فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.3K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
جان رالز و اجماع هم‌پوشان
چگونه با وجود تفاوت‌ها در کنار هم زندگی کنیم؟

جان رالز (John Rawls)، فیلسوف برجسته آمریکایی (۱۹۲۱-۲۰۰۲)، به عنوان یکی از تاثیرگذارترین نظریه‌پردازان سیاسی قرن بیستم شناخته می‌شود. شاهکار او، کتاب «نظریه‌ای در باب عدالت»، سنت قرارداد اجتماعی را احیا کرد و کوشید راهی برای آشتی دادن آزادی و برابری بیابد. رالز در آثار متاخر خود، به‌ویژه در کتاب «لیبرالیسم سیاسی»، مستقیما به مساله هم‌زیستی و رواداری در جوامع مدرن و کثرت‌گرا پرداخته است.

نظریه عدالت؛ بنیان رواداری عادلانه
از دیدگاه رالز، رواداری و پذیرش نه یک ترجیح اخلاقی شخصی، بلکه سنگ‌بنای یک ساختار سیاسی پایدار است. او معتقد است در جوامع دموکراتیک، با تکثر باورهای مذهبی، اخلاقی و فلسفی روبه‌رو هستیم که لزوما با هم سازگار نیستند. رالز مفاهیم زیر را برای تحقق رواداری پیشنهاد می‌دهد:

۱. وضعیت نخستین و پرده بی‌خبری (بنیان بی‌طرفی):
رالز پیشنهاد می‌کند که برای وضع اصول عادلانه، باید فرض کنیم پشت یک «پرده بی‌خبری» (Veil of Ignorance) هستیم؛ یعنی نمی‌دانیم در جامعه چه جایگاه، مذهب یا نژادی خواهیم داشت. در این حالت، ما قطعا اصولی را انتخاب می‌کنیم که از حقوق همه اقلیت‌ها حمایت کند، زیرا ممکن است خودمان جزو آن اقلیت باشیم. این نقطه آغاز «پذیرش ساختاری» است.

۲. اجماع هم‌پوشان (پذیرش در عین تفاوت):
رالز معتقد نیست که برای رسیدن به صلح، همه باید مثل هم فکر کنند. او مفهوم «اجماع هم‌پوشان» (Overlapping Consensus) را مطرح می‌کند؛ به این معنا که افراد با باورهای کاملا متفاوت (مثلا یک فرد مذهبی و یک فرد سکولار)، می‌توانند بر سر «اصول سیاسی عدالت» توافق کنند، در حالی که هر کدام دلایل خاص خود را از درون جهان‌بینی خود برای این پذیرش دارند.

۳. عقل عمومی (زبان گفتگو):
رواداری در اندیشه رالز مستلزم «عقل عمومی» (Public Reason) است. یعنی در بحث‌های سیاسی و عمومی، نباید صرفا به متون مقدس یا باورهای شخصی استناد کنیم، بلکه باید از زبانی استفاده کنیم که برای همه شهروندان با هر عقیده‌ای قابل فهم و پذیرش باشد.

از منظر رالز، رواداری به معنای «بی‌تفاوتی» یا «تایید همه عقاید» نیست، بلکه به معنای احترام به آزادی وجدان دیگران است. او معتقد است یک جامعه عادلانه نباید بر پایه یک «آموزه جامع» (مثل یک دین خاص یا یک ایدئولوژی خاص) بنا شود، بلکه باید چارچوبی بی‌طرف باشد که در آن هر کس بتواند بر اساس باورهای خود زندگی کند، به شرطی که به حقوق برابر دیگران احترام بگذارد. در واقع، پذیرش در نگاه رالز، احترام به «عقلانیت» و «آزادی» شهروندان دیگر است.

#رواداری #جان_رالز #تکثر #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
❤1
🔴رسوایی دانشگاه‌های آمریکا؛ فروش اجساد اهدایی برای آموزش ارتش اسرائیل

🔴 رسانه‌های آمریکا گزارش داده‌اند دو دانشگاه مطرح ایالت کالیفرنیا اجسادی را که شهروندان برای «تحقیقات پزشکی و علمی» به این دانشگاه‌ها اهدا کرده بودند را برای مصارف آموزشی در اختیار ارتش اسرائیل قرار داده‌اند.

🔴 رسانه‌های دانشجویی «انبرگ مدیا» و «یو‌اس‌سی‌دی گاردین» با انجام یک تحقیق مشترک رسانه‌ای فاش کرده‌اند دو دانشگاه مطرح آمریکایی یعنی «دانشگاه جنوب کالیفرنیا» و «دانشگاه کالیفرنیا سان‌دیگو» این اقدام را انجام داده‌اند.

🔴 این افشاگری اعتراض شدید خانواده‌های داغداری را به همراه داشته. آنها می‌گویند به آن‌ها اطلاع داده نشده بود که از بقایای پیکر عزیزانشان برای مصارف نظامی استفاده می‌شود./تسنیم

⭕ FarhikhteganDaily.com
🎖️ @FarhikhteganOnline
😱5
این گفتگو محدود به نقش قوام و دولت او در پایان دادن به مسئله است. نقش مهم ترومن رئیس جمهور آمریکا در رفع تجاوز شوروی که به تهدید استالین هم انجامید به دلیل کمبود جا در این گزارش نگنجید. بدیهی قوام و همکارانش مانند علا و دیگران در جلب حمایت آمریکا و افکار عمومی جهان نقش مؤثر داشتند.


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍1
مساله استقلال دبی از امارات و سیاست پهلوی دوم


یکی از موضوعات مکتوم در سیاست خارجی دوران محمدرضا شاه پهلوی ، مساله تجزیه دبی از امارات متحده عربی و سیاست محمدرضا شاه در این باره است ، براساس ، توافق اولیه در امارات مقرر شده بود که ریاست امارات متحده عربی بین ۷ شیخ نشین دوره ای باشد ، براین مبنا ، هر دوره ریاست برای ۵ سال بود و اولین رییس دوره ای هم شیخ زاید آل نهیان حاکم ابوظبی و نایب رییس هم شیخ راشد آل مکتوم حاکم دبی بود و توافق گردید پس از پایان دوره پنج ساله اول ، ریاست امارات به حاکم دبی برسد ، اما با پایان دوره پنج ساله اول ، شیخ زاید از تحویل کرسی ریاست به شیخ راشد خودداری ورزید و با بهم زدن توافق قبلی ، ریاست ابوظبی بر امارات را دائمی کرد ، این اقدام با واکنش تند حکومت دبی ‌و شیخ راشد آل مکتوم مواجه شد و وی تلاش کرد تا با همکاری شیخ سلطان حاکم شارجه از امارات اعلام استقلال نماید ، در این راستا از دولت ایران برای استقلال از امارات درخواست حمایت کرد ، اما دولت ایران و شخص محمدرضاشاه با این استدلال که تجزیه دبی از امارات منجر به تضعیف امارات شده و در جنگ سرد به شوروی و کمونیست ها و به زیان امریکاست با تجزیه امارات مخالفت کرد ، حاکمان دبی و شارجه درخواست خود را تغییر دادند و این بار خواهان استقلال از امارات و الحاق به ایران در چارچوب یک‌کنفدراسیون شدند ، اما این درخواست نیز از طرف محمدرضاشاه رد گردید و به این ترتیب تمامیت ارضی امارات حفظ شد و دبی نیز در نهایت تسلیم ابوظبی گردید، موضوعی که بیش از همه ناشی از سیاست خارجی محمدرضاشاه در اولویت قائل شدن برای جنگ سرد بود .

https://t.me/bahmanighajar
❤1👍1👎1
اتحادیه جادوگران

سارتر رساله جمع‌وجوری درباره پدیدارشناسی احساسات دارد که در آن احساسات را توان جادوگری ذهن آدمیان می‌داند. مثلاً وقتی از فرط عصبانیت برگه‌ای را پاره می‌کنیم؛ یا از ترس غش می‌کنیم؛ یا زمانی که حسرت‌هایمان را با نسبت دادن ویژگی‌های منفی به آنچه حسرتش را می‌خوریم فرو می‌نشانیم (گربه دستش به گوشت نمی‌رسد...)، یا وقتی افسردگی و شکست ما را به انزوا و گوشه‌گیری می‌کشاند، ما از جادوی احساسات برای خروج از بن‌بستی که در جهان واقع به آن دچار شدیم استفاده می‌کنیم.

نگاه سارتر به‌ویژگی جادویی عواطف، وقتی پای احساسات منفی درمیان باشد جالب توجه‌تر است. احساسات به‌نحوی جادویی به ما کمک می‌کنند تا گرۀ کوری که در آن گرفتار شده‌ایم و نمی‌توانیم آن را باز کنیم قیچی کنیم و ناگهان از تنش خلاص شویم: غش کنیم/ فحش بدهیم/ فریاد بکشیم/ گریه کنیم / افسرده شویم / بشکنیم / حمله کنیم / شلیک کنیم...

رساله کوچک سارتر از سطح فردی فراتر نمی‌رود، ولی ما که او را می‌شناسیم می‌توانیم حدس بزنیم نگاهی که به انسان و آزادی او دارد اکسیر احساسات را در خدمت ایمان بد (خود فریبی) خواهد دانست.

ضمن اینکه خشم و استیصال و یاس وقتی فراتر از کنش فردی، سوخت محرک کنش‌های جمعی را فراهم کند، که «ما همه راه‌ها را رفتیم» یا «هیچ چاره دیگری نیست»، اتحادی از جادوگران و جادوخران به‌راه خواهند انداخت...

گاهی می‌شود حق داد / درک کرد و یا حتی مشروع دانست، اما این همدلی، واقعیتِ سرسخت را عوض نمی‌کند. جادو هرگز واقعیتِ پیچیده، صلب و زمختِ بیرون را به شکلی پایدار بازسازی نکرده و نخواهد کرد.


مریم نصر

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍3
اشغال لاوان آن هم توسط امارات!؟
احمدزیدآبادی

رسانه‌های ایرانی به نقل از دیلی‌تلگراف گزارش داده‌اند که:

یک مقام ارشد امنیتی سابق گفته است که برخی از مشاوران و اطرافیان ترامپ، پیشنهاد داده‌اند که جزیرهٔ لاوان باید توسط نیروهای زمینی امارات اشغال شود!

به نظرم یا خبرنگار تلگرام این خبر را از خودش در آورده، یا آن مقام سابق امنیتیِ مورد ادعا، خالی بسته و یا مشاوران ترامپ پاک مشاعرشان را از دست داده‌اند و یا اینکه ولی‌نعمت خود را دست انداخته‌اند!

زیرا هر که بداند جزیرهٔ لاوان فقط ۲۸ کیلومتر از سواحل ایران فاصله دارد و کل پرسنل ارتش امارات صدهزار نفر است، در مضحک بودن چنین خبری تردید نمی‌کند!

بی‌نمک‌تر از همه اما در این میان، ابراز شادی و سرور عده‌ای قلیل از افراد اصطلاحاً اپوزيسيون از این خبر است که با ادعای "ملی‌گرایی ایرانی" خود را مخالف جمهوری‌اسلامی معرفی می‌کنند!
ادعای ملی‌گرایی ایرانی این افراد مرا به یاد حکایتی ......!

نه! بی‌خیال! به یکی از دوستانم قول داده‌ام که تا اطلاع ثانوی دیگر از این نوع حکایاتِ هجوآلود و طنزآمیز استفاده نکنم!


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍3🔥1
یک بمب ساعتی برای سواد جامعه
چرا کتاب نمی خوانیم؟ از غم معیشت و دغدغه گرانی تا لوکس شدن فرهنگ کتابخوانی

مریم طرزی ؛ سواد زندگی

«چرا کتاب نمی‌خوانیم؟» این سؤال ساده، در ایران امروز پاسخ پیچیده‌ای دارد. پاسخی که ریشه در غم معیشت و دغدغه گرانی دارد. در شرایطی که تورم افسارگسیخته، قدرت خرید را از بین برده و اجاره خانه و خوراک فرزندان به اولویت نخست تبدیل شده است، انگار که کتاب خریدن دیگر ضرورت نیست و کتاب خواندن پهلو به کاری لوکس و نه چندان ضروری می زند.


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤4😢3😱2
Living A Feminist e-book.pdf
10.2 MB
آتنا کامل و ایمان واقفی کتاب

فمینیستی زیستن

اثر سارا احمد را به فارسی ترجمه و رایگان منتشر کرده‌اند.
مریم نصر

#فرهیختگان راهی به رهایی
❤4
نقطه عطفی در آتش بس

پاسخی که ایران به آمریکا در قالب پیش‌شرط‌هایی برای از سرگیری مذاکرات داد و ترامپ آنرا نپذیرفت، یک نقطه عطف در دوره آتش‌بس جاری بود. تا پیش از این تصور من این بود که ترامپ متمایل به از سرگیری جنگ تمام عیار نیست و دستاوردی سریع را برای آن متصور نمی‌داند و بیشتر متوجه فشار اقتصادی و محاصره دریایی و بر خوردهای نظامی مقطعی و موضعی محدود به عنوان مکمل مذاکره است. اما در پی پاسخ ایران، شرایط بطور اساسی دگرگون شده و مذاکرات عملا متوقف شده‌است. لذا فکر می‌کنم احتمال جنگ افزایش قابل توجهی یافته است. از نظر زمانی، اگر علی‌الاصول تصمیم به جنگ بگیرند یا گرفته باشند، زمان آن بستگی به آمادگی‌های نظامی خواهد داشت. و البته هر چه زودتر انجام شود با برنامه‌های سیاسی ترامپ در آمریکا سازگاری بیشتری خواهد داشت. از نظر نوع و کیفیت جنگ، فکر می‌کنم منطقا باید متفاوت از نوع جنگ در دورهای قبلی باشد. چرا که دیگر نباید به عناصر غافلگیری، شوک اولیه و اثرات فوری در پی ترور سران نظام امیدی داشته باشند. بعلاوه، بانک اهداف نظامی و دو منظوره آنها نیز باید تقریبا تمام شده باشد. لذا اینبار ممکن است تمرکز عمدتا بر زیرساختارهای غیر نظامی باشد. متاسفانه.

اکنون عملا تنها عامل بازدارندگی ایران، حمله به اهدافی در منطقه است که اگر چه موثر است، اما تعیین کننده نیست. احتمالا طرف مقابل هم روی پدافند هوایی در منطقه حساب می‌کنند، هم نگران کاهش بیشتر صدور نفت از منطقه نیست، چون این اتفاق قبلا افتاده، و هم اینکه خساراتی که به این کشورها وارد خواهد شد با سپرده‌های هنگفتی که در غرب دارند و با مباشرت شرکت‌های آمریکایی بازسازی خواهد شد. حتی اگر هیچ یک از این عوامل نیز نبود، مقامات ما نباید تصور کنند که ترامپ به خاطر این کشورها، ممکن بود برنامه تجاوزکارانه‌اش را رها کند. ریسک بسیار بالایی که مقامات ما دارند می‌پذیرند حداقل درکش برای من اصلا ممکن نیست.

این "برهه حساس کنونی" از آن برهه حساس کنونی‌های 47 سال گذشته نیست. ترامپ دو دوره جنگ تجاوزکارانه را تحمیل کرد و نتیجه‌ای از آن در جهت تحقق خواسته‌هایش نگرفت. در این جنگ سوم آنها چیز زیادی جز زیر ساخت‌های ما برای زدن ندارند، آن هم زیرساخت‎‌های کشوری که نه پول دارد برای بازسازی آنها و نه تحریم اجازه بازسازی می‌دهد. سیاستمداران ما باید به نحوی مسئولانه مسیر دیپلماتیک را تا ته بروند و با ارائه ایده‌های قابل قبول، حداقل بهانه را از دشمن بگیرند و حداقل در دعوای مقصریابی در آینده نزدیک و در تاریخ نزد افکار عمومی خودی و بیگانه سربلند باشند.

کوروش احمدی


#فرهیختگان روزن آگاهی
❤3👍2
ماجرای یک غزل: نگاهی دوباره به غزل «چهره به چهره...» از طاهره قرة‌العین
رضا فرخ‌فال

غزل «چهره به چهره» دست کم به لحاظ آهنگ و انگاره‌پردازی چنان به بیان شعری طاهره نزدیک است که هربار خواندن شعر شک در اصالت انتساب آن را به طاهره واپس می‌راند. خواننده به هر دلیلی دوست دارد این شعر را از آنِ طاهره یا به سخن دیگر، در امتداد صدای او بخواند. در این شعر به تکرار ترکیب قیدی «رو به رو، جو به جو، مو به مو ...» برمی‌خوریم که عین آن را در شعر تنی چند از شاعران پیش از او نیز می‌توان یافت و این تکرار ترکیب قیدی منکران اصالت انتساب این شعر به طاهره را بر آن داشته که روایت اصل این شعر را پیدا کنند و به کلی منکر انتساب آن به طاهره شوند. پرسش اما این است که به لحاظ نظری، آیا اصلاً می‌توان اصل و مبدأ آغازینی را برای یک شعر معین کرد؟ با طرح این سؤال می‌کوشیم به ماجرای این شعر بپردازیم؛ هم در آن حال که و در آغاز، امضای طاهره را در پای شعر «چهره به چهره» زیر علامت ضربدر می‌گذاریم. این علامت ضربدر نه نشان اثبات اصالت انتساب این شعر به طاهره است و نه نفی آن. اما چگونه؟...»

تا هنگامی که هر آنچه از نوشته‌های طاهره منثور و منظوم باقی مانده یافت نشود و منتشر نگردد، درباره‌ی اصالت تک تک آثار و ارزیابی دقیق یافته‌ها و برگرفته‌ها در سخن شعری او نمی‌توان حرف آخر را زد و حکمی قطعی داد (اگر بتوان در این زمینه حکمی قطعی داد!) همه‌ی آنچه می‌توان درباره‌ی شعر طاهره گفت برمبنای متن‌هایی است که اکنون در دست داریم و گفتنی است که با وجود پژوهش‌های گوناگونی که درباره‌ی طاهره در سال‌های اخیر صورت گرفته، این متون پراکنده تاکنون در دفتری کامل و دربرگیرنده گردآوری، ویراسته و منتشر نشده‌اند. با این پیش‌فرض به مسئله یا ماجرای غزل «چهره به چهره» می‌پردازیم.

✍ در چهارچوبی از بینامتنیت هر شعری تکرار شعرهای پیش از خود است. آنچه سروده‌های طاهره را باوجود استقبال‌ها، تلمیح‌ها و تکرارها از آن خود او می‌کند، اثر انگشت او، یا به سخن دیگر، امضای اوست. این امضا فقط یک تخلص نیست. پاره‌ای شعرهایش فاقد تخلص‌اند. در لحظه‌ی مرگ، آن‌گاه که جلاد ریسمان برگردنش انداخت، او این امضا را با آخرین نفس‌هایش از خود برجا گذاشته است و هر بار که شعری از او را حتا در قالب استقبال می‌خوانیم، این امضا تکرار می‌شود. چنین امضایی، با وامی از رؤیایی، منظری از یک «نام» است، منظری از یک گذشته، اما منظری است که قاب ندارد، فقط در بیت مقطع نمی‌آید، در نبض تک تک مصراع‌های شعر می‌تپد.

نشر آسو


#فرهیختگان راهی به رهایی
🕊1
Audio
دینداران اخلاق پذیر و
دینداران اخلاق ستیز


جلسه اول
محمد سروش محلاتی
یزد . ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ . مسجد جواد الائمه ع

#فرهیختگان راهی به رهایی
❤1
کنش چریکی و کنش حکمرانی

روز چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت در دو نشست صحبتی داشتم. یکی نشست «آسیب های اجتماعی و کیفری تاثیر آن بر سیاست خارجی» در موسسه صلح و امنیت و دیگری «چالش‌های حقوق بشری در جنگ» در جلسه حزب مجمع ایثارگران. گرچه دو موضوع متفاوت بود و محتوای بحث بیشتر جنبه اجتماعی و حقوقی داشت اما یک نکته در مقدمه هر دو نشست تکرار شد و آن این بود که آسیب های اجتماعی و سیاست های کیفری هم در بستر سازی برای جنگ و تجاوز خارجی و هم در تداوم آن و موفقیت یا ناکامی جنگ، موثر است  ولی بحث درباره سیاست های داخلی و آسیب های اجتماعی و کیفری و حقوق بشری و تاثیر آن بر سیاست خارجی و جنگ وقتی موضوعیت پیدا می کند که ابتدا به یک سوال کلیدی جواب بدهیم و آن اینکه:
*سکانداران خود را در جایگاه حکومت می بینند یا یک سازمان چریکی؟ رفتارها وسیاست ها به یک سازمان چریکی شبیه است یا به حکومت؟*

اگر سکانداران، خود را در جایگاه یک حکومتگر و وکیل مردم ببینند چون تمام دغدغه شان کاستن از مشکلات، رفع آنها، افزایش بهره وری و تبدیل فرصت ها به تهدید است، به پیشواز نظرات کارشناسان و منتقدان می روند و آنها را جذب می کنند. اگر چنین نکردند یعنی خود را مسئول یک سازمان چریکی می دانند نه یک مسئول حکومتی. یکی از دلایل بی اثر بودن نقدها و نظرات کارشناسان و تکرار مکرر آنها همین مسئله است.

من بر این باورم که پیامبر اسلام(ص) حتی قبل از تشکیل حکومت، رفتارش شبیه یک گروه چریکی نبود و مانند یک مدیر خردمند حکومتی عمل می کرد. بخاطر همین صلح حدیبیه را امضا کرد و یا پس از فتح مکه عاملان کشتار مسلمانان و حتی قاتل حضرت حمزه، عموی گرامی خود را به جای انتقام و اعدام کردن، بخشید و پایه های نظم سیاسی اش را مستحکم کرد.

بنابراین، اگر دیدگاه ها و کنش های مسئولان از نوع نگرش یک سازمان رزمی و جنگی باشد، این بحث ها بیهوده است. محتوای نامه دکتر پزشکیان رئیس جمهور ایران به پاپ نمونه ای از صلح طلبی عزتمندانه یا موضع حکمرانی خردورزانه است اما مواضع متعارض با آن در لایه های دیگر هم وجود دارد و نسخه های خطرناکی برای جنگ و مذاکره و تنگه هرمز می پیچند که به رغم ظاهر انقلابی اش، نسبتی با صلح با عزت و مقتدرانه نداشته و فرجامی جز تباهی ندارد.

[لینک پیام رئیس جمهور به پاپ](https://president.ir/fa/164266)

عمادالدین باقی


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍2❤1