنایی غزنوی در افغانستان کنونی گفته:
فضل و دولت را مداری
ملک و ملت را مشار
یا سعدی گفته است:
پناه ملت اسلام، شمس دولت و دین
( که منظورش ایرانیان مسلمان است).
به همین.گونه ده‌ها شاعر دیگر از ۱۱۰۰ سال پیش که شعر پارسی رایج شد به وجود ملت در کنار دولت اشاره کرده‌اند و علت آن نیز وجود همزمان دولت، ملت، ملک یا کشور با مرزهای شناخته شده در ایران بوده است.
بنا بر این همانگونه که دانشمندان علوم سیاسی بر آن هستند که هخامنشیان نخستین دولت مرکزی یا central state را در جهان پایه‌گذاری کردند، واژه nation-state و نماد آن را نیز باید ساخته ایرانیان دانست و نه قرارداد وستفالی در ۱۰۰۰ سال بعد.
🔹 حاشیه فرهیختگان | آیا هم‌نشینی دو واژه، به معنای پیدایش یک مفهوم است؟
دیدگاه حمید احمدی پرسشی مهم در تاریخ اندیشه سیاسی ایران مطرح می‌کند: آیا صورت‌بندی‌های تاریخی هویت جمعی و فرمانروایی در ایران را می‌توان پیشینه‌ای برای مفهوم مدرن «ملت–دولت» دانست؟
برای بررسی این ادعا، باید میان سه موضوع تمایز گذاشت: تاریخ واژگان، تاریخ مفاهیم و تاریخ نهادهای سیاسی.
در ادبیات کلاسیک فارسی، «ملت» غالباً معنایی دینی و آیینی داشته و «دولت» نیز بسته به بافت متن، به بخت، اقبال، فرمانروایی یا دستگاه سلطنت اشاره می‌کرده است. بنابراین، هم‌نشینی این دو واژه در یک بیت، به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که شاعران از مفهوم مدرن دولت ملی سخن می‌گفته‌اند.
از سوی دیگر، وجود سنت‌های دیرپای کشورداری، آگاهی تاریخی از ایران و استمرار هویت فرهنگی ایرانی، موضوعاتی مستقل و شایسته پژوهش‌اند. همچنین قراردادهای وستفالی را نباید به‌سادگی لحظه پیدایش همه دولت‌های ملی دانست؛ شکل‌گیری دولت مدرن و ملی‌گرایی فرایندی تاریخی و چندمرحله‌ای بوده است.
پرسش اصلی این است: چگونه می‌توان پیشینه تاریخی هویت ایرانی را جدی گرفت، بی‌آنکه مفاهیم امروز را بدون بررسی معنای تاریخی‌شان به گذشته نسبت داد؟
— تحریریه فرهیختگان
🔸 بازنشر از «ایران دل»
#حمید_احمدی #ملت_دولت #هویت_ملی #تاریخ_ایران #وستفالی #اندیشه_سیاسی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
بازخوانی پیشینه دولت و هویت ملی در تاریخ و ادبیات ایران
✍️ حمید احمدی | استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران
واژهٔ nation-state به معنی ملت-دولت یا به تعبیری دولتِ ملی یکی از مشهورترین واژگانِ سیاسی چند قرن اخیر بوده و در سراسر جهان در محافل دانشگاهی شناخته شده است.
جهان غرب مدعی است که سازندهٔ این واژه و نماد آن یعنی دولت مبتنی بر وجود یک ملت و برخوردار از مرزهای مشخص و روابط تعریف شده با سایر دولت‌هاست و این خود محصول قرارداد مشهور وستفالی در ۱۶۴۸ [میلادی] میان واحدهای سیاسی پراکنده در اروپا بوده است. جهان نیز به سادگی این را پذیرفته است و در تمام رشته‌های علوم سیاسی و تاریخ و بطور کلی علوم اجتماعی و انسانی در تمام دانشگاه‌های جهان به این نکته اشاره می‌شود. با این همه من در چهارچوب پژوهش‌های خود در باره مفهوم ملت و ملیت و هویت ملی به این نتیجه رسیدم که ایرانی‌ها حداقل ۶۰۰ سال پیش از وستفالی از این واژه در اشاره به ایران، مردم ایران و کشور دارای مرزها و حکومت خاص به آن استفاده می.کرده‌اند.
صدها مورد از این نکته بیش از هر کجا در ادبیات فارسی در سراسر ایران از خراسان گرفته تا آذربایجان و فارس و سایر مناطق دیده شده و در بیش از ۹۰٪ سروده.های شاعران ما همه جا در کنار واژه «ملت» به واژهٔ «دولت» هم اشاره می‌شده است.
برای نمونه فرخی سیستانی شاعر عصر غزنوی می.گوید:
امینِ ملت و ملت بدو آراسته گیتی
یمینِ دولت و دولت بدو پیراسته دنیا
یا خاقانی شروانی در آذربایجان گفته است:
دولت نکونام است از او
ملت به سامان نیز هم
و نیز سنایی غزنوی در افغانستان کنونی گفته:
فضل و دولت را مداری
ملک و ملت را مشار
یا سعدی گفته است:
پناه ملت اسلام، شمس دولت و دین
( که منظورش ایرانیان مسلمان است).
به همین.گونه ده‌ها شاعر دیگر از ۱۱۰۰ سال پیش که شعر پارسی رایج شد به وجود ملت در کنار دولت اشاره کرده‌اند و علت آن نیز وجود همزمان دولت، ملت، ملک یا کشور با مرزهای شناخته شده در ایران بوده است.
بنا بر این همانگونه که دانشمندان علوم سیاسی بر آن هستند که هخامنشیان نخستین دولت مرکزی یا central state را در جهان پایه‌گذاری کردند، واژه nation-state و نماد آن را نیز باید ساخته ایرانیان دانست و نه قرارداد وستفالی در ۱۰۰۰ سال بعد.
🔹 حاشیه فرهیختگان | آیا هم‌نشینی دو واژه، به معنای پیدایش یک مفهوم است؟
دیدگاه حمید احمدی پرسشی مهم در تاریخ اندیشه سیاسی ایران مطرح می‌کند: آیا صورت‌بندی‌های تاریخی هویت جمعی و فرمانروایی در ایران را می‌توان پیشینه‌ای برای مفهوم مدرن «ملت–دولت» دانست؟
برای بررسی این ادعا، باید میان سه موضوع تمایز گذاشت: تاریخ واژگان، تاریخ مفاهیم و تاریخ نهادهای سیاسی.
در ادبیات کلاسیک فارسی، «ملت» غالباً معنایی دینی و آیینی داشته و «دولت» نیز بسته به بافت متن، به بخت، اقبال، فرمانروایی یا دستگاه سلطنت اشاره می‌کرده است. بنابراین، هم‌نشینی این دو واژه در یک بیت، به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که شاعران از مفهوم مدرن دولت ملی سخن می‌گفته‌اند.
از سوی دیگر، وجود سنت‌های دیرپای کشورداری، آگاهی تاریخی از ایران و استمرار هویت فرهنگی ایرانی، موضوعاتی مستقل و شایسته پژوهش‌اند. همچنین قراردادهای وستفالی را نباید به‌سادگی لحظه پیدایش همه دولت‌های ملی دانست؛ شکل‌گیری دولت مدرن و ملی‌گرایی فرایندی تاریخی و چندمرحله‌ای بوده است.
پرسش اصلی این است: چگونه می‌توان پیشینه تاریخی هویت ایرانی را جدی گرفت، بی‌آنکه مفاهیم امروز را بدون بررسی معنای تاریخی‌شان به گذشته نسبت داد؟
— تحریریه فرهیختگان
🔸 بازنشر از «ایران دل»
#حمید_احمدی #ملت_دولت #هویت_ملی #تاریخ_ایران #وستفالی #اندیشه_سیاسی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
❤2👍2
🔴 فوری | احضار سید هاشم آقاجری به دادسرای امنیت
🔹 بنا بر گزارش منتشرشده، دکتر سید هاشم آقاجری، استاد دانشگاه و پژوهشگر تاریخ، در پی شکایت وزارت اطلاعات از محتوای سخنرانی خود با عنوان «مشروطیت؛ یک پروژه ناتمام» به دادسرای امنیت احضار شده است.
🔹 این سخنرانی به مناسبت سالروز انقلاب مشروطیت، در نشستی به میزبانی خانه اندیشمندان علوم انسانی و انجمن تاریخ ایران در محل کتابخانه ملی ایراد شده بود.
🔹 تاکنون در اطلاعات دریافتی، جزئیاتی درباره عنوان اتهامی، تاریخ حضور در دادسرا یا تصمیم احتمالی مرجع قضایی ارائه نشده است.
🔹 حاشیه فرهیختگان | نقد تاریخی و آزادی بیان
بحث درباره انقلاب مشروطیت، دستاوردها و ناکامی‌های آن، بخشی از گفت‌وگوی علمی درباره تاریخ معاصر ایران است.
احضار یک پژوهشگر به دلیل محتوای سخنرانی تاریخی، در صورت تأیید گزارش، پرسش‌هایی جدی درباره حدود آزادی بیان، استقلال فعالیت علمی و امکان نقد قدرت مطرح می‌کند.
نقد تاریخی نباید با مصونیت از پرسشگری پاسخ داده شود؛ اعتبار اندیشه در امکان نقد آزادانه آن است.
— تحریریه فرهیختگان
#هاشم_آقاجری #مشروطیت #آزادی_بیان #خانه_اندیشمندان #تاریخ_معاصر #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
🔹 بنا بر گزارش منتشرشده، دکتر سید هاشم آقاجری، استاد دانشگاه و پژوهشگر تاریخ، در پی شکایت وزارت اطلاعات از محتوای سخنرانی خود با عنوان «مشروطیت؛ یک پروژه ناتمام» به دادسرای امنیت احضار شده است.
🔹 این سخنرانی به مناسبت سالروز انقلاب مشروطیت، در نشستی به میزبانی خانه اندیشمندان علوم انسانی و انجمن تاریخ ایران در محل کتابخانه ملی ایراد شده بود.
🔹 تاکنون در اطلاعات دریافتی، جزئیاتی درباره عنوان اتهامی، تاریخ حضور در دادسرا یا تصمیم احتمالی مرجع قضایی ارائه نشده است.
🔹 حاشیه فرهیختگان | نقد تاریخی و آزادی بیان
بحث درباره انقلاب مشروطیت، دستاوردها و ناکامی‌های آن، بخشی از گفت‌وگوی علمی درباره تاریخ معاصر ایران است.
احضار یک پژوهشگر به دلیل محتوای سخنرانی تاریخی، در صورت تأیید گزارش، پرسش‌هایی جدی درباره حدود آزادی بیان، استقلال فعالیت علمی و امکان نقد قدرت مطرح می‌کند.
نقد تاریخی نباید با مصونیت از پرسشگری پاسخ داده شود؛ اعتبار اندیشه در امکان نقد آزادانه آن است.
— تحریریه فرهیختگان
#هاشم_آقاجری #مشروطیت #آزادی_بیان #خانه_اندیشمندان #تاریخ_معاصر #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
🤬6👎1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🔴 غوغای عشقبازان؛ صدایی که در حافظه ایران جاودانه شد
🎼 کنسرت «غوغای عشقبازان»
🎙 استاد محمدرضا شجریان
بعضی صداها را تنها نمی‌شنویم؛ با آنها زندگی می‌کنیم، خاطره می‌سازیم و بخشی از هویت فرهنگی خود را بازمی‌یابیم.
صدای محمدرضا شجریان از این دست صداهاست؛ صدایی که در پیوند با شعر فارسی و موسیقی اصیل ایرانی، از مرزهای یک اجرای هنری فراتر رفت و به بخشی از حافظه جمعی ایرانیان بدل شد.
«غوغای عشقبازان» جلوه‌ای از همان جهان موسیقایی است که در آن، شعر و آواز و نغمه به گفت‌وگویی عمیق با جان شنونده می‌نشینند.
هنر شجریان تنها در توانایی کم‌نظیر آوازی او نبود؛ در شناخت ظرایف شعر، قدرت بیان عاطفه و احترام به میراث موسیقایی ایران نیز جلوه می‌یافت.
سال‌ها می‌گذرند، نسل‌ها دگرگون می‌شوند، اما صدایی که با فرهنگ و خاطره یک ملت پیوند خورده است، همچنان شنیده می‌شود.
شجریان تنها یک خواننده نبود؛ یکی از راویان بزرگ شعر و موسیقی ایران بود.
🎥 تماشای کنسرت «غوغای عشقبازان»
#محمدرضا_شجریان #غوغای_عشقبازان #موسیقی_ایرانی #آواز_ایرانی #میراث_فرهنگی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
🎼 کنسرت «غوغای عشقبازان»
🎙 استاد محمدرضا شجریان
بعضی صداها را تنها نمی‌شنویم؛ با آنها زندگی می‌کنیم، خاطره می‌سازیم و بخشی از هویت فرهنگی خود را بازمی‌یابیم.
صدای محمدرضا شجریان از این دست صداهاست؛ صدایی که در پیوند با شعر فارسی و موسیقی اصیل ایرانی، از مرزهای یک اجرای هنری فراتر رفت و به بخشی از حافظه جمعی ایرانیان بدل شد.
«غوغای عشقبازان» جلوه‌ای از همان جهان موسیقایی است که در آن، شعر و آواز و نغمه به گفت‌وگویی عمیق با جان شنونده می‌نشینند.
هنر شجریان تنها در توانایی کم‌نظیر آوازی او نبود؛ در شناخت ظرایف شعر، قدرت بیان عاطفه و احترام به میراث موسیقایی ایران نیز جلوه می‌یافت.
سال‌ها می‌گذرند، نسل‌ها دگرگون می‌شوند، اما صدایی که با فرهنگ و خاطره یک ملت پیوند خورده است، همچنان شنیده می‌شود.
شجریان تنها یک خواننده نبود؛ یکی از راویان بزرگ شعر و موسیقی ایران بود.
🎥 تماشای کنسرت «غوغای عشقبازان»
#محمدرضا_شجریان #غوغای_عشقبازان #موسیقی_ایرانی #آواز_ایرانی #میراث_فرهنگی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤14
🔴 عباس آخوندی به رئیس‌جمهور: چین، روسیه و کشورهای منطقه را به تهران دعوت کنید
🔹 عباس آخوندی در نامه‌ای خطاب به رئیس‌جمهور، پیشنهاد کرده است که ایران با دعوت از چین، روسیه و کشورهای منطقه به تهران، ابتکاری دیپلماتیک برای تقویت همکاری‌های امنیتی و مشارکت منطقه‌ای آغاز کند.
🔹 آخوندی در این نامه تأکید کرده است:
«این اقدام می‌تواند گامی واقعی برای تحقق نظریه امنیت شبکه‌ای جمعی در منطقه و مشارکت متعهدانه آنان باشد.»
🔹 او همچنین مسئولیت هدایت این ابتکار را مستقیماً متوجه رئیس‌جمهور دانسته و نوشته است:
«راهبری این اقدام تنها و تنها باید توسط شخص رئیس‌جمهور صورت گیرد و قابل تفویض به هیچ‌کس و هیچ نهادی نیست.»
🔹 آخوندی با اشاره به سوگند ریاست‌جمهوری و مسئولیت‌های قانونی این مقام، حفاظت از تمامیت ارضی کشور و ریاست بر شورای عالی امنیت ملی را از جمله مسئولیت‌هایی دانسته که ضرورت ورود مستقیم رئیس‌جمهور به این موضوع را برجسته می‌کند.
📎 متن خبر در خبرآنلاین
🔹 حاشیه فرهیختگان | از دیپلماسی دوجانبه تا امنیت شبکه‌ای
پیشنهاد آخوندی بر این فرض استوار است که امنیت ایران را نمی‌توان صرفاً از مسیر مناسبات دوجانبه یا اتکا به یک قدرت خارجی تأمین کرد؛ بلکه باید مجموعه‌ای از بازیگران منطقه‌ای و بین‌المللی را در سازوکاری مشترک درگیر ساخت.
بااین‌حال، دعوت دیپلماتیک به‌تنهایی تضمین‌کننده همکاری امنیتی نیست. تفاوت منافع چین، روسیه و کشورهای منطقه، میزان تعهد عملی آنان و سازوکار اجرای توافق‌های احتمالی، پرسش‌های تعیین‌کننده این پیشنهادند.
ارزش عملی چنین ابتکاری به میزان تعهدات روشن، متقابل و قابل‌سنجش آن بستگی خواهد داشت، نه صرفاً به برگزاری یک نشست در تهران.
— تحریریه فرهیختگان
#عباس_آخوندی #سیاست_خارجی #دیپلماسی #امنیت_منطقه‌ای #چین #روسیه #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
پیشنهاد یک ابتکار دیپلماتیک برای تقویت امنیت جمعی منطقه
🔹 عباس آخوندی در نامه‌ای خطاب به رئیس‌جمهور، پیشنهاد کرده است که ایران با دعوت از چین، روسیه و کشورهای منطقه به تهران، ابتکاری دیپلماتیک برای تقویت همکاری‌های امنیتی و مشارکت منطقه‌ای آغاز کند.
🔹 آخوندی در این نامه تأکید کرده است:
«این اقدام می‌تواند گامی واقعی برای تحقق نظریه امنیت شبکه‌ای جمعی در منطقه و مشارکت متعهدانه آنان باشد.»
🔹 او همچنین مسئولیت هدایت این ابتکار را مستقیماً متوجه رئیس‌جمهور دانسته و نوشته است:
«راهبری این اقدام تنها و تنها باید توسط شخص رئیس‌جمهور صورت گیرد و قابل تفویض به هیچ‌کس و هیچ نهادی نیست.»
🔹 آخوندی با اشاره به سوگند ریاست‌جمهوری و مسئولیت‌های قانونی این مقام، حفاظت از تمامیت ارضی کشور و ریاست بر شورای عالی امنیت ملی را از جمله مسئولیت‌هایی دانسته که ضرورت ورود مستقیم رئیس‌جمهور به این موضوع را برجسته می‌کند.
📎 متن خبر در خبرآنلاین
🔹 حاشیه فرهیختگان | از دیپلماسی دوجانبه تا امنیت شبکه‌ای
پیشنهاد آخوندی بر این فرض استوار است که امنیت ایران را نمی‌توان صرفاً از مسیر مناسبات دوجانبه یا اتکا به یک قدرت خارجی تأمین کرد؛ بلکه باید مجموعه‌ای از بازیگران منطقه‌ای و بین‌المللی را در سازوکاری مشترک درگیر ساخت.
بااین‌حال، دعوت دیپلماتیک به‌تنهایی تضمین‌کننده همکاری امنیتی نیست. تفاوت منافع چین، روسیه و کشورهای منطقه، میزان تعهد عملی آنان و سازوکار اجرای توافق‌های احتمالی، پرسش‌های تعیین‌کننده این پیشنهادند.
ارزش عملی چنین ابتکاری به میزان تعهدات روشن، متقابل و قابل‌سنجش آن بستگی خواهد داشت، نه صرفاً به برگزاری یک نشست در تهران.
— تحریریه فرهیختگان
#عباس_آخوندی #سیاست_خارجی #دیپلماسی #امنیت_منطقه‌ای #چین #روسیه #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
👍2❤1🤔1
Telegram
آرشیو
🔴 چرا هیولاهای ماسکی خطرناک‌اند، اما هیولاهای واقعی آزادند؟
از برخورد پلیس با جوانان در خیابان ایرانشهر تا پرسش از حق شادی و آزادی‌های اجتماعی
✍️ یاسر عرب
«من نه اهل هالوین هستم، نه علاقه و اشتیاقی به این مناسک دارم و نه ترویجش را مناسب می‌دانم و نه فهم و همدلی نسبت به جوانانی که ماسک می‌زنند دارم. حتی اصل این مناسک را در فرهنگ ایرانی قابل پیوند زدن هم نمی‌دانم...
اما اینکه جمعه‌شب در خیابان ایرانشهر، نیروی پلیس به مقابله با این مراسم و جوانان گریم‌کرده رفت؛ ماسک‌ها جمع شد، مغازه‌ها تعطیل شد، خودرو توقیف شد و خیابان از مردمی که برای چند ساعت شادی و هیجان دور هم جمع شده بودند، تخلیه شد، کار درستی بود؟
چرا در این کشور، هیولاهای ماسکی و تزئینی خطرناک‌اند و هیولاهای واقعی و بدون ماسک آزادند؟»
🎥 ویدئوی مرتبط با هالوین در خیابان ایرانشهر
🔹 حاشیه فرهیختگان | حق شادی، مستقل از پسند حکومت و شهروندان
نکته مهم در نوشته یاسر عرب، تفکیک میان مخالفت فرهنگی با یک مراسم و دفاع از حق دیگران برای برگزاری آن است.
هیچ شهروندی موظف نیست هالوین را بپسندد، همان‌طور که پسند یا نپسندیدن یک مناسبت از سوی مسئولان نباید به‌تنهایی مبنای برخورد انتظامی قرار گیرد.
اگر تجمعی موجب خشونت، تخریب یا اخلال مشخص در حقوق دیگران نشده باشد، برخورد قهری با شرکت‌کنندگان آن نیازمند توجیه قانونی روشن و متناسب است.
آزادی اجتماعی دقیقاً آنجا معنا پیدا می‌کند که از حق کسانی دفاع کنیم که سبک زندگی و انتخابشان را نمی‌پسندیم.
— تحریریه فرهیختگان
#یاسر_عرب #هالوین #خیابان_ایرانشهر #آزادی_اجتماعی #حق_شادی #سبک_زندگی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
از برخورد پلیس با جوانان در خیابان ایرانشهر تا پرسش از حق شادی و آزادی‌های اجتماعی
✍️ یاسر عرب
«من نه اهل هالوین هستم، نه علاقه و اشتیاقی به این مناسک دارم و نه ترویجش را مناسب می‌دانم و نه فهم و همدلی نسبت به جوانانی که ماسک می‌زنند دارم. حتی اصل این مناسک را در فرهنگ ایرانی قابل پیوند زدن هم نمی‌دانم...
اما اینکه جمعه‌شب در خیابان ایرانشهر، نیروی پلیس به مقابله با این مراسم و جوانان گریم‌کرده رفت؛ ماسک‌ها جمع شد، مغازه‌ها تعطیل شد، خودرو توقیف شد و خیابان از مردمی که برای چند ساعت شادی و هیجان دور هم جمع شده بودند، تخلیه شد، کار درستی بود؟
چرا در این کشور، هیولاهای ماسکی و تزئینی خطرناک‌اند و هیولاهای واقعی و بدون ماسک آزادند؟»
🎥 ویدئوی مرتبط با هالوین در خیابان ایرانشهر
🔹 حاشیه فرهیختگان | حق شادی، مستقل از پسند حکومت و شهروندان
نکته مهم در نوشته یاسر عرب، تفکیک میان مخالفت فرهنگی با یک مراسم و دفاع از حق دیگران برای برگزاری آن است.
هیچ شهروندی موظف نیست هالوین را بپسندد، همان‌طور که پسند یا نپسندیدن یک مناسبت از سوی مسئولان نباید به‌تنهایی مبنای برخورد انتظامی قرار گیرد.
اگر تجمعی موجب خشونت، تخریب یا اخلال مشخص در حقوق دیگران نشده باشد، برخورد قهری با شرکت‌کنندگان آن نیازمند توجیه قانونی روشن و متناسب است.
آزادی اجتماعی دقیقاً آنجا معنا پیدا می‌کند که از حق کسانی دفاع کنیم که سبک زندگی و انتخابشان را نمی‌پسندیم.
— تحریریه فرهیختگان
#یاسر_عرب #هالوین #خیابان_ایرانشهر #آزادی_اجتماعی #حق_شادی #سبک_زندگی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
👍7❤5
🔴 اقتصاد اروپا شوک انرژی جنگ با ایران را پشت سر گذاشت؛ اما خطر تورم همچنان پابرجاست
رشد فراتر از انتظار منطقه یورو در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶، با وجود افزایش قیمت نفت
✍️ دیوید مک‌هیو | خبرگزاری آسوشیتدپرس
📅 ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶
اقتصاد منطقه یورو با وجود افزایش قیمت انرژی در پی جنگ آمریکا و ایران، در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ رشدی فراتر از پیش‌بینی تحلیلگران ثبت کرد.
بر اساس آمار منتشرشده از سوی یورواستات، تولید ناخالص داخلی ۲۱ کشور عضو منطقه یورو در فاصله ژوئیه تا سپتامبر، نسبت به سه‌ماهه پیشین ۰٫۴ درصد افزایش یافت؛ رقمی دو برابر پیش‌بینی ۰٫۲ درصدی اقتصاددانان.
رشد اقتصادی این منطقه در مقایسه با دوره مشابه سال گذشته نیز به ۱٫۳ درصد رسید.
🔹 اروپا چگونه در برابر شوک انرژی مقاومت کرد؟
جک آلن-رینولدز، از مؤسسه کپیتال اکونومیکس، معتقد است تداوم رشد نشان می‌دهد خانوارها و بنگاه‌های اقتصادی اروپا، برخلاف نگرانی‌های اولیه، به دلیل جنگ با ایران هزینه‌های خود را به‌شدت کاهش نداده‌اند.
بااین‌حال، این تاب‌آوری در همه کشورهای اروپایی یکسان نبوده است.
▪️ آلمان: رشد ۰٫۲ درصدی
▪️ فرانسه: انقباض ۰٫۱ درصدی
▪️ اسپانیا، هلند و استونی: رشد ۰٫۶ درصدی
▪️ ایرلند: رشد ۵٫۵ درصدی
رشد بالای ایرلند تأثیر قابل‌توجهی بر میانگین منطقه یورو داشته است. با حذف این کشور از محاسبات، رشد اقتصادی منطقه به ۰٫۲ درصد کاهش می‌یابد.
🔹 تورم؛ تهدیدی که باقی مانده است
اگرچه اقتصاد اروپا از رکود ناشی از شوک اولیه انرژی فاصله گرفته، تورم ۳٫۸ درصدی همچنان بالاتر از هدف ۲ درصدی بانک مرکزی اروپاست.
اقتصاددانان هشدار می‌دهند که افزایش قیمت نفت ممکن است به‌تدریج به دستمزدها، هزینه تولید و قیمت سایر کالاها و خدمات سرایت کند.
در چنین شرایطی، بانک مرکزی اروپا ممکن است در نشست دسامبر افزایش نرخ بهره را بررسی کند؛ تصمیمی که می‌تواند هزینه وام‌گیری را افزایش داده و رشد اقتصادی را محدود کند.
📖 مطالعه گزارش کامل در ایران امروز
🔹 حاشیه فرهیختگان | تاب‌آوری اروپا و محدودیت اثرگذاری شوک انرژی
این گزارش از منظر اقتصاد سیاسی جنگ اهمیت دارد؛ زیرا نشان می‌دهد افزایش قیمت انرژی، دست‌کم در کوتاه‌مدت، الزاماً به رکود اقتصادی در کشورهای واردکننده انرژی منجر نمی‌شود.
بااین‌حال، دو نکته باید از یکدیگر تفکیک شوند: نخست، مقاومت اقتصاد اروپا در برابر شوک اولیه؛ دوم، هزینه‌های انباشته‌ای که ممکن است در ماه‌های آینده از مسیر تورم و سیاست پولی آشکار شوند.
همچنین رشد ۰٫۴ درصدی منطقه یورو به‌تنهایی تصویری کامل از وضعیت اقتصادی ارائه نمی‌دهد؛ زیرا سهم قابل‌توجه ایرلند در این رقم، ضعف رشد در سایر اقتصادها را تا حدی پنهان کرده است.
از منظر راهبردی نیز نمی‌توان صرفاً بر اساس افزایش قیمت نفت نتیجه گرفت که فشار اقتصادی جنگ، کشورهای اروپایی را به تغییر سیاست خارجی وادار خواهد کرد.
اثر اقتصادی جنگ را باید در مجموعه‌ای از شاخص‌ها، از رشد و تورم گرفته تا اشتغال، سرمایه‌گذاری و هزینه انرژی، بررسی کرد.
— تحریریه فرهیختگان
#اقتصاد_اروپا #جنگ_ایران_و_آمریکا #قیمت_نفت #بحران_انرژی #تورم #منطقه_یورو #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
رشد فراتر از انتظار منطقه یورو در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶، با وجود افزایش قیمت نفت
✍️ دیوید مک‌هیو | خبرگزاری آسوشیتدپرس
📅 ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶
اقتصاد منطقه یورو با وجود افزایش قیمت انرژی در پی جنگ آمریکا و ایران، در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ رشدی فراتر از پیش‌بینی تحلیلگران ثبت کرد.
بر اساس آمار منتشرشده از سوی یورواستات، تولید ناخالص داخلی ۲۱ کشور عضو منطقه یورو در فاصله ژوئیه تا سپتامبر، نسبت به سه‌ماهه پیشین ۰٫۴ درصد افزایش یافت؛ رقمی دو برابر پیش‌بینی ۰٫۲ درصدی اقتصاددانان.
رشد اقتصادی این منطقه در مقایسه با دوره مشابه سال گذشته نیز به ۱٫۳ درصد رسید.
🔹 اروپا چگونه در برابر شوک انرژی مقاومت کرد؟
جک آلن-رینولدز، از مؤسسه کپیتال اکونومیکس، معتقد است تداوم رشد نشان می‌دهد خانوارها و بنگاه‌های اقتصادی اروپا، برخلاف نگرانی‌های اولیه، به دلیل جنگ با ایران هزینه‌های خود را به‌شدت کاهش نداده‌اند.
بااین‌حال، این تاب‌آوری در همه کشورهای اروپایی یکسان نبوده است.
▪️ آلمان: رشد ۰٫۲ درصدی
▪️ فرانسه: انقباض ۰٫۱ درصدی
▪️ اسپانیا، هلند و استونی: رشد ۰٫۶ درصدی
▪️ ایرلند: رشد ۵٫۵ درصدی
رشد بالای ایرلند تأثیر قابل‌توجهی بر میانگین منطقه یورو داشته است. با حذف این کشور از محاسبات، رشد اقتصادی منطقه به ۰٫۲ درصد کاهش می‌یابد.
🔹 تورم؛ تهدیدی که باقی مانده است
اگرچه اقتصاد اروپا از رکود ناشی از شوک اولیه انرژی فاصله گرفته، تورم ۳٫۸ درصدی همچنان بالاتر از هدف ۲ درصدی بانک مرکزی اروپاست.
اقتصاددانان هشدار می‌دهند که افزایش قیمت نفت ممکن است به‌تدریج به دستمزدها، هزینه تولید و قیمت سایر کالاها و خدمات سرایت کند.
در چنین شرایطی، بانک مرکزی اروپا ممکن است در نشست دسامبر افزایش نرخ بهره را بررسی کند؛ تصمیمی که می‌تواند هزینه وام‌گیری را افزایش داده و رشد اقتصادی را محدود کند.
📖 مطالعه گزارش کامل در ایران امروز
🔹 حاشیه فرهیختگان | تاب‌آوری اروپا و محدودیت اثرگذاری شوک انرژی
این گزارش از منظر اقتصاد سیاسی جنگ اهمیت دارد؛ زیرا نشان می‌دهد افزایش قیمت انرژی، دست‌کم در کوتاه‌مدت، الزاماً به رکود اقتصادی در کشورهای واردکننده انرژی منجر نمی‌شود.
بااین‌حال، دو نکته باید از یکدیگر تفکیک شوند: نخست، مقاومت اقتصاد اروپا در برابر شوک اولیه؛ دوم، هزینه‌های انباشته‌ای که ممکن است در ماه‌های آینده از مسیر تورم و سیاست پولی آشکار شوند.
همچنین رشد ۰٫۴ درصدی منطقه یورو به‌تنهایی تصویری کامل از وضعیت اقتصادی ارائه نمی‌دهد؛ زیرا سهم قابل‌توجه ایرلند در این رقم، ضعف رشد در سایر اقتصادها را تا حدی پنهان کرده است.
از منظر راهبردی نیز نمی‌توان صرفاً بر اساس افزایش قیمت نفت نتیجه گرفت که فشار اقتصادی جنگ، کشورهای اروپایی را به تغییر سیاست خارجی وادار خواهد کرد.
اثر اقتصادی جنگ را باید در مجموعه‌ای از شاخص‌ها، از رشد و تورم گرفته تا اشتغال، سرمایه‌گذاری و هزینه انرژی، بررسی کرد.
— تحریریه فرهیختگان
#اقتصاد_اروپا #جنگ_ایران_و_آمریکا #قیمت_نفت #بحران_انرژی #تورم #منطقه_یورو #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
ایران امروز
اقتصاد اروپا شوک انرژی ناشی از جنگ با ایران را پشت سر گذاشت
👍3❤2
🔴 بازدارندگی در قرآن؛ از «إعداد قوّه» تا حفاظت از «نسل و حرث»
آیا می‌توان از آیات قرآن برای ضرورت بازدارندگی هسته‌ای استدلال کرد؟
✍️ حسین قتیب
در شرایطی که تهدید به نابودی زیرساخت‌های حیاتی و گسترش جنگ علیه ایران مطرح است، حسین قتیب در یادداشتی با عنوان «بازدارندگی در قرآن؛ از إعداد قوّه تا حفاظت از نسل و حرث» می‌کوشد نسبت میان قدرت دفاعی، امنیت ملی و آموزه‌های قرآنی را بررسی کند.
نویسنده با استناد به آیه ۶۰ سوره انفال:
«وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ...»
استدلال می‌کند که آمادگی دفاعی باید پیش از وقوع تجاوز شکل بگیرد و هدف آن، تغییر محاسبات مهاجم و منصرف‌کردن او از آغاز جنگ باشد.
در این تفسیر، مفهوم «قوّه» محدود به ابزارهای نظامی دوران نزول قرآن نیست و می‌تواند ظرفیت‌های دفاعی، اقتصادی، صنعتی، اطلاعاتی و فناورانه معاصر را نیز در بر گیرد.
🔹 از بازدارندگی متعارف تا بازدارندگی هسته‌ای
بخش بحث‌برانگیز نوشته، پیوند دادن این برداشت قرآنی با امکان برخورداری از توان بازدارندگی هسته‌ای است.
قتیب معتقد است هنگامی که تهدید متوجه موجودیت یک کشور و زیرساخت‌های حیاتی آن باشد، ظرفیت بازدارنده نیز باید متناسب با سطح تهدید تعریف شود.
او درعین‌حال میان داشتن توان بازدارنده و استفاده از آن تمایز می‌گذارد و تأکید می‌کند که آمادگی دفاعی نباید مجوز تجاوز یا نابودی جمعی تلقی شود.
🔹 حفاظت از «حرث و نسل»
نویسنده با ارجاع به آیه ۲۰۵ سوره بقره، نابودی «حرث و نسل» را به تخریب بنیان‌های حیات اجتماعی پیوند می‌دهد.
در این برداشت، شبکه آب و برق، بیمارستان‌ها، پل‌ها، منابع غذایی و سایر زیرساخت‌های ضروری، بخشی از امکانات تداوم زندگی جامعه‌اند و حفاظت از آنها در شمار مسئولیت‌های حکومت قرار می‌گیرد.
او همچنین با اشاره به آیه ۶۱ سوره انفال، بر این نکته تأکید می‌کند که آمادگی نظامی باید در خدمت جلوگیری از تجاوز و فراهم‌کردن امکان صلح باشد.
📖 مطالعه متن کامل نوشته حسین قتیب
🔹 حاشیه فرهیختگان | آیا ضرورت دفاع، مجوز هر نوع بازدارندگی است؟
نوشته حسین قتیب دو بحث متفاوت را به یکدیگر پیوند می‌زند: نخست، ضرورت آمادگی دفاعی برای حفاظت از جامعه؛ دوم، امکان استنتاج مشروعیت بازدارندگی هسته‌ای از آموزه‌های قرآنی.
اصل ضرورت حفاظت از مردم و زیرساخت‌های حیاتی، در چارچوب اخلاق دفاعی و حقوق بین‌الملل بشردوستانه قابل بررسی است. اما گذار از این اصل کلی به توجیه یک فناوری تسلیحاتی مشخص، نیازمند استدلال مستقل است.
به‌ویژه درباره سلاح هسته‌ای، مسئله تنها نیت دفاعی دارنده آن نیست؛ خطر تخریب گسترده، آثار بلندمدت انسانی و زیست‌محیطی، احتمال خطای محاسباتی و دشواری رعایت اصل تفکیک نظامیان از غیرنظامیان نیز اهمیت دارد.
از سوی دیگر، بازدارندگی صرفاً به سلاح وابسته نیست؛ دیپلماسی، تاب‌آوری زیرساخت‌ها، پدافند غیرعامل و ترتیبات امنیتی نیز می‌توانند در کاهش احتمال جنگ نقش داشته باشند.
پرسش بنیادین این است: چگونه می‌توان میان ضرورت دفاع از جامعه و تعهد به جلوگیری از نابودی گسترده انسان‌ها، سازگاری برقرار کرد؟
— تحریریه فرهیختگان
#حسین_قتیب #بازدارندگی #قرآن_و_سیاست #امنیت_ملی #سلاح_هسته‌ای #اخلاق_جنگ #صلح #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
آیا می‌توان از آیات قرآن برای ضرورت بازدارندگی هسته‌ای استدلال کرد؟
✍️ حسین قتیب
در شرایطی که تهدید به نابودی زیرساخت‌های حیاتی و گسترش جنگ علیه ایران مطرح است، حسین قتیب در یادداشتی با عنوان «بازدارندگی در قرآن؛ از إعداد قوّه تا حفاظت از نسل و حرث» می‌کوشد نسبت میان قدرت دفاعی، امنیت ملی و آموزه‌های قرآنی را بررسی کند.
نویسنده با استناد به آیه ۶۰ سوره انفال:
«وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ...»
استدلال می‌کند که آمادگی دفاعی باید پیش از وقوع تجاوز شکل بگیرد و هدف آن، تغییر محاسبات مهاجم و منصرف‌کردن او از آغاز جنگ باشد.
در این تفسیر، مفهوم «قوّه» محدود به ابزارهای نظامی دوران نزول قرآن نیست و می‌تواند ظرفیت‌های دفاعی، اقتصادی، صنعتی، اطلاعاتی و فناورانه معاصر را نیز در بر گیرد.
🔹 از بازدارندگی متعارف تا بازدارندگی هسته‌ای
بخش بحث‌برانگیز نوشته، پیوند دادن این برداشت قرآنی با امکان برخورداری از توان بازدارندگی هسته‌ای است.
قتیب معتقد است هنگامی که تهدید متوجه موجودیت یک کشور و زیرساخت‌های حیاتی آن باشد، ظرفیت بازدارنده نیز باید متناسب با سطح تهدید تعریف شود.
او درعین‌حال میان داشتن توان بازدارنده و استفاده از آن تمایز می‌گذارد و تأکید می‌کند که آمادگی دفاعی نباید مجوز تجاوز یا نابودی جمعی تلقی شود.
🔹 حفاظت از «حرث و نسل»
نویسنده با ارجاع به آیه ۲۰۵ سوره بقره، نابودی «حرث و نسل» را به تخریب بنیان‌های حیات اجتماعی پیوند می‌دهد.
در این برداشت، شبکه آب و برق، بیمارستان‌ها، پل‌ها، منابع غذایی و سایر زیرساخت‌های ضروری، بخشی از امکانات تداوم زندگی جامعه‌اند و حفاظت از آنها در شمار مسئولیت‌های حکومت قرار می‌گیرد.
او همچنین با اشاره به آیه ۶۱ سوره انفال، بر این نکته تأکید می‌کند که آمادگی نظامی باید در خدمت جلوگیری از تجاوز و فراهم‌کردن امکان صلح باشد.
📖 مطالعه متن کامل نوشته حسین قتیب
🔹 حاشیه فرهیختگان | آیا ضرورت دفاع، مجوز هر نوع بازدارندگی است؟
نوشته حسین قتیب دو بحث متفاوت را به یکدیگر پیوند می‌زند: نخست، ضرورت آمادگی دفاعی برای حفاظت از جامعه؛ دوم، امکان استنتاج مشروعیت بازدارندگی هسته‌ای از آموزه‌های قرآنی.
اصل ضرورت حفاظت از مردم و زیرساخت‌های حیاتی، در چارچوب اخلاق دفاعی و حقوق بین‌الملل بشردوستانه قابل بررسی است. اما گذار از این اصل کلی به توجیه یک فناوری تسلیحاتی مشخص، نیازمند استدلال مستقل است.
به‌ویژه درباره سلاح هسته‌ای، مسئله تنها نیت دفاعی دارنده آن نیست؛ خطر تخریب گسترده، آثار بلندمدت انسانی و زیست‌محیطی، احتمال خطای محاسباتی و دشواری رعایت اصل تفکیک نظامیان از غیرنظامیان نیز اهمیت دارد.
از سوی دیگر، بازدارندگی صرفاً به سلاح وابسته نیست؛ دیپلماسی، تاب‌آوری زیرساخت‌ها، پدافند غیرعامل و ترتیبات امنیتی نیز می‌توانند در کاهش احتمال جنگ نقش داشته باشند.
پرسش بنیادین این است: چگونه می‌توان میان ضرورت دفاع از جامعه و تعهد به جلوگیری از نابودی گسترده انسان‌ها، سازگاری برقرار کرد؟
— تحریریه فرهیختگان
#حسین_قتیب #بازدارندگی #قرآن_و_سیاست #امنیت_ملی #سلاح_هسته‌ای #اخلاق_جنگ #صلح #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
Telegram
حسین قتیب
بازدارندگی در قرآن؛ از «إعداد قوّه» تا حفاظت از «نسل و حرث»
هنگامی که یک ابر قدرت نظامی از نابودی تمدن یک ملت، تخریب پل‌ها، انهدام شبکه برق و آب، و از کار انداختن زیرساخت‌های حیاتی سخن می‌گوید، هدفش تنها اعلام یک عملیات نظامی احتمالی نیست. چنین سخنانی…
هنگامی که یک ابر قدرت نظامی از نابودی تمدن یک ملت، تخریب پل‌ها، انهدام شبکه برق و آب، و از کار انداختن زیرساخت‌های حیاتی سخن می‌گوید، هدفش تنها اعلام یک عملیات نظامی احتمالی نیست. چنین سخنانی…
❤1👍1👎1🤬1
🔴 در سوگ سخنگوی وجدان ایران
به یاد محمدعلی اسلامی ندوشن؛ اندیشمندی که ایران را از یاد نبرد
✍️ حامد خاتمی‌پور
«در دورهٔ دکتری درس مکتب‌های ادبی را استاد اسلامی ندوشن برای ما تدریس می‌کرد. پیشتر و در روزگار دانشجویی، کتاب‌ها و مقالات او را خوانده بودم. روشنای نثرش مخاطب را شیفتهٔ سخنش می‌کرد. مکتوباتش حاصل هم‌آغوشی اندیشه‌ای عمیق و احساسی زلال بود.»
حامد خاتمی‌پور در یادداشتی آمیخته با خاطره و تأمل، از استاد خود، محمدعلی اسلامی ندوشن، می‌نویسد؛ نویسنده‌ای که به باور او، ایران نه صرفاً موضوع پژوهش، بلکه مسئله اصلی زندگی و اندیشه‌اش بود.
در این روایت، اسلامی ندوشن متفکری است که میراث ادبی ایران را نه گنجینه‌ای برای تفاخر به گذشته، بلکه منبعی برای فهم دشواری‌های امروز می‌دانست.
نویسنده یادآور می‌شود که اسلامی ندوشن، چه پیش از انقلاب و چه پس از آن، نسبت به افول اخلاق و غیبت عقلانیت در اداره کشور هشدار می‌داد؛ بی‌آنکه در پی شعارهای سیاسی روزمره باشد.
«عقلش املا می‌کرد و دلش می‌نوشت.»
خاتمی‌پور با اشاره به آثار و نوشته‌های اسلامی ندوشن، از جمله هشدار روزگار و سرمقاله‌های مجله هستی، او را «سخنگوی وجدان ایران» می‌نامد؛ کسی که به روایت نویسنده، در آثار فردوسی، سعدی، مولانا و حافظ، راهی برای بازاندیشی در سرنوشت ایران می‌جست.
و سرانجام، عصاره اندیشه او را در یک جمله خلاصه می‌کند:
«ایران را از یاد نبریم.»
متن کامل یادداشت خاتمی‌پور
🔹 حاشیه فرهیختگان | ایران‌دوستی به مثابه مسئولیت انتقادی
اهمیت محمدعلی اسلامی ندوشن تنها در زیبایی نثر یا شناخت گسترده‌اش از ادبیات کلاسیک فارسی نبود؛ ویژگی متمایز او، پیوند دادن فرهنگ با مسئولیت اجتماعی بود.
در نگاه او، دوست داشتن ایران به معنای چشم‌پوشی از کاستی‌هایش نبود. برعکس، ایران‌دوستی زمانی معنا می‌یافت که با نقد قدرت، حساسیت نسبت به زوال اخلاق و نگرانی برای آینده جامعه همراه می‌شد.
البته داوری نویسنده درباره روشنفکران یا جایگاه پژوهشی اسلامی ندوشن، دیدگاهی شخصی است و می‌تواند محل بحث باشد. ارزش میراث او را نباید با کم‌اهمیت جلوه دادن دیگر جریان‌های روشنفکری یا شیوه‌های پژوهش دانشگاهی سنجید.
شاید ماندگارترین درس اسلامی ندوشن این باشد که میراث فرهنگی، زمانی زنده است که به پرسش‌های امروز پاسخ دهد؛ نه آنکه صرفاً مایه افتخار به گذشته باشد.
— تحریریه فرهیختگان
#محمدعلی_اسلامی_ندوشن #حامد_خاتمی_پور #ایران_را_از_یاد_نبریم #ادبیات_فارسی #فرهنگ_ایران #اندیشه_ایرانی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
به یاد محمدعلی اسلامی ندوشن؛ اندیشمندی که ایران را از یاد نبرد
✍️ حامد خاتمی‌پور
«در دورهٔ دکتری درس مکتب‌های ادبی را استاد اسلامی ندوشن برای ما تدریس می‌کرد. پیشتر و در روزگار دانشجویی، کتاب‌ها و مقالات او را خوانده بودم. روشنای نثرش مخاطب را شیفتهٔ سخنش می‌کرد. مکتوباتش حاصل هم‌آغوشی اندیشه‌ای عمیق و احساسی زلال بود.»
حامد خاتمی‌پور در یادداشتی آمیخته با خاطره و تأمل، از استاد خود، محمدعلی اسلامی ندوشن، می‌نویسد؛ نویسنده‌ای که به باور او، ایران نه صرفاً موضوع پژوهش، بلکه مسئله اصلی زندگی و اندیشه‌اش بود.
در این روایت، اسلامی ندوشن متفکری است که میراث ادبی ایران را نه گنجینه‌ای برای تفاخر به گذشته، بلکه منبعی برای فهم دشواری‌های امروز می‌دانست.
نویسنده یادآور می‌شود که اسلامی ندوشن، چه پیش از انقلاب و چه پس از آن، نسبت به افول اخلاق و غیبت عقلانیت در اداره کشور هشدار می‌داد؛ بی‌آنکه در پی شعارهای سیاسی روزمره باشد.
«عقلش املا می‌کرد و دلش می‌نوشت.»
خاتمی‌پور با اشاره به آثار و نوشته‌های اسلامی ندوشن، از جمله هشدار روزگار و سرمقاله‌های مجله هستی، او را «سخنگوی وجدان ایران» می‌نامد؛ کسی که به روایت نویسنده، در آثار فردوسی، سعدی، مولانا و حافظ، راهی برای بازاندیشی در سرنوشت ایران می‌جست.
و سرانجام، عصاره اندیشه او را در یک جمله خلاصه می‌کند:
«ایران را از یاد نبریم.»
متن کامل یادداشت خاتمی‌پور
🔹 حاشیه فرهیختگان | ایران‌دوستی به مثابه مسئولیت انتقادی
اهمیت محمدعلی اسلامی ندوشن تنها در زیبایی نثر یا شناخت گسترده‌اش از ادبیات کلاسیک فارسی نبود؛ ویژگی متمایز او، پیوند دادن فرهنگ با مسئولیت اجتماعی بود.
در نگاه او، دوست داشتن ایران به معنای چشم‌پوشی از کاستی‌هایش نبود. برعکس، ایران‌دوستی زمانی معنا می‌یافت که با نقد قدرت، حساسیت نسبت به زوال اخلاق و نگرانی برای آینده جامعه همراه می‌شد.
البته داوری نویسنده درباره روشنفکران یا جایگاه پژوهشی اسلامی ندوشن، دیدگاهی شخصی است و می‌تواند محل بحث باشد. ارزش میراث او را نباید با کم‌اهمیت جلوه دادن دیگر جریان‌های روشنفکری یا شیوه‌های پژوهش دانشگاهی سنجید.
شاید ماندگارترین درس اسلامی ندوشن این باشد که میراث فرهنگی، زمانی زنده است که به پرسش‌های امروز پاسخ دهد؛ نه آنکه صرفاً مایه افتخار به گذشته باشد.
— تحریریه فرهیختگان
#محمدعلی_اسلامی_ندوشن #حامد_خاتمی_پور #ایران_را_از_یاد_نبریم #ادبیات_فارسی #فرهنگ_ایران #اندیشه_ایرانی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
❤3👍3
🔴 «معجزه اسلامی»؛ روایت زرین‌کوب از شکوفایی یک تمدن
چگونه تمدن اسلامی در زمانی کوتاه به یکی از کانون‌های بزرگ دانش و فرهنگ جهان تبدیل شد؟
✍️ عبدالحسین زرین‌کوب
«پیشرفت عجیب تمدن اسلامی را نیز ـ مثل پیشرفت فرهنگ یونانی ـ نوعی معجزه خوانده‌اند: معجزه اسلامی.
عبث نیست که جینو لوریا، یک محقق ایتالیایی، فصلی از تاریخ ریاضیات خویش را آنجا که در باب ریاضیات مسلمین سخن می‌گوید، در قیاس با آنچه معجزه یونانی می‌گویند، معجزه عربی Il Miracle Arabo خوانده است، یعنی معجزه اسلامی.
در واقع اگر این معجزه اسلامی نیز به‌اندازه معجزه یونانی درست است، برای آن است که در این مورد نیز مثل دوران یونانی، آنچه روی داد چنان سریع و چنان شگرف بود که منطق و تعبیر عادی از تفسیر آن برنمی‌آمد.
اینکه بعضی مسلمین، پیدایش اسلام و فرهنگ آن را به مشیت و تقدیر ربانی نسبت داده‌اند و ابن‌النفیس دمشقی، داستان فاضل بن ناطق خویش را که به‌عنوان نظیرهٔ حی بن یقظان ساخته است در بیان همین نکته آورده است، به‌حقیقت نشان آن است که این مایهٔ تعالی در تمدن چنان با میزان امکانات و مقتضیات آن اعصار ناسازگار بوده است که آن را جز با مشیت و تقدیر ربانی نمی‌توانسته‌اند تفسیر کنند.»
📚 منبع: عبدالحسین زرین‌کوب، کارنامه اسلام، ص ۱۷، تهران: شرکت سهامی انتشار، ۱۳۴۸.
🔹 حاشیه فرهیختگان | معجزه یا پدیده‌ای تاریخی؟
زرین‌کوب با به‌کارگیری تعبیر «معجزه اسلامی»، بر سرعت و گستردگی شکوفایی علمی و فرهنگی تمدن اسلامی انگشت می‌گذارد؛ شکوفایی‌ای که در ریاضیات، پزشکی، فلسفه، نجوم و دیگر حوزه‌های دانش جلوه‌گر شد.
اما تعبیر «معجزه» در اینجا نباید جایگزین بررسی علل تاریخی شود.
تمدن اسلامی بر میراث علمی و فرهنگی ایران، یونان، هند و دیگر سرزمین‌ها تکیه داشت. جنبش ترجمه، گسترش ارتباطات میان مناطق مختلف، حمایت برخی حکومت‌ها از دانش و مشارکت اندیشمندان با زبان‌ها و پیشینه‌های گوناگون، در این شکوفایی نقش داشتند.
ازاین‌رو، عظمت تمدن اسلامی را نه باید انکار کرد و نه به پدیده‌ای توضیح‌ناپذیر فروکاست.
شناخت دقیق این میراث، مستلزم دیدن همزمان دستاوردهای درخشان آن و شرایط تاریخی پیدایش آن‌هاست.
و شاید پرسش مهم‌تر برای امروز این باشد:
چرا جوامعی که روزگاری از مراکز مهم تولید دانش بودند، در دوره‌هایی از تاریخ جایگاه پیشین خود را از دست دادند؟
— تحریریه فرهیختگان
#عبدالحسین_زرین_کوب #کارنامه_اسلام #تمدن_اسلامی #تاریخ_علم #تاریخ_اندیشه #میراث_فرهنگی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
چگونه تمدن اسلامی در زمانی کوتاه به یکی از کانون‌های بزرگ دانش و فرهنگ جهان تبدیل شد؟
✍️ عبدالحسین زرین‌کوب
«پیشرفت عجیب تمدن اسلامی را نیز ـ مثل پیشرفت فرهنگ یونانی ـ نوعی معجزه خوانده‌اند: معجزه اسلامی.
عبث نیست که جینو لوریا، یک محقق ایتالیایی، فصلی از تاریخ ریاضیات خویش را آنجا که در باب ریاضیات مسلمین سخن می‌گوید، در قیاس با آنچه معجزه یونانی می‌گویند، معجزه عربی Il Miracle Arabo خوانده است، یعنی معجزه اسلامی.
در واقع اگر این معجزه اسلامی نیز به‌اندازه معجزه یونانی درست است، برای آن است که در این مورد نیز مثل دوران یونانی، آنچه روی داد چنان سریع و چنان شگرف بود که منطق و تعبیر عادی از تفسیر آن برنمی‌آمد.
اینکه بعضی مسلمین، پیدایش اسلام و فرهنگ آن را به مشیت و تقدیر ربانی نسبت داده‌اند و ابن‌النفیس دمشقی، داستان فاضل بن ناطق خویش را که به‌عنوان نظیرهٔ حی بن یقظان ساخته است در بیان همین نکته آورده است، به‌حقیقت نشان آن است که این مایهٔ تعالی در تمدن چنان با میزان امکانات و مقتضیات آن اعصار ناسازگار بوده است که آن را جز با مشیت و تقدیر ربانی نمی‌توانسته‌اند تفسیر کنند.»
📚 منبع: عبدالحسین زرین‌کوب، کارنامه اسلام، ص ۱۷، تهران: شرکت سهامی انتشار، ۱۳۴۸.
🔹 حاشیه فرهیختگان | معجزه یا پدیده‌ای تاریخی؟
زرین‌کوب با به‌کارگیری تعبیر «معجزه اسلامی»، بر سرعت و گستردگی شکوفایی علمی و فرهنگی تمدن اسلامی انگشت می‌گذارد؛ شکوفایی‌ای که در ریاضیات، پزشکی، فلسفه، نجوم و دیگر حوزه‌های دانش جلوه‌گر شد.
اما تعبیر «معجزه» در اینجا نباید جایگزین بررسی علل تاریخی شود.
تمدن اسلامی بر میراث علمی و فرهنگی ایران، یونان، هند و دیگر سرزمین‌ها تکیه داشت. جنبش ترجمه، گسترش ارتباطات میان مناطق مختلف، حمایت برخی حکومت‌ها از دانش و مشارکت اندیشمندان با زبان‌ها و پیشینه‌های گوناگون، در این شکوفایی نقش داشتند.
ازاین‌رو، عظمت تمدن اسلامی را نه باید انکار کرد و نه به پدیده‌ای توضیح‌ناپذیر فروکاست.
شناخت دقیق این میراث، مستلزم دیدن همزمان دستاوردهای درخشان آن و شرایط تاریخی پیدایش آن‌هاست.
و شاید پرسش مهم‌تر برای امروز این باشد:
چرا جوامعی که روزگاری از مراکز مهم تولید دانش بودند، در دوره‌هایی از تاریخ جایگاه پیشین خود را از دست دادند؟
— تحریریه فرهیختگان
#عبدالحسین_زرین_کوب #کارنامه_اسلام #تمدن_اسلامی #تاریخ_علم #تاریخ_اندیشه #میراث_فرهنگی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
❤4🤬1
Telegram
آرشیو
🔴 صلیبی که ناپدید شد؛ معمای یک سکه طلا از نخستین سال‌های اسلام!
سه امپراتور مسیحی، یک صلیب تغییرشکل‌یافته و پرسشی درباره پیدایش نمادهای قدرت در جهان اسلام
✍️ حسین قتیب
🔸 به این سکه طلای کمیاب نگاه کنید. روی آن سه پیکره دیده می‌شود که از تصویر هراکلیوس، امپراتور بیزانس، و دو پسرش الگوبرداری شده‌اند.
اما در پشت سکه اتفاق عجیبی افتاده است: صلیب بزرگی که معمولاً بر چند پله قرار داشت، بازوی افقی خود را از دست داده و به نشانی شبیه حرف T تبدیل شده است.
چرا تصویر فرمانروایان مسیحی حفظ شده، اما نمادهای مذهبی آنان تغییر کرده است؟
🔹 آیا این سکه متعلق به دوران معاویه است؟
برخی پژوهشگران احتمال می‌دهند این سکه در دوران معاویه، نخستین خلیفه اموی، ضرب شده باشد.
سرنخ مهم این فرضیه در متنی تاریخی به زبان سریانی، معروف به «وقایع‌نامه مارونی»، دیده می‌شود.
این وقایع‌نامه گزارش می‌کند که معاویه سکه‌های طلا و نقره ضرب کرد، اما مردم آنها را نپذیرفتند؛ زیرا نشانی از صلیب بر آنها نبود.
آیا سکه‌ای که در تصویر می‌بینیم یکی از همان سکه‌هاست؟
پاسخ هنوز قطعی نیست.
🔹 پاپیروسی که معما را پیچیده‌تر کرد
مهدی شادل، پژوهشگر تاریخ اسلام، در مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۱ به پاپیروسی از مصر، متعلق به سال ۵۷ هجری، توجه کرد.
این سند به دینارهایی اشاره دارد که به اعتقاد او ممکن است با تلاش حکومت معاویه برای رواج پول جدید ارتباط داشته باشند.
اما فرضیه دیگری نیز وجود دارد.
دیوید وودز در پژوهشی در سال ۲۰۲۳ پیشنهاد کرده است که شاید این سکه‌ها حدود سال ۶۳۹ میلادی، در شرایط فتح شام و به دست مقامات بیزانسی تولید شده باشند.
بنابراین، نه تاریخ ضرب این سکه با قطعیت مشخص است، نه انتساب آن به معاویه و نه معنای دقیق نماد پشت آن.
🔹 از سکه‌های بیزانسی و ساسانی تا پول اسلامی
اهمیت این سکه فراتر از یک معمای باستان‌شناختی است.
در نخستین دهه‌های حکومت اسلامی، تصاویر شاهان ساسانی و امپراتوران بیزانسی فوراً از سکه‌ها حذف نشدند.
در شرق، تصویر شاهان ساسانی و آتشدان زرتشتی همچنان بر برخی سکه‌ها باقی ماند و عباراتی اسلامی به آنها افزوده شد.
در شام نیز نقش امپراتوران بیزانس حفظ شد، اما نشانه‌های مذهبی و سیاسی به‌تدریج تغییر کردند.
سرانجام در اصلاحات پولی عبدالملک بن مروان، سکه‌هایی با نوشته‌های عربی و عبارات دینی جای بسیاری از نمونه‌های تصویری پیشین را گرفتند.
این سکه کوچک، شاهدی بر یک گذار تاریخی بزرگ است: شکل‌گیری تدریجی زبان تصویری و سیاسی تمدن اسلامی از دل میراث دو امپراتوری پیشین.
📖 مطالعه متن کامل حسین قتیب و بررسی فرضیه‌های تاریخی
🔹 حاشیه فرهیختگان | تاریخ را فقط از کتاب‌ها نمی‌توان خواند
یکی از مهم‌ترین نکات این پژوهش، اهمیت «فرهنگ مادی» در شناخت تاریخ است.
سکه‌ها، کتیبه‌ها، مهرها و پاپیروس‌ها گاه اطلاعاتی در اختیار مورخان می‌گذارند که در روایت‌های مکتوب وجود ندارد.
این شواهد همچنین نشان می‌دهند که تغییر حکومت، الزاماً به معنای گسست فوری از ساختارها و نمادهای گذشته نیست.
حکومت‌های نوظهور ممکن است برای تثبیت اقتدار خود، مدتی از نظام پولی، زبان اداری و نشانه‌های قدرت‌های پیشین استفاده کنند.
اما یک احتیاط روش‌شناختی ضروری است: شباهت ظاهری یک سکه با نمونه‌های شناخته‌شده، به‌تنهایی برای تعیین تاریخ، محل ضرب یا هویت صادرکننده آن کافی نیست.
ارزش نوشته حسین قتیب در آن است که به‌جای ارائه پاسخی قطعی، خواننده را با شواهد و اختلاف‌نظرهای پژوهشی آشنا می‌کند.
تاریخ‌نگاری علمی، هنر پرسیدن پرسش‌های دقیق از شواهد ناقص است.
— تحریریه فرهیختگان
#حسین_قتیب #تاریخ_اسلام #سکه_شناسی #معاویه #بیزانس #ساسانیان #تمدن_اسلامی #تاریخ_ایران #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
سه امپراتور مسیحی، یک صلیب تغییرشکل‌یافته و پرسشی درباره پیدایش نمادهای قدرت در جهان اسلام
✍️ حسین قتیب
🔸 به این سکه طلای کمیاب نگاه کنید. روی آن سه پیکره دیده می‌شود که از تصویر هراکلیوس، امپراتور بیزانس، و دو پسرش الگوبرداری شده‌اند.
اما در پشت سکه اتفاق عجیبی افتاده است: صلیب بزرگی که معمولاً بر چند پله قرار داشت، بازوی افقی خود را از دست داده و به نشانی شبیه حرف T تبدیل شده است.
چرا تصویر فرمانروایان مسیحی حفظ شده، اما نمادهای مذهبی آنان تغییر کرده است؟
🔹 آیا این سکه متعلق به دوران معاویه است؟
برخی پژوهشگران احتمال می‌دهند این سکه در دوران معاویه، نخستین خلیفه اموی، ضرب شده باشد.
سرنخ مهم این فرضیه در متنی تاریخی به زبان سریانی، معروف به «وقایع‌نامه مارونی»، دیده می‌شود.
این وقایع‌نامه گزارش می‌کند که معاویه سکه‌های طلا و نقره ضرب کرد، اما مردم آنها را نپذیرفتند؛ زیرا نشانی از صلیب بر آنها نبود.
آیا سکه‌ای که در تصویر می‌بینیم یکی از همان سکه‌هاست؟
پاسخ هنوز قطعی نیست.
🔹 پاپیروسی که معما را پیچیده‌تر کرد
مهدی شادل، پژوهشگر تاریخ اسلام، در مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۱ به پاپیروسی از مصر، متعلق به سال ۵۷ هجری، توجه کرد.
این سند به دینارهایی اشاره دارد که به اعتقاد او ممکن است با تلاش حکومت معاویه برای رواج پول جدید ارتباط داشته باشند.
اما فرضیه دیگری نیز وجود دارد.
دیوید وودز در پژوهشی در سال ۲۰۲۳ پیشنهاد کرده است که شاید این سکه‌ها حدود سال ۶۳۹ میلادی، در شرایط فتح شام و به دست مقامات بیزانسی تولید شده باشند.
بنابراین، نه تاریخ ضرب این سکه با قطعیت مشخص است، نه انتساب آن به معاویه و نه معنای دقیق نماد پشت آن.
🔹 از سکه‌های بیزانسی و ساسانی تا پول اسلامی
اهمیت این سکه فراتر از یک معمای باستان‌شناختی است.
در نخستین دهه‌های حکومت اسلامی، تصاویر شاهان ساسانی و امپراتوران بیزانسی فوراً از سکه‌ها حذف نشدند.
در شرق، تصویر شاهان ساسانی و آتشدان زرتشتی همچنان بر برخی سکه‌ها باقی ماند و عباراتی اسلامی به آنها افزوده شد.
در شام نیز نقش امپراتوران بیزانس حفظ شد، اما نشانه‌های مذهبی و سیاسی به‌تدریج تغییر کردند.
سرانجام در اصلاحات پولی عبدالملک بن مروان، سکه‌هایی با نوشته‌های عربی و عبارات دینی جای بسیاری از نمونه‌های تصویری پیشین را گرفتند.
این سکه کوچک، شاهدی بر یک گذار تاریخی بزرگ است: شکل‌گیری تدریجی زبان تصویری و سیاسی تمدن اسلامی از دل میراث دو امپراتوری پیشین.
📖 مطالعه متن کامل حسین قتیب و بررسی فرضیه‌های تاریخی
🔹 حاشیه فرهیختگان | تاریخ را فقط از کتاب‌ها نمی‌توان خواند
یکی از مهم‌ترین نکات این پژوهش، اهمیت «فرهنگ مادی» در شناخت تاریخ است.
سکه‌ها، کتیبه‌ها، مهرها و پاپیروس‌ها گاه اطلاعاتی در اختیار مورخان می‌گذارند که در روایت‌های مکتوب وجود ندارد.
این شواهد همچنین نشان می‌دهند که تغییر حکومت، الزاماً به معنای گسست فوری از ساختارها و نمادهای گذشته نیست.
حکومت‌های نوظهور ممکن است برای تثبیت اقتدار خود، مدتی از نظام پولی، زبان اداری و نشانه‌های قدرت‌های پیشین استفاده کنند.
اما یک احتیاط روش‌شناختی ضروری است: شباهت ظاهری یک سکه با نمونه‌های شناخته‌شده، به‌تنهایی برای تعیین تاریخ، محل ضرب یا هویت صادرکننده آن کافی نیست.
ارزش نوشته حسین قتیب در آن است که به‌جای ارائه پاسخی قطعی، خواننده را با شواهد و اختلاف‌نظرهای پژوهشی آشنا می‌کند.
تاریخ‌نگاری علمی، هنر پرسیدن پرسش‌های دقیق از شواهد ناقص است.
— تحریریه فرهیختگان
#حسین_قتیب #تاریخ_اسلام #سکه_شناسی #معاویه #بیزانس #ساسانیان #تمدن_اسلامی #تاریخ_ایران #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤7
🔴 آیا ذوالقرنین قرآن همان کورش بزرگ است؟
دیدگاه ابوالأعلی مودودی، مفسر مسلمان، درباره هویت ذوالقرنین
✍️ ابوالأعلی مودودی | تفسیر تفهیم‌القرآن
«هویت ذوالقرنین از قدیم‌الایام موضوعی بحث‌برانگیز بوده است. به‌طور کلی، مفسران بر این عقیده بوده‌اند که وی اسکندر مقدونی بوده است، اما ویژگی‌های ذوالقرنین که در قرآن وصف شده، در مورد اسکندر صادق نیست.
بااین‌حال، اکنون مفسران قرآن به این باور متمایل‌اند که ذوالقرنین، کوروش، پادشاه باستانی ایران بوده است.
ما نیز بر این عقیده‌ایم که احتمالاً ذوالقرنین کوروش بوده است، اما حقایق تاریخی‌ای که تا به امروز آشکار شده، برای اظهارنظر قاطع کافی نیست.
حال بیایید ویژگی‌های ذوالقرنین را در پرتو داستان او که در قرآن آمده است بررسی کنیم:
لقب ذوالقرنین («دو شاخ») باید برای یهودیان کاملاً آشنا بوده باشد، زیرا به تحریک آنها بود که مشرکان مکه این سؤال را از پیامبر اسلام مطرح کردند.
بنابراین، ما باید به تراث یهودیان مراجعه کنیم تا بدانیم شخص یا پادشاهی که به «دو شاخ» معروف است چه کسی بوده است.
او باید خداپرست و حاکمی عادل نیز باشد، زیرا قرآن بیش از هر چیز این ویژگی‌ها را برجسته کرده است.
اولین مورد از این خصوصیات به‌راحتی منطبق بر کوروش است، زیرا طبق کتاب دانیال نبی، او در رؤیای خود دید که پادشاهی متحد ماد و پارس ـ پیش از ظهور یونانیان ـ مانند قوچ دوشاخ بود. (سفر دانیال، ۸:۳ و ۸:۲۰)
یهودیان نظر بسیار مثبتی نسبت به ذوالقرنین داشتند، زیرا این حمله او بود که باعث سقوط پادشاهی بابل و آزادی بنی‌اسرائیل شد.
سفر عزرا تصریح می‌کند که کوروش، پادشاهی خداپرست و خداترس بود که بنی‌اسرائیل را به دلیل خداپرستی خود آزاد کرد و دستور داد معبد سلیمان برای پرستش خداوند یکتا بازسازی شود.»
🔸 نتیجه‌گیری مودودی:
«با توجه به مطالب فوق، تصدیق می‌کنیم که از میان تمام فاتحانی که قبل از نزول قرآن از دنیا رفته‌اند، کوروش تنها کسی است که ویژگی‌های ذوالقرنین بیشترین انطباق را بر او دارد.
البته برای اینکه مشخص شود کوروش قطعاً ذوالقرنین است، به شواهد بیشتری نیاز داریم.
به‌هرحال، هیچ فاتح دیگری نیست که خصوصیات بیان‌شده در قرآن به اندازه کوروش بر او منطبق باشد.»
📚 منبع: ابوالأعلی مودودی، تفهیم‌القرآن، تفسیر سوره کهف، آیه ۸۳.
🔗 مطالعه تفسیر مودودی
🔹 حاشیه فرهیختگان | مرز میان تفسیر دینی و اثبات تاریخی
فرضیه یکی‌بودن ذوالقرنین و کورش، از مباحث شناخته‌شده در تفسیر معاصر قرآن است.
مودودی با تکیه بر توصیف‌های قرآنی، روایت‌های کتاب مقدس و جایگاه کورش در تاریخ یهود، این فرضیه را محتمل می‌داند؛ اما به محدودیت شواهد نیز اذعان می‌کند.
در این میان، یک تمایز تاریخی اهمیت دارد: در رؤیای کتاب دانیال، قوچ دوشاخ نماد پادشاهی ماد و پارس است؛ بنابراین، پیوند دادن مستقیم این نماد با لقب شخصی کورش، خود نیازمند استدلال بیشتری است.
همچنین خداپرستی کورش در روایت کتاب عزرا را نباید بدون بررسی زمینه تاریخی، معادل قطعی مفهوم توحید در الهیات اسلامی دانست.
در برابر فرضیه کورش، تفسیرهای دیگری نیز درباره هویت ذوالقرنین مطرح شده‌اند و موضوع همچنان محل اختلاف است.
ارزش روش مودودی در این است که میان «احتمال تاریخی» و «یقین تاریخی» فاصله می‌گذارد.
در پژوهش تاریخی، علاقه به یک شخصیت یا سازگاری یک روایت با باورهای ما، جای شواهد مستقل را نمی‌گیرد.
— تحریریه فرهیختگان
#کورش_بزرگ #ذوالقرنین #ابوالاعلی_مودودی #تفهیم_القرآن #تفسیر_قرآن #تاریخ_ایران #هخامنشیان #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
دیدگاه ابوالأعلی مودودی، مفسر مسلمان، درباره هویت ذوالقرنین
✍️ ابوالأعلی مودودی | تفسیر تفهیم‌القرآن
«هویت ذوالقرنین از قدیم‌الایام موضوعی بحث‌برانگیز بوده است. به‌طور کلی، مفسران بر این عقیده بوده‌اند که وی اسکندر مقدونی بوده است، اما ویژگی‌های ذوالقرنین که در قرآن وصف شده، در مورد اسکندر صادق نیست.
بااین‌حال، اکنون مفسران قرآن به این باور متمایل‌اند که ذوالقرنین، کوروش، پادشاه باستانی ایران بوده است.
ما نیز بر این عقیده‌ایم که احتمالاً ذوالقرنین کوروش بوده است، اما حقایق تاریخی‌ای که تا به امروز آشکار شده، برای اظهارنظر قاطع کافی نیست.
حال بیایید ویژگی‌های ذوالقرنین را در پرتو داستان او که در قرآن آمده است بررسی کنیم:
لقب ذوالقرنین («دو شاخ») باید برای یهودیان کاملاً آشنا بوده باشد، زیرا به تحریک آنها بود که مشرکان مکه این سؤال را از پیامبر اسلام مطرح کردند.
بنابراین، ما باید به تراث یهودیان مراجعه کنیم تا بدانیم شخص یا پادشاهی که به «دو شاخ» معروف است چه کسی بوده است.
او باید خداپرست و حاکمی عادل نیز باشد، زیرا قرآن بیش از هر چیز این ویژگی‌ها را برجسته کرده است.
اولین مورد از این خصوصیات به‌راحتی منطبق بر کوروش است، زیرا طبق کتاب دانیال نبی، او در رؤیای خود دید که پادشاهی متحد ماد و پارس ـ پیش از ظهور یونانیان ـ مانند قوچ دوشاخ بود. (سفر دانیال، ۸:۳ و ۸:۲۰)
یهودیان نظر بسیار مثبتی نسبت به ذوالقرنین داشتند، زیرا این حمله او بود که باعث سقوط پادشاهی بابل و آزادی بنی‌اسرائیل شد.
سفر عزرا تصریح می‌کند که کوروش، پادشاهی خداپرست و خداترس بود که بنی‌اسرائیل را به دلیل خداپرستی خود آزاد کرد و دستور داد معبد سلیمان برای پرستش خداوند یکتا بازسازی شود.»
🔸 نتیجه‌گیری مودودی:
«با توجه به مطالب فوق، تصدیق می‌کنیم که از میان تمام فاتحانی که قبل از نزول قرآن از دنیا رفته‌اند، کوروش تنها کسی است که ویژگی‌های ذوالقرنین بیشترین انطباق را بر او دارد.
البته برای اینکه مشخص شود کوروش قطعاً ذوالقرنین است، به شواهد بیشتری نیاز داریم.
به‌هرحال، هیچ فاتح دیگری نیست که خصوصیات بیان‌شده در قرآن به اندازه کوروش بر او منطبق باشد.»
📚 منبع: ابوالأعلی مودودی، تفهیم‌القرآن، تفسیر سوره کهف، آیه ۸۳.
🔗 مطالعه تفسیر مودودی
بازنشر از: تراث
🔹 حاشیه فرهیختگان | مرز میان تفسیر دینی و اثبات تاریخی
فرضیه یکی‌بودن ذوالقرنین و کورش، از مباحث شناخته‌شده در تفسیر معاصر قرآن است.
مودودی با تکیه بر توصیف‌های قرآنی، روایت‌های کتاب مقدس و جایگاه کورش در تاریخ یهود، این فرضیه را محتمل می‌داند؛ اما به محدودیت شواهد نیز اذعان می‌کند.
در این میان، یک تمایز تاریخی اهمیت دارد: در رؤیای کتاب دانیال، قوچ دوشاخ نماد پادشاهی ماد و پارس است؛ بنابراین، پیوند دادن مستقیم این نماد با لقب شخصی کورش، خود نیازمند استدلال بیشتری است.
همچنین خداپرستی کورش در روایت کتاب عزرا را نباید بدون بررسی زمینه تاریخی، معادل قطعی مفهوم توحید در الهیات اسلامی دانست.
در برابر فرضیه کورش، تفسیرهای دیگری نیز درباره هویت ذوالقرنین مطرح شده‌اند و موضوع همچنان محل اختلاف است.
ارزش روش مودودی در این است که میان «احتمال تاریخی» و «یقین تاریخی» فاصله می‌گذارد.
در پژوهش تاریخی، علاقه به یک شخصیت یا سازگاری یک روایت با باورهای ما، جای شواهد مستقل را نمی‌گیرد.
— تحریریه فرهیختگان
#کورش_بزرگ #ذوالقرنین #ابوالاعلی_مودودی #تفهیم_القرآن #تفسیر_قرآن #تاریخ_ایران #هخامنشیان #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
Quranx
Sayyid Abul Ala Maududi - Tafhim al-Qur'an Tafsir for verse 18.83
Sayyid Abul Ala Maududi - Tafhim al-Qur'an Tafsir for verse 18.83 - QuranX.com The most complete Quran / Hadith / Tafsir collection available!
❤3👍3
Audio
🔴 ایرانیِ خارج، نمایندهٔ داخل؟
چه کسی حق دارد از جانب مردم ایران سخن بگوید؟
📻 این هفته در پرگار بی‌بی‌سی فارسی
آیا ایرانیان خارج از کشور از نظر سیاسی و اخلاقی حق دارند خود را سخنگو یا نماینده ایرانیان داخل کشور معرفی کنند؟
آیا فعالیت سیاسی، برخورداری از رسانه و حضور در مجامع بین‌المللی برای کسب حق نمایندگی کافی است؟ یا نمایندگی سیاسی نیازمند رضایت، پاسخ‌گویی و سازوکاری روشن برای کسب مشروعیت است؟
مهمانان برنامه:
🔹 نازیلا گلستان، فعال سیاسی
🔹 عبدالرضا احمدی، فعال سیاسی
این گفت‌وگو به یکی از پرسش‌های مهم سیاست ایرانی می‌پردازد: تفاوت میان سخن گفتن «درباره مردم»، دفاع از حقوق آنان و سخن گفتن «به نمایندگی از مردم» چیست؟
#پرگار #ایرانیان_خارج_از_کشور #نمایندگی_سیاسی #اپوزیسیون #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
چه کسی حق دارد از جانب مردم ایران سخن بگوید؟
📻 این هفته در پرگار بی‌بی‌سی فارسی
آیا ایرانیان خارج از کشور از نظر سیاسی و اخلاقی حق دارند خود را سخنگو یا نماینده ایرانیان داخل کشور معرفی کنند؟
آیا فعالیت سیاسی، برخورداری از رسانه و حضور در مجامع بین‌المللی برای کسب حق نمایندگی کافی است؟ یا نمایندگی سیاسی نیازمند رضایت، پاسخ‌گویی و سازوکاری روشن برای کسب مشروعیت است؟
مهمانان برنامه:
🔹 نازیلا گلستان، فعال سیاسی
🔹 عبدالرضا احمدی، فعال سیاسی
این گفت‌وگو به یکی از پرسش‌های مهم سیاست ایرانی می‌پردازد: تفاوت میان سخن گفتن «درباره مردم»، دفاع از حقوق آنان و سخن گفتن «به نمایندگی از مردم» چیست؟
#پرگار #ایرانیان_خارج_از_کشور #نمایندگی_سیاسی #اپوزیسیون #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤3🔥2
Telegram
آرشیو
🔴 سفیدشویی «کودتای تراستی‌ها» با پوشش عدالت‌خواهی؟
پرونده چهار میلیارد دلار درآمد نفتی بازنگشته و پرسش‌هایی درباره مناسبات مالی فعالان رسانه‌ای
🔹 با مطرح‌شدن دوباره پرونده بازنگشتن حدود ۴ میلیارد دلار از درآمدهای نفتی که نام حسین آقایاری در آن مطرح شده، اختلافات درباره نقش واسطه‌های فروش نفت، تغییرات وزارت نفت و مناسبات برخی چهره‌های رسانه‌ای بار دیگر خبرساز شده است.
🔹 به گزارش دیدبان ایران، احسان حسینی، سردبیر خط انرژی، مدعی شده است که برخی فعالان رسانه‌ای با تغییر جهت بحث به اختلافات مدیریتی، موضوع اصلی بازنگشتن درآمدهای نفتی را به حاشیه می‌برند.
🔹 در بخش دیگری از این مناقشه، حسین قربان‌زاده، عضو سابق هیئت‌مدیره هلدینگ خلیج فارس، در مناظره با وحید اشتری، مکاتباتی را مطرح کرده که به گفته او از تلاش اشتری برای دریافت پروژه و همکاری رسانه‌ای با این هلدینگ حکایت دارد.
🔹 این ادعاها پرسش‌هایی درباره شفافیت روابط مالی فعالان رسانه‌ای، پاسخ‌گویی واسطه‌های فروش نفت و نحوه نظارت بر درآمدهای عمومی ایجاد کرده است.
🎥 ویدئوی مرتبط را ببینید.
📎 متن گزارش دیدبان ایران
🔹 حاشیه فرهیختگان | عدالت‌خواهی بدون شفافیت؟
پرونده موسوم به «تراستی‌ها» تنها اختلافی میان چند فعال رسانه‌ای یا مدیر اقتصادی نیست. پرسش اساسی این است که درآمد حاصل از فروش منابع عمومی چگونه وصول، ثبت و بر آن نظارت می‌شود.
در عین حال، طرح ادعای ارتباط مالی یک فعال رسانه‌ای با بنگاه اقتصادی، به‌تنهایی اثبات‌کننده تخلف یا وابستگی او نیست. بررسی اسناد، شنیدن پاسخ طرف مقابل و روشن‌شدن ماهیت هرگونه قرارداد احتمالی ضروری است.
همان معیاری که برای پاسخ‌گویی مدیران دولتی مطالبه می‌شود، باید درباره مدعیان نظارت و عدالت‌خواهی نیز اعمال شود: شفافیت، ارائه سند و حق پاسخ‌گویی.
— تحریریه فرهیختگان
#تراستی_ها #درآمدهای_نفتی #شفافیت #فساد_اقتصادی #وحید_اشتری #حسین_آقایاری #عدالت_خواهی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
پرونده چهار میلیارد دلار درآمد نفتی بازنگشته و پرسش‌هایی درباره مناسبات مالی فعالان رسانه‌ای
🔹 با مطرح‌شدن دوباره پرونده بازنگشتن حدود ۴ میلیارد دلار از درآمدهای نفتی که نام حسین آقایاری در آن مطرح شده، اختلافات درباره نقش واسطه‌های فروش نفت، تغییرات وزارت نفت و مناسبات برخی چهره‌های رسانه‌ای بار دیگر خبرساز شده است.
🔹 به گزارش دیدبان ایران، احسان حسینی، سردبیر خط انرژی، مدعی شده است که برخی فعالان رسانه‌ای با تغییر جهت بحث به اختلافات مدیریتی، موضوع اصلی بازنگشتن درآمدهای نفتی را به حاشیه می‌برند.
🔹 در بخش دیگری از این مناقشه، حسین قربان‌زاده، عضو سابق هیئت‌مدیره هلدینگ خلیج فارس، در مناظره با وحید اشتری، مکاتباتی را مطرح کرده که به گفته او از تلاش اشتری برای دریافت پروژه و همکاری رسانه‌ای با این هلدینگ حکایت دارد.
🔹 این ادعاها پرسش‌هایی درباره شفافیت روابط مالی فعالان رسانه‌ای، پاسخ‌گویی واسطه‌های فروش نفت و نحوه نظارت بر درآمدهای عمومی ایجاد کرده است.
🎥 ویدئوی مرتبط را ببینید.
📎 متن گزارش دیدبان ایران
🔹 حاشیه فرهیختگان | عدالت‌خواهی بدون شفافیت؟
پرونده موسوم به «تراستی‌ها» تنها اختلافی میان چند فعال رسانه‌ای یا مدیر اقتصادی نیست. پرسش اساسی این است که درآمد حاصل از فروش منابع عمومی چگونه وصول، ثبت و بر آن نظارت می‌شود.
در عین حال، طرح ادعای ارتباط مالی یک فعال رسانه‌ای با بنگاه اقتصادی، به‌تنهایی اثبات‌کننده تخلف یا وابستگی او نیست. بررسی اسناد، شنیدن پاسخ طرف مقابل و روشن‌شدن ماهیت هرگونه قرارداد احتمالی ضروری است.
همان معیاری که برای پاسخ‌گویی مدیران دولتی مطالبه می‌شود، باید درباره مدعیان نظارت و عدالت‌خواهی نیز اعمال شود: شفافیت، ارائه سند و حق پاسخ‌گویی.
— تحریریه فرهیختگان
#تراستی_ها #درآمدهای_نفتی #شفافیت #فساد_اقتصادی #وحید_اشتری #حسین_آقایاری #عدالت_خواهی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤5👍2🔥2
🇫🇷 ماریان؛ چهره نمادین آزادی در خیابان
🔹 زنی با کلاه فریژی سرخ و پرچم سه‌رنگ فرانسه، در میان جمعیت؛ تصویری که یادآور ماریان، نماد جمهوری فرانسه است.
ماریان در سنت جمهوری‌خواهی فرانسه، تجسم آزادی و ارزش‌های جمهوری است؛ چهره‌ای که از تاریخ انقلاب فرانسه تا امروز در حافظه سیاسی و فرهنگی این کشور حضور دارد.
زیبایی این قاب در پیوند یک نماد تاریخی با زندگی امروز شهروندان است؛ جایی که تاریخ، نه فقط در موزه‌ها، بلکه در خیابان نیز دیده می‌شود.
📷 تصویری از تظاهرات خیابانی دیروز در پاریس
#ماریان #فرانسه #آزادی #نمادهای_تاریخی #فرهنگ_سیاسی
#فرهیختگان روزن آگاهی
🔹 زنی با کلاه فریژی سرخ و پرچم سه‌رنگ فرانسه، در میان جمعیت؛ تصویری که یادآور ماریان، نماد جمهوری فرانسه است.
ماریان در سنت جمهوری‌خواهی فرانسه، تجسم آزادی و ارزش‌های جمهوری است؛ چهره‌ای که از تاریخ انقلاب فرانسه تا امروز در حافظه سیاسی و فرهنگی این کشور حضور دارد.
زیبایی این قاب در پیوند یک نماد تاریخی با زندگی امروز شهروندان است؛ جایی که تاریخ، نه فقط در موزه‌ها، بلکه در خیابان نیز دیده می‌شود.
📷 تصویری از تظاهرات خیابانی دیروز در پاریس
#ماریان #فرانسه #آزادی #نمادهای_تاریخی #فرهنگ_سیاسی
#فرهیختگان روزن آگاهی
🔥3❤1👎1
🔴 چه کسی حق دارد به نام و نمایندگی ملت ایران سخن بگوید؟
✍️ مجید مرادی
نیکزاد، نایب‌رئیس مجلس، گفته است: «ملت ایران هیچ تصمیمی برای مذاکره هسته‌ای ندارد.»
یک نفر به ایشان بگوید ملت ایران کی و کجا شما را مبعوث کرده و برگزیده است تا به عنوان مبعوث ملت سخن بگویید؟!
اصلاً ملت ایران چگونه می‌تواند مخالفت خود را با همین ادعای شما اعلام کند؟
آیا نظرسنجی‌ای انجام شده تا روشن شود چند درصد ملت ایران موافق و مخالف مذاکرات هسته‌ای هستند؟
در این کشور هر کسی به خود حق می‌دهد به نام ملت ایران سخن بگوید، حتی اگر نماینده ۴ درصدی باشد و معیاری وجود ندارد که نشان دهد چه کسی حق دارد به نمایندگی از ملت سخن بگوید.
اصلاً نیکزاد می‌داند که نمایندگی چه معنا و مفهومی دارد؟
دموکراسی یعنی این که ملت بتواند مبعوثان خود را برگزیند تا منافعشان را دنبال کنند؛ اما در ایران صاحبان قدرت، ملت را مصادره می‌کنند و به جای آن که از ملت دستور بگیرند و تحت امر ملت باشند، به ملت دستور می‌دهند.
#مجید_مرادی #مذاکرات_هسته‌ای #نمایندگی_ملت #مجلس #دموکراسی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
✍️ مجید مرادی
نیکزاد، نایب‌رئیس مجلس، گفته است: «ملت ایران هیچ تصمیمی برای مذاکره هسته‌ای ندارد.»
یک نفر به ایشان بگوید ملت ایران کی و کجا شما را مبعوث کرده و برگزیده است تا به عنوان مبعوث ملت سخن بگویید؟!
اصلاً ملت ایران چگونه می‌تواند مخالفت خود را با همین ادعای شما اعلام کند؟
آیا نظرسنجی‌ای انجام شده تا روشن شود چند درصد ملت ایران موافق و مخالف مذاکرات هسته‌ای هستند؟
در این کشور هر کسی به خود حق می‌دهد به نام ملت ایران سخن بگوید، حتی اگر نماینده ۴ درصدی باشد و معیاری وجود ندارد که نشان دهد چه کسی حق دارد به نمایندگی از ملت سخن بگوید.
اصلاً نیکزاد می‌داند که نمایندگی چه معنا و مفهومی دارد؟
دموکراسی یعنی این که ملت بتواند مبعوثان خود را برگزیند تا منافعشان را دنبال کنند؛ اما در ایران صاحبان قدرت، ملت را مصادره می‌کنند و به جای آن که از ملت دستور بگیرند و تحت امر ملت باشند، به ملت دستور می‌دهند.
#مجید_مرادی #مذاکرات_هسته‌ای #نمایندگی_ملت #مجلس #دموکراسی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
👍13🔥2