فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.3K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
دانشجویان دانشگاه صنعتی شريف در واکنش به ادامه بازداشت پرنیان خدابخشی، با انتشار بیانیه‌ای اعلام کردند که از روز ۵ اردیبهشت در اعتراض به این مسئله، در کلاس‌ها حاضر نخواهند شد.

در بیانیه آمده که: «هم‌دانشگاهی ما ۵۴ روز است در بازداشت به سر می‌برد و مسئولان برای آزادی او اقدام مؤثری انجام نداده‌اند»


#فرهیختگان روزن آگاهی
🔥1
طبقات و تبعات

دوستم قاف، داشته می‌رفته سر کار که موتورسواری به او نزدیک می‌شود، سرعتش را کم می‌کند، آب دهان به صورتش تف می‌کند و به‌سرعت دور می‌شود. قاف هم مثل من زن میان‌سالی است که اعصاب قوی برای رانندگی در این شهر ندارد و مثل جمعیت بزرگی در تهران از وسایل حمل و نقل عمومی استفاده می‌کند. اهل آرایش نیست و موهایش چندسانت از آی‌کیوسان بلندتر است. پرسید «به نظرت چون مانتو اداری تن‌ام بود؟»
یکه خوردم از این فکر! اینکه از «عمامه‌پرانی» برسیم به آب دهان انداختن به‌صورت زنی کارمند یعنی دستگاه تولید نفرت جزو دستگاه‌هایی است که کارش را عالی انجام داده.

قاف با مانتو اداری، منتظر تاکسی، بشود نماد آن چیزی که خانم‌های آرایشگاه می‌گفتند « مردم اینهمه هزینه دادن که بره و نرفت»

مانتو اداری نماد امنیت شغلی هم هست در سونامی رکود و بیکاری و تعدیل مردان. لابد که این زن کارمند اینترنت هم دارد. لابد که جزو همان‌هایی است که درودیوار و خیابان‌های شهر را اشغال کرده و سهمیه و شهریه می‌گیرد...همان‌ها که وقتی صدا می‌زنند «مردم»، جواب می‌دهند، چون همیشه با همان‌ها کار دارند و به همان‌ها توضیح می‌دهند.

در شرایط بحرانی فعلی هیچ‌چیز به اندازه احساس تبعیض و نابرابری سوخت ماشین خشم و نفرت را تامین نمی‌کند. هم عاملان و هم بهرمندان از تبعیض مورد نفرتند.

بدتر اینکه خشمی که به دمای جوش رسیده می‌بیند گروهی هرشب، در سراسر کشور درحال تخلیه خشم «مقدس» خود هستند و گروه‌های دیگر هیچ راهی برای نشان دادن اعتراض و خشم ندارند. نفرت می‌جوشد و زخم‌های کهنه و نو در آدم‌ها شروع به خون‌ریزی می‌کنند و برای انتقام دنبال «مقصری» دم دست می‌گردند. آن موقع دیگر مهم نیست پیمایش‌های‌ صداوسیما ثابت کرده ۸۰ درصد مردم به آن اعتماد کامل دارند و عملکردش را «خیلی خوب» ارزیابی می‌کنند.

صداوسیما دیگر یگانه «اتاق پژواک» با امکانات فراوان برای جهت‌دهی به افکار عمومی و نشان دادن «مقصر» نیست. اتاق‌های رقیبی اضافه شده‌اند که در نبود دسترسی آزاد به اینترنت تاثیر مضاعف پیدا کرده‌اند و در کار تهییج مردم علیه مردم‌اند.

(باز هرجور خودتان می‌دانید، بدهید مهندس‌ها هی طبقه و نیم طبقه بسازند.)

مریم نصر

#فرهیختگان راهی به رهایی
❤2😢2
نتایج بسیار مهم نظرسنجی صداوسیما درباره‌ی «اولویت ایران در مذاکره با آمریکا از دید مردم»

▫️ ۵۶ درصد رفع تحریم
▫️ ۲۴ درصد تضمین عدم حمله
▫️ ۲۱ درصد تضمین حاکمیت تنگه هرمز
▫️ ۱۵ درصد توقف جنگ در همه جبهه‌های مقاومت
▫️ ۱۰ درصد آزاد شدن پول‌های بلوکه شده
▫️ ۱۰ درصد خروج نیروهای آمریکایی از منطقه
▫️ ۸ درصد دریافت غرامت از دشمن
▫️ ۶ درصد خاتمه تمامی قطعنامه‌ها
▫️ ۵ پذیرش حق صلح آمیز انرژی هسته‌ای

#فرهیختگان روزن آگاهی
❤1🔥1
وقتی سعدی مغضوب می‌شود!

زنده‌یاد دکتر علی شریعتی شعری طرب‌انگیز از شیخ ابومحمد مشرف‌الدین مصلح، سعدی شیرازی, در وصف بهار را مایهٔ سرکوفت او قرار داده و با لحنی ناروا نوشته است:
‌"خدا مرگت دهد! تو شاعر قرن هفتمی؟ قرنی که مغول از شرق و صلیبی‌ها از غرب این سرزمین را حمام خون کردند.»
مرحوم شریعتی اما بلافاصله شعر مشابهی از مولانا جلال‌الدین محمد بلخی در وصف بهار را نشانهٔ لطافت طبع و عظمت روح او می‌داند!
هر کس با تاریخ آشنا نباشد می‌پندارد که لابد مولانا شاعر قرنی غیر از قرن هفتم بوده و یا در مقابل مغولان و صلیبی‌ها کاری سوای سعدی کرده است!
این ماجرا نشان می‌دهد که بینش انقلابی حتی آنجا که می‌خواهد میراث عرفانی تاریخ ایران را پاس دارد، تا چه اندازه نسبت به سیاست‌ورزی‌های مصلحانه و عقل‌مدارانه و واقع‌بینانهٔ مردی به غایت پخته و دنیادیده چون سعدی بی‌تحمل و نابردبار است!
وقتی برای نسلی، رژی دبره، الگوی بهتر و والاتری از سعدی شیرازی برای کنشگری سیاسی به شمار آید نتیجه‌اش همین می‌شود که جامعه تشنهٔ یک دوره از نظم و ثبات و آرامش و آسایش شود، ولی نیابد!
این چند جمله را فقط برای پاسداشت روز سعدی نوشتم و مرحوم شریعتی را نیز از این رو مثال آوردم که مطمئنم بر خلاف برخی دیگر از انقلابی‌ها، اگر امروز زنده بود، به دلیل صداقت بی‌مانندش، آن ناسپاسی نسبت به سعدی را جبران می‌کرد.

احمد زیدآبادی


#فرهیختگان روزن آگاهی
👎2🕊2
آمار جدیدی از خسارت آثار تاریخی ایران در جنگ اعلام شد



#فرهیختگان راهی به رهایی
😢2
وزارت میراث فرهنگی:

۱۴۹ اثر تاریخی و موزه در ۲۰ استان در جنگ اخیر دچار خسارت شده‌اند

تهران، اصفهان و کردستان به ترتیب با ۷۰، ۲۷ و ۱۳ اثر، بیشترین تعداد آثار تاریخی آسیب دیده را داشته‌اند

۷۴ اثر در پی موج انفجار، ۴۲ اثر در نتیجه اصابت به حریم و ۳۳ اثر به دلیل اصابت عرصه، آسیب دیده‌اند


#فرهیختگان راهی به رهایی
😢1
ایران جمهوری پذیر نیست

​رخدادهای سیاسی-امنیتی کلان دو ماه اخیر، گواهی عینی بر درستی نظریه ای است که از هشت سال گذشته بر آن پای فشرده ام: ایران، موجودیتی جمهوری ناپذیر است.

این گزاره نه یک داوری ارزشی، بلکه برآمده از تحلیل مولفه های پایدار تاریخ، جغرافیا و بافت موزاییکی جامعه ایران است. به عبارت گویاتر، بر پایه فلسفه سیاسی ایران که ریشه در سنت گرایی و واقع گرایی جغرافیایی(ژئوپلیتیک؟ دارد، تداوم بقا و یکپارچگی سرزمینی این فلات، به طور سرشتی در گرو حاکمیتی غیرجمهوری، ولی ایران محور است.
​ایران در تاریخ چند هزارساله خود، حتی برای یک روز تجربه موفقی از اداره کشور در قالب جمهوری کلاسیک نداشته است.

قدرت در ایران همواره بر مدار نهاد پادشاهی، خلافت یا ولایت چرخیده است. این وضعیت، مشابه کشورهایی نظیر ژاپن یا بریتانیاست؛ جوامعی که با وجود مدرنیسم، نماد وحدت را خارج از بازی های جناحی جمهوری خواهانه حفظ کرده اند تا از فروپاشی هویت ملی جلوگیری کنند؛ الگویی از سلطنت دموکراتیک و سکولار.
​فرآیند انتقال یا تثبیت قدرت در بحران های اخیر نشان داد که مکانیسم های ثبات بخش در ایران، بیش از آنکه تابع صندوق رای باشند، از الگوهای کهن نظم و اقتدار تبعیت می کنند که در متون باستانی و اساطیری ریشه دارد.

​ختم کلام
جمهوری خواهی در ایران، به دلیل نبود زیرساخت های مدنی متناسب و تضاد با فرهنگ سیاسی چیره، همواره به بی ثباتی یا بازگشت به اقتدارگرایی منجر شده است. صیانت از ایران در گرو بازگشت به مدلی است که میان مدرنیته و سنت های حکمرانی بومی آشتی برقرار کند. با فرض تداوم موجودیت، ایران نمی تواند در قالب هر گونه جمهوری اداره شود.

یدالله کریمی‌پور

#فرهیختگان راهی به رهایی
👎9👍3
حسام‌الدین آشنا: چه جریانی علیه پایان عزتمندانه جنگ است؟


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍3❤1
🔻 نت ملی چگونه تلگرام را خاموش کرد؟

بر اساس داده‌های سامانه پایش هشتگ، مقایسه آمار تلگرام در دو مقطع اسفند ۱۴۰۴ که اینترنت بین‌الملل وصل بود با فروردین ۱۴۰۵ که نت ملی فعال شده، نشان از یک فروپاشی جدی در تعامل کاربران دارد.

بازدیدها روزانه تلگرام از ۲.۳۵میلیارد به تنها ۷۸۹ میلیون رسیده که یعنی ۶۶درصد کاهش ترافیک.

در همین بازه، تولید محتوا نیز از ۵.۲۱ میلیون مطلب در روز به ۲.۷۸ میلیون کاهش پیدا کرده که معادل ۴۷ درصد افت است.

نکته جالب اینکه تعداد کل کانال‌ها تقریبا ثابت ماندن و فقط ۰.۴۲ کمتر شده، اما هر مطلبی که منتشر می‌شود به طور میانگین ۳۷ درصد کمتر از قبل دیده می‌شود؛ یعنی میانگین بازدید به ازای هر مطلب از ۴۵۱ به ۲۸۴ رسیده است.

این یعنی نت ملی نه تنها تعداد کاربران و در نهایت تلگرام را به پلتفرمی خاموش‌تر و کم‌رونق‌تر تبدیل کرده است./سامانه پایش هشتگ
اسکان نیوز

پ.ن: انتشار برخی مطالب در فرهیختگان صرفا برای آگاهی و سنجش داوری هوشمندانه کاربران کانال صورت می‌گیرد و نظر تحریریه نیست.
🤔2👎1
وقتی هیچ‌کس برنده نیست؛ در ستایش زندگی در روزهای تعلیق جنگ

پیمان سلامتی

استاد پزشکی اجتماعی دانشگاه علوم پزشکی تهران

هر روز در اخبار می شنويم:
افزايش قيمت نفت جهانی و نارضايتی شهروندان غربی از افزايش قيمت بنزين، روند كاهشی محبوبيت ترامپ، كاهش ارزش سهام فلان كمپانی و حالا:

آتش‌بس تمدید شده، پایان نیافته و تعلیق شده‌است. این نه پایان جنگ و نه تضمین صلح، بلکه فاصله ای است  حساس و سرنوشت‌ساز.

امروزه، ماهیت جنگ ها تغییر يافته واگرچه در جنگ‌های کلاسیک، بخش عمده تلفات متوجه نیروهای نظامی در خطوط مقدم بود، اما در جنگ‌های مدرن، این الگو به‌طور معناداری تغييركرده‌است.
اكنون، این غیرنظامیان هستند که بیشترین هزینه را می‌پردازند:
کودکان، زنان، سالمندان و مردمی که نه در تصمیم‌گیری جنگ نقشی داشته‌اند و نه خواهان آن بوده‌اند.

در جنگ آنچه نابود می‌شود فقط سرمایه‌های انسانی و مادی نیستند؛ بلکه اعتماد اجتماعی و ظرفیت همدلی یک ملت نیز در معرض فروپاشی قرار می‌گیرد.
علاوه بر اين ها، جنگ، فقط در زمان خود رخ نمی‌دهد—بلکه در زمان «ادامه پیدا می‌کند».

امروزه در پزشکی، به‌خوبی شناخته شده که تروماهای ناشی از جنگ می‌توانند به نسل‌های بعدی منتقل شوند.
کودکانی که در خانواده‌های آسیب ‌دیده از جنگ رشد می‌کنند، بیش از دیگران در معرض اضطراب، افسردگی، اختلالات رفتاری و حتی برخی بیماری‌های مزمن قرار دارند.
این انتقال، فقط فرهنگی یا تربیتی نیست؛ شواهدی از تأثیرات زیستی و بین‌نسلی هم  وجود دارد.

بنابراین، وقتی درباره جنگ یا صلح تصمیم‌گیری می‌شود، در واقع درباره سلامت روانی و جسمی نسلی سخن می‌گوییم که هنوز متولد نشده‌اند.
به عبارت ديگر، تصمیم‌هایی که در این روزها گرفته می‌شوند، تنها به امروز محدود نمی‌مانند، بلکه آینده چند نسل را شکل می‌دهند.
پیروزی در جنگ، اگر هم رخ دهد، اغلب یک «پیروزی تاکتیکی» است؛اما در سطح راهبردی، آنچه باقی می‌ماند، جامعه‌ای زخمی است که ده ها سال برای بازسازی خود زمان نیاز دارد.

تجربه تاریخی خود ما، به‌ روشنی گواهی می‌دهد که جنگ، حتی وقتی پایان می‌یابد، آثارش پایان نمی‌پذیرد.
حدود چهل سال از جنگ هشت‌ساله ایران و عراق گذشته است، اما هنوز پیامدهای آن در ابعاد مختلف ادامه دارد:
قریب به دویست هزار خانواده داغدار، آسیب‌های جسمی جانبازان، خسارات مادی به عموم مردم و از همه عمیق‌تر، زخم‌های روانی، خشم‌ها و نفرت‌ها‌يی که در لایه‌های پنهان جامعه باقی مانده‌اند.
در چنین شرایطی، برخی صداها از «ضربه نهایی» و «پایان دادن کامل به دشمن» سخن می‌گویند.

این گزاره‌ها اگر از منظر احساسی فهم‌پذیر باشند، از منظر واقعیت میدانی نیازمند بازبینی جدی‌اند.

وقتی توازن قوا، فناوری نظامی و حتی کنترل آسمان به‌ گونه‌ای است که طرف مقابل در هر زمان قادر به وارد کردن خسارات گسترده است، پرسش اساسی این است:
آیا سخن گفتن از «نابودی کامل دشمن» یک تحلیل است، یا یک توهم خطرناک؟

در این وضعیت، اصرار بر راه‌حل‌های حداکثری بدون در نظر گرفتن هزینه-فايده، نه نشانه قدرت، بلکه می‌تواند نشانه خطای محاسباتی باشد.

واقع‌گرایی، برخلاف تصور رایج، به معنای ضعف نیست؛ بلکه شرط لازم برای حفظ بقا و جلوگیری از تحمیل هزینه‌های غیرقابل جبران است.

سیاست‌گذاری مسئولانه، بر پایه «امکان تحقق» بنا می‌شود، نه «آرزو».

از سوی ديگر، علم بشری ثابت كرده كه خشونت، اگر به زبان و ذهن ما راه یابد، بازتولید خواهد شد—و چه زيبا مولوی اين باز توليد را بیان می‌کند:

«این جهان کوه است و فعل ما ندا، سوی ما آید نداها را صدا»

و در این میان، ستايش زندگی و ترويج صلح و آشتی، همگی ضرورت‌ند نه انتخاب‌هايی تزئینی.

ستایش زندگی، در این معنا، یک موضع‌گیری فعال است:
یعنی ترجیح دادن حفظ انسان‌ها بر تشدید منازعه، یعنی در نظر گرفتن رنج کسانی که صدایی در تصمیم‌گیری ندارند و یعنی پذیرش این واقعیت که هزینه‌های جنگ، بسیار فراتر از آن چیزی است که در لحظه دیده می‌شود.

و صلح، نتیجه یک «تصمیم ناگهانی» نیست؛ محصول مجموعه‌ای از انتخاب‌های کوچک اما مستمر است—انتخاب گفت‌وگو به‌جای حذف، انتخاب واقع‌بینی به‌جای شعار و انتخاب آینده به‌جای انتقام.

در چنین لحظاتی، سکوت بی‌طرف نیست و این، دقیقاً همان جایی است که مسئولیت ما آغاز می‌شود:
نوشتن، گفتن، و یادآوری اینکه در میان هیاهوی تحلیل‌ها و شعارها، آنچه در نهایت باید حفظ شود،زندگی است به همين سادگی.

شاید لازم باشد این جمله را با صدای بلندتر تکرار کنیم:
هیچ‌کس از تداوم جنگ پیروز بیرون نمی‌آید—اما بسیاری می‌توانند از صلح بهره‌مند شوند و این، یعنی:
دفاع از زندگی، پیش از آنکه خیلی دیر شود.

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍2
ایتالیایی‌ها مجسمه تخریب شده مسیح را تعمیر کردند

دولت ایتالیا در ابتکارعملی رسمی از سوی فرماندهی بخش غربی نیروهای حافظ صلح سازمان ملل (یونیفل) مجسمه جدیدی از حضرت مسیح(ع) را به شهر دبل لبنان فرستاد تا در حیاط منزلی که مجسمه موجود در آن مورد اهانت قرار گرفته بود، نصب شود.

#فرهیختگان راهی به رهایی
❤2
بعداً می‌سازیم: ایدئولوژی خطرناکِ کوچک‌انگاری زیرساخت‌ها

در این یادداشت می‌کوشم لغزشی تحلیلی را همچون انحرافی سیاسی افشا کنم: کوچک‌شماری خسارات وارده بر زیرساخت‌ها و سپس تبدیل این ادعا به استنتاجی سیاسی برای دمیدن در تنور جنگ و مخالفت با آتش‌بس در گفتار مدافعان حکومتیِ خط مقاومت. نشان می‌دهم که این خط فکری چگونه بس حیرت‌آور با گفتمان مدافعان تهاجم خارجی همسو می‌شود: هر دو، از دو موضع ظاهراً متضاد، تخریب زیرساخت‌ها را کم‌اهمیت جلوه می‌دهند و ازاین‌رو ویران‌سازی را عادی‌سازی می‌کنند. هدفم در این یادداشت دقیقاً نقد همین همگرایی و پی‌آمدهای سیاسی‌اش است.

نقطۀ عزیمت عبارت است از تحلیل ناشیانۀ سعید لیلاز که صراحتاً می‌گوید حتی اگر جنگ به مرحلۀ زدن زیرساخت‌ها برسد، خسارتی که رخ می‌دهد در مقیاس کلان چندان بزرگ نیست. برای تقویت این ادعا به تجربۀ جنگ ایران و عراق ارجاع می‌دهد و به‌خطا مدعی است که کل خسارات جنگ هشت‌ساله در فاصله‌ای کوتاه طی سه سال جبران شد. نتیجه می‌گیرد که آسیب زیرساختی را نمی‌توان عاملی تعیین‌کننده دانست. در کلام لیلاز، تخریب زیرساخت‌ها به رقمی محدود، مثلاً در حد ده درصد تولید ناخالص کشور، تقلیل می‌یابد و بر این مبنا چونان مسئله‌ای قابل‌چشم‌پوشی بازنمایی می‌شود. این نوع بیان عملاً چنین القا می‌کند که حتی ضربات سنگین به زیرساخت‌ها نیز نه سرنوشت‌سازند و نه باید در محاسبات سیاسی وزن زیادی داشته باشند.

سپس علی علیزاده وارد صحنه می‌شود و همین استدلال را طوطی‌وار تکرار می‌کند. علیزاده در سطح همین تحلیل خام‌دستانه متوقف نمی‌ماند بلکه، از دل این کوچک‌شماری، نتیجه‌ای سیاسی استخراج می‌کند: پذیرش آتش‌بس از ترس ویرانی زیرساخت‌ها خطاست و باید بر طبل تداوم جنگ کوبید. در روایت ناشیانه‌ای که علیزاده به دست می‌دهد چون هزینۀ بازسازی زیرساخت‌ها در حد و حدودی نیست که دلواپسانِ ویرانی زیرساخت‌ها ادعا می‌کنند استمرار مقاومت در جنگ و اجتناب از آتش‌بس نیز موجه است. این‌جا جابه‌جایی مهمی رخ می‌دهد: یک ادعای شبه‌اقتصادی به سوخت ایدئولوژیک برای جنگ‌طلبی بدل می‌شود.

اما این‌جا دقیقاً همان نقطه‌ای است که همسویی خطرناکی نیز پدیدار می‌شود. همان گزاره‌ای که ایرانیانِ مدافعان تهاجم خارجی تکرار می‌کنند اکنون در دل گفتار مدافعان مقاومت بازتولید می‌شود: زدن زیرساخت‌ها مسئلۀ چندان مهمی نیست و می‌توان به‌زودی بازسازی‌شان کرد.

این همگرایی اصلاً تصادفی نیست. هر دو سوی ماجرا زیرساخت را به سطحی تقلیل می‌دهند که بتوان در معادلات قدرت قربانی‌اش کرد. این گزاره برای طرفداران تهاجم خارجی در حکم مجوز ویران‌سازی‌ها است و برای طرفداران مقاومت داخلی در حکم مجوز تداوم ویران‌شدگی‌ها. آنچه در جمع هر دو طرف متخاصم به‌تمامی حذف می‌شود خودِ معنای زیست جمعی است.

درک این خطا مستلزم بازاندیشی در خودِ مفهوم زیرساخت است. زیرساخت نه یک دارایی منفرد بلکه شبکه‌ای درهم‌تنیده از انرژی و حمل‌ونقل و ارتباطات و سامانه‌های داده‌ها و مدیریت دیجیتال است. اگرچه ایران در زمینۀ هوش مصنوعی مطلقاً در قواره‌های کشورهای پیشرفته نیست اما حتی همین سطح محدود از دیجیتالی‌شدن نیز باعث شده کارکرد این شبکه‌ها به‌شدت به هم‌آهنگی مداوم و پیوستگی بی‌وقفۀ اجزای‌شان وابسته شود. تخریب زیرساخت به معنای ازدست‌رفتن «کارکرد» است نه‌فقط «دارایی». بازسازی کارکرد نیز به‌مراتب دشوارتر و زمان‌برتر از بازسازی فیزیکی است.

لیلاز با کوچک‌سازی خسارت‌ها این تمایز را نادیده می‌گیرد. فرض می‌کند که بازسازی زیرساخت‌ها امری خطی و کوتاه‌مدت است. اما بازسازی زیرساخت‌ها فرایندی است که به زمان و ثبات سیاسی و منابع مالی و، مهم‌تر از همه، اعتماد اجتماعی نیاز دارد. ضربه‌های گسترده به زیرساخت‌ها نه‌فقط وقفه‌ای در تولید بلکه اختلالی است چنان شدید و ماندگار هم در زندگی روزمره و هم در پیوند میان حکومت و جامعه که امکان سیاسی و اقتصادیِ بازسازی‌شان بس کم‌تر از حد و اندازه‌های خیال‌پردازی‌های غیرمسئولانه است.

به همین دلیل است که کوچک‌انگاری تخریب زیرساخت‌ها، چه درکلام لیلاز و چه در تکرارهای طوطی‌وار علیزاده و چه در گفتمان مدافعان تهاجم خارجی، در نهایت به یک نتیجۀ مشترک می‌رسد: عادی‌سازی ویرانی. این عادی‌سازی است که سیاست را از وظیفۀ اصلی‌اش، یعنی حفاظت از امکان زیست جمعی، تهی می‌کند و به محاسبه‌ای سرد از هزینه و فایده فرو می‌کاهد. در چنین افقی، زیست جامعه دیگر چیزی نیست جز موضوعی برای ریسک‌پذیری که می‌توان بر سرش قمار کرد، چون گویا همیشه می‌توان «بعداً» از نو به باز‌سازی‌اش پرداخت. همین «بعداً» همان توهمی است که هم مدافعان تهاجم خارجی را جسور می‌کند و هم مدافعان مقاومت داخلی را. در جهانی که قدرت بیش از هر زمان در زیرساخت‌ها متجلی شده است چنین ساده‌سازی‌هایی نه‌فقط خطای تحلیلی بلکه بی‌مسئولیتی سیاسی است.

محمد مالجو
👍4❤2
✔️تاملی در زیستن و جنگ:
امتیازِ موقتِ «عادی بودن»

✍🏻سهند ایرانمهر

الان که به ۴۶ سال زندگی‌ام نگاه می‌کنم، می‌بینم چقدر جنگ دیده‌‌ام و عجیب که هرکدام در سنی بوده و اثرش روی من متفاوت از دوره سنی دیگر. جنگی که در این دهه زندگی‌ام تجربه کردم بیش از مابقی جنگ‌ها روی من اثر گذاشته است.

جنگ، اول از همه، حساب‌وکتاب را از کار می‌اندازد. نه اینکه آدم‌ها دیگر حساب نکنند؛ برعکس، مدام در حال سنجیدن‌اند اما انگار خط‌کش‌ها کج شده‌اند. قبلاً می‌شد گفت این کار می‌ارزد یا نمی‌ارزد، این تصمیم سود دارد یا زیان. حالا اما «ارزش» خودش زیر آوار مانده. تو می‌مانی و «واقعه» چون «انتخاب‌ی» باقی نمانده جز اینکه بخواهی ادامه‌بدهی یا ادامه ندهی.

من این را نه از کتاب‌ها، که از حس روزهایی فهمیدم که خبرها مثل موج می‌آمدند و می‌رفتند؛ یک پل فرو ریخته، یک خانه مسکونی یا بنای تاریخی دیگر نیست، یک اسم دیگر به فهرست کشته‌ها اضافه شده. در این میان، عجیب است که ذهن هنوز دنبال نوعی معنا می‌گردد.

شاید برای همین است که وسط از دست‌‌دادن‌ها، تاب‌آوردن هم مهم می‌شود و چیزی شبیه غرور هم سر بلند می‌کند؛ یک حس خام و بی‌واسطه که می‌گوید «ایستادیم». این حس، اگر بخواهم صادق باشم، هم واقعی است و هم مسئله‌دار. واقعی است چون از جایی عمیق در وجود جمعی می‌آید؛ مسئله‌دار است چون می‌تواند روی ویرانی‌ها سایه بیندازد، انگار که حماسه و‌شور بتواند خرابی را جبران کند.

این دو حس کنار هم می‌نشینند و با هم کنار نمی‌آیند; از یک طرف می‌خواهی منطقی نگاه کنی، سرد و دقیق، مثل کسی که از بیرون به یک معادله نگاه می‌کند. از طرف دیگر، درونت پر است از چیزی که اصلاً معادله‌پذیر نیست؛ ترس، خشم، دلبستگی، و بله، گاهی هم افتخار. این شکاف، آزاردهنده است. انگار دو نسخه از «خودت» هم‌زمان فعال‌اند و هیچ‌کدام حاضر نیستند کوتاه بیایند.

بعد، نوبت به چیزهای به‌ظاهر ساده می‌رسد. چیزهایی که قبلاً آن‌قدر بدیهی بودند که حتی دیده نمی‌شدند، مثل بیدار شدن در خانه‌ای که سر جایش است، صدای عادی خیابان، برنامه‌ریزی برای هفته بعد. جنگ این بداهت را می‌شکند. ناگهان می‌فهمی «عادی بودن» یک دستاورد است، نه یک پیش‌فرض و فاصله‌ات با آن، خیلی بیشتر از چیزی است که فکر می‌کردی. چیزی که دیروز حداقل بود، امروز آرزو شده.

این جابه‌جاییِ معیارها، آرام و بی‌صدا اتفاق نمی‌افتد. با هر خبر، با هر تصویر، یک تکه از آنچه «طبیعی» می‌دانستی جابه‌جا می‌شود. اولویت‌ها عوض می‌شوند، چیزهایی که زمانی حیاتی به نظر می‌رسیدند، ناگهان بی‌اهمیت می‌شوند، و چیزهایی که اصلاً به حساب نمی‌آمدند، می‌شوند مرکز توجه. در این میان، آدم می‌ماند و نوعی سردرگمی که نه کاملاً فکری است، نه کاملاً احساسی؛ چیزی بین این دو، چیزی که اسم دقیقی ندارد.

مرگ هم در این میان تغییر شکل می‌دهد. نه به این معنا که قبلاً نبود، بلکه به این معنا که دور بود، محو بود. حالا نزدیک است، خیلی نزدیک. دیگر یک مفهوم فلسفی یا یک خبر دور نیست؛ یک امکان روزمره است. و این نزدیکی، همه‌چیز را تغییر می‌دهد. تصمیم‌ها سنگین‌تر می‌شوند، لحظه‌ها متراکم‌تر. حتی شادی‌ها هم رنگ دیگری می‌گیرند، انگار که زیر سایه چیزی ناپایدار شکل گرفته باشند.

با این حال، اگر بخواهم دقیق باشم، این نزدیکی لزوماً به «وضوح» منجر نمی‌شود. گاهی برعکس، همه‌چیز را مبهم‌تر می‌کند. مرزها جابه‌جا می‌شوند: بین درست و نادرست، بین ضروری و غیرضروری، حتی بین حقیقت و آنچه فقط شبیه حقیقت است. شاید برای همین است که آدم‌ها به روایت‌های ساده‌تر پناه می‌برند, روایت‌هایی که دنیا را به دو قطب روشن تقسیم می‌کنند. این کار، اگرچه از نظر فکری ناقص است، اما از نظر روانی قابل فهم است؛ چون پیچیدگیِ واقعی، در چنین شرایطی، طاقت‌فرساست.

و بعد، آن فاصله عجیب بین «تصور» و «واقعیت» خودش را نشان می‌دهد. پیش از این، می‌شد وضعیت غیرعادی را تصور کرد, در فیلم‌ها، در کتاب‌ها، در خبرها. اما تصور، همیشه یک حاشیه امن دارد. می‌دانی که در نهایت، به زندگی عادی برمی‌گردی. جنگ این حاشیه را برمی‌دارد. ناگهان می‌بینی آنچه «غیرعادی» می‌نامیدی، شده زمینه زندگی‌ات، و آنچه «عادی» بود، شبیه مقصدی دور و مبهم است.

می‌دانم مسخره است اگر بگویم این را اول‌بار وقتی فهمیدم که از جلوی آوار یک رستوران مرغ سوخاریِ موشک‌خورده رد می‌شدم. قبلا بارها از جلویش رد شده بودم و لوگویش به نظرم خلاقانه می‌نمود و چون خلاقیت بیش از طعم برایم جذاب بوده، جوری که انگار هم من و هم آن ساختمان و مرغ‌های سوخاری‌اش همیشه هستند -با اینکه اهل مرغ سوخاری نیستم- به خودم می‌گفتم بالاخره روزی یک‌بار امتحانش می‌کنم. حالا اما می‌دیدم که ویران شده، هم خودش و هم صاحبش که زنی بوده.

ادامه در پست بعدی👇🏼



#فرهیختگان در دفاع میهنی
👍3
...ادامه پست پیشین


جنگ همین‌قدر رک و صریح به تو می‌فهماند که چطور می‌تواند حتی یک رد کمرنگ و بی‌اهمیت و بی‌ارتباط از اراده‌ای که همه چیز را بدیهی می‌داند، محو کند.

در این میان، آدم سعی می‌کند خودش را نگه دارد. نه با خلق یک حماسه یا کاری خارق‌العاده، با ادامه دادن کارهای کوچکی که حالا دیگر می‌دانی براحتی می‌تواند از دسترست خارج شود: نوشتن، فکر کردن، حتی تردید کردن. کلی کتاب نیمه‌کاره را در این مدت تمام کردم اسمش را گذاشتم: «عملیات کشف چوب‌الف» و بعد با ولع رفتم سراغ دیدن باقی‌مانده‌های فهرست «صد فیلم برتر تاریخ سینما». شاید این‌ها شکل دیگری از همان مقاومتی باشند که زیاد درباره‌اش حرف زده می‌شود، اما کمتر در این سطح دیده می‌شود. مقاومتی که نه در شعار، بلکه در حفظ حداقلی از معنا در دل بی‌معنایی اتفاق می‌افتد.

جنگ، ما را با این واقعیت روبه‌رو می‌کند که بسیاری از چیزهایی که بدیهی می‌دانستیم، عقلانیت، ثبات، آدمیت، احساس حتی خودِ «عادی بودن» در واقع امتیازاتی موقت‌اند. این مواجهه، خوشایند نیست، آرامش‌بخش هم نیست. اما واقعی است و حداقل آدم را از آن اطمینان و غروری که فکر می‌کند، چیزی چندباره اتفاق نمی‌افتد و زندگی و همه متعلقاتش منتظر انتخاب متمدنانه ماست، دور می‌کند.

#فرهیختگان در دفاع میهنی
👍2
وقتی سعدی مغضوب می‌شود!

زنده‌یاد دکتر علی شریعتی شعری طرب‌انگیز از شیخ ابومحمد مشرف‌الدین مصلح، سعدی شیرازی, در وصف بهار را مایهٔ سرکوفت او قرار داده و با لحنی ناروا نوشته است:
‌"خدا مرگت دهد! تو شاعر قرن هفتمی؟ قرنی که مغول از شرق و صلیبی‌ها از غرب این سرزمین را حمام خون کردند.»
مرحوم شریعتی اما بلافاصله شعر مشابهی از مولانا جلال‌الدین محمد بلخی در وصف بهار را نشانهٔ لطافت طبع و عظمت روح او می‌داند!
هر کس با تاریخ آشنا نباشد می‌پندارد که لابد مولانا شاعر قرنی غیر از قرن هفتم بوده و یا در مقابل مغولان و صلیبی‌ها کاری سوای سعدی کرده است!
این ماجرا نشان می‌دهد که بینش انقلابی حتی آنجا که می‌خواهد میراث عرفانی تاریخ ایران را پاس دارد، تا چه اندازه نسبت به سیاست‌ورزی‌های مصلحانه و عقل‌مدارانه و واقع‌بینانهٔ مردی به غایت پخته و دنیادیده چون سعدی بی‌تحمل و نابردبار است!
وقتی برای نسلی، رژی دبره، الگوی بهتر و والاتری از سعدی شیرازی برای کنشگری سیاسی به شمار آید نتیجه‌اش همین می‌شود که جامعه تشنهٔ یک دوره از نظم و ثبات و آرامش و آسایش شود، ولی نیابد!
این چند جمله را فقط برای پاسداشت روز سعدی نوشتم و مرحوم شریعتی را نیز از این رو مثال آوردم که مطمئنم بر خلاف برخی دیگر از انقلابی‌ها، اگر امروز زنده بود، به دلیل صداقت بی‌مانندش، آن ناسپاسی نسبت به سعدی را جبران می‌کرد.
احمد زیدآبادی

#فرهیختگان در دفاع میهنی
👍2👎1
گفت‌وگوی رضا علیجانی با بی‌بی‌سی

ما از پشت صحنه ج.ا اطلاعی نداریم، ولی روی صحنه کاملا آشکار است که اختلافات شدیدی وجود دارد. هر چند به تدریج، اما در تحلیل نهایی اقتصاد حرف آخر را خواهد زد.

این آشفته بازار البته بی‌سابقه هم نیست. از میرمحمود موسوی که قبلا دیپلمات بوده نقل شده که در دوره جنگ با عراق، دیپلمات‌های وزارت خارجه را جمع کردند و جزوه‌ای به آنها دادند که ما به ۲۱ دلیل نباید قطعنامه ۵۹۸ را بپذیریم. اما درست فردای همان روز ج.ا آن را پذیرفت!

هیئت حاکمه‌ی پنهان بعد از خامنه‌ای رادیکال‌تر و ریسک‌پذیرتر هستند. او اگر شعار نه مذاکره و نه جنگ می‌داد، این‌ها هم جنگ می‌کنند و هم مذاکره، آن هم مستقیم! با یک تبصره که...

الان ج.ا یک نقطه کور دارد:رهبرش...

ج.ا یک مشکل ژنتیکی هم دارد: شعارزدگی برخاسته از ساختار روحانی- نظامی‌اش که هر دو اهل خطابه و رجزخوانی هستند. این ژن نیز کار مذاکره را خراب می‌کند.

هر دو جناح هم پراگماتیست و هم دگماتیست در یک خصیصه مشترک هستند و آن پوپولیست بودن هر دوست. این هم یک مانع پیش رفت مذاکرات است.

یک نقل‌قول هم از زنده‌یاد هدی صابر بیاورم...

پزشکیان می‌گوید باید جنگ را با حکمت و عزت و مصلحت تمام کرد و ادامه آن به نفع هیچ‌کس نیست و یا قالیباف می‌گوید که ما درست است به لحاظ نظامی آمریکایی‌ها را پس زدیم و شکست دادیم ولی این‌طور نیست که آن‌ها را نابود کرده باشیم.

دو نفر از نمایندگان مجلس که از قضا هر دو عضو کمیسیون امنیت ملی هستند دو نظر متضاد میدهند؛ احمد بخشایش می‌گوید توافق با آمریکا مقدمه عادی‌سازی روابط است و خیلی از کشورها با آمریکا حتی جنگیدند ولی بعداً روابط برقرار کردند. اما محمود نبویان می‌گوید هیچکس نباید دنبال مذاکرات برود، خسارت محض است.

الان هر یک از دو طرف از خود علی خامنه‌ای دو نقل‌قول می‌آورند: او در یک نقل قول می‌گوید عقب‌نشینی غیرتاکتیکی غضب الهی در پی دارد. و در دومی می‌گویدً صبر نکردن و دهن‌لقی و اعتراض کردنِ بیخودی تاثیر منفی می‌گذارد.

اخیراً حسن اسدی زیدآبادی مطلبی از آقای میرمحمود موسوی(برادر میرحسین موسوی) که قبلا دیپلمات بوده منتشر کرد که نشانگر آشفتگی مشابهی در دوره جنگ هشت ساله است.

علیرغم اختلافات شدیدی که حتی بین مداح‌ها هم دیده می‌شود، ولی یک‌دفعه ویدئوی خیلی کار شده‌ای از چند مداح منتشر میشود که با هم می‌خوانند: «فرمان بده فرمانده، حکم آنچه تو فرمایی». یعنی هر چه تو بگویی ما همان را گوش می‌کنیم. ولی الان آن فرمانده فرمانی نمی‌دهد. و خبری از مجتبی خامنه‌ای که باید بیاید حرف آخر را بزند نیست.

به خاطر مشکل ژنتیک شعارزدگی ج.ا لحن از موضع بالا به پایین ترامپ هم تاثیرگذار است(البته تعیین‌کننده نیست).

فرمانده هوا-فضای سپاه به مردم کف خیابان پیغام می‌دهد که شما هر جا را بگویید ما همان‌جا را می‌زنیم! این جمله عجیب و پوپولیستی مثل این است که وزیر اقتصاد یا مدیرکل بانک مرکزی به مردم بگوید نرخ ارز را هر چه شما بگویید ما همان را تعیین می‌کنیم!

به گفته وزیر ارتباطات ناپایداری اینترنت دارد معیشت ۱۰ میلیون نفر را تهدید می‌کند و یا طبق آمارهای رسمی طی جنگ اخیر بین ۱ تا ۲ میلیون بیکار اضافه شده، در آمارهای غیررسمی اما سخن از۳ تا ۴ میلیون نفر است. این آمارها و گزارشها کم‌کم زیر پوست هیئت حاکمه جدید میرود.

یک تبصره و تکمله که در رابطه با هیئت حاکمه‌ی رادیکال تر و ریسک پذیرترِ بعد از خامنه‌ای باید مطرح کرد این است که خیلی‌ از اینها جنگ هشت ساله را هم دیده‌اند و با مسئله قطعنامه ۵۹۸ و تجربه خراب شدن خاکریزهای اقتصادی و نیروی انسانی پشت صحنه هم آشنایی دارند.

نظامی‌ها از کارت بازی جدید که می تواند مثلا ناامن کردن دریای سرخ و بستن باب‌المندب باشد یاد میکنند. البته همین‌جا صدای مغایری هم شنیده میشود که مثلا آقای کورش احمدی‌ از دیپلمات‌های سابق می‌گوید الان وقت آن است که از اورانیوم ۶۰ درصد غنی‌شده که دیگر به کارمان نمیآید به عنوان کارت بازی استفاده کنیم.

فعلا و تا اطلاع ثانوی شاهد یک سیاست شترمرغی هستیم. این وضعیت اما نمیتواند دائمی باشد.

اینک صدا و سیما و خیابان دست تندروترهاست اما صدای هر دو طرف و تفاوتها و اختلافات‌شان بلندتر و صریح‌تر از قبل به گوش میرسد.
مدتی زمان می‌برد که حاکمان جدید ج.ا به یک تحلیل یکپارچه برسند. ولی در آخر عامل «مصلحت» تعیین‌کننده خواهد بود و به تدریج اما در تحلیل نهایی، اقتصاد حرف آخر را خواهد زد.
زنده‌یاد هدی صابر درنوشته‌ای در ۳۱ فروردین ۸۶، ضمن اینکه کل نوشته در نقد حساب کردن روی خارجی‌ها و حمله نظامی برای حل مشکلات داخلی است، می‌گوید: «این راستِ داخلی است که با تحلیل‌های خاص خود زمینه را برای تجاوز خارجی فراهم می‌کند».
نکات کامل‌تر در فایل صوتی
https://t.me/RezaAlijaniarchive/832

#فرهیختگان در دفاع میهنی
👍1
انجمن قلم (پن) آمریکا، اعلام کرد، گلرخ ابراهیمی ایرایی و علی اسداللهی، دو نویسنده ایرانی، برندگان جایزه «آزادی نوشتن پن/باربی» در سال ۲۰۲۶ شده‌اند؛ جایزه‌ای که به نویسندگانی اعطا می‌شود که به‌دلیل فعالیت‌های مسالمت‌آمیز خود در حوزه آزادی بیان با حبس یا پیگرد قضایی مواجه شده‌اند.

گلرخ ابراهیمی ایرایی، نویسنده و فعال حقوق بشر، در پی بازداشت در جریان اعتراضات ۱۴۰۱ به پنج سال حبس محکوم شد و هم‌اکنون در زندان اوین به‌سر می‌برد. علی اسداللهی، شاعر و عضو کانون نویسندگان ایران نیز در بهمن ماه سال گذشته بازداشت و پس از حدود دو ماه با قرار وثیقه آزاد شد.

#فرهیختگان در دفاع میهنی
❤4👎1
احمد خدایی، کوهنوردی که برای دادخواهی و افشای تعرض تا مرز مرگ رفت

خبر کشته شدن صالحه اکبری به دلیل قطع اینترنت اولین بار ۲۱ روز بعد در ۱۳ بهمن و در میان اسامی هزاران نفر از معترضان کشته شده به شبکه‌های اجتماعی رسید.
احمد خدایی پس از آزادی از بازداشت، اول اسفند در صفحه اینستاگرامش ویدیویی از تصاویر مشترک خودش و صالحه را منتشر کرد و نوشت: «سوختم، همین و بس.»
او مربی کوهنوردی نامی آشنایی در تهران و اردبیل است. مدتی عضو هیات کوهنوردی تهران بود و بعد از تجربه یک زندگی منجر به جدایی، از سال گذشته زندگی مشترکش با صالحه اکبری را آغاز کرده بود.
اما زندگی همراه با عشق، شادی، طبیعت‌گردی، و کوهنوردی آنها عمری کوتاه داشت و فقط تا ۲۲ دی ادامه یافت.
احمد در در یکی از پست‌های اینستاگرامش نوشت: «صالحه چه غمی بالاتر از این که حتی نگذارند سر مزارت باشم همانانی که تو را به کام مرگ هل دادند اکنون پیکرت را هم صاحب شده‌اند.» او همان جا نوشت: «لعنت ابدی بر کسی که تو را از من گرفت.»

این کوهنورد چندی بعد برای پایان دادن به زندگی خود اقدام کرد، اما پس از اطلاع خانواده‌اش از مرگ نجات یافت.
او قبل از چنین اقدامی در فایل‌های صوتی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد، گفت که نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی پس از دوره بازداشت با ارسال «عکس‌های خصوصی گوشی صالحه» همراه با پیام‌های آزاردهنده، او را مورد آزار و شکنجه روانی قرار می‌دهند.

تکان‌دهنده‌ترین قسمت این افشاگری، بخشی از یک فایل صوتی است که احمد خدایی در آن با گریه و بغض، دلیل تصمیمش برای پایان دادن به زندگی خود را پیام‌ فاجعه‌بار نیروهای امنیتی عنوان کرد و گفت که یکی از این نیروها به او پیام داده‌ که «پیکر بی‌جان صالحه» را در سردخانه «با دست» مورد «تعرض جنسی» قرار داده‌ است.

#فرهیختگان در دفاع میهنی
😢5❤2
چهل روز زندگی در سایه جنگی که مال «ما» نیست

می‌گفت: «دنیاهای موازی» را قبول داری؟ تلویزیون ایران را بزنی، ایران پیروز شده و آمریکا و اسرائیل شکست خورده. کانال را عوض کن، بزن «اینترنشنال»: چیزی نمانده تا برگشت «شازده»، جمهوری اسلامی شکست خورده است. هوراها و شادی‌های مردمی که زیر پرچم اسرائیل، به زبان فارسی از «عمو ترامپ» و «بی‌بی» تشکر می‌کنند که بمب‌هایی را بر سر ما ریخته و ازشان می‌خواهند که باز هم بزنند.. اما ورای این دو روایت، دنیای سومی هم هست: دنیای ما مردم؛ زیر بمباران، زخمی و بی‌پناه، قربانی هر دو طرف. صدایی نداریم و فقط زنده ماندن، آزادی و صلح را می‌خواهیم.

https://t.me/iv?url=https://www.radiozamaneh.com/886893/&rhash=0ceb6994783a68


#فرهیختگان در دفاع میهنی
🔥1
✅جان را ارزان نکنید

سیاست اعدام جز پیچیده کردن شرایط و ستاندن جان یک انسان هیچ فایده ای ندارد. به خصوص در وضعیت جنگی، هر اعدامی دمیدن بر تنور خشونت و افزایش خشم است. هر جان یک جهان است؛ جان را ارزان نکنید. اعدام را لغو، امکان دسترسی به وکیل انتخابی و برگزاری دادگاه عادلانه را فراهم کنید.

مجتبی نجفی

#فرهیختگان راهی به رهایی
❤7👍3