نکاتی در باب «اپوزیسیون کنترلشده»
جملهای منتسب به جورج اورول راجع به مردم معترض وجود دارد که آنان را دو دسته میداند: «آنهایی که گول میخورند و آنانی که گلوله میخورند!»
این جمله، تنها چند ساعت بعد از گزارش فردوسیپور در فینال چمپیونزلیگ، در ذهنم تداعی شد. عادل در گزارشش «یاد آنهایی که دیگر بین ما نیستند» را گرامی داشت! بدون توضیح اینکه منظورش دقیقاً یاد کدام «آنها» است؟ کشتهشدگان دیماه؟ یا کشتهشدگان نظامی در جنگ؟!
راجع به این باز گذاشتن یا «راه دررو» بحث زیاد شده؛ عادل نه اولین است و نه آخرین و مقصود این پست هم فقط شخص او نیست.
امثال این ژستها، مدام با اشکال جدید، بخشی از مردم را گول میزنند. پس بیایید تا در این نوشتار، چرایی تشکیل و چرایی گول خوردنمان را بهنخوی «علمیتر» بازخوانی کنیم.
«اپوزیسیون کنترلشده» اصطلاحی در علوم سیاسی است که سابقهٔ تئوریک و کارکردی دارد و اصلاً ایدهٔ جدیدی نیست. منظور از این مفهوم، «گروه یا فردی است که ظاهراً با نظم موجود مخالف است، اما مخالفتش طوری طراحی شده تا درنهایت به بقای سیستم کمک کند.» یکی از مشهورترین نمونهها «عملیات تراست» در شوروی دههٔ ۱۹۲۰ است؛ طی این عملیات «کا.گ.ب.» اپوزیسیونی جعلی ایجاد کرد تا مخالفان را جهتدهی کند، از طریق همین اپوزیسیون جعلی به اپوزیسیون واقعی انگ بزند و البته فعالان راستین اپوزیسیون را هم شناسایی کند!
چرا اپوزیسیون کنترلشده میسازند؟!
• مشروعیتبخشی. یک نهاد بسته، همیشه از وجود منتقدان محدود سود خواهد برد. چرا؟ چون مردم میگویند: «بیین، حتی میشود انتقاد کرد!» یا «اونجوریها هم که میگویند نیست بابا! چطور فلانی، در فلان فیلمش آن تیکه را به حکومت انداخت و کاریش نداشتند؟!»
• خواست کارگزار. برای قدرت، نوع و مصداق انتقاد بسیار مهم است. یعنی قدرت فقط با سانسور سلبی کار نمیکند؛ گاهی با سانسور ایجابی تعیین میکند دربارهٔ چه چیزی صحبت شود و دربارهٔ چه چیزی نه! مثلاً فردوسیپور میتوانست در برنامهٔ نود، دربارهٔ امکانات کم ورزشگاهها، سطح پایین فوتبال و حتی اختلاس مدیر فلان باشگاه صحبت کند؛ زیرا اینها بیخطر بودند و فضا را از معضلات کلی و بزرگتر دور میکردند!
• جعل کثرتگرایی. با بالا بودن تعداد ظاهری افراد و حوزهها، از گزارشگر تا بازیکن گرفته تا کارگردان و خواننده و فیلسوف، توهم پلورالیسم و تکثرگرایی به مردم القا میشود. مردم تصور میکنند که دیدگاههای مختلف در حال رقابتاند؛ حالآنکه درواقع، همهٔ اینها، دیدگاههای مُجازیاند که در محدودهای مشخص حرکت میکنند. فرض کنید به شما میگویند در منوی رستورانی، ده غذای مختلف وجود دارد؛ شما در ذهنتان تصور میکنید پای تنوع غذایی در میان است. اما درواقع منو شامل اینهاست: «پورهٔ سیبزمینی، سیبزمینی سرخکرده، سیبزمینی تنوری و...». در اصل فقط یک مادهٔ غذایی وجود داشته است!
•• اپوزیسیون صوری، باید چگونه باشد تا باورش کنیم؟
• قدری هزینه بپردازد. مردم آن اپوزیسیونی را باورپذیرتر میدانند که شکست و پرداخت هزینهٔ قهرمانش را هم ببینند. به همین علت، مثلاً برنامهٔ ۹۰ قطع میشود؛ مطمئن باشید به چشم کسی نخواهد آمد که چطور مجوز برنامههای فوتبال ۳۶۰ و ۱۲۰ در پلتفرمهای رسمی صادر شده است؛ و به همین خاطر فلان فعال سیاسی «کنترلشده»، مدتی زندانی میشود، و در همان حال چندین نفر از مخالفان سیاسی اردوگاه دیگر هرگز حتی به مرخصی هم فرستاده نمیشوند یا حتی اعدام میشوند.
• ابهام راهبردی ایجاد کند. زبان احساسی میتواند ابهام بیافریند؛ یعنی عمداً صحبتهایی گفته شود که چندین تفسیر داشته باشند و این ابهام، بسیار کارساز است. مثالی که در شروع زدیم و بهانهٔ این نوشتار شد، مصداقی از بهرهبرداری از ابهام است.
• سوگیری تأییدی. انسان ذاتاً برای تنها نبودن و حس رضایت ذهنی، تمایل به هماندیشیپنداری و همراهی دیگران دارد. حالا فرض کنید این حس در شرایط ناپایدار ناشی از وضعیت بد جامعه و اقتصاد، چقدر بیشتر خواهد شد؛ بنابراین، بسیاری دوست دارند تا باور کنند که شخصیت محبوبشان «طرف مردم» است و به همین دلیل، ناخودآگاه شواهد موافق این وهم را بزرگنمایی و شواهد مخالفش را کوچکنمایی میکنند.
علی علیرضایی
#فرهیختگان روزن آگاهی
جملهای منتسب به جورج اورول راجع به مردم معترض وجود دارد که آنان را دو دسته میداند: «آنهایی که گول میخورند و آنانی که گلوله میخورند!»
این جمله، تنها چند ساعت بعد از گزارش فردوسیپور در فینال چمپیونزلیگ، در ذهنم تداعی شد. عادل در گزارشش «یاد آنهایی که دیگر بین ما نیستند» را گرامی داشت! بدون توضیح اینکه منظورش دقیقاً یاد کدام «آنها» است؟ کشتهشدگان دیماه؟ یا کشتهشدگان نظامی در جنگ؟!
راجع به این باز گذاشتن یا «راه دررو» بحث زیاد شده؛ عادل نه اولین است و نه آخرین و مقصود این پست هم فقط شخص او نیست.
امثال این ژستها، مدام با اشکال جدید، بخشی از مردم را گول میزنند. پس بیایید تا در این نوشتار، چرایی تشکیل و چرایی گول خوردنمان را بهنخوی «علمیتر» بازخوانی کنیم.
«اپوزیسیون کنترلشده» اصطلاحی در علوم سیاسی است که سابقهٔ تئوریک و کارکردی دارد و اصلاً ایدهٔ جدیدی نیست. منظور از این مفهوم، «گروه یا فردی است که ظاهراً با نظم موجود مخالف است، اما مخالفتش طوری طراحی شده تا درنهایت به بقای سیستم کمک کند.» یکی از مشهورترین نمونهها «عملیات تراست» در شوروی دههٔ ۱۹۲۰ است؛ طی این عملیات «کا.گ.ب.» اپوزیسیونی جعلی ایجاد کرد تا مخالفان را جهتدهی کند، از طریق همین اپوزیسیون جعلی به اپوزیسیون واقعی انگ بزند و البته فعالان راستین اپوزیسیون را هم شناسایی کند!
چرا اپوزیسیون کنترلشده میسازند؟!
• مشروعیتبخشی. یک نهاد بسته، همیشه از وجود منتقدان محدود سود خواهد برد. چرا؟ چون مردم میگویند: «بیین، حتی میشود انتقاد کرد!» یا «اونجوریها هم که میگویند نیست بابا! چطور فلانی، در فلان فیلمش آن تیکه را به حکومت انداخت و کاریش نداشتند؟!»
• خواست کارگزار. برای قدرت، نوع و مصداق انتقاد بسیار مهم است. یعنی قدرت فقط با سانسور سلبی کار نمیکند؛ گاهی با سانسور ایجابی تعیین میکند دربارهٔ چه چیزی صحبت شود و دربارهٔ چه چیزی نه! مثلاً فردوسیپور میتوانست در برنامهٔ نود، دربارهٔ امکانات کم ورزشگاهها، سطح پایین فوتبال و حتی اختلاس مدیر فلان باشگاه صحبت کند؛ زیرا اینها بیخطر بودند و فضا را از معضلات کلی و بزرگتر دور میکردند!
• جعل کثرتگرایی. با بالا بودن تعداد ظاهری افراد و حوزهها، از گزارشگر تا بازیکن گرفته تا کارگردان و خواننده و فیلسوف، توهم پلورالیسم و تکثرگرایی به مردم القا میشود. مردم تصور میکنند که دیدگاههای مختلف در حال رقابتاند؛ حالآنکه درواقع، همهٔ اینها، دیدگاههای مُجازیاند که در محدودهای مشخص حرکت میکنند. فرض کنید به شما میگویند در منوی رستورانی، ده غذای مختلف وجود دارد؛ شما در ذهنتان تصور میکنید پای تنوع غذایی در میان است. اما درواقع منو شامل اینهاست: «پورهٔ سیبزمینی، سیبزمینی سرخکرده، سیبزمینی تنوری و...». در اصل فقط یک مادهٔ غذایی وجود داشته است!
•• اپوزیسیون صوری، باید چگونه باشد تا باورش کنیم؟
• قدری هزینه بپردازد. مردم آن اپوزیسیونی را باورپذیرتر میدانند که شکست و پرداخت هزینهٔ قهرمانش را هم ببینند. به همین علت، مثلاً برنامهٔ ۹۰ قطع میشود؛ مطمئن باشید به چشم کسی نخواهد آمد که چطور مجوز برنامههای فوتبال ۳۶۰ و ۱۲۰ در پلتفرمهای رسمی صادر شده است؛ و به همین خاطر فلان فعال سیاسی «کنترلشده»، مدتی زندانی میشود، و در همان حال چندین نفر از مخالفان سیاسی اردوگاه دیگر هرگز حتی به مرخصی هم فرستاده نمیشوند یا حتی اعدام میشوند.
• ابهام راهبردی ایجاد کند. زبان احساسی میتواند ابهام بیافریند؛ یعنی عمداً صحبتهایی گفته شود که چندین تفسیر داشته باشند و این ابهام، بسیار کارساز است. مثالی که در شروع زدیم و بهانهٔ این نوشتار شد، مصداقی از بهرهبرداری از ابهام است.
• سوگیری تأییدی. انسان ذاتاً برای تنها نبودن و حس رضایت ذهنی، تمایل به هماندیشیپنداری و همراهی دیگران دارد. حالا فرض کنید این حس در شرایط ناپایدار ناشی از وضعیت بد جامعه و اقتصاد، چقدر بیشتر خواهد شد؛ بنابراین، بسیاری دوست دارند تا باور کنند که شخصیت محبوبشان «طرف مردم» است و به همین دلیل، ناخودآگاه شواهد موافق این وهم را بزرگنمایی و شواهد مخالفش را کوچکنمایی میکنند.
علی علیرضایی
#فرهیختگان روزن آگاهی
👍18❤5👎1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
چگونه باید از جنگ دوباره جلوگیری کرد؟
غلامرضا ظریفیان، فعال سیاسی در گفتوگو با «گفتوگوی استراتژیک» گفت که ایران در ماههای آینده همچنان در وضعیت «نه جنگ، نه صلح» قرار خواهد داشت؛ شرایطی که نااطمینانی، فشار اقتصادی و فرسایش سرمایه اجتماعی را تشدید میکند.
او تأکید دارد کشور برای عبور از این وضعیت نیازمند کاهش تنشهای خارجی، حرکت به سمت مذاکره و تقویت گفتوگوی ملی است.
به گفته وی، تجربه جنگ اخیر نشان داد حفظ انسجام داخلی و شنیدن صدای گروههای مختلف اجتماعی میتواند به فرصتی برای اصلاحات، افزایش اعتماد عمومی و مدیریت بهتر تحولات آینده تبدیل شود.
#فرهیختگان روزن آگاهی
غلامرضا ظریفیان، فعال سیاسی در گفتوگو با «گفتوگوی استراتژیک» گفت که ایران در ماههای آینده همچنان در وضعیت «نه جنگ، نه صلح» قرار خواهد داشت؛ شرایطی که نااطمینانی، فشار اقتصادی و فرسایش سرمایه اجتماعی را تشدید میکند.
او تأکید دارد کشور برای عبور از این وضعیت نیازمند کاهش تنشهای خارجی، حرکت به سمت مذاکره و تقویت گفتوگوی ملی است.
به گفته وی، تجربه جنگ اخیر نشان داد حفظ انسجام داخلی و شنیدن صدای گروههای مختلف اجتماعی میتواند به فرصتی برای اصلاحات، افزایش اعتماد عمومی و مدیریت بهتر تحولات آینده تبدیل شود.
#فرهیختگان روزن آگاهی
🔥4❤1
مصاحبه کریستین امانپور با رئیسجمهور لبنان و پاسخ توئیتری عراقچی به اظهارات عون
#فرهیختگان روزن آگاهی
#فرهیختگان روزن آگاهی
👍2🔥2❤1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
مطهری: نشنیدن صدای مردم یکی از آسیبهای حکمرانی است
علی مطهری، فعال سیاسی، در برنامه «گفتوگوی استراتژیک» با اشاره به احساس بخشی از جامعه نسبت به نبود تریبون کافی برای بیان دیدگاههای خود گفت مردم تصور میکنند صدای آنها در ساختارهای رسمی مانند صدا و سیما و حتی مجلس بهطور کامل شنیده نمیشود.
مطهری تأکید کرد که تقویت این تریبونها میتواند به رشد سیاسی و اجتماعی جامعه کمک کند و از بروز اعتراضات خیابانی بکاهد.
او با اشاره به وقایعی مانند اعتراضات سالهای گذشته گفت اگر نهادهایی مانند مجلس یا دولت زودتر به مطالبات مردم پاسخ دهند، زمینه حضور خیابانی معترضان کاهش مییابد.
این فعال سیاسی همچنین گفت در گذشته حتی طرح سؤال از رئیسجمهور یا وزرا برای برخی تابو تلقی میشد، در حالی که این امر بخشی طبیعی از نظارت پارلمانی است و نباید بهعنوان تضعیف نظام تلقی شود.
مطهری با اشاره به تجربه سؤال از وزیر کشور در ماجرای درگذشت ستار بهشتی افزود پاسخگویی مسئولان به پرسشهای نمایندگان میتواند به شفافیت بیشتر و تقویت اعتماد عمومی منجر شود.
#فرهیختگان روزن آگاهی
علی مطهری، فعال سیاسی، در برنامه «گفتوگوی استراتژیک» با اشاره به احساس بخشی از جامعه نسبت به نبود تریبون کافی برای بیان دیدگاههای خود گفت مردم تصور میکنند صدای آنها در ساختارهای رسمی مانند صدا و سیما و حتی مجلس بهطور کامل شنیده نمیشود.
مطهری تأکید کرد که تقویت این تریبونها میتواند به رشد سیاسی و اجتماعی جامعه کمک کند و از بروز اعتراضات خیابانی بکاهد.
او با اشاره به وقایعی مانند اعتراضات سالهای گذشته گفت اگر نهادهایی مانند مجلس یا دولت زودتر به مطالبات مردم پاسخ دهند، زمینه حضور خیابانی معترضان کاهش مییابد.
این فعال سیاسی همچنین گفت در گذشته حتی طرح سؤال از رئیسجمهور یا وزرا برای برخی تابو تلقی میشد، در حالی که این امر بخشی طبیعی از نظارت پارلمانی است و نباید بهعنوان تضعیف نظام تلقی شود.
مطهری با اشاره به تجربه سؤال از وزیر کشور در ماجرای درگذشت ستار بهشتی افزود پاسخگویی مسئولان به پرسشهای نمایندگان میتواند به شفافیت بیشتر و تقویت اعتماد عمومی منجر شود.
#فرهیختگان روزن آگاهی
👍8🔥2🤔1
زنگ تاریخ؛
عاقبت خودکفایی رمانتیک
علی میرزاخانی
در هواپیمای بوئینگ ۷۸۷ چرخ فرود در فرانسه، درهای بخش بار در سوئد، نوک بالها در کره جنوبی، معکوسکنندههای رانش در مکزیک، دریملاینر باتریها در ژاپن، تیرهای کف در هند و تثبیتکنندههای افقی در ایتالیا تولید میشوند.
با تأمین قطعات و مواد اولیه از ارزانترین مناطق میتوان اقلامی را تولید کرد که تولیدشان با استفاده از منابع محلی توجیه اقتصادی ندارد و اهمیت بیبدیل تجارت از همین زاویه است.
به همین دلیل، شاید درستتر آن باشد که روی یک گوشی هوشمند معمولی برچسب «ساخت جهان» بزنیم نه یک کشور خاص.
بهترین مثال در این زمینه شاید پروژه توماس توئیتس باشد. او تصمیم گرفت با تکیه بر کار خودش و مواد خامی که شخصا تهیه میکند یک توستر بسازد. او سنگآهن را از معدنی متروکه در انگلستان، مس را از معدنی در ولز و میکا را از کوهی در اسکاتلند تهیه کرد.
وقتی تلاش برای تولید فولاد در کوره خانگی شکست خورد او به ذوب سنگآهن در مایکروویو متوسل شد. بدنه پلاستیکی توستر را هم با ذوب زبالههای پلاستیکی تهیه کرد.
تجربه توماس توئیتس در ساخت توستر ۹ ماه طول کشید. این توستر با توجه به هزینه دستمزد از دست رفته در طول ۹ ماه در کنار ۱۰۰۰ پوند هزینه جانبی حدود ۲۰ هزار پوند برای توماس توئیتس آب خورد که ۵۰۰۰ برابر گرانتر از توستری بود که میتوانست به قیمت ۴ پوند از فروشگاه محلی بخرد. ضمن اینکه توستری که از فروشگاه خریداری شود واقعا کار میکند ولی توستر آقای توئیتس پنج ثانیه بعد از وصل شدن به برق شروع به ذوب شدن کرد!
فردای اقتصاد
#فرهیختگان روزن آگاهی
عاقبت خودکفایی رمانتیک
علی میرزاخانی
در هواپیمای بوئینگ ۷۸۷ چرخ فرود در فرانسه، درهای بخش بار در سوئد، نوک بالها در کره جنوبی، معکوسکنندههای رانش در مکزیک، دریملاینر باتریها در ژاپن، تیرهای کف در هند و تثبیتکنندههای افقی در ایتالیا تولید میشوند.
با تأمین قطعات و مواد اولیه از ارزانترین مناطق میتوان اقلامی را تولید کرد که تولیدشان با استفاده از منابع محلی توجیه اقتصادی ندارد و اهمیت بیبدیل تجارت از همین زاویه است.
به همین دلیل، شاید درستتر آن باشد که روی یک گوشی هوشمند معمولی برچسب «ساخت جهان» بزنیم نه یک کشور خاص.
بهترین مثال در این زمینه شاید پروژه توماس توئیتس باشد. او تصمیم گرفت با تکیه بر کار خودش و مواد خامی که شخصا تهیه میکند یک توستر بسازد. او سنگآهن را از معدنی متروکه در انگلستان، مس را از معدنی در ولز و میکا را از کوهی در اسکاتلند تهیه کرد.
وقتی تلاش برای تولید فولاد در کوره خانگی شکست خورد او به ذوب سنگآهن در مایکروویو متوسل شد. بدنه پلاستیکی توستر را هم با ذوب زبالههای پلاستیکی تهیه کرد.
تجربه توماس توئیتس در ساخت توستر ۹ ماه طول کشید. این توستر با توجه به هزینه دستمزد از دست رفته در طول ۹ ماه در کنار ۱۰۰۰ پوند هزینه جانبی حدود ۲۰ هزار پوند برای توماس توئیتس آب خورد که ۵۰۰۰ برابر گرانتر از توستری بود که میتوانست به قیمت ۴ پوند از فروشگاه محلی بخرد. ضمن اینکه توستری که از فروشگاه خریداری شود واقعا کار میکند ولی توستر آقای توئیتس پنج ثانیه بعد از وصل شدن به برق شروع به ذوب شدن کرد!
فردای اقتصاد
#فرهیختگان روزن آگاهی
🔥4❤1👍1
گناهان نابخشودنی مهندس میرحسین موسوی از نگاه جریان انحصار ثروت و قدرت درکشور
مجید بهمن زاده٭
در اثنای انتخابات سال ۸۸ ایثارگران حامی آقای مهندس میرحسین موسوی، همایشی را در تالار بهمن و در یکی از جنوبی ترین نقاط تهران برگزار کردند و اینجانب نیز به عنوان یک نوجوان بسیجی دوران جنگ، در این مراسم حضور یافتم.
چیزی از آغاز همایش ستاد ایثارگران نگذشته بود که پیرمردی بانگاهی عمیق وچهره ای آفتاب سوخته وارد تالار بهمن شد وچفیه ای که به همراه داشت را به گردن آقای مهندس موسوی آویخت.
از دوستان قدیمی رزمنده در خط جنوب، در خصوص هویت این بزرگمرد سوال کردم، گفتند که ایشان پدر شهید محمد جهان آرا، فرمانده مدافعین خرمشهر در آغاز تهاجم نظامی عراق به ایران است.
نزدیک ایشان شدم، عرض احترام کردم و دلیل تقدیم چفیه و تنها یادگار فرزند والامقامش به آقای موسوی راجویا شدم و ایشان عنوان کرد که آقای مهندس موسوی، شجاعت ترین مسؤل ودولتمرد دوران جنگ است.
در ادامه از شرایط عملیات و آتش سنگین عراق برای درهم شکستن عملیات بیت المقدس برای آزادی خرمشهر گفت وعنوان کرد که شرایط جنگ تا حدی دشوار شده بود که تدارکات چندانی در خرمشهر باقی نمانده بود و حتی نان خشک هم درشرایط محاصره و آتش سنگین، در اختیار نیروهای ایرانی قرار نداشت و همین موضوع در حال ایجاد فضای یاس و ناامیدی در میان مدافعین وطن بود.
به ناگاه، شاهد ورود ده ها کامیون در میان دود و آتش به خرمشهر بودیم که یک دستگاه تویوتای لندکروز نیز پیشاپیش آنها حرکت می کرد.
ماشین ها به حوالی مسجد جامع خرمشهر رسیدند و ما درکمال تعجب شاهد پیاده شده آقای مهندس میرحسین موسوی از تویوتا بودیم!!!
من به پیشواز نخست وزیر دوران جنگ رفتم و ایشان را در آغوش گرفتم و گفتم با آمدن به شهر در شرایط محاصره و تهاجم گستره زمینی و هوایی، کار خطرناکی کردید و ممکن بود که جانتان را از دست بدهید.
آقای مهندس گفت که در فاصله چندین کیلومتری از شهر خرمشهر، رانندگان کامیون های تدارکات با دیدن حجم شدید بارش آتش دشمن به شهر متوقف شده بودند و تلاش فرماندهان برای ترغیب رانندگان جهت ورود به شهر بی نتیجه مانده بود.
من خودم را به قطار کامیون ها رساندم و در جمع رانندگان گفتم که بچه های این آب و خاک، در حالی زیر آتش دشمن گرفتار شده اند، که گرسنه و تشنه هستند و چشم انتظار مهمات و تدارکات موجود در ماشین های شما برای دفاع از این مملکت و مردم هستند.
اما یکی از رانندگان کامیون، زیرلب زمزمه کرد و گفت که اگر خیلی مردی، خودت جلوتر حرکت کن تا ماهم پشت سرت راه بیفتیم.
به همین دلیل، من پیشاپیش کاروان کامیون های غذا و تدارکات حرکت کردم تا وارد شهر شدند.
باشنیدن این خاطره پدر شهید محمد جهان آرا، من هم به این باور رسیدم که جناب مهندس میرحسین موسوی، شجاع ترین دولتمرد دوران جنگ بود واز همین رو، نخستین کسی که در کنار مسجد جامع خرمشهر ودرمیان رزمندگان حاضر شد وپیروزی فرزندان ایران زمین در نخستین لحظات آزادی خرمشهر را تبریک گفت و ویقینا شجاعت و جوانمردی بی مثال و اقدامات نخست وزیری که به مدت ۸ سال اقتصاد ایران را درسخت ترین شرایط جنگ و با قیمت نفت بشکه ای هشت دلار مدیریت کرد، گناهی نابخشودنی درمیان دون پایگان بی هنر وکسانی بود که تا گلو درلجنزار قدرت پرستی، فساد و رانت فرو رفته بودند.
البته آقای مهندس موسوی، گناهان غیرقابل بخشش دیگری هم داشت، نخست وزیر محبوب و مورد اعتمادترین فرد برای امام خمینی بود و هیچگاه اجازه تحمیل تمامی بار مشکلات جنگ را در بردوش مردم نداد و علیرغم درگیری کشور در شرایط جنگی، نیازهای عمومی ومعیشتی طبقات محروم و فرودست جامعه در زمان صدارتش تامین و توزیع می شد، گناه دیگر آقای موسوی و سرکار خانم دکتررهنورد، ارتباط دیرینه شان با دانشگاه به عنوان چهره هایی فرهیخته ومطلع بود و درنهایت، آقای مهندس موسوی تنها مسؤلی در طی پنج دهه گذشته است که همیشه در کنار ملت ایران ایستاد، داراییش در طی ۸ سال نخست وزیری وی، هیچ افزایشی نداشت، خودش و خانواده اش از رانت های دولتی برای ایجاد کارتل های اقتصادی و تجاری استفاده نکردند، اقامتی در خارج از کشور نگرفتند و به سبب نام وجایگاه پدر گرانقدر خود، صاحب پست و مقام وثروت و جایگاهی نان و آب دار در کنار سفره انقلاب نشدند.
باتوجه بیان اجمالی پیشینه خدمات ارزشمند آقای مهندس میرحسین موسوی به وطن، به نظرمی رسد که اگر کمترین انصاف و تعلق خاطری درمیان آمرین حصر غیرقانونی آقای مهندس موسوی وجود داشت، امروزه نباید شاهد تحمیل این شرایط نگران کننده وغمبار بر این بزرگ مرد تاریخ ایران درحصر و بیمارستان می بودیم.
خداوندا، ای دادار بی همتا و خالق هستی بخش،
تو خود حافظ ونگهدار این بزرگمرد تاریخ وطن عزیزمان باش
٭حقوقدان و کارشناس ارشد علوم سیاسی
#فرهیختگان راهی به رهایی
مجید بهمن زاده٭
در اثنای انتخابات سال ۸۸ ایثارگران حامی آقای مهندس میرحسین موسوی، همایشی را در تالار بهمن و در یکی از جنوبی ترین نقاط تهران برگزار کردند و اینجانب نیز به عنوان یک نوجوان بسیجی دوران جنگ، در این مراسم حضور یافتم.
چیزی از آغاز همایش ستاد ایثارگران نگذشته بود که پیرمردی بانگاهی عمیق وچهره ای آفتاب سوخته وارد تالار بهمن شد وچفیه ای که به همراه داشت را به گردن آقای مهندس موسوی آویخت.
از دوستان قدیمی رزمنده در خط جنوب، در خصوص هویت این بزرگمرد سوال کردم، گفتند که ایشان پدر شهید محمد جهان آرا، فرمانده مدافعین خرمشهر در آغاز تهاجم نظامی عراق به ایران است.
نزدیک ایشان شدم، عرض احترام کردم و دلیل تقدیم چفیه و تنها یادگار فرزند والامقامش به آقای موسوی راجویا شدم و ایشان عنوان کرد که آقای مهندس موسوی، شجاعت ترین مسؤل ودولتمرد دوران جنگ است.
در ادامه از شرایط عملیات و آتش سنگین عراق برای درهم شکستن عملیات بیت المقدس برای آزادی خرمشهر گفت وعنوان کرد که شرایط جنگ تا حدی دشوار شده بود که تدارکات چندانی در خرمشهر باقی نمانده بود و حتی نان خشک هم درشرایط محاصره و آتش سنگین، در اختیار نیروهای ایرانی قرار نداشت و همین موضوع در حال ایجاد فضای یاس و ناامیدی در میان مدافعین وطن بود.
به ناگاه، شاهد ورود ده ها کامیون در میان دود و آتش به خرمشهر بودیم که یک دستگاه تویوتای لندکروز نیز پیشاپیش آنها حرکت می کرد.
ماشین ها به حوالی مسجد جامع خرمشهر رسیدند و ما درکمال تعجب شاهد پیاده شده آقای مهندس میرحسین موسوی از تویوتا بودیم!!!
من به پیشواز نخست وزیر دوران جنگ رفتم و ایشان را در آغوش گرفتم و گفتم با آمدن به شهر در شرایط محاصره و تهاجم گستره زمینی و هوایی، کار خطرناکی کردید و ممکن بود که جانتان را از دست بدهید.
آقای مهندس گفت که در فاصله چندین کیلومتری از شهر خرمشهر، رانندگان کامیون های تدارکات با دیدن حجم شدید بارش آتش دشمن به شهر متوقف شده بودند و تلاش فرماندهان برای ترغیب رانندگان جهت ورود به شهر بی نتیجه مانده بود.
من خودم را به قطار کامیون ها رساندم و در جمع رانندگان گفتم که بچه های این آب و خاک، در حالی زیر آتش دشمن گرفتار شده اند، که گرسنه و تشنه هستند و چشم انتظار مهمات و تدارکات موجود در ماشین های شما برای دفاع از این مملکت و مردم هستند.
اما یکی از رانندگان کامیون، زیرلب زمزمه کرد و گفت که اگر خیلی مردی، خودت جلوتر حرکت کن تا ماهم پشت سرت راه بیفتیم.
به همین دلیل، من پیشاپیش کاروان کامیون های غذا و تدارکات حرکت کردم تا وارد شهر شدند.
باشنیدن این خاطره پدر شهید محمد جهان آرا، من هم به این باور رسیدم که جناب مهندس میرحسین موسوی، شجاع ترین دولتمرد دوران جنگ بود واز همین رو، نخستین کسی که در کنار مسجد جامع خرمشهر ودرمیان رزمندگان حاضر شد وپیروزی فرزندان ایران زمین در نخستین لحظات آزادی خرمشهر را تبریک گفت و ویقینا شجاعت و جوانمردی بی مثال و اقدامات نخست وزیری که به مدت ۸ سال اقتصاد ایران را درسخت ترین شرایط جنگ و با قیمت نفت بشکه ای هشت دلار مدیریت کرد، گناهی نابخشودنی درمیان دون پایگان بی هنر وکسانی بود که تا گلو درلجنزار قدرت پرستی، فساد و رانت فرو رفته بودند.
البته آقای مهندس موسوی، گناهان غیرقابل بخشش دیگری هم داشت، نخست وزیر محبوب و مورد اعتمادترین فرد برای امام خمینی بود و هیچگاه اجازه تحمیل تمامی بار مشکلات جنگ را در بردوش مردم نداد و علیرغم درگیری کشور در شرایط جنگی، نیازهای عمومی ومعیشتی طبقات محروم و فرودست جامعه در زمان صدارتش تامین و توزیع می شد، گناه دیگر آقای موسوی و سرکار خانم دکتررهنورد، ارتباط دیرینه شان با دانشگاه به عنوان چهره هایی فرهیخته ومطلع بود و درنهایت، آقای مهندس موسوی تنها مسؤلی در طی پنج دهه گذشته است که همیشه در کنار ملت ایران ایستاد، داراییش در طی ۸ سال نخست وزیری وی، هیچ افزایشی نداشت، خودش و خانواده اش از رانت های دولتی برای ایجاد کارتل های اقتصادی و تجاری استفاده نکردند، اقامتی در خارج از کشور نگرفتند و به سبب نام وجایگاه پدر گرانقدر خود، صاحب پست و مقام وثروت و جایگاهی نان و آب دار در کنار سفره انقلاب نشدند.
باتوجه بیان اجمالی پیشینه خدمات ارزشمند آقای مهندس میرحسین موسوی به وطن، به نظرمی رسد که اگر کمترین انصاف و تعلق خاطری درمیان آمرین حصر غیرقانونی آقای مهندس موسوی وجود داشت، امروزه نباید شاهد تحمیل این شرایط نگران کننده وغمبار بر این بزرگ مرد تاریخ ایران درحصر و بیمارستان می بودیم.
خداوندا، ای دادار بی همتا و خالق هستی بخش،
تو خود حافظ ونگهدار این بزرگمرد تاریخ وطن عزیزمان باش
٭حقوقدان و کارشناس ارشد علوم سیاسی
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤23👍9👎1
کینه توزیِ آکادمیک !
جعفر بخشی بی نیاز
زدن مخالفان نظام ؛ آن هم نه با گلوله که با آرپی چی نظریه ای ست که به تازه گی توسط یک استاد دانشگاه مطرح شده و در صورت تایید و با تهیه آرپی چی های بسیار در کشور ؛ وقوع این رخداد احتمالی را ممکن است به یقین برساند. در حالی که دانشگاهها باید پناهگاهِ تفکر آزاد ؛ محلِ تلاقیِ پرسشگری و کانونِ پرورشِ مدارا باشند ؛ شنیدن سخن از زبان کسی که بر کرسیِ تدریس در دانشگاه تهران نشسته ؛ نشان میدهد که چگونه دینِ قدرت توانسته حتی در تاروپودِ دانش هم نفوذ کند. بیژن عبدالکریمی با خواستار شدن برای اعدامِ مخالفان با ابزاری چون آرپی جی از مرزهای تحلیلِ سیاسی و حتی حقوقی عبور کرده و مستقیماً به قلمروِ عزیمتِ انتقام جویانه قدم گذاشته است. این نوع گفتمان چیزی نیست جز تخم کینه کاشتن در خاکِ جامعه.
وقتی یک صاحب نظر ؛ به جای بازخوانیِ ریشههای نارضایتی و تحلیلِ ساختارهای سرکوب ؛ تنها به ریختن خون فکر میکند ؛ در واقع اعلام میکند که دیگر راهی برای گفتگو ؛ اصلاح و فهمِ تقابلها باقی نمانده است. این کلام نه تنها مخالف را از جریانِ عمومی حذف نمیکند ؛ بلکه خشمِ نهفته در دلِ تودهها را از یک مخالفتِ فکری به یک انتقامِ وجودی تبدیل میکند. تاریخ ؛ درسهای بزرگی در بابِ گذار از بحرانها به ما داده است. اگر نگاهی به سرنوشتِ تمدنها بیندازیم ؛ میبینیم که قدرتهایی که با تیغ بر سرِ مخالف ماندند ؛ در نهایت با همان تیغ فرو ریختند. اما قدرتهایی که با گذشت و ادغام گذار کردند، تاریخ را ساختند. در سنتِ معنوی و تاریخی که ما با آن شناخته میشویم ؛ نمونهی خیره کننده در فتح مکه پیامبر اسلام است که پس از سالها ستم ؛ شکنجه و خون ریزی در لحظهی اوجِ قدرت نه با آرپی جی و اعدام بلکه با جملهی ماندگارِ «اذهبوا فانتُم الطُّلقاء» (بروید که شما آزاد هستید) روبرو با مخالفانش ایستاد. او با بخشیدنِ دشمنان نه تنها مکه بلکه قلبهای آنها را هم فتح کرد. این قدرتِ گذشت بود که تمدن ساخت نه قدرتِ کینه.
#فرهیختگان راهی به رهایی
جعفر بخشی بی نیاز
زدن مخالفان نظام ؛ آن هم نه با گلوله که با آرپی چی نظریه ای ست که به تازه گی توسط یک استاد دانشگاه مطرح شده و در صورت تایید و با تهیه آرپی چی های بسیار در کشور ؛ وقوع این رخداد احتمالی را ممکن است به یقین برساند. در حالی که دانشگاهها باید پناهگاهِ تفکر آزاد ؛ محلِ تلاقیِ پرسشگری و کانونِ پرورشِ مدارا باشند ؛ شنیدن سخن از زبان کسی که بر کرسیِ تدریس در دانشگاه تهران نشسته ؛ نشان میدهد که چگونه دینِ قدرت توانسته حتی در تاروپودِ دانش هم نفوذ کند. بیژن عبدالکریمی با خواستار شدن برای اعدامِ مخالفان با ابزاری چون آرپی جی از مرزهای تحلیلِ سیاسی و حتی حقوقی عبور کرده و مستقیماً به قلمروِ عزیمتِ انتقام جویانه قدم گذاشته است. این نوع گفتمان چیزی نیست جز تخم کینه کاشتن در خاکِ جامعه.
وقتی یک صاحب نظر ؛ به جای بازخوانیِ ریشههای نارضایتی و تحلیلِ ساختارهای سرکوب ؛ تنها به ریختن خون فکر میکند ؛ در واقع اعلام میکند که دیگر راهی برای گفتگو ؛ اصلاح و فهمِ تقابلها باقی نمانده است. این کلام نه تنها مخالف را از جریانِ عمومی حذف نمیکند ؛ بلکه خشمِ نهفته در دلِ تودهها را از یک مخالفتِ فکری به یک انتقامِ وجودی تبدیل میکند. تاریخ ؛ درسهای بزرگی در بابِ گذار از بحرانها به ما داده است. اگر نگاهی به سرنوشتِ تمدنها بیندازیم ؛ میبینیم که قدرتهایی که با تیغ بر سرِ مخالف ماندند ؛ در نهایت با همان تیغ فرو ریختند. اما قدرتهایی که با گذشت و ادغام گذار کردند، تاریخ را ساختند. در سنتِ معنوی و تاریخی که ما با آن شناخته میشویم ؛ نمونهی خیره کننده در فتح مکه پیامبر اسلام است که پس از سالها ستم ؛ شکنجه و خون ریزی در لحظهی اوجِ قدرت نه با آرپی جی و اعدام بلکه با جملهی ماندگارِ «اذهبوا فانتُم الطُّلقاء» (بروید که شما آزاد هستید) روبرو با مخالفانش ایستاد. او با بخشیدنِ دشمنان نه تنها مکه بلکه قلبهای آنها را هم فتح کرد. این قدرتِ گذشت بود که تمدن ساخت نه قدرتِ کینه.
#فرهیختگان راهی به رهایی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفتوگو و خرد آغاز میشود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاعتر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفتوگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاعتر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفتوگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
👍7🔥5❤4
.بستن تنگۀ هرمز شاید یکی از مهمترین رویدادهای ژئوپلیتیکی قرن بیستویکم باشد
بستهشدن یک آبراهه راهبردی به دستِ کشوری تحت محاصره، از نادرترین و درعینحال سرنوشتسازترین رویدادها در تاریخ اقتصاد جهانی بهشمار میرود. در دوران پس از جنگ جهانی دوم، این اتفاق تنها دو بار رخ داده است. در سال ۱۹۵۶، مصر کانال سوئز را بهمدت پنج ماه بست و با اینکار امپراتوری استعماری عظیم بریتانیا را به زانو درآورد. این رخداد برای نخستینبار نشان داد که یک کشور کوچک نیز میتواند به نظم اقتصادیای که جهان را زیر سلطه درآورده، آسیب جدی وارد کند.
اکنون نیز ایران تنگه هرمز را، که یکچهارم نفت دریابرد جهان از آن عبور میکند، به محاصره درآورده است. پرسش این است که آیا این بحران، نوید پایان هژمونی آمریکا را میدهد؟ پس از آن چه خواهد شد؟
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بیش از سه هزار کشتی را در خلیج فارس زمینگیر کرده و جهان را با کمبود روزانه بیش از ۱۱ میلیون بشکه نفت روبهرو ساخته است. زنجیرههای تأمین مبتنی بر هیدروکربن مختل شدهاند: نهفقط صادرات نفت و گاز، بلکه عرضه اوره مورد استفاده در کودهای شیمیایی، هلیوم مورد نیاز صنایع نیمهرسانا، و گوگرد لازم برای تجهیزات دفاعی نیز آسیب دیدهاند. ایران که سالها زیر فشار تحریمهای غرب بوده، اکنون دارد با همان سلاحهای اقتصادی انتقام میگیرد.
پیامدها ویرانگر و زنجیرهوارند. در نیمکره شمالی، درست در زمانی که کشاورزان برای کشت بهاره آماده میشوند، کود شیمیایی رو به اتمام است. مصر و سریلانکا برای سهمیهبندی مصرف نفت، سیاست دورکاری را اجرا کردهاند. در قاهره، به مغازهها و رستورانها دستور داده شده ساعت ۹ شب تعطیل کنند. در بریتانیا، که واردکننده بزرگ انرژی است، بازده اوراق قرضه دولتی به سطوحی رسیده که از زمان بحران مالی ۲۰۰۸ دیده نشده بود. و پیشبینی میشود نرخ تورم در ایالات متحده، که بزرگترین تولیدکننده نفت و گاز جهان است، ۴ درصد فراتر رود.
بحران هرمز، همانقدر که یک رویارویی ژئوپولیتیکی است، آزمونی برای نظام مالی جهانی نیز بهشمار میرود. این بحران ممکن است به سلطه دلار آمریکا، هم بهعنوان ارز ذخیره جهانی و هم معیار همگانی ارزش، پایان دهد؛ جایگاهی که هفت دهه ستون هژمونی آمریکا بوده است. در این دوره، دلار هم مبنای قیمتگذاری بینالمللی نفت خام بوده و هم پشتوانه عمده بدهی جهانی. در سالهای اخیر، افزایش قیمت انرژی معمولاً موجب تقویت دلار شده، ثروت را به آمریکا آورده و زیان را به کشورهایی فرستاده که از قبل، بیشترین آسیبها را دیده بودند.
هرمز به معنای پایان رقصِ مرگِ «نفت و دلار» نیست؛ ساختاری که همواره آمیزهای انفجاری از قدرت و بیثباتی بوده است. اما این بحران نشان میدهد که گذار هژمونیک، احتمالاً با چه دگرگونیهای ساختاریای رخ خواهد داد.
هژمونی آمریکا پیش از بحران هرمز نیز در حال فرسایش بود. عوامل این روند متعددند: نارضایتی فزاینده از سلطه دلار، ظهور چین بهعنوان رقیبی قدرتمند، تلاش برای کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی، و افزایش قدرت ژئوپولیتیکی در جنوب جهانی. هرمز هم شکنندگی نظام سوخت فسیلی را آشکار کرد و هم محدودیتهای قدرت آمریکا را. واشنگتن دیگر نه بهنظر میرسد قادر باشد جنگهایی را که آغاز میکند ببرد، و نه بتواند پیامدهای اقتصادی بیملاحظگیهایش را مدیریت کند.
با این حال، سادهلوحانه خواهد بود اگر انتظار داشته باشیم قدرت آمریکا ناگهان فروبپاشد و فضایی خالی برای چیزی بهتر باز شود. محتملتر آن است که قدرت آمریکا بهآرامی فرسوده شود، در حالی که میکوشد از طریق خشونت و اجبار اقتصادی، مانع شکلگیری نظم بینالمللی تازه گردد. غزه، لبنان و ایران گواهی هستند بر اینکه ماشین جنگی ایالات متحده چگونه وقتی از بهوجودآوردن نظمی تازه ناتوان است، دست به هر کاری میزند تا از ایجاد نظمی بدیل نیز جلوگیری کند. فرو رفتن در این نقش مخرب و واکنشی، تصورِ افول هژمونی آمریکا را منطقیتر از همیشه کرده است.
آنچه خواندید مروری است بر مطلب «The Reckoning» نوشته مونا علی در وبسایت اکوئیتور. مونا علی استاد اقتصاد دانشگاه ایالتی نیویورک در آمریکاست.
از ترجمان علوم انسانی
#فرهیختگان راهی به رهایی
بستهشدن یک آبراهه راهبردی به دستِ کشوری تحت محاصره، از نادرترین و درعینحال سرنوشتسازترین رویدادها در تاریخ اقتصاد جهانی بهشمار میرود. در دوران پس از جنگ جهانی دوم، این اتفاق تنها دو بار رخ داده است. در سال ۱۹۵۶، مصر کانال سوئز را بهمدت پنج ماه بست و با اینکار امپراتوری استعماری عظیم بریتانیا را به زانو درآورد. این رخداد برای نخستینبار نشان داد که یک کشور کوچک نیز میتواند به نظم اقتصادیای که جهان را زیر سلطه درآورده، آسیب جدی وارد کند.
اکنون نیز ایران تنگه هرمز را، که یکچهارم نفت دریابرد جهان از آن عبور میکند، به محاصره درآورده است. پرسش این است که آیا این بحران، نوید پایان هژمونی آمریکا را میدهد؟ پس از آن چه خواهد شد؟
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بیش از سه هزار کشتی را در خلیج فارس زمینگیر کرده و جهان را با کمبود روزانه بیش از ۱۱ میلیون بشکه نفت روبهرو ساخته است. زنجیرههای تأمین مبتنی بر هیدروکربن مختل شدهاند: نهفقط صادرات نفت و گاز، بلکه عرضه اوره مورد استفاده در کودهای شیمیایی، هلیوم مورد نیاز صنایع نیمهرسانا، و گوگرد لازم برای تجهیزات دفاعی نیز آسیب دیدهاند. ایران که سالها زیر فشار تحریمهای غرب بوده، اکنون دارد با همان سلاحهای اقتصادی انتقام میگیرد.
پیامدها ویرانگر و زنجیرهوارند. در نیمکره شمالی، درست در زمانی که کشاورزان برای کشت بهاره آماده میشوند، کود شیمیایی رو به اتمام است. مصر و سریلانکا برای سهمیهبندی مصرف نفت، سیاست دورکاری را اجرا کردهاند. در قاهره، به مغازهها و رستورانها دستور داده شده ساعت ۹ شب تعطیل کنند. در بریتانیا، که واردکننده بزرگ انرژی است، بازده اوراق قرضه دولتی به سطوحی رسیده که از زمان بحران مالی ۲۰۰۸ دیده نشده بود. و پیشبینی میشود نرخ تورم در ایالات متحده، که بزرگترین تولیدکننده نفت و گاز جهان است، ۴ درصد فراتر رود.
بحران هرمز، همانقدر که یک رویارویی ژئوپولیتیکی است، آزمونی برای نظام مالی جهانی نیز بهشمار میرود. این بحران ممکن است به سلطه دلار آمریکا، هم بهعنوان ارز ذخیره جهانی و هم معیار همگانی ارزش، پایان دهد؛ جایگاهی که هفت دهه ستون هژمونی آمریکا بوده است. در این دوره، دلار هم مبنای قیمتگذاری بینالمللی نفت خام بوده و هم پشتوانه عمده بدهی جهانی. در سالهای اخیر، افزایش قیمت انرژی معمولاً موجب تقویت دلار شده، ثروت را به آمریکا آورده و زیان را به کشورهایی فرستاده که از قبل، بیشترین آسیبها را دیده بودند.
هرمز به معنای پایان رقصِ مرگِ «نفت و دلار» نیست؛ ساختاری که همواره آمیزهای انفجاری از قدرت و بیثباتی بوده است. اما این بحران نشان میدهد که گذار هژمونیک، احتمالاً با چه دگرگونیهای ساختاریای رخ خواهد داد.
هژمونی آمریکا پیش از بحران هرمز نیز در حال فرسایش بود. عوامل این روند متعددند: نارضایتی فزاینده از سلطه دلار، ظهور چین بهعنوان رقیبی قدرتمند، تلاش برای کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی، و افزایش قدرت ژئوپولیتیکی در جنوب جهانی. هرمز هم شکنندگی نظام سوخت فسیلی را آشکار کرد و هم محدودیتهای قدرت آمریکا را. واشنگتن دیگر نه بهنظر میرسد قادر باشد جنگهایی را که آغاز میکند ببرد، و نه بتواند پیامدهای اقتصادی بیملاحظگیهایش را مدیریت کند.
با این حال، سادهلوحانه خواهد بود اگر انتظار داشته باشیم قدرت آمریکا ناگهان فروبپاشد و فضایی خالی برای چیزی بهتر باز شود. محتملتر آن است که قدرت آمریکا بهآرامی فرسوده شود، در حالی که میکوشد از طریق خشونت و اجبار اقتصادی، مانع شکلگیری نظم بینالمللی تازه گردد. غزه، لبنان و ایران گواهی هستند بر اینکه ماشین جنگی ایالات متحده چگونه وقتی از بهوجودآوردن نظمی تازه ناتوان است، دست به هر کاری میزند تا از ایجاد نظمی بدیل نیز جلوگیری کند. فرو رفتن در این نقش مخرب و واکنشی، تصورِ افول هژمونی آمریکا را منطقیتر از همیشه کرده است.
آنچه خواندید مروری است بر مطلب «The Reckoning» نوشته مونا علی در وبسایت اکوئیتور. مونا علی استاد اقتصاد دانشگاه ایالتی نیویورک در آمریکاست.
از ترجمان علوم انسانی
#فرهیختگان راهی به رهایی
👍7👎7🤔1
جمهوری بنر!
مجید مرادی
از فرودگاه که بیرون میآیید در مسیر جاده ها و خیابانها حکومت لحظه به لحظه دارد پیام خود را میفرستد. اصلا جای خالی کمتر پیدا میشود. خورشید هم چشمش به سختی به کف جادهها و خیابانها روشن میشود. چه خبر است؟!
بارها گفتهام و بار دگر میگویم هزینه کردن سالانه هزاران میلیارد تومان از پول ملت، برای انواع تبلیغات از تبریک تا تسلیت و چسباندن و آویختن آنها به تمام درختان و کوچه های شهرها و روستاهای کشور مصداق روش تضییع اموال عمومی و موجب ضمان است.
آیا اگر امام علی در چنین روزگاری میزیست اجازه میداد یک دینار و فقط یک دینار از بیت مال المسلمین هزینه تبریک گفتن به خود ایشان شود؟ هرگز!
مدیران ریاکار و بوقلمون صفت که از جیب ملت هزینه میکنند تا هر روز بنری تازه برافرازند روزی پاسخگوی این تفریط گریهای خود خواهند بود.
در زمانهای که نرخ نان به قیمت جان رسیده است و خزانه از ارز تهی شده است دست بردارید از این همه تضییع اموال مردم!
این همه تبلیغات که مخاطب آن رژیم اشغالگر صهیونی است در دور افتادهترین شهرها و روستاهای و اصلا در خود شهرهای بزرگ و پایتخت چه میکند؟ مگر دیپلماتهای ایرانی زبان ندارند که باید با دیپلماسی بنری با دنیا گفتگو کنید؟! یا با دشنام گفتن به دشمنان ایران دل خودتان را خنک میکنید و ملت باید هزینه عقده گشایی و رجز خوانیتان را بدهد؟! این جوانی که زندگیاش زیر بار فقر و بیکاری تباه شده است با دیدن این همه شعار و بنر چه حالی پیدا میکند؟!
آیا گوش شنوایی هست؟
#فرهیختگان راهی به رهایی
مجید مرادی
از فرودگاه که بیرون میآیید در مسیر جاده ها و خیابانها حکومت لحظه به لحظه دارد پیام خود را میفرستد. اصلا جای خالی کمتر پیدا میشود. خورشید هم چشمش به سختی به کف جادهها و خیابانها روشن میشود. چه خبر است؟!
بارها گفتهام و بار دگر میگویم هزینه کردن سالانه هزاران میلیارد تومان از پول ملت، برای انواع تبلیغات از تبریک تا تسلیت و چسباندن و آویختن آنها به تمام درختان و کوچه های شهرها و روستاهای کشور مصداق روش تضییع اموال عمومی و موجب ضمان است.
آیا اگر امام علی در چنین روزگاری میزیست اجازه میداد یک دینار و فقط یک دینار از بیت مال المسلمین هزینه تبریک گفتن به خود ایشان شود؟ هرگز!
مدیران ریاکار و بوقلمون صفت که از جیب ملت هزینه میکنند تا هر روز بنری تازه برافرازند روزی پاسخگوی این تفریط گریهای خود خواهند بود.
در زمانهای که نرخ نان به قیمت جان رسیده است و خزانه از ارز تهی شده است دست بردارید از این همه تضییع اموال مردم!
این همه تبلیغات که مخاطب آن رژیم اشغالگر صهیونی است در دور افتادهترین شهرها و روستاهای و اصلا در خود شهرهای بزرگ و پایتخت چه میکند؟ مگر دیپلماتهای ایرانی زبان ندارند که باید با دیپلماسی بنری با دنیا گفتگو کنید؟! یا با دشنام گفتن به دشمنان ایران دل خودتان را خنک میکنید و ملت باید هزینه عقده گشایی و رجز خوانیتان را بدهد؟! این جوانی که زندگیاش زیر بار فقر و بیکاری تباه شده است با دیدن این همه شعار و بنر چه حالی پیدا میکند؟!
آیا گوش شنوایی هست؟
#فرهیختگان راهی به رهایی
👍28❤4👎1
Audio
صوت نشستِ «خستگی اخلاقی در جهان مدرن»
مصطفی ملکیان
آذرماه ۱۴۰۴، مؤسسهیِ سروای باران
موضوعات مطرحشده در این نشست:
00:18 اندیشهیِ پیشرفتِ اخلاقی و اندیشهیِ پسرفتِ اخلاقی
12:13 عوامل پسرفتِ اخلاقی
15:17 عامل اول: این تصورِ اشتباه که هر باید و نبایدی از جانبِ اخلاق است
34:24 عامل دوم: غلط بودنِ تصوری که از خود داریم
49:26 عامل سوم: ضعیف شدن دین در جهان سوم در گذر به مدرنیته
53:32 عامل چهارم: رواج شکاکیت، لاادریگری، یا نسبیانگاری اخلاقی
59:30 عامل پنجم: اخلاقیاتِ ما بیشتر جنبهیِ نهی دارد، تا توصیه
1:02:44 عامل ششم: مادیگرایی اخلاقی
1:06:14 عامل هفتم: مصرفزدگی
1:13:06 عامل هشتم: اهمیت دادن به ارزشداوریهای دیگران
1:17:30 عامل نهم: دشوار شدنِ وضع معیشتی برای مردم
#فرهیختگان راهی به رهایی
مصطفی ملکیان
آذرماه ۱۴۰۴، مؤسسهیِ سروای باران
موضوعات مطرحشده در این نشست:
00:18 اندیشهیِ پیشرفتِ اخلاقی و اندیشهیِ پسرفتِ اخلاقی
12:13 عوامل پسرفتِ اخلاقی
15:17 عامل اول: این تصورِ اشتباه که هر باید و نبایدی از جانبِ اخلاق است
34:24 عامل دوم: غلط بودنِ تصوری که از خود داریم
49:26 عامل سوم: ضعیف شدن دین در جهان سوم در گذر به مدرنیته
53:32 عامل چهارم: رواج شکاکیت، لاادریگری، یا نسبیانگاری اخلاقی
59:30 عامل پنجم: اخلاقیاتِ ما بیشتر جنبهیِ نهی دارد، تا توصیه
1:02:44 عامل ششم: مادیگرایی اخلاقی
1:06:14 عامل هفتم: مصرفزدگی
1:13:06 عامل هشتم: اهمیت دادن به ارزشداوریهای دیگران
1:17:30 عامل نهم: دشوار شدنِ وضع معیشتی برای مردم
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤6👍1
درباره اینکه چه چیزی موازنه قدرت را به هم میزند؟
منصور خضاعی
اهل فن گفته اند که اگر میخواهید با دشمنی بجنگید و از خودتان دفاع کنید، باید حتما از چند تا خصوصیت درباره او اطلاع کافی داشته باشید؛
اول اینکه واقف باشید او چه اندازه اراده و خواست برای جنگ با شما دارد و با چه هدفی با شما می جنگد.
دوم اینکه از میزان تجهیزات و قوای پشت و جلوی جبهه او اطلاع داشته باشید.
سوم اینکه بدانید ایدئولوژی و باورهای او چیست و این ایدئولوژی تا چه اندازه برای او مقدس است.
چهارم اینکه بدانید تا چه اندازه جنگ_بلد است و تا کجا می تواند بی رحم و آدمکش باشد.
پنجم اینکه تا چه اندازه قدرت بسیج گری عمومی دارد و قادر است طرفدارانش را پای کار بیاورد و نگه دارد.
ششم و هفتم و هشتم ....
من استراتژیست جنگ نیستم، کسانی که این علم را دارند خیلی بهتر و بیشتر از من به جوانب امر واقف اند. غرض از این نوشته رسیدن به نکته دیگری بود. پرسش اصلی در اینجا این است که:
چرا ملت فلسطین، خودش راسأ، یا در اتحاد با کشورهای مسلمان منطقه مانند مصر، لبنان و سوریه و اردن و باقی کشورها، هربار که برای احقاق حقوق فلسطینی ها و بازپس گیری مناطق تصرف شده توسط رژیم اسرائیل، دست به جنگ با این حکومت زدند، به مقصود خود که نرسیدند هیچ، سرزمین های بیشتری را دو دستی تقدیم صهیونیست ها کردند و هربار با فضاحت تمام مجبور به عقب نشینی بیشتر و از هم پاشیدن اتحادها، تکه پاره شدن سرزمین ها و رادیکال تر شدن مبارزات و در نتیجه، با بی اثرتر شدن اقدامات شان مواجه شدند.
تاریخ مبارزات فلسطینیها و سایر همسایگان فلسطین گواه این وضعیت است. از سال ۱۹۴۸ تا به امروز متصرفات اسرائیل در هر جنگ و ناجنگ از دفعات قبلی گسترده تر شده و بر سرزمین های اشغال شده، افزوده است.
حالا همین شرایط را درون یک نظام استبدادی تصور کنید؛ نظامی که نماینده اکثریت جامعه اش نیست، مشروعیت ندارد، مقبولیت هم ندارد، ناکارامد است، زورگو و سلطه گر است. جامعه مدنی و افراد آن می خواهند به نحوی از شر شرارت هایش رها شوند. آنگاه چگونه چنین چیزی ممکن است؟ چطور و با چه ابزاری می توان بر او فائق آمد؟ راه برون رفت چیست؟ آیا باید شکست اش داد؟ آیا باید تسلیم اش کرد؟ براندازی چطور، آیا ممکن است؟ آیا مفید است؟ آیا می توان بجای شکست دادن، او را تغییر داد و از درون متحول کرد؟ صرف نظر از اینکه باید چه رفتاری در پیش گرفت و چگونه باید از او گذر کرد، پرسش اساسی این است که جامعه مدنی بر اساس همان پنج پارامتر بالا تا چه اندازه او را می شناسد و از قدرت او آگاهی دارد.
#فرهیختگان راهی به رهایی
منصور خضاعی
اهل فن گفته اند که اگر میخواهید با دشمنی بجنگید و از خودتان دفاع کنید، باید حتما از چند تا خصوصیت درباره او اطلاع کافی داشته باشید؛
اول اینکه واقف باشید او چه اندازه اراده و خواست برای جنگ با شما دارد و با چه هدفی با شما می جنگد.
دوم اینکه از میزان تجهیزات و قوای پشت و جلوی جبهه او اطلاع داشته باشید.
سوم اینکه بدانید ایدئولوژی و باورهای او چیست و این ایدئولوژی تا چه اندازه برای او مقدس است.
چهارم اینکه بدانید تا چه اندازه جنگ_بلد است و تا کجا می تواند بی رحم و آدمکش باشد.
پنجم اینکه تا چه اندازه قدرت بسیج گری عمومی دارد و قادر است طرفدارانش را پای کار بیاورد و نگه دارد.
ششم و هفتم و هشتم ....
من استراتژیست جنگ نیستم، کسانی که این علم را دارند خیلی بهتر و بیشتر از من به جوانب امر واقف اند. غرض از این نوشته رسیدن به نکته دیگری بود. پرسش اصلی در اینجا این است که:
چرا ملت فلسطین، خودش راسأ، یا در اتحاد با کشورهای مسلمان منطقه مانند مصر، لبنان و سوریه و اردن و باقی کشورها، هربار که برای احقاق حقوق فلسطینی ها و بازپس گیری مناطق تصرف شده توسط رژیم اسرائیل، دست به جنگ با این حکومت زدند، به مقصود خود که نرسیدند هیچ، سرزمین های بیشتری را دو دستی تقدیم صهیونیست ها کردند و هربار با فضاحت تمام مجبور به عقب نشینی بیشتر و از هم پاشیدن اتحادها، تکه پاره شدن سرزمین ها و رادیکال تر شدن مبارزات و در نتیجه، با بی اثرتر شدن اقدامات شان مواجه شدند.
تاریخ مبارزات فلسطینیها و سایر همسایگان فلسطین گواه این وضعیت است. از سال ۱۹۴۸ تا به امروز متصرفات اسرائیل در هر جنگ و ناجنگ از دفعات قبلی گسترده تر شده و بر سرزمین های اشغال شده، افزوده است.
حالا همین شرایط را درون یک نظام استبدادی تصور کنید؛ نظامی که نماینده اکثریت جامعه اش نیست، مشروعیت ندارد، مقبولیت هم ندارد، ناکارامد است، زورگو و سلطه گر است. جامعه مدنی و افراد آن می خواهند به نحوی از شر شرارت هایش رها شوند. آنگاه چگونه چنین چیزی ممکن است؟ چطور و با چه ابزاری می توان بر او فائق آمد؟ راه برون رفت چیست؟ آیا باید شکست اش داد؟ آیا باید تسلیم اش کرد؟ براندازی چطور، آیا ممکن است؟ آیا مفید است؟ آیا می توان بجای شکست دادن، او را تغییر داد و از درون متحول کرد؟ صرف نظر از اینکه باید چه رفتاری در پیش گرفت و چگونه باید از او گذر کرد، پرسش اساسی این است که جامعه مدنی بر اساس همان پنج پارامتر بالا تا چه اندازه او را می شناسد و از قدرت او آگاهی دارد.
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤9🔥2👍1
سخن حق از موضع حق
حدود پنج دهه پیش از این، در زمانی که در مبارزات فکری و سیاسی مشارکت داشتیم، قاعده ای داشتیم مبنی این که: سخن حق از موضع حق. مراد این بوده است که هر سخن حقی لاجرم باید در موضع حق گفته شود و نه در موضع باطل و نادرست.
اندکی شرح لازم است تا این قاعده تبیین شود و ابهامی باقی نماند.
ما به عنوان انسانی آزادیخواه و عدالت محور و حامی انصاف و حق، ناگزیر باید دو قاعده را رعایت کنیم. اول لازم است در جدال های فکری و یا در مبارزات اجتماعی و فعالیت های سیاسی، سخنی حق بگوییم و از هر نوع سخن نادرست و نامستند و لغوی اجتناب کنیم. در باره دشمن هم که حرف می زنیم و یا در تقابل با وی عمل می کنیم، بر وفق عدالت لازم است از دایره عدالت و انصاف و حق خارج نشویم. اما این کفایت نمی کند، لازم است که همین سخن حق را از موضع حق اظهار کنیم و نه از موضع ناحق و موضع کسی که آن را باطل و نادرست می دانیم. برای تقریب ذهن می توان از یک مثل مذهبی و شیعی آشنا استفاده کرد. بی تردید یزیدین معاویه نیز در زمان خودش و در جدال با رقیب نیرومندش حسین بن علی سخنانی درست می گفت و در جای خود لازم است بدان توجه و حتی اذعان شود ولی هر شیعه باید مراقب باشد به گونه ای سخن نگوید که موجب تقویت موضع باطل یزید شود و یا حداقل موجب سوء استفاده جناح باطل بشود.
برگردیم به زمان خودمان. بی تردید شماری از مدعیات انتقادی کسانی چون دونالد ترامپ رئیس جمهور فعلی آمریکا و حتی نتانیاهو نخست وزیر رژیم اسرائیل در قبال ایران و یا فلسطینی ها درست و حق اند و می توان در مقام داوری منصفانه و عادلانه بدان ها اذعان کرد اما این نوع داوری ها نباید موجب تقویت مواضع باطل و ضد ایرانی و تجاوزکارانه آنان نسبت به ایران و ایرانیان و حتی نسبت به جدال دیرین فلسطینی ها و اسرائیل متجاوز بشود. چرا که آن مواضع اصولی و عام باطل اند و ظالمانه و توسعه طلبانه و نادرست. این است معنای سخن حق از موضع حق.
با توجه به این قاعده به گمانم در حال حاضر باید تمام قد در کنار ایران تحت تجاوز و مظلوم ایستاد و حتی از مدافعان استقلال و مرزهای کشور (ولو در جای خود درخور هزار عیب و ایراد) و دفع هر نوع تجاوز به مام میهن آشکارا حمایت کرد. در این چهارچوب و وفق این قاعده، در برابر دعاوی حق متجاوزان نباید به گونه ای حرف زد که موضع باطل و تجاوزکارانه آنان تأیید و تقویت شود. چرا که تجربه نشان داده است که بی تردید آنان از سخنان درست ما برای توجیه هر نوع تجاوزی علیه خودمان استفاده خواهند کرد.
در این وضعیت، حق آن است که به اصطلاح «دشمن شاد» نباشیم. بی تردید در برابر مظالم داخلی و مستبدان حاکم بر میهن، «یک سینه سخن داریم» و در گذشته هم بارها و بارها گفته ایم ولی در شرایط فعلی، که اصل و اساس کشور و استقلال و جان مردمانش در خطر تهاجم خارجی قرار دارد، لاجرم باید با دقت و تأمل و با توجه به قاعده «مقتضی موجود و مانع مفقود» و نیز رعایت قاعده عقلایی «اهم و مهم» و نیز قاعده «دفع افسد به فاسد» سخن گفت. اگر چنین کاری ممکن نشد، بهتر است سکوت شود تا مقتضیات فراهم شود.
می پندارم که مرادم، ولو به اشاره، روشن شده باشد. چرا که «در خانه اگر کس است، یک حرف بس است».
حسن یوسفی اشکوری
شنبه ۱۶ خرداد ۱۴۰۵
#فرهیختگان راهی به رهایی
حدود پنج دهه پیش از این، در زمانی که در مبارزات فکری و سیاسی مشارکت داشتیم، قاعده ای داشتیم مبنی این که: سخن حق از موضع حق. مراد این بوده است که هر سخن حقی لاجرم باید در موضع حق گفته شود و نه در موضع باطل و نادرست.
اندکی شرح لازم است تا این قاعده تبیین شود و ابهامی باقی نماند.
ما به عنوان انسانی آزادیخواه و عدالت محور و حامی انصاف و حق، ناگزیر باید دو قاعده را رعایت کنیم. اول لازم است در جدال های فکری و یا در مبارزات اجتماعی و فعالیت های سیاسی، سخنی حق بگوییم و از هر نوع سخن نادرست و نامستند و لغوی اجتناب کنیم. در باره دشمن هم که حرف می زنیم و یا در تقابل با وی عمل می کنیم، بر وفق عدالت لازم است از دایره عدالت و انصاف و حق خارج نشویم. اما این کفایت نمی کند، لازم است که همین سخن حق را از موضع حق اظهار کنیم و نه از موضع ناحق و موضع کسی که آن را باطل و نادرست می دانیم. برای تقریب ذهن می توان از یک مثل مذهبی و شیعی آشنا استفاده کرد. بی تردید یزیدین معاویه نیز در زمان خودش و در جدال با رقیب نیرومندش حسین بن علی سخنانی درست می گفت و در جای خود لازم است بدان توجه و حتی اذعان شود ولی هر شیعه باید مراقب باشد به گونه ای سخن نگوید که موجب تقویت موضع باطل یزید شود و یا حداقل موجب سوء استفاده جناح باطل بشود.
برگردیم به زمان خودمان. بی تردید شماری از مدعیات انتقادی کسانی چون دونالد ترامپ رئیس جمهور فعلی آمریکا و حتی نتانیاهو نخست وزیر رژیم اسرائیل در قبال ایران و یا فلسطینی ها درست و حق اند و می توان در مقام داوری منصفانه و عادلانه بدان ها اذعان کرد اما این نوع داوری ها نباید موجب تقویت مواضع باطل و ضد ایرانی و تجاوزکارانه آنان نسبت به ایران و ایرانیان و حتی نسبت به جدال دیرین فلسطینی ها و اسرائیل متجاوز بشود. چرا که آن مواضع اصولی و عام باطل اند و ظالمانه و توسعه طلبانه و نادرست. این است معنای سخن حق از موضع حق.
با توجه به این قاعده به گمانم در حال حاضر باید تمام قد در کنار ایران تحت تجاوز و مظلوم ایستاد و حتی از مدافعان استقلال و مرزهای کشور (ولو در جای خود درخور هزار عیب و ایراد) و دفع هر نوع تجاوز به مام میهن آشکارا حمایت کرد. در این چهارچوب و وفق این قاعده، در برابر دعاوی حق متجاوزان نباید به گونه ای حرف زد که موضع باطل و تجاوزکارانه آنان تأیید و تقویت شود. چرا که تجربه نشان داده است که بی تردید آنان از سخنان درست ما برای توجیه هر نوع تجاوزی علیه خودمان استفاده خواهند کرد.
در این وضعیت، حق آن است که به اصطلاح «دشمن شاد» نباشیم. بی تردید در برابر مظالم داخلی و مستبدان حاکم بر میهن، «یک سینه سخن داریم» و در گذشته هم بارها و بارها گفته ایم ولی در شرایط فعلی، که اصل و اساس کشور و استقلال و جان مردمانش در خطر تهاجم خارجی قرار دارد، لاجرم باید با دقت و تأمل و با توجه به قاعده «مقتضی موجود و مانع مفقود» و نیز رعایت قاعده عقلایی «اهم و مهم» و نیز قاعده «دفع افسد به فاسد» سخن گفت. اگر چنین کاری ممکن نشد، بهتر است سکوت شود تا مقتضیات فراهم شود.
می پندارم که مرادم، ولو به اشاره، روشن شده باشد. چرا که «در خانه اگر کس است، یک حرف بس است».
حسن یوسفی اشکوری
شنبه ۱۶ خرداد ۱۴۰۵
#فرهیختگان راهی به رهایی
👍8👎4❤3🤔1
استحاله ای که در هاله نمی ماند
مرضیه حاجی هاشمی
در یک ساله اخیر پس از جنگ ۱۲ روزه، تشدید تحریم ها و فشارهای اقتصادی، فجایع خونبار دیماه و جنگ اخیر که کمابیش همچنان ادامه دارد، در حالی که کانون قدرت و تصمیم گیری به طرز مشهودی به نهادهایی منتقل شده که نهادهای های حتی به ظاهر دموکراتیک را بیش از پیش از محتوا تهی کرده و به حاشیه رانده، یکی از مهمترین مباحث در میان تحلیلگران این بوده است که آیا ساخت قدرت در جمهوری اسلامی وارد مرحله «استحاله» شده یا نه؟
پاسخها به این پرسش یکسان نیست. برخی معتقدند نشانههای استحاله بهوضوح قابل مشاهده است و برخی دیگر چنین برداشتی را زودهنگام یا نادرست میدانند. جالب آنکه اختلاف اصلی این دو گروه نه بر سر وقایع؛ بلکه بر سر تعریف «استحاله» است.
گروه نخست معتقدند استحاله زمانی آغاز میشود که سازوکار واقعی تولید قدرت تغییر کند؛ حتی اگر زبان رسمی، قانون اساسی یا ایدئولوژی ظاهراً ثابت بماند. از نگاه آنان، هرگاه مراکز واقعی تصمیمگیری جابهجا شوند، نهادهای انتخابی کارکرد خود را از دست بدهند، نقش نهادهای امنیتی و نظامی افزایش یابد و اقتدار سیاسی از کانالهای پیشین تولید نشود، میتوان از آغاز یک فرآیند استحاله سخن گفت. این دیدگاه به سنت «نهادگرایی تاریخی» نزدیک است؛ جایی که پژوهشگران بیش از آنکه به شعارها توجه کنند، به این پرسش میپردازند که قدرت واقعاً چگونه اعمال میشود.
در مقابل، گروه دوم استدلال میکنند که استحاله زمانی معنا دارد که ایدئولوژی و هویت بنیادین نظام تغییر کرده باشد. به باور آنان، تا زمانی که ساخت قدرت همچنان خود را بر همان اصول ایدئولوژیک گذشته تعریف میکند، نمیتوان از استحاله سخن گفت؛ حتی اگر برخی نهادها تضعیف شوند، کانون تولید اقتدار به لحاظ نهادی یا نقش بازیگران مختلف در تصمیم سازی های نهایی تغییر کند. در این نگاه، تغییر در اشخاص یا حتی جابهجایی بخشی از قدرت میان نهادها لزوماً به معنای تغییر ماهیت نظام نیست.
ریشه اختلاف دقیقاً همینجاست. آیا ساخت قدرت را باید از طریق ایدئولوژی تعریف کرد یا از طریق سازوکار واقعی قدرت؟ اگر معیار، ایدئولوژی باشد، ممکن است گفته شود هنوز استحالهای رخ نداده است؛ اما اگر معیار، شیوه اعمال قدرت، ترکیب نخبگان حاکم، جایگاه نهادهای رسمی و نحوه تصمیمگیری باشد، برخی نشانههای استحاله را میتوان مورد بحث قرار داد.
تاریخ نیز پاسخ سادهای در اختیار ما نمیگذارد. بسیاری از نظامهای سیاسی پیش از آنکه سقوط کنند، سالها در حال تغییر بودهاند؛ در حالی که نام، پرچم، قانون اساسی و حتی شعارهای رسمی آنها همچنان حفظ شده بود. به همین دلیل، شاید پرسش اصلی این نباشد که آیا استحاله رخ داده یا نه؛ بلکه این باشد که آیا منطق تولید اقتدار و تصمیمگیری امروز همان منطق گذشته است؟
اگر پاسخ این پرسش منفی باشد، ممکن است فرآیندی آغاز شده باشد که علوم سیاسی آن را «استحاله تدریجی ساخت قدرت» مینامد، فرآیندی که معمولاً بسیار زودتر از هر تغییر آشکار سیاسی آغاز میشود. شاید مهمترین نشانه استحاله آن باشد که نهادها، همچنان باقی بمانند؛ اما دیگر همان کارکرد پیشین را نداشته باشند؛ زمانی که ساختار حفظ میشود؛ اما منطق درونی آن تغییر میکند. استحاله ای که در هاله نمی ماند، ابهام های حضور رفع می شود و متن واقعیت سیاسی آشکار خواهد شد.
مرضیه حاجی هاشمی
#فرهیختگان راهی به رهایی
مرضیه حاجی هاشمی
در یک ساله اخیر پس از جنگ ۱۲ روزه، تشدید تحریم ها و فشارهای اقتصادی، فجایع خونبار دیماه و جنگ اخیر که کمابیش همچنان ادامه دارد، در حالی که کانون قدرت و تصمیم گیری به طرز مشهودی به نهادهایی منتقل شده که نهادهای های حتی به ظاهر دموکراتیک را بیش از پیش از محتوا تهی کرده و به حاشیه رانده، یکی از مهمترین مباحث در میان تحلیلگران این بوده است که آیا ساخت قدرت در جمهوری اسلامی وارد مرحله «استحاله» شده یا نه؟
پاسخها به این پرسش یکسان نیست. برخی معتقدند نشانههای استحاله بهوضوح قابل مشاهده است و برخی دیگر چنین برداشتی را زودهنگام یا نادرست میدانند. جالب آنکه اختلاف اصلی این دو گروه نه بر سر وقایع؛ بلکه بر سر تعریف «استحاله» است.
گروه نخست معتقدند استحاله زمانی آغاز میشود که سازوکار واقعی تولید قدرت تغییر کند؛ حتی اگر زبان رسمی، قانون اساسی یا ایدئولوژی ظاهراً ثابت بماند. از نگاه آنان، هرگاه مراکز واقعی تصمیمگیری جابهجا شوند، نهادهای انتخابی کارکرد خود را از دست بدهند، نقش نهادهای امنیتی و نظامی افزایش یابد و اقتدار سیاسی از کانالهای پیشین تولید نشود، میتوان از آغاز یک فرآیند استحاله سخن گفت. این دیدگاه به سنت «نهادگرایی تاریخی» نزدیک است؛ جایی که پژوهشگران بیش از آنکه به شعارها توجه کنند، به این پرسش میپردازند که قدرت واقعاً چگونه اعمال میشود.
در مقابل، گروه دوم استدلال میکنند که استحاله زمانی معنا دارد که ایدئولوژی و هویت بنیادین نظام تغییر کرده باشد. به باور آنان، تا زمانی که ساخت قدرت همچنان خود را بر همان اصول ایدئولوژیک گذشته تعریف میکند، نمیتوان از استحاله سخن گفت؛ حتی اگر برخی نهادها تضعیف شوند، کانون تولید اقتدار به لحاظ نهادی یا نقش بازیگران مختلف در تصمیم سازی های نهایی تغییر کند. در این نگاه، تغییر در اشخاص یا حتی جابهجایی بخشی از قدرت میان نهادها لزوماً به معنای تغییر ماهیت نظام نیست.
ریشه اختلاف دقیقاً همینجاست. آیا ساخت قدرت را باید از طریق ایدئولوژی تعریف کرد یا از طریق سازوکار واقعی قدرت؟ اگر معیار، ایدئولوژی باشد، ممکن است گفته شود هنوز استحالهای رخ نداده است؛ اما اگر معیار، شیوه اعمال قدرت، ترکیب نخبگان حاکم، جایگاه نهادهای رسمی و نحوه تصمیمگیری باشد، برخی نشانههای استحاله را میتوان مورد بحث قرار داد.
تاریخ نیز پاسخ سادهای در اختیار ما نمیگذارد. بسیاری از نظامهای سیاسی پیش از آنکه سقوط کنند، سالها در حال تغییر بودهاند؛ در حالی که نام، پرچم، قانون اساسی و حتی شعارهای رسمی آنها همچنان حفظ شده بود. به همین دلیل، شاید پرسش اصلی این نباشد که آیا استحاله رخ داده یا نه؛ بلکه این باشد که آیا منطق تولید اقتدار و تصمیمگیری امروز همان منطق گذشته است؟
اگر پاسخ این پرسش منفی باشد، ممکن است فرآیندی آغاز شده باشد که علوم سیاسی آن را «استحاله تدریجی ساخت قدرت» مینامد، فرآیندی که معمولاً بسیار زودتر از هر تغییر آشکار سیاسی آغاز میشود. شاید مهمترین نشانه استحاله آن باشد که نهادها، همچنان باقی بمانند؛ اما دیگر همان کارکرد پیشین را نداشته باشند؛ زمانی که ساختار حفظ میشود؛ اما منطق درونی آن تغییر میکند. استحاله ای که در هاله نمی ماند، ابهام های حضور رفع می شود و متن واقعیت سیاسی آشکار خواهد شد.
مرضیه حاجی هاشمی
#فرهیختگان راهی به رهایی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفتوگو و خرد آغاز میشود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاعتر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفتوگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاعتر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفتوگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
👍8❤2👎2
شکستهجام جهانی!
آیا راهی مناسب برای تضمین حرمت و تامین عزت تیم ملی ایران در جام جهانی نبود؟ آیا این همه خفت صرفا برای شرکت در یک مناسبت جهانی به میزبانی آمریکا میارزید؟ آیا هزینه شرکتنکردن برای ایران بیشتر از این شرکت حقارتآمیز بود؟
امیدوارم نتیجه بازیها برای ایران بتواند درس خوبی به دولت قلدر میزبان بدهد، اما نگرانم با این مقدمات سخیف و نازل، نتایج نامبارکی کام ایرانیان را تلختر کند. گفتن ندارد که اینروزها فضای روحی مردم ایران چنگی به دل نمیزند و تصمیمِ شمار اندک عقلای دولت چنان سنجیده باید که گویی آبگینهای در دست دارند در شب تاریک و راه ناهموار.
من هیچ اهلیتی در فوتبال ندارم اما شرکت تیم ملی کشور در جامجهانی یک مساله ورزشی صرف نیست و گویی ملتی را به میهمانی میبرند. پس ناگزیر همه آداب میهمانی دستکم برابر با دیگر میهمانان باید در مورد ما مراعات و مراقبت شود، جز آن یا شرکت خطاست یا نتیجه باید میزبان را از بیادبی و گستاخی پشیمان کند. هرچه غیر از این خسارت ملی است و مسئولان حق فرار از صندلی اتهام ندارند.
رضا بهشتیمعز
فیسبوک نگارنده
#فرهیختگان راهی به رهایی
آیا راهی مناسب برای تضمین حرمت و تامین عزت تیم ملی ایران در جام جهانی نبود؟ آیا این همه خفت صرفا برای شرکت در یک مناسبت جهانی به میزبانی آمریکا میارزید؟ آیا هزینه شرکتنکردن برای ایران بیشتر از این شرکت حقارتآمیز بود؟
امیدوارم نتیجه بازیها برای ایران بتواند درس خوبی به دولت قلدر میزبان بدهد، اما نگرانم با این مقدمات سخیف و نازل، نتایج نامبارکی کام ایرانیان را تلختر کند. گفتن ندارد که اینروزها فضای روحی مردم ایران چنگی به دل نمیزند و تصمیمِ شمار اندک عقلای دولت چنان سنجیده باید که گویی آبگینهای در دست دارند در شب تاریک و راه ناهموار.
من هیچ اهلیتی در فوتبال ندارم اما شرکت تیم ملی کشور در جامجهانی یک مساله ورزشی صرف نیست و گویی ملتی را به میهمانی میبرند. پس ناگزیر همه آداب میهمانی دستکم برابر با دیگر میهمانان باید در مورد ما مراعات و مراقبت شود، جز آن یا شرکت خطاست یا نتیجه باید میزبان را از بیادبی و گستاخی پشیمان کند. هرچه غیر از این خسارت ملی است و مسئولان حق فرار از صندلی اتهام ندارند.
رضا بهشتیمعز
فیسبوک نگارنده
#فرهیختگان راهی به رهایی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفتوگو و خرد آغاز میشود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاعتر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفتوگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاعتر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفتوگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
👍8❤4👎4
Telegram
آرشیو
استعفای دست نویس و محرمانه ممهور به مهر شخصا مفتوح فرمایید؛ میرحسین موسوی خامنه در تاریخ: ۶۷/۳/۹ از سمت نخست وزیری به رییس جمهور وقت آیتالله سیدعلی خامنهای
بسم الله الرحمن الرحیم
رَبِّ أَدْخِلْنِي مُدْخَلَ صِدْقٍ وَأَخْرِجْنِي مُخْرَجَ صِدْقٍ
ریاست محترم جمهوری
برادر گرامی حجتالاسلام و المسلمین سید علی خامنهای
با سلام و درود فراوان
نزدیک هفت سال خدمتگزاری به مردم خوب و اسلامی کشورمان در لباس نخستوزیری از توفیقات خداوند متعال بوده است و اگر در این مدت توفیقاتی نصیب دولت خدمتگزار محرومین گردیده، از برکات حمایتهای حضرت امام مدّ ظله العالی و امت به پاخاسته و شهیدپرور و پیرو خط امام و ایستادگی رزمندگان جانبرکف میهن اسلامیمان در مقابل خصم تبهکار و کافر بوده است.
در این میان باید اینجانب بر راهنماییها و حمایتهای امام امت، روحی فداه، بهطور مؤکد اشاره کنم. در این فاصله نیز همواره دولت از رهنمودها و کمکهای رؤسای محترم سه قوه، روحانیت مجتهد و مبارز و ائمه محترم جمعه در سراسر کشور بهره بسیار برده است و این همه را باید از الطاف بیکران خداوندی دانست.
اینکه با لطف و عنایت خداوند منان دوره سوم مجلس شورای اسلامی در آستانه گشایش است و از آنجا که اینجانب قصد معرفی دولت را به مجلس جدید ندارم و بعد از شروع کار مجلس استعفای خود را تقدیم خواهم کرد، لازمست آن برادر گرامی و ارجمند مشورتهای لازم را برای معرفی نخستوزیر جدید آغاز فرمایند.
عبدیمدیا
#فرهیختگان راهی به رهایی
بسم الله الرحمن الرحیم
رَبِّ أَدْخِلْنِي مُدْخَلَ صِدْقٍ وَأَخْرِجْنِي مُخْرَجَ صِدْقٍ
ریاست محترم جمهوری
برادر گرامی حجتالاسلام و المسلمین سید علی خامنهای
با سلام و درود فراوان
نزدیک هفت سال خدمتگزاری به مردم خوب و اسلامی کشورمان در لباس نخستوزیری از توفیقات خداوند متعال بوده است و اگر در این مدت توفیقاتی نصیب دولت خدمتگزار محرومین گردیده، از برکات حمایتهای حضرت امام مدّ ظله العالی و امت به پاخاسته و شهیدپرور و پیرو خط امام و ایستادگی رزمندگان جانبرکف میهن اسلامیمان در مقابل خصم تبهکار و کافر بوده است.
در این میان باید اینجانب بر راهنماییها و حمایتهای امام امت، روحی فداه، بهطور مؤکد اشاره کنم. در این فاصله نیز همواره دولت از رهنمودها و کمکهای رؤسای محترم سه قوه، روحانیت مجتهد و مبارز و ائمه محترم جمعه در سراسر کشور بهره بسیار برده است و این همه را باید از الطاف بیکران خداوندی دانست.
اینکه با لطف و عنایت خداوند منان دوره سوم مجلس شورای اسلامی در آستانه گشایش است و از آنجا که اینجانب قصد معرفی دولت را به مجلس جدید ندارم و بعد از شروع کار مجلس استعفای خود را تقدیم خواهم کرد، لازمست آن برادر گرامی و ارجمند مشورتهای لازم را برای معرفی نخستوزیر جدید آغاز فرمایند.
عبدیمدیا
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤15
پیامدهای ژئوپلیتیک و عمیق حملات ایران به اسرائیل
۷ ژوئن ۲۰۲۶
ساب استک
درک ابعاد و بزرگی آنچه اتفاق افتاده، ممکن است به زمان نیاز داشته باشد.
این نخستین بار است که ایران پس از حمله اسرائیل به خاک کشوری دیگر (یعنی جایی غیر از ایران)، به اسرائیل حمله کرده است.
این بدان معناست که خطوط نبرد جابهجا شدهاند.
بازدارندگی ایران پیش از این به این معنا احیا شده بود که اسرائیل میدانست هرگونه حملهای به ایران با پاسخ مواجه خواهد شد.
اما اکنون، ایران ثابت کرده است که به حملات اسرائیل به لبنان نیز پاسخ خواهد داد.
این نخستین بار در چندین دهه گذشته است که یک قدرت منطقهای، ابزار، ظرفیت و تمایل لازم برای بهکارگیری قدرت سخت در برابر مانورهای نظامی یا تجاوزات اسرائیل علیه یک طرف ثالث را دارد.
این امر بهویژه از آن جهت حائز اهمیت است که ترامپ سیگنالهایی مبنی بر تلاش برای مهار اسرائیل و جلوگیری از ادامه تنشها ارسال کرده است.
بر اساس گزارشها، ترامپ به باراک راوید، روزنامهنگار اسرائیلی گفته است: «امیدوارم اسرائیل دست به تلافی نزند. اگر بیبی (نتانیاهو) دوباره به آنها حمله کند، این روند مثل ۴۷ سال گذشته یا ۳۰۰۰ سال گذشته همینطور ادامه خواهد یافت.» ترامپ همچنین افزود: «ما به یک توافق نهایی با ایران بسیار نزدیک هستیم. این توافق خوبی خواهد بود. نمیخواهم به خاطر اتفاقات فعلی، این توافق به هم بخورد.»
اینکه آیا این وضعیت به فلسطین نیز تعمیم خواهد یافت یا خیر هنوز مشخص نیست، اما اگر چنین شود، میتواند بازی را بهطور کامل تغییر دهد.
اسرائیل تاکنون توانسته است بدون مواجهه با هیچ عواقب واقعی، اراضی دیگران را ضمیمه خاک خود کند و مرتکب نسلکشی و جنایات جنگی شود؛ چرا که غرب از برخورد با آن خودداری کرده و هیچ قدرت منطقهای نیز قدرت سخت لازم برای تحمیل هزینه به اسرائیل را نداشته است.
اگر این معادله تغییر کند، آینده منازعه اسرائیل و فلسطین احتمالاً دستخوش چرخشی بزرگ خواهد شد.
به همین دلیل است که اسرائیل هر کاری انجام خواهد داد تا مانع از هرگونه تغییر در این وضعیت شود.
از دیدگاه ایالات متحده، حمایت از اسرائیل در این مقطع، آمریکا را مجدداً متعهد به سیاست چند دهه اخیر خود میکند؛ سیاستی که به دنبال حفظ توازنی در منطقه است که سلطه تقریباً کامل اسرائیل را تضمین کند.
این سیاست هزینههای بسیار سنگینی برای منافع آمریکا به همراه داشته، منطقه را بیثبات کرده و به اسرائیلیها اجازه داده است تا بهطور فزایندهای تهاجمیتر و بیمهاباتر عمل کنند (چرا که با هیچ عواقبی روبهرو نمیشوند).
این سیاست هر چقدر هم که تاکنون مشکلساز بوده باشد، در آینده بسیار چالشبرانگیزتر و بیثباتکنندهتر خواهد شد؛ زیرا حفظ سلطه اسرائیل مستلزم جنگ مداوم با ایران خواهد بود. این امر آشکارا با منافع ایالات متحده در تضاد است.
اگر منافع آمریکا در مرکز سیاست خارجی این کشور قرار داشت، خروج از خاورمیانه و رقابتهای منطقهای آن، تصمیمی کاملاً بدیهی و بینیاز از فکر کردن بود.
اصل مقاله:
https://open.substack.com/pub/tritaparsi/p/the-profound-geopolitical-implications
از بین دوگانگی ها
#فرهیختگان راهی به رهایی
این نخستین بار است که ایران پس از حمله اسرائیل به خاک کشوری دیگر، به اسرائیل حمله کرده استتریتا پارسی
۷ ژوئن ۲۰۲۶
ساب استک
درک ابعاد و بزرگی آنچه اتفاق افتاده، ممکن است به زمان نیاز داشته باشد.
این نخستین بار است که ایران پس از حمله اسرائیل به خاک کشوری دیگر (یعنی جایی غیر از ایران)، به اسرائیل حمله کرده است.
این بدان معناست که خطوط نبرد جابهجا شدهاند.
بازدارندگی ایران پیش از این به این معنا احیا شده بود که اسرائیل میدانست هرگونه حملهای به ایران با پاسخ مواجه خواهد شد.
اما اکنون، ایران ثابت کرده است که به حملات اسرائیل به لبنان نیز پاسخ خواهد داد.
این نخستین بار در چندین دهه گذشته است که یک قدرت منطقهای، ابزار، ظرفیت و تمایل لازم برای بهکارگیری قدرت سخت در برابر مانورهای نظامی یا تجاوزات اسرائیل علیه یک طرف ثالث را دارد.
این امر بهویژه از آن جهت حائز اهمیت است که ترامپ سیگنالهایی مبنی بر تلاش برای مهار اسرائیل و جلوگیری از ادامه تنشها ارسال کرده است.
بر اساس گزارشها، ترامپ به باراک راوید، روزنامهنگار اسرائیلی گفته است: «امیدوارم اسرائیل دست به تلافی نزند. اگر بیبی (نتانیاهو) دوباره به آنها حمله کند، این روند مثل ۴۷ سال گذشته یا ۳۰۰۰ سال گذشته همینطور ادامه خواهد یافت.» ترامپ همچنین افزود: «ما به یک توافق نهایی با ایران بسیار نزدیک هستیم. این توافق خوبی خواهد بود. نمیخواهم به خاطر اتفاقات فعلی، این توافق به هم بخورد.»
اینکه آیا این وضعیت به فلسطین نیز تعمیم خواهد یافت یا خیر هنوز مشخص نیست، اما اگر چنین شود، میتواند بازی را بهطور کامل تغییر دهد.
اسرائیل تاکنون توانسته است بدون مواجهه با هیچ عواقب واقعی، اراضی دیگران را ضمیمه خاک خود کند و مرتکب نسلکشی و جنایات جنگی شود؛ چرا که غرب از برخورد با آن خودداری کرده و هیچ قدرت منطقهای نیز قدرت سخت لازم برای تحمیل هزینه به اسرائیل را نداشته است.
اگر این معادله تغییر کند، آینده منازعه اسرائیل و فلسطین احتمالاً دستخوش چرخشی بزرگ خواهد شد.
به همین دلیل است که اسرائیل هر کاری انجام خواهد داد تا مانع از هرگونه تغییر در این وضعیت شود.
از دیدگاه ایالات متحده، حمایت از اسرائیل در این مقطع، آمریکا را مجدداً متعهد به سیاست چند دهه اخیر خود میکند؛ سیاستی که به دنبال حفظ توازنی در منطقه است که سلطه تقریباً کامل اسرائیل را تضمین کند.
این سیاست هزینههای بسیار سنگینی برای منافع آمریکا به همراه داشته، منطقه را بیثبات کرده و به اسرائیلیها اجازه داده است تا بهطور فزایندهای تهاجمیتر و بیمهاباتر عمل کنند (چرا که با هیچ عواقبی روبهرو نمیشوند).
این سیاست هر چقدر هم که تاکنون مشکلساز بوده باشد، در آینده بسیار چالشبرانگیزتر و بیثباتکنندهتر خواهد شد؛ زیرا حفظ سلطه اسرائیل مستلزم جنگ مداوم با ایران خواهد بود. این امر آشکارا با منافع ایالات متحده در تضاد است.
اگر منافع آمریکا در مرکز سیاست خارجی این کشور قرار داشت، خروج از خاورمیانه و رقابتهای منطقهای آن، تصمیمی کاملاً بدیهی و بینیاز از فکر کردن بود.
درباره نویسنده: > تریتا پارسی، نایبرئیس اجرایی موسسه کوئینسی و نویسندهای برجسته است. مجله واشنگتنیان او را به عنوان یکی از ۲۵ صدای تأثیرگذار در سیاست خارجی معرفی کرده است. نوام چامسکی او را «یکی از برجستهترین پژوهشگران حوزه ایران» مینامد.
اصل مقاله:
https://open.substack.com/pub/tritaparsi/p/the-profound-geopolitical-implications
از بین دوگانگی ها
#فرهیختگان راهی به رهایی
Substack
The profound geopolitical implications of Iran's strikes on Israel
This is the first time Iran has struck Israel after Israel struck another country’s territory
👎8❤6👍6
جانهای ماه دی
ابوالفضل حاجیزادگان | پژوهشگر اجتماعی
کیفیتهایی در زندگیهای انسانها جریان دارند که در «شش رقم آخر کد ملی» آنها نوشته نمیشوند. البته که میدانم بخشهای مهمی در صفحههای اینستاگرامشان هم نمایان نمیشوند؛ اما من راه مناسبتر و کمخطاتری برای شناختن این انسانها سراغ نداشتم.
از طرفی، شاید این دردناکترین راه برای شناختن نگرشها، نظرها، آرزوها و آمال جانباختگان باشد. اما علاوه بر ملاحظات پژوهشی، بهلحاظ فردی نیز پیمودن چنین مسیری برایام ضرورت داشت. قرار گرفتن در معرض این تجربهی دردناک، میتواند به ما یادآوری کند که «یک» چه عدد بزرگی است؛ تا شدت ابتذال در مناقشهی اصطلاحاً «سیاسی»ای را که دربارهی تعداد جانباختگان در جریان است، بهتر درک کنیم.
برای انجام این مطالعه، ابتدا باید به یک نمونهی معرّف میرسیدم که بهلحاظ تعداد و تنوع، یافتهها را تعمیمپذیر کند. برای شناسایی صفحههای اینستاگرامی کشتهشدگان و نیز اکانتهای نزدیکانِ همفکرشان، از یک راهبرد چندمسیره برای کشف شبکه استفاده کردم.
صفحات شخصی کشتهشدگان، کانون اصلی این جستوجو بودند. بررسی پستها، استوریهای هایلایتشده، کامنتها، تعاملات تکرارشونده، روابط دوستانهی قابل مشاهده و شناسایی گروههای سیاسی و اجتماعیِ مرجع در بین این اکانتها، امکان شناخت بخشی از جهان اجتماعی، فرهنگی و سیاسی آنان را فراهم میکند.
متن کامل در Instant View
mashghenow.com/?p=6405
#فرهیختگان راهی به رهایی
اینستاگرام ایرانی چه روایتی از رخدادهای دیماه ۱۴۰۴ بهدست میدهد؟
ابوالفضل حاجیزادگان | پژوهشگر اجتماعی
کیفیتهایی در زندگیهای انسانها جریان دارند که در «شش رقم آخر کد ملی» آنها نوشته نمیشوند. البته که میدانم بخشهای مهمی در صفحههای اینستاگرامشان هم نمایان نمیشوند؛ اما من راه مناسبتر و کمخطاتری برای شناختن این انسانها سراغ نداشتم.
از طرفی، شاید این دردناکترین راه برای شناختن نگرشها، نظرها، آرزوها و آمال جانباختگان باشد. اما علاوه بر ملاحظات پژوهشی، بهلحاظ فردی نیز پیمودن چنین مسیری برایام ضرورت داشت. قرار گرفتن در معرض این تجربهی دردناک، میتواند به ما یادآوری کند که «یک» چه عدد بزرگی است؛ تا شدت ابتذال در مناقشهی اصطلاحاً «سیاسی»ای را که دربارهی تعداد جانباختگان در جریان است، بهتر درک کنیم.
برای انجام این مطالعه، ابتدا باید به یک نمونهی معرّف میرسیدم که بهلحاظ تعداد و تنوع، یافتهها را تعمیمپذیر کند. برای شناسایی صفحههای اینستاگرامی کشتهشدگان و نیز اکانتهای نزدیکانِ همفکرشان، از یک راهبرد چندمسیره برای کشف شبکه استفاده کردم.
صفحات شخصی کشتهشدگان، کانون اصلی این جستوجو بودند. بررسی پستها، استوریهای هایلایتشده، کامنتها، تعاملات تکرارشونده، روابط دوستانهی قابل مشاهده و شناسایی گروههای سیاسی و اجتماعیِ مرجع در بین این اکانتها، امکان شناخت بخشی از جهان اجتماعی، فرهنگی و سیاسی آنان را فراهم میکند.
متن کامل در Instant View
mashghenow.com/?p=6405
#فرهیختگان راهی به رهایی
مشق نو
جانهای ماه دی
وبسایت «مشق نو» بهعنوان تریبونی برای تأمل عمیق در مسائل سیاسی، میکوشد با فراروی از سطحِ رویدادها، رویکردی تحلیلی- انتقادی را در بازخوانی مسائل ایران دنبال کند. این مجموعه در قالب یادداشتها، جستارها و گفتوگوهای عمیق، در پیِ صورتبندیِ نظریِ چالشهای اکنونِ…
❤6👍2