فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.3K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
ماجرای پس از انقلاب‌ها

بخش نخست:
در یک گردهم‌آیی با برخی ایرانیان جوان و عمدتاً دانشگاهی در خارج کشور. بحث انقلاب شد و مسیر و آینده نگران کننده کشور. یک فرد جوان خام و سطحی به اینجانب گفت ‘ شما غلط کردید انقلاب کردید’! جواب لازم را به او دادم و اگر به خاطر احترام میزبان نبود جوابی دندان شکن درخور می‌بود. چون امروزه این سردرگمی در بین بسیاری رواج دارد شایسته است نگاهی به‌دور از احساسات به شرایط و روند‌ها بیاندازیم. بی تردید نگرانی در مورد شرایط کشور و مسیری که طی می شود عمیق و واقعی است. اما دور شدن از مسیر عقلانی و سنجیده و حسابگری منطقی نیز به هزینه انسانی ماجرا می‌افزاید.
قبل از پرداختن به اصل مطلب، در این مورد تاکید یک نکته ضروری است. بذل توجه به این که، بر خلاف تصور رایج، انقلاب‌ها را کسی یا گروهی ایجاد نمی‌کند. انقلاب‌ها ناشی از فروریزش اجتماعی و سپس سیاسی یک جامعه و حکومتی که بر راس آن نشسته هستند. یعنی یک فروریزش سیستمی است.
از جمله خانم تِدا اِسکوک پُل، استاد جامعه شناسی سیاسی، پس از مطالعه موارد تاریخی انقلاب‌های فرانسه، روسیه و چین نتیجه می‌گیرد که سازوکار محرکه انقلاب ها فرو ریزش سیستمی است نه پروژه استراتژیک گروه‌های معارض و رهبران مخالف. یعنی انقلاب‌ها با برنامه‌ریزی گروه‌های معاند و مبارز و غیره شکل نمی گیرد. الگوی او توجه با ساختار است نه نتیجه کارکرد فعالان سیاسی. او بحران مالی، تفرقه و اختلاف نظر طبقه نخبه، و خیزش های اجتمای ناشی از نا رضایتی گسترده را عوامل تعیین کننده ظهور انقلاب‌ها می‌داند. بحران مالی عامل بسیار مهمی است که توجه کمی به آن معطوف شده. قبل از انقلاب ۱۳۵۷ نیز رژیم ایران با بحران مالی روبرو شد که در بخش بودجه‌ای ظاهر گردید. در همین زمینه برنامه ششم رژیم جمع بندی نشد و بودجه امکان تنظیم نیافت. همه علائم فرو ریزش درونی ظاهر شد. حدود یک سال قبل از انقلاب بزرگترین فرار سرمایه تاریخی و حتی فرار نخبگان از کشور آغاز گردید. این ها عوامل تعیین کننده‌ای بود که مورد توجه کافی قرار نگرفته است.
طبق استنتاج خانم اسکوک پل در تمام موارد بررسی، رهبران کارزیماتیک یا تحکمی پس از سقوط سیستماتیک درونی نظام‌ها ظاهر شدند و نه قبل از آن.
همه انقلاب‌های تاریخ معاصر برای مردمی که انقلاب کردند به فاجعه ختم شده. نمونه بارز انقلاب فرانسه، انقلاب روسیه، انقلاب چین و علاوه بر آن بسیاری انقلاب های قرن بیستم در کشورهای آفریقا، آمریکای لاتین و آسیا قابل ذکر است.
شاید یک مورد استثناء در چند قرن اخیر قابل ذکر باشد و آن نیز انقلاب آمریکا است، انقلاب آمریکا نیز تمام علائم بحرانی را ظاهر ساخت، بیکاری، تورم، بهم ریختن نظم اقتصادی و اجتماعی، شروع تنش‌های منطقه‌ای و حالت تشنج و برانگیختگی عمومی ظاهر شد. دلیل تبدیل نشدن آن به شرایط مشابه موارد دیگر این نبود که علائم بعد از انقلاب مانند سایر کشور‌ها ظاهر نشد، بلکه توسعه سرمایه داری با سرعتی انجام شد که از طریق ایجاد ساختار جدید تولید ثروت مانع شکل گیری طبقه انقلابی، پس از انقلاب، گردید.
دلیل این امر نیز توسعه صنایع فولاد، اتومبیل، نفت و پالایش و راه آهن و سایر زیربناها و تولیدات صنعتی که سبب گستردگی و بهم پیوستگی بازارها و بهبود شرایط زندگی و درگیرشدن جامعه در تولید ثروت بود. این رویکرد شرایط را تغییر داد. یعنی از این نظر می توان گفت به دلیل حسن تصادف توسعه سرمایه‌داری و تولید ثروت از یک طرف و بهره برداری خانوارها از نتایج تولید صنعتی از طرف دیگر، مسیر را در مقایسه با سایر موارد انقلاب‌ها تغییر داد. به جز این مورد بدون استثناء انقلاب‌ها با بحران‌های بلند مدت همراه بوند. موارد بارز چنان که گفته شد انقلاب فرانسه، انقلاب بولشویکی روسیه، انقلاب چین است. انقلاب‌های جهان سومی، مانند مورد زیمبابوه، کوبا و تعداد متعددی دیگر از نظر ایجاد فلاکت و تداوم آن، خود گروه قابل ملاحظه‌ای را تشکیل می دهند اما سرنوشت رقت‌بار این مردمان کمتر از موارد فوقالذکر مورد توجه قرار گرفته است.

گفته شد در امریکا طبقه انقلابی شکل نگرفت، اما در سایر موارد طبقه انقلابی ضامن تداوم هرج و مرج و بحران اجتماعی بود. در فرانسه در مقطع انقلاب سال ۱۷۸۹-۱۷۹۹ طبقه انقلابی شامل جمعیت بی‌بضاعت شهری (sans‑culottes، بدون پاپوش) بود، در روسیه طبقه پرولتاریا یا زحمت کشان، در چین دهقانان انقلابی. علیرغم محتوای این عنوان‌ها و واژگان موضوع روز آن اشاره به قشر انقلابی در آن کشورها دارد. در ایران نیز قشری که به فرو پاشی رژیم کمک کرد طبقه متوسط بود که از طریق اعتصاب در صنایع، بانک‌ها، ادارات، شرکت‌های برق و نفت و دانشگاه‌ها و تظاهرات به فرو پاشی حکومت کمک کردند.
👇👇👇


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤3🔥1
👆👆👆
لیکن پس از پیروزی انقلاب طبقه جدید انقلابی عمدتاً شامل مهاجرین ساکن حومه شهر‌ها، معممین انقلابی و گروه‌های چپ‌گرا پر سر وصدا و پر خروش ظاهر شد و طبقه متوسط را نیز به تدریج منتفی نمود.
با توجه با این مقدمه به تبیین شرایطی که معمولاً پس از انقلاب‌ها ظاهر می‌شود می‌پردازیم.
۱. انقلاب‌ها به‌عنوان محیط‌های سیاسیِ پُر‌هیجان و پُر‌تنش

انقلاب‌ها دوره‌هایی از برانگیختگی شدید جمعی ایجاد می‌کنند؛ دوره‌هایی که در آن شرایط هیجانی، قطبی‌شدن عاطفی، و تعلیق کوتاه مدت و معمولاً بلند مدت سازوکارهای نهادی و عقلائی مشاهده می‌شود. این پدیده در آثار کلاسیک روان‌شناسی جمعی (لو بون، ۱۸۹۵؛ تارد، ۱۹۰۱) و نیز در پژوهش‌های جدید درباره احساسات سیاسی (گودوین، جاسپر و پولتا، ۲۰۰۱؛ توسکا، ۲۰۲۳) به‌خوبی مستند شده است.

در چنین شرایطی، رفتار سیاسی و اجتماعی از حالت عقلانی به حالت عاطفی و هیجانی و خشونت‌بار تغییر می‌کند و زمینه برای ظهور رهبران کاریزماتیک و سلطه‌جو فراهم می‌شود.

۲. گزینش رهبران در شرایط فروپاشی نهادی

فروپاشی نهادها معیارهای انتخاب رهبر را دگرگون می‌کند. به‌جای معیارهای بوروکراتیک یا قانونی یا شایستگی مدیریتی، رهبران بر اساس:

• قاطعیت،
• یقین ایدئولوژیک،
• آمادگی برای اعمال زور و خشونت،
• و توانایی برانگیختن هیجان جمعی
ظهور می‌نمایند.

این دقیقاً با مفهوم اقتدار کاریزماتیک در اندیشۀ ماکس وِبر (۱۹۲۲) هم‌خوان است. پژوهش‌های مربوط به شخصیت اقتدارگرا (آدورنو، ۱۹۵۰) و رهبری سلطه‌محور (وینتر، ۲۰۰۳) نیز نشان می‌دهد که چنین شرایطی افراد فاقد حس همدلی، بی توجه به درد و رنج و سرنوشت دیگران، و شدیداً سلطه طلب را به قدرت می‌رساند.

۳. واگرایی تدریجی بین مسیر عاطفیِ توده‌ها و مسیر عاطفیِ نخبگان

پس از اوج انقلابی، معمولاً جامعه و اکثریت مردم به تدریج وارد مرحله عادی‌سازی عاطفی می‌شوند و ثبات و امنیت و شیوه عقلائی را ترجیح می‌دهند. اما نخبگان انقلابی—به‌ویژه کسانی که در اوج هیجان و خشونت انقلابی به قدرت رسیده‌اند— برای حفظ جایگاه سعی می‌کنند جامعه کماکان در حالت بر انگیخته، هیجان زده و در حالت بسیج دائمی باقی بماند.

این واگرایی تنش ساختاری ایجاد می‌کند:

• توده‌ها خواهان آرامش‌اند
• نخبگان جدید خواهان تداوم انقلابی گری


این سازوکار در انقلاب فرانسه (دویل، ۱۹۸۹)، انقلاب روسیه (فیتزپاتریک، ۲۰۰۸)، انقلاب چین (مایزنر، ۱۹۹۹) و سایر موارد به‌وضوح دیده می‌شود.

۴. مسیرهای وابسته و تثبیت قدرت قهری

وقتی نخبگان انقلابی کنترل نهادهای قهری را به دست می‌گیرند، حکومت آنان، به همان مسیر وابستگی پیدا می‌کند: هزینه واگذاری قدرت افزایش می‌یابد و ظرفیت نهادی برای مقاومت کاهش. این سازوکار در نظریه‌های تثبیت اقتدارگرایی (لینتز، ۲۰۰۰؛ لویتسکی و وی، ۲۰۱۰) به‌تفصیل توضیح داده شده است.

۵. نظریه ماکس وِبِر (جامعه شناس، تاریخ‌دان و اقتصاددان آلمانی قرن بیستم) از تحلیل این پدیده قابل توجه است؛

وبر نشان می‌دهد که اقتدار کاریزماتیک:

• در بحران پدید می‌آید،
• بر هیجان جمعی تکیه دارد،
• و برای بقا نیازمند تداوم وضعیت فوق‌العاده، تداوم درگیری جامعه در بحران و جوشش احساسات خشم‌گینانه است.


به همین دلیل، نخبگان کاریزماتیکی که در انقلاب‌ها ظاهر شده، غالباً در برابر عادی‌سازی مقاومت می‌کنند و این امر به اقتدارگرایی یا پاکسازی‌های خشونت‌آمیز می‌انجامد. ماکس وبر استدلال می کند که خشونت تا مادامی مواثر می‌افتد که نوعی مشروعیت و سازمان باقی مانده باشد.
اما خواه‌نا‌خواه چنین فراگردی خود فرسایشی است. انقلاب فرانسه یک دوران طولانی بحران سیاسی را از سال ۱۷۸۹ تا نیمه قرن بیستم، برای بیش از یکصد و پنجاه سال، به دنبال داشت. انقلاب فرانسه به نوعی تیپ ایده آل برای برسی اثر بلند مدت انقلاب‌ها است.
در بخش بعدی تاریخچه مختصر انقلاب‌های تاریخی عمده بررسی و از آن ها جمعبندی ارائه می شود.

محمد طبیبیان


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍6👎6
فرهیختگان
صفـورا جعـفری قزوین. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴ ۱۶ #فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
آرتین خواجوی‌نیا
تهران. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴
۱۷
#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
😢29❤3🕊3👎2🔥2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
بیستم خرداد
روز ملی
فرش دستباف ایرانی


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤18
‍ ‍
آنان که ایران را نفروختند
شیدا سراج

آدم‌ها را در روزهای عادی با سابقه‌شان می‌سنجند؛ اما در روزهای خطر، با جایی که می‌ایستند. زندان، تبعید، محرومیت و نقد قدرت سرمایه‌های اخلاقی‌اند، اما هیچ سابقه‌ای برای همیشه مصونیت نمی‌آورد. لحظه مواجهه با تجاوز خارجی، لحظه آزمون دوباره همه مدعیان آزادی و وطن‌دوستی است.

مخالفت با جمهوری اسلامی حق هر شهروندی است؛ نقد حکومت حتی وظیفه اخلاقی و سیاسی است. اما توجیه بمباران، تحریم، تخریب زیرساخت‌ها و فشار خارجی دیگر نقد سیاسی نیست؛ عبور از مرز وجدان ملی است. حکومت، ایران نیست؛ اما ایران هم ملک مخالفان حکومت نیست که ویرانی‌اش را «فرصت سیاسی» بنامند.

در تاریخ معاصر ایران، چهره‌هایی بوده‌اند که با وجود زندان، تبعید، حذف و محرومیت، این مرز را حفظ کرده‌اند. حسن یوسفی اشکوری، علیرضا رجایی، هدی صابر، عزت‌الله سحابی، محمد توسلی و بسیاری از فعالان ملی‌مذهبی و نهضت آزادی، با همه اختلاف‌ها و خطاهای ممکن، نشان دادند که می‌توان منتقد قدرت بود، اما به قدرت خارجی دخیل نبست.

علیرضا رجایی فقط یک نام سیاسی نیست؛ صورت زخمیِ یک سنت است. کسی که هزینه سیاست را با جان و جسم خود پرداخت، اما زخم خود را به سرمایه کینه تبدیل نکرد. او و امثال او نشان دادند که می‌توان از حکومت آسیب دید و همچنان شریف ماند؛ می‌توان منتقد بود و ضدایران نشد؛ می‌توان از استبداد زخم خورد و برای بمب خارجی کف نزد.

در سوی دیگر، بخشی از رسانه‌های تبعید، ایران را نه خانه مردمی واقعی، بلکه میدان پروژه‌ها می‌بینند: حمله خارجی «فرصت» نام می‌گیرد، تحریم «ابزار فشار»، تخریب زیرساخت‌ها «هزینه گذار»، و رنج مردم «بهای آزادی». این وارونه‌سازی اخلاقی خطرناک است. آزادی اگر از مسیر بمب، تحریم کور، گرسنگی و فروپاشی بیاید، دیگر آزادی نیست؛ نام دیگری برای اسارت است.

از همین رو نقد چهره‌هایی چون محمدجواد اکبرین و مرتضی کاظمیان نقد شخصی نیست؛ نقد یک انحطاط است. پرسش این است: از آن گذشته چه مانده است؟ چگونه می‌توان از سنتی آمد که در آن بازرگان، سحابی، اشکوری، رجایی و صابر معنا داشتند، اما امروز در بزنگاه تجاوز خارجی، مرز میان نقد حکومت و توجیه فشار بر ایران را مخدوش کرد؟

سابقه خوب، چک سفید امضا نیست. هیچ‌کس به اعتبار زندان دیروز، حق توجیه تجاوز امروز را ندارد. هیچ‌کس به اعتبار روزنامه‌نگاری منتقدانه گذشته، مصونیت اخلاقی برای هم‌صدایی با سیاست‌های ضدایرانی نمی‌گیرد. همان‌طور که حکومت حق ندارد خود را معادل ایران بداند، مخالف حکومت نیز حق ندارد ایران را گروگان خشم خود کند.

مرز اصلی همین‌جاست: نه استبداد داخلی، نه تجاوز خارجی. نه تقدیس حکومت، نه تحقیر وطن. نه سکوت در برابر سرکوب، نه شادی از تضعیف ایران. هرکس بر این مرز بایستد، حتی اگر با ما اختلاف فکری داشته باشد، در دایره اخلاق ملی است؛ و هرکس از آن عبور کند، هر نام و سابقه‌ای داشته باشد، باید نقد شود.

متن کامل این یادداشت را در لینک زیر بخوانید:
«آنان که ایران را نفروختند»



#فرهیختگان راهی به رهایی
❤14👍8👎7
کاهش ۸۰ درصدی فروش در نمایشگاه کتاب


نمایشگاه کتاب تهران امسال به‌صورت آنلاین و در وضعیت دشواری برگزار شد و به علت وضعیت اقتصادی جامعه آن‌قدرها از ان استقبال نشد.
براساس آمارهای منتشرشده، در این نمایشگاه حدود ۶۰۰ هزار جلد کتاب به فروش رسید، درحالی‌که سال ۱۴۰۴ در بخش حضوری و آنلاین نمایشگاه کتاب تهران، در مجموع بیش از ۳‌ میلیون نسخه کتاب فروخته شد.

براساس آمارهای رسمی، سال گذشته فقط در بخش مجازی بیش از یک‌میلیون و هشتصد هزار جلد کتاب و در بخش حضوری نیز بیش از یک‌میلیون و دویست هزار نسخه فروخته شد.

آن‌چه امسال در نمایشگاه کتاب آنلاین گذشت، تصویر گویایی از حوزهٔ نشر و اوضاع کتاب‌خوانان در جامعه است. علاقه‌مندان به کتاب آن‌قدر در تنگنای مالی قرار گرفته‌اند که مجبور به حذف کتاب از سبد خرید خود شده‌اند.

نکتهٔ مهم دیگر این است که امسال از یک سو برای دانشجویان، طلاب و هیئت‌ِعلمی‌ها برخلاف همیشه، بن کتاب در نظر گرفته نشد و از سوی دیگر سازمان‌ها و ارگان‌ها هم بن‌های خرید کتاب را حذف کردند تا وضعیت فروش کتاب در این سال سخت به شکل معناداری کاهش یابد.

در هفته‌های اخیر ناشران بسیاری دربارهٔ وضعیت نشر هشدار داده‌اند و گفته‌اند کتاب در مقایسه با بسیاری از کالاهای دیگر گران نیست اما مشکل این است که کتاب‌خوانان توان مال چندانی ندارند.
ناشران وضعیت موجود در بازار نشر را بی‌سابقه خواندند و اعلام کردند درصورتی‌که تدبیری اندیشیده نشود، بسیاری از ناشران فعال کشور عملاً ورشکست خواهند شد.

منبع خبر


#فرهیختگان راهی به رهایی
😢10❤1👍1
درباره افاضات توهم‌پرداز معاصر، محمود نبویان: "روی سینه آمریکا نشسته بودیم و داشتیم کار را تمام می کردیم که مذاکره شد!"

از رهبری و دولت و مجلس و دستگاه قضایی و شورای عالی امنیت ملی و شورای عالی دفاع و سرداران سپاه و فراجا و امرای ارتش گرفته تا کارشناسان سیاسی و استادان دانشگاه و تحلیلگران بین المللی و ... هیچ کس نفهمید که ایران روی سینه آمریکا نشسته و عنقریب است که سرش را بیخ تا بیخ ببرد و فقط نبویان فهمید؟! /عصر ایران


#فرهیختگان راهی به رهایی
🤬17👍7❤3
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
بحث درونی اتاق گفت‌وگوی سیاسی جمعی از جمهوری‌خواهان ایران با عنوان «حملات نطامی متقابل جمهوری اسلامی و دولت نتانياهو و چشم انداز مذاکرات»

بحث آزاد - بدون سخنران

تاریخ جلسه: 9 ژوئیه 2026/ 19 خرداد ۱۴۰۵

مشارکت کنندگان در بحث: منصور فرهنگ، مهدی نوربخش، کاظم کردوانی، بهروز بیات، مریم سطوت، مهدی فتاپور، احمد پورمندی، رضا علیجانی و نصرالله لشنی.

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍3❤1
استثناءگرایی و بازتولید جهالت و اسطوره

شما به محض اینکه بگویید ایران استثنائی در عالم بشریت است و علوم اجتماعی غربی به درد فهم ایران نمی‌خورد، عملاً راه را برای جهالت و اسطوره باز کرده‌اید. این یعنی خواندن هگل، مارکس، ماکس وبر، امیل دورکیم و توکویل و بسیاری دیگر اهمیتی ندارد و کمکی به فهم ایران نمی‌کند. واقعیت این است که بدون فهم علوم اجتماعی شناخت جوامع مستقل از الهیات یا اسطوره غیرممکن است. کنار گذاشتن تفکر علمی شما را با دو امکان روبرو می‌کند: بازگشت به اسطوره و فکر الهی - سیاسی یا نهیلیسم. این که ریشه تفکر علمی و مفهومی مستقل از اسطوره و الهیات در یونان بوده است واقعیتی تاریخی است. این به این معنی‌ نیست که یونان ارزش مطلقی نسبت به سایر تمدن‌ها دارد، اما تفکر علمی و مفهومی در یونان متولد شد و به سایر نقاط جهان سرایت کرد. هخامنشیان از بسیاری جهات ارزش دارند، ولی مبدع تفکر علمی نبودند، آنها همچنان بر مبنای تفکر اسطوره‌ای و الهی – سیاسی می‌اندیشند.

من نمی‌دانم اگر ارسطو را کنار بگذارم باید به کدام فیلسوف ایرانی دوران باستان رجوع کنم. در عصر مدرن هم مساله همین است. در اروپا است که نظامی معرفتی شکل می‌گیرد برای شناخت جامعه و فرهنگ. نفی این نظام معرفتی در نهایت تولید جهالت می‌کند، چنان که هر نوع بومی‌گرایی‌ای در نهایت پیامدش نوعی جهالت است. آیا این به معنی این است که سایر تمدن‌ها ارزشی ندارند یا یونان ارزشی مطلق دارد؟ خیر. ولی اگر من به علم و تفکر مفهومی ارزش بدهم، یونان جایگاه برتری پیدا می‌کند. اگر مثلاً به نبوغ دولت‌سازی ارزش بدهم هخامنشیان جایگاه برتری پیدا می‌کنند. از این منظر هر تمدنی ارزش نسبی خود را دارد ولی شکی نیست که تفکر مفهومی یونانی سرچشمه علم دوران مدرن است و ریشه در معرفت یونانی دارد. اگر تفکر علمی را کنار بگذاریم به سوی «علم» دیگری نمی‌رویم، چون علم دیگری وجود ندارد، علم همین است که می‌بیند. نفی علم «غربی» در واقع یعنی نفی «علم» به طور کلی. فارابی و ابن سینا همانقدر بخشی از تاریخ نظام معرفت هستند که دکارت و کانت. نفی علم، راه را برای بازگشت به اسطوره باز می‌کند. این بومی‌گراییِ ایرانیِ جدید مجدداً راه را برای شکل‌های جدیدی از اندیشه غیرعقلانی و جهالت مقدس باز می‌کند نه «علم دیگر».

منظور از علم ایرانی چیست؟ یا منظور کاربست علوم اروپایی بر روی وضعیت خاص ایران است که باز محصول بسط همان علوم خواهد بود در وضعیتی متفاوت با تولید آن علوم. کاری که البته درست است. ما باید مواجهه‌ای اجتهادی با علوم غربی داشته باشیم، خاص بودن ایران به معنی استثناء بودن نیست، هر جامعه‌ای «خاص» است و دیالیتک نظریه و تجربه در همه جا برقرار است: از نظریه آغاز می‌کنیم و آن را به محک شواهد تجربی می‌زنیم و برعکس مجدداً نظریه را غنی می‌کنیم و یا دگرگونش می‌کنیم. در خود جوامع اروپایی هم این دیالکتیک برقرار است، اینطور نیست که جهان تجربی عیناً با نظریات تطابق داشته باشد، همیشه شکافی هست.

اگر منظور این نیست و هدف ساختن علمی دیگر کاملاً متفاوت با علم غربی است، باید پرسید مبنای این علم چیست؟ کلاسیک‌های این علم چه کسانی هستند؟ اگر منظور آن چیزی است که به آن فلسفه اسلامی می‌گویند که آن فلسفه نیز خود ریشه‌ای یونانی دارد. اگر همه اینها را حذف کنیم در انتها چیزی جز اسطوره، گنوس و اندیشه‌های دینی نخواهید داشت. در این معنی است که می‌گوییم علم را سرتاپا «غربی» خواندن، به این معنا که صرفاً به بافتار غربی سنجاق شده است در نهایت راه را برای اسطوره و گنوس باز می‌کند. کنار گذاشتن علوم اجتماعی غربی و نظام معرفت به طور کلی شما را به سوی عقلی دیگر و علمی دیگر نمی‌برد، دروازه ضدیت با عقل را برای شما خواهد گشود.

بابک مینا

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍9❤4🤔1
جواد امام: اعتماد عمومی، یک انتخاب نیست، ضرورت ملی‌ست

‏در شرایط تهدید و بحران، بزرگ‌ترین پشتوانه هر کشور نه صرفاً تجهیزات نظامی و منابع، بلکه اعتماد مردم است. اعتماد با شفافیت، عدالت، پاسخگویی ، ایجاد فرصت های برابر و شنیدن صدای جامعه ساخته می‌شود، نه با نادیده گرفتن مطالبات آن. اگر امروز برای ترمیم ‌ سرمایه اجتماعی⁩، کاهش شکاف‌ها و تقویت همبستگی و آشتی ملی اقدام نشود، فردا هزینه‌های بحران چند برابر خواهد شد. امنیت پایدار از دل اعتماد عمومی می‌گذرد؛ این یک انتخاب سیاسی نیست، یک ‌ ضرورت ملی⁩ است.

جواد امام



#فرهیختگان روزن آگاهی
🔥3🤬2👍1🤔1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 مصطفی معین وزیر علوم دولت اصلاحات در مراسم سالگرد رئیس شهید ستاد کل نیروهای مسلح: وظیفه خودم می‌دانستم در مراسم گرامیداشت شهید باقری شرکت کنم؛ او یک الگو بود

🌐 FarhikhteganOnline.ir
🔻 @FarhikhteganOnline
❤19🤬6👍1
دوامِ فرساینده: به سوی بحران بازتولید سیاسی در ایران

آنچه در حال تضعیف است خودِ توان نظم سیاسی برای نه صِرفِ بقا بلکه بقای ‌تحمل‌پذیر از نظر اقتصادی و کمابیش پذیرفتنی از نظر سیاسی نزد اکثریت جامعه است، نوعی دوامِ پایدار. بازتولید سیاسی، یعنی حفظ و تولید دوام، فقط هنگامی میسر است که سطح بقا نزد اکثریت جامعه هم تحمل‌پذیر باشد هم قابل‌قبول. نشانه‌های کنونی حاکی از فرسایش همزمان هر دو پایه است، وضعی که ما را به‌ سمت دوامِ فرساینده و اختلالی فزاینده در بازتولید سیاسی سوق می‌دهد.

سطح بقا از منظر اقتصادی برای بسیارانی بیش‌ازپیش تحمل‌ناپذیر می‌شود. فشارهای انباشته در حوزه‌هایی مانند مسکن و درمان و آموزش و تغذیه هزینۀ ادامۀ زندگی را مداوم بالا برده است. مسئله فقط فقر یا نابرابری نیست بلکه بی‌ثباتی و پیش‌بینی‌ناپذیری است: بسیاری از خانوارها نه‌فقط با سطح بالای هزینه‌ها مواجه‌اند بلکه افق روشنی برای مهار سرعت رشد هزینه‌ها نیز نمی‌بینند. در چنین شرایطی، بقا به امری فرساینده تبدیل می‌شود که ادامه‌اش هر بار با هزینه‌ای بیش‌تر و کیفیتی پایین‌تر میسر است. این‌جا دیگر مسئله برای خیلی‌ها فقط این نیست که زندگی‌شان را مطلوب نمی‌دانند بلکه این است که استمرارش به‌سختی قابل‌تحمل شده است.

همزمان، سطح بقا را بسیارانی نیز از منظر سیاسی ناموجه می‌دانند. کارایی سازوکارهایی که پیش‌تر می‌توانستند بخشی از مطالبات جامعه را جذب و تنظیم کنند بیش‌ازپیش کاهش یافته است. انتخابات، حتی در شکل محدود گذشته، دیگر برای بخش‌های گسترده‌ای از جامعه اثرگذار تلقی نمی‌شود. فاصلۀ میان «حضور» و «تأثیر» افزایش یافته و احساس بی‌اثری تقویت شده است. در سطوح پایین‌تر نیز نهادهایی که قرار بود ظرفِ مشارکت باشند، از شوراهای شهری تا سازوکارهای رسمی حل اختلاف، غالباً کم‌نفوذ و بی‌اعتبار تلقی می‌شوند. در نتیجه، قاعده وجود دارد اما اقتدارِ قاعده به‌شدت تحلیل رفته است. این همان جایی است که بقا، گرچه تحقق می‌یابد، دیگر به‌راحتی پذیرفته نمی‌شود.

نکتۀ تعیین‌کننده عبارت است از هم‌افزایی این دو روند. وقتی بقا از نظر مادی بس سنگین و فرساینده می‌شود، پذیرش سیاسی نیز سریع‌تر فرو می‌ریزد، زیرا افراد اکنون دیگر دلیلی برای پیوند خود با سازوکارهای رسمی نمی‌بینند. در جهت معکوس، وقتی بقا از نظر سیاسی ناموجه تلقی می‌شود، فشارهای اقتصادی شدیدتر تجربه می‌شوند، زیرا رنج مادی در غیاب معنا و افق به طرزی مضاعف احساس می‌شود. حاصلِ این چرخه عبارت است از تضعیف همزمان قابلیت تحمل و قابلیت پذیرشِ سطحِ بقا. دقیقاً در همین نقطه است که بازتولید سیاسی دچار اختلال می‌شود.

ریشۀ تسریع حرکت به سوی بحران بازتولید سیاسی را باید در تنگ‌شدن افق جست‌وجو کرد، در بحران بازتولید راهبردی. جامعه‌ای که تصویر روشنی از آینده ندارد نه انگیزه‌ای برای مشارکت پایدار دارد و نه ظرفیتی برای تحمل هزینه‌های فزایندۀ دوام. دوام، در این وضعیت، دیگر نه از مسیر رضایت است که بازتولید می‌شود و نه از مسیر تحمل بلکه توأم می‌شود با فرسایش تدریجی نیروهای اجتماعی. این همان چیزی است که می‌توان «دوام فرساینده» نامید: نظمی که برقرار است اما نه پذیرفته می‌شود و نه به‌راحتی تحمل. دوامِ فرساینده‌ای که عمدتاً از انسداد افق آغاز شده از قضا به تقویت همان انسداد نیز می‌انجامد. تضعیفِ همزمانِ تحمل‌پذیری و پذیرش‌پذیری بقا به بی‌اعتمادی و کنش‌های کوتاه‌مدت‌تری منجر می‌شود که افق پیشاپیش تنگ را تنگ‌تر می‌کنند.

در این میان، برجسته‌سازی تهدید بیرونی و مطلق‌سازی بقا در قالب روایت «مقاومت» نیز ناخواسته این روند را تشدید می‌کند. با به‌حاشیه‌راندن مسائل درونی جامعه عملاً چنین القا می‌شود که می‌توان از مسیر تعلیق اختلاف‌ها در جامعه به انسجام رسید. اما انسجامی که بر تعلیق استوار باشد پایدار نمی‌ماند. در غیاب چشم‌انداز مشترک، این تعلیق به انباشت نارضایتی‌هایی می‌انجامد که مجرایی برای بیان ندارند. مسئله این نیست که بقا بی‌اهمیت است. حرف بر سر این است که بقا وقتی از افق و دوام جدا شود خود به عاملی برای تضعیف همان چیزی تبدیل می‌شود که قرار است حفظ کند.

اگر این روند ادامه یابد، مسئله فقط کاهش مشروعیت یا افزایش نارضایتی نخواهد بود بلکه با اختلالی عمیق‌تر در خودِ امکان بازتولید سیاسی مواجه خواهیم شد. در چنین وضعیتی، حتی حفظ ظاهرِ ثبات نیز به‌تدریج دشوارتر می‌شود، زیرا پایه‌های اقتصادی و سیاسی‌اش همزمان تضعیف شده‌اند. معضلۀ دوام فرساینده، از این‌جا به بعد، بقا را نیز در معرض خطر قرار خواهد داد، نه به صورت یک فروپاشی فوری در کوتاه‌مدت بلکه به شکل فرسایشی در افق میان‌مدت. ما هنوز در وضعیت بحران بقا قرار نداریم اما مسیر کنونی دقیقاً از دل حرکت به سوی بحرانِ دوام به سوی بحران بقا نیز گشوده می‌شود. همین‌جا نقطۀ ورود به مسئلۀ بقاست: بحران بازتولید زیستی.
محمد مالجو

#فرهیختگان
❤6🔥1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
برای گرفتن حق‌تان
در قلب‌تان قیام کنید، در قلب‌تان!


#فرهیختگان درسوگ افغانستان‌ِ فرهنگ
😢17❤11
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
علی دهباشی، در گفت‌وگو با «فرهیختگان»: حرف‌های ترامپ یاوه است، آن‌ها هیچوقت نمی‌توانند ایران و سرزمین سعدی، فردوسی و حافظ را اشغال کنند


#فرهیختگان روزن آگاهی
👍16🤬6❤5
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
ایران عزیز
اصفهان زیبا
زاینده رود شاداب


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤25
«فرقه ادا» چه کسانی هستند؟
زهرا عبدی

دیروز تجمع زنان افغان به خون کشیده شد. کاربر فمنیست چپ ایرانی در مواجهه با این کشتار در x نوشته: « زنان افغان شعار دادند: تحصیل کار آزادی. چقدر باشکوهه مقاومت زن بودنگی»
اکانتی از افغانستان هم به او جواب داده. جواب او در آخر این متن آمده.
فرقه ادا کسی است که او را از روی «مواضعش» نمی‌شود شناخت؛ از روی «زمان‌بندی‌اش» می‌شود شناخت.
همیشه وقتی در صحنه حاضر است که خطر تمام شده باشد.
مثلا برای زندانیِ آزادشده، اشک می‌ریزد؛ اما برای زندانی‌ای که هنوز زیر بازجویی است، سکوت می‌کند. مخصوصا اگر در خطر اعدام باشد که دیگر أصلا لام تا کام حرف نمی‌زند.
عاشق شمع روشن کردن است برای مردگان؛ اما وقتی هنوز می‌شود جلوی کشتار را گرفت، سرگرم «ملاحظات نظری» است.
فرقه ادا عاشق مفاهیم است مخصوصا اگر تپل باشد:
آزادی،
عدالت،
برابری،
حقوق بشر،
فمینیسم،
صلح.
اما این عشق تا جایی ادامه دارد که این مفاهیم از دور دست‌تکان بدهند و به زندگی خودش دست نزنند.
همین که نوبت به هزینه برسد، ناگهان همه‌چیز «پیچیده» می‌شود.
یک فرقه‌ادا، درد را دقیقاً در لحظه‌ای کشف می‌کند که «ترند» شده باشد.
درد قبل از ترند؟ سکوت.
درد بعد از ترند؟ فراموشی.
فرقه ادا برای هر فاجعه‌ای پالت رنگی دارد.
طیفی از مشکی مینیمال تا خاکستری شاعرانه.
در گونه‌ی جانوری بهترین صیاد است: هر قربانی؛ یک فرصت نمایشی.
زنان افغانستان خود را معرض گلوله قرار داده و فریاد زدند:
«تحصیل، کار، آزادی»
فرقه ادا می‌گوید:
«چقدر باشکوه. مقاومت زن بودنگی»
برای زن افغان، چون در فرمول «دور و بی‌خطرش» می‌گنجد وهزینه‌ای ندارد، اشک می‌ریزد.
اما برای زن ایرانی در معرض حکم اعدام، لب تر نمی‌کند.
هدف از بازنشر هر صدایی برای یک فرقه ادایی، شنیده‌شدن خودش است.
هیچ چیز اندازه‌ی رنج، از نظر او «قاب‌گرفتنی» نیست چون جان می دهد برای عمق بخشیدن به پروفایلش.
عاشق دل‌خسته‌ی مصرف‌کردن فاجعه است؛ همان‌طور که مد، موسیقی یا سریال را مصرف می‌کند.
سال‌هاست «بخشی از چپ ایرانی» به «پایتخت فرقه ادا» تبدیل شده است؛
جایی که یک فرقه آدایی یاد می‌گیرد چگونه درباره هر رنجی حرف بزند، بی‌آنکه ذره‌ای از آن را زندگی کرده باشد.
چگونه برای هر قربانی مرثیه بخواند، البته به جز آن قربانیانی که همین حالا به کمکشان نیاز دارند.
چگونه از آزادی دفاع کند، جز وقتی که آزادی هزینه دارد.
فرقه ادا با «حقیقت» مشکلی ندارد؛ با «بهای حقیقت» مشکل دارد.
با آزادی مشکلی ندارد؛ با هزینه آزادی مشکل دارد.
با شجاعت که هیچچچ مشکلی ندارد؛ به شرط آنکه متعلق به دیگران باشد.
آن‌ها فقط مصرف‌کننده مفاهیم‌اند.
مفاهیم برای آن‌ها، لباس فصل‌اند. آن‌قدر مفاهیم برای او مهم است که حاضر است هزاران زن کشته شود اما مویی از سر مفاهیم فمنیستی کم نشود!
یک فرقه ادایی را هرگز در میان قربانیان نمی‌بینید؛ چون او همیشه در ردیف اول تماشاگران نشسته.
و تنها چیزی که هرگز حاضر نیست در بازی بگذارد، پوست خودش است برای همین از «نسیم نیکلاس طالب» بدش می‌آید چون نویسنده‌ای ادایی نیست و کتاب بدی نوشته با عنوان:‌ «پوست در بازی» که بدجوری به فرقه ادا تاخته.
فرقه ادا نشان داده هر جا تاریخ از آدم‌ها پوست می‌خواهد، ناپدید می‌شود.
اما همین که خطر رفع شد، پیدایش می‌شود تا درباره شجاعتِ پوسته‌ای، سخنرانی کند.
«فرقه ادا» هرگز در خط مقدم هیچ نبردی نیست؛ اما همیشه در صف اول انواع نمایش‌ها با ساز کوک کرده‌اش حاضر است در حالی که اینقدر کافکا خوانده که از خستگی کنار سازش خوابش برده.
حالا خواندن کامنت اکانت ناشناس از افغانستان خیلی می‌چسبد. نوشته: « خواهشا این طرف ما نیایید. ما برخلاف شما نمی‌خواهیم اگر کشور دیگه تصمیم به حذف طالب گرفت، جلوش وایسیم»


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤12👍10👎4
‏کاسه ۱۵۰۰ ساله، دوره ساسانی
‏از نقره و طلا

‏موزه متروپلیتن نیویورک


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤14🔥3
بازنده ... !
جعفر بخشی بی نیاز

مذاکره شد. جنگ شد. توافق شد. تنگه باز شد. اورانیوم رفت. غنی‌ سازی تعلیق شد. رهبری شهید شدند. مراکز نظامی بمباران شد. این گزاره‌ها چکیده‌ی تلخ و گزنده‌ی رویدادهایی ست که در گذر زمان بر این ملت گذشت. نمایشنامه‌ای پر حادثه با بازیگران متعدد و سناریوهایی که در نهایت به نقطه‌ای رسید که باید پرسید‌ به راستی بازنده این همه رفت و آمد ؛ زد و خورد ؛ بمباران و این همه ادعا و شعار ؛ چه کسی بود. آن‌ها که دم از مذاکره زدند ؛ در نهایت به نقطه‌ای رسیدند که نه تنها دستاوردی جز تسلیم نداشتند ؛ بلکه در این مسیر تیشه به ریشه‌ی توان دفاعی و هسته‌ای کشور هم زدند. اورانیوم رفت‌. غنی‌ سازی تعلیق شد. عباراتی که روزگاری نماد اقتدار و دانش بود حال به اسناد تسلیم در برابر قدرت‌های جهانی بدل گشته و در این میان تلخ‌تر از هر اتفاقی برای مردم شهادت رهبری و بمباران مراکز نظامی در ایران بود. رویدادهایی که نه تنها زخمی عمیق بر پیکر ملت نشاند ؛ بلکه نشان داد که حتی در سایه‌ی سنگین توافقات به ظاهر صلح‌ آمیز ؛ گزینه‌ی خشونت و تجاوز همچنان بر روی میز بوده و در دسترس است.

در این جا باید به مخالفان برجام هم تسلیت گفت. به کسانی که با چشمانی بسته ؛ امضای خود را پای توافقی گذاشتند که بوی تعفن آن تا سال‌ها مشام تاریخ را آزار خواهد داد. تسلیت به مردمی که در نهایت با تورم وحشتناک سفره‌های خالی و آینده‌ای مبهم تنها ماندند. مذاکره ؛ جنگ ؛ توافق ؛ تعلیق ؛ بمباران. این کلمات در قاموس ملت ما جز ویرانی و عقب‌ ماندگی ارمغان دیگری نداشت. امروز در این برهوت اقتصادی و سیاسی بیش از هر زمان دیگری نیاز است تا با صدای بلند فریاد بزنیم واقعا در این رخدادِ تلح و فاجعه بار چه کسی برنده شد و چه کسی بازنده. آیا جز این ملت ستم‌ دیده و رنج کشیده که همه جا تاوان دادند و بدبختی کشیدند و رنج روی رنج گذاشتند ؛ می شود کس دیگری را به اسم بازنده پیدا کرد‌.


#فرهیختگان راهی به رهایی
👎13🔥2
فرهیختگان
آرتین خواجوی‌نیا تهران. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴ ۱۷ #فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
کیانوش میرقاسمی
گرگان. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴
۱۸
#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
😢30❤4🔥2👎1😱1🤬1
آلون میرزاهی، تحلیلگر یهودی: احتمالا ادعای ترامپ در مورد توافق به خاطر عرضه اولیه سهام اسپیس‌ایکس است/ آمریکا دوباره به حملات خود بازخواهد گشت

آن‌ها نیاز دارند که امروز و فردا پول به وال‌استریت سرازیر شود. به محض اینکه آن طرح پانزی را تثبیت کنند، دوباره به حملات خود بازخواهند گشت.


#فرهیختگان راهی به رهایی
👎8😢3❤1🤔1