فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.3K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
بی‌ پولی ؛ دردِ بی‌ درمان !
جعفر بخشی بی نیاز

بزرگترین فریبِ تاریخ ؛ عادی‌ انگاریِ فقر است. ما در دنیایی زندگی می‌کنیم که فقر را نه به عنوان یک نقص ساختاری و یک جنایت خاموش بلکه به عنوان یک سرنوشت محتوم یا حتی تنبلیِ فردی بر پیشانیِ انسان می‌کوبند. اما حقیقت تلخ‌تر و عریان‌تر از آن است که در این واژه‌های تسلی‌ بخش پنهان شود که باید گفت بی‌ پولی یک درد بی‌ درمان است. فقر تنها کمبودِ ریال در کیف پول نیست. فقر ؛ سلاخیِ تدریجیِ شخصیت است. وقتی صحبت از بی‌ پولی می‌کنیم ؛ از یک وضعیت اقتصادی حرف نمی‌زنیم. از فرآیندِ فرسایشِ روحِ انسان سخن می‌گوییم. برای کسی که نگران نانِ شب است آینده مفهومی ندارد. آینده برای او تنها تکرارِ ملال‌ آورِ استیصالِ امروز است. روزگار برای آدم فقیر ؛ نه یک میدان مسابقه که یک زندانِ انفرادیِ بی‌‌ پایان است.

هر طلوع خورشید، نه نویدِ امید که یادآورِ یک بارِ سنگینِ دیگر است. دغدغه‌ی اجاره ؛ وحشتِ از بیماری و شرمِ در برابر نگاه‌های منتظرِ خانواده. اینجاست که فقر ؛ به یک بیماریِ روان‌ تنیِ مهلک بدل می‌شود. وقتی انسان تمامِ توانِ ذهنی‌اش را صرفِ بقا می‌کند ؛ جایی برای بودن ؛ فکر کردن و رویا دیدن باقی نمی‌ماند. آری و به راستی بی‌ پولی بدترین دردِ دنیاست. چرا که حقِ انتخاب را از انسان سلب می‌کند. فقر ؛ آزادیِ آدمی را در قفسِ ضرورت‌ها محبوس می‌کند. کارد وقتی به استخوان می‌رسد ؛ آرزوی مرگ نه از سرِ بزدلی که از سرِ خستگیِ مفرط از زندگی به سراغ انسان می آید. وقتی تمامِ هستیِ یک انسان خلاصه می‌شود در دویدن برای نرسیدن ؛ طبیعی ست که ذهن به تنها راهِ رهایی از این چرخه‌ی معیوبِ تحقیر و رنج فکر کند.

پایان دادن به نمایشی که بازیگرش حتی پولِ خریدِ لباس‌های صحنه‌اش را هم ندارد. این یک اعتراض است نه به تقدیر که به سیستمی که فقر را بازتولید می‌کند. تا زمانی که ارزشِ انسان در گروِ موجودیِ کارتِ بانکی اوست ؛ تا زمانی که بی‌ عدالتی ؛ سفره‌ها را کوچک و دیوارها را بینِ برخورداران و محرومان بلندتر می‌کند ما در دنیایی زندگی می‌کنیم که در آن شرافت ؛ قربانیِ نان شده است. بی‌پولی درد بی‌ درمانی ست که نه با شعار که با تغییرِ بنیادینِ نگاه به کرامت انسانی باید درمان شود. وگرنه هر روز که می‌گذرد ؛ بخشی از وجدانِ این جامعه همراه با آرزوهای دفن شده‌ی فقرا به خاک سپرده می‌شود.

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍13❤2👎1🤔1😢1
ای وطن
:: Ritmahang.Com ::
ای وطن

ترانه‌سرا و خواننده: محمّد نوری
آهنگساز: محمّد سریر
❤4🤬1
🔰🔰از فروپاشی نمایش (گافمن) تا بازتولید قدرت (فوکو)


گذری بر تبیین جامعه‌شناختی میدان و دیپلماسی کنونی ایران

فریبا نظری


⏺️مدتی است انطباق و تبیین کنش‌سیاسی- اجتماعی ارکان حاکمیت در جنگ با آمریکا، مذاکره، آتش‌بس و رسیدن به تفاهم یا توافق؛ مرا به نظریه ایفای نمایشی نقش و مفاهیم #جلو_صحنه و #پشت_صحنه اروینگ #گافمن، رهنمون ساخته است. اما در میانه‌ی تبیین، این نظریه قدرت میشل #فوکو است که مرا از سرگردانی و بن‌بست تحلیلی، رهایی می‌بخشد.
دال محوری تبیین جامعه‌شناختی‌ام با بهره‌مندی از نظرات و مفاهیم گافمن، چنین گزاره‌ای است:

◀️ اگر کنش‌ گروه‌های مختلف اجتماعی در میان ملت و مسئولان عالی رتبه حاکمیت که طرفدار و هم راستا با نظام جمهوری اسلامی هستند، یک تیم بدانیم؛ ایفای نمایشی نقش آن‌ها در جلو و پشت صحنه در مواردی از راهبردها و اهداف مشترک پیروی نمی کند.
در این نقاط پارادوکسیکال می‌توان از نظریات فوکو در تغییر نمایش برای #بقای_قدرت استفاده کنیم.
  سیاست آمریکاستیز رسانه‌ی ملی، نمایش تجمعات خیابانی شبانه در مخالفت با مذاکره و موافقت با جنگ، بیانیه‌های پرشمار برخی ساختارهای کلان حاکمیتی، و ابراز نظرات گروهی از مسئولان قوای سه‌گانه؛ نمایش ایفای نقش در جلو صحنه است.
از آن سو، تلاش دیپلماتیک برای مذاکره در جهت رسیدن به آتش‌بس، تفاهم، توافق و خروج از وضعیت تعلیق نه جنگ نه صلح؛ به عنوان کنش‌های پشت صحنه تلقی می‌شود.
شاید استفاده از رویکرد نمایشی یا #دراماتورژی گافمن در تبیین کنش رسمی سیاسی ایران، ایده‌ای عجیب و قابل‌ درنگ بنظر برسد، زیرا انتقال یک نظریه #خرد که به‌منظور هم‌کنشی و ارتباطات چهره‌به‌چهره روزمره طراحی شده، به سطح #کلان سیاست خارجی و رفتار حاکمیتی، می‌تواند زوایای پنهانی از چهره‌های مختلف دیپلماسی و میدان، و  پراگماتیسم پنهان را آشکار کند.
به رسم نوشتارهای پیشین، ترجیح می‌دهم تطبیق این نظریه و مفاهیم مرتبط با آن را با آن‌چه در سطوح راهبردهای کلان حاکمیتی سیاست خارجی در حال رخ دادن و انجام است؛ در قالب پرسش‌هایی با شما درمیان بگذارم.

⭕در مدل گافمن، ارائه نقش‌ها در قالب نمایش با فرض یکپارچگی گفتمان و راهبرد حاکم بر جلو صحنه و پشت صحنه؛ معمولاً توسط یک تیم نمایش هماهنگ، مدیریت می‌شوند. اعضای تیم در پشت صحنه متعهد می‌شوند تا در جلو صحنه اجرای بی‌نقصی داشته باشند.

۱/آیا در ساختار سیاسی ایران با یک تیم هماهنگ مواجهیم؟

۲/ آیا تقلیل این دوگانگی به یک بازیگری هوشمندانه، سبب نمی‌شود تضادهای ساختاری درون حاکمیت را نادیده بگیریم؟


۳/آیا ممکن است تجمعات خیابانی و تیترهای تند رسانه‌ای، صرفاً یک جلو صحنه آگاهانه برای فریب نباشند، بلکه کنش واقعی گروه‌هایی باشند که از قضا به پشت صحنه یا همان دیپلمات‌ها و مذاکره‌کنندگان دسترسی ندارند و در حال مبارزه با آن‌ها هستند؟

۴/ آیا می‌توان گفت ما با یک نمایش واحد روبه‌رو نیستیم، بلکه با صحنه‌هایی مواجهیم که بازیگرانش سعی در تخریب اجرای یکدیگر دارند؟

⭕پدیده تفکیک مخاطب گافمن تأکید می‌کند که بازیگران برای حفظ اعتبار خود، باید مخاطبان نقش‌های مختلف خود را از هم تفکیک کنند.
در میدان سیاست،  بنظر می‌رسد جلو صحنه‌ی آمریکاستیزی، برای مخاطبان خاص هسته‌ی سخت حامیان نظام و نیروهای ایدئولوژیک چیده شده است.
مشکل اینجاست که در دوران گسترش ارتباطات و تکنولوژی‌های نوین ارتباطی، تفکیک مخاطب، تقریباً غیرممکن است. مخاطب هدف پشت صحنه، شامل طرف آمریکایی، جامعه جهانی و همچنین بخش گسترده‌ای از جامعه ایران، اجرای جلو صحنه را نیز می‌بینند. پرسش مهم این جاست:

۵/ آیا این عدم توانایی در تفکیک مخاطب، به جای خلق یک مدیریت تأثیرگذار موفق، به تولید بحران نمایشی و بی‌اعتمادی عمومی منجر شده است؟

⭕در مفهوم گافمنی، پشت صحنه جایی است که بازیگر در آن استراحت کرده، نقاب برمی‌دارد و ابزارهای اجرای خود را پنهان می‌کند.
در سیاست امروز ایران، دیوارهای پشت صحنه به شدت شفاف شده‌اند. درز اخبار مذاکرات پنهانی، فایل‌های صوتی و رقابت‌های رسانه‌ای باعث شده تا پشت صحنه؛ مدام به جلو صحنه نشت کند. این وضعیت، حاکمیت را در یک موقعیت دائم #حفظ_ظاهر قرار می‌دهد که انرژی اجتماعی بسیار زیادی صرف کرده و سیستم را دچار نوعی #رهاشدگی در سایر بخش‌ها می‌کند.

ادامه در بخش دوم👇👇



#فرهیختگان راهی به رهایی
❤1
👆👆👆
از فروپاشی نمایش (گافمن) تا بازتولید قدرت (فوکو)

🔻گذری بر تبیین جامعه‌شناختی میدان و دیپلماسی کنونی ایران

🔴بخش دوم



گافمن به خوبی نشان می‌دهد که صحنه چگونه آراسته می‌شود، اما در مورد اینکه چرا این دکور خاص چیده شده و چه مناسبات قدرتی آن را تحمیل می‌کند، داده‌های کمتری به ما می‌دهد. اگر صرفاً با عینک گافمن نگاه کنیم، ممکن است دچار #تقلیل‌گرایی ابعاد #هژمونیک و #گفتمانی این کنش‌ها شویم.

۶/ آیا شعارهای خیابانی و سیاست‌های رسانه‌ای، صرفاً یک دکور یا ویترین هستند؟  یا آن‌ها گفتمانی تولید می‌کنند که پیامدهای بسیار خشنی در دنیای واقعی  همچون تخصیص بودجه‌ها، طرد گروه‌های اجتماعی، و ایجاد فضای قطبی در جامعه دارد؟

⏺️اینجاست که معتقدم گافمن را باید با نگاهی فوکویی ترکیب کرد؛ جایی که این جلو صحنه به عنوان یک مکانیسم اعمال قدرت و کنترل فضای عمومی عمل می‌کند، نه فقط یک نمایش برای حفظ و آرایش ظاهر.
گافمن به ما نشان می‌دهد که چگونه تناقض بین آرمان‌گرایی و شعارهای ایدئولوژیک جلو صحنه و پراگماتیسم و مذاکرات پنهان پشت صحنه، به یک #بحران_نمایشی منجر می‌شود؛ اما فوکو به ما کمک می‌کند تا بفهمیم سیستم حاکم چگونه از همین پارادوکس‌ها و بحران‌ها برای تغییر شکل و #بقای_قدرت خود استفاده می‌کند.

⏺️وقتی تیم نمایش در وضعیتی قرار می‌گیرد که رفتار پشت صحنه‌اش مانند #توافقات_پنهانی یا #چرخش‌های_سیاسی ، لو می‌رود و با شعارهای جلو صحنه در تناقض قرار می‌گیرد؛ اعتبار نمایش به خطر می‌افتد. از منظر فوکو، قدرت در اینجا منفعل نمی‌نشیند تا صرفاً آبروداری کند، بلکه فعالانه دست به تولید گفتمان جدیدی می‌زند تا این پارادوکس را توجیه و عادی‌سازی کند. این فرآیند با سه مفهوم کلیدی فوکو، قابل توضیح و درک است:

۱- فوکو معتقد است که #قدرت، حقیقت را تولید می‌کند. زمانی که تیم حاکمیت در نقطه تناقض قرار می‌گیرد، برای بقای خود اقدام به #تغییر ساختار حقیقت می‌کند.
اگر مذاکره با دشمن در گفتمان قبلی (جلو صحنه) یک #تابو و #خیانت تعریف می‌شد، هنگام وقوع پارادوکس، ماشین تولید گفتمان قدرت مفاهیم جدیدی مانند: جام زهر، نرمش قهرمانانه، تقیه سیاسی یا شادمانی وادار کردن دشمن به تسلیم را خلق می‌کند. این مفاهیم صرفاً یک سرپوش نیستند، بلکه یک #رژیم_حقیقت_جدید می‌سازند که در آن، عمل متناقض پشت صحنه، به عنوان یک کنش استراتژیک و هوشمندانه در جلو صحنه بازتعریف می‌شود.

۲- فوکو در قالب مفهوم #حکومت‌مندی، هدف نهایی قدرت را مدیریت و بقای سیستم در قامت #مصلحت_نظام می‌داند. هنگامی که منافع ایدئولوژیک با همان شعارهای جلو صحنه با منافع حیاتی و بقای سیستم (واقعیت‌های پشت صحنه) در تضاد قرار می‌گیرند، مفهوم #مصلحت به عنوان یک مکانیزم فوکویی وارد عمل می‌شود. مصلحت به تیم نمایش اجازه می‌دهد که پارادوکس را بپذیرند و آن را نه به عنوان یک شکست اخلاقی، بلکه به عنوان ضرورت بقای قدرت توجیه کنند. در این حالت، حفظ عاملیت صحنه نمایش یا همان حاکمیت، از وفاداری به منشور نمایشنامه یا همان ایدئولوژی اولیه؛ مهم‌تر می‌شود.

۳- فوکو باور دارد قدرت فقط سرکوب نمی‌کند و نه نمی‌گوید، بلکه #تولید می‌کند و #گفتمان می‌سازد.
هنگامی که تناقض بین جلو و پشت صحنه آشکار می‌شود، سیستم برای جلوگیری از فروپاشی تیم خود شامل مسئولان و حامیان نظام، شروع به تولید سوژه‌های جدید، دشمنان جدید، یا بحران‌های جدید می‌کند. قدرت با ایجاد یک سوژه یا تهدید بزرگ‌تر، توجه مخاطبان و اعضای تیم را از آن نقطه پارادوکسیکال منحرف کرده و انسجام تیم را بر مبنای یک دکور جدید بازسازی می‌کند.

⏺️اگر بخواهیم این دو نظریه را در هم ادغام کنیم، تبیین ایفای نمایشی نقش‌ها تا بازتولید گفتمان قدرت برای بقا به شرح زیر خواهد بود:

1️⃣وضعیت اولیه (گافمن): تیم نمایش یک جلو صحنه منسجم (مقاومت/رادیکالیسم) و یک پشت صحنه پنهان (مذاکره/پراگماتیسم) دارد.

2️⃣نقطه پارادوکس (گافمن): مرزها فرو می‌ریزد و تناقض آشکار می‌شود. تیم دچار بحران نمایشی می‌شود.

3️⃣تغییر نمایشنامه (فوکو): قدرت برای بقای خود، از طریق تولید گفتمان‌های جدید مانند مصلحت و انعطاف، این تناقض را به یک تکنیک جدید حکمرانی تبدیل می‌کند.

4️⃣بازتولید (فوکو): اعضای تیم، این گفتمان جدید را درونی کرده و نقش‌های خود را در جلو صحنه‌ی جدید، بازتعریف می‌کنند.

❓ پرسش پایانی:
۷/ آیا در هنگام این تغییر دکور و جابجایی گفتمان‌ها، هسته سخت طرفداران به‌عنوان بدنه اصلی تیم نمایش، این رژیم حقیقت جدید را به راحتی می‌پذیرند و نقش خود را عوض می‌کنند؟ یا این تغییر نمایش باعث ایجاد شکاف‌های جبران‌ناپذیر در درون تیم ایفا کنندگان نقش می‌شود؟

فریبا نظری
۲۶ خرداد ۱۴۰۵




#فرهیختگان راهی به رهایی
❤2🔥1🤔1
سونامی دکترا
علی سرزعیم

اخیرا دکتر سریع القلم یادداشتی در مورد شیوه گذار به توسعه منتشر کرده (یا من اخیرا دیدم) که یک بند آن تعطیل کردن همه دوره های دکترای علوم انسانی در ایران بود. ابتدا کمی به فکر فرو رفتم که چرا چنین چیزی را تاکید کردند. عصر همان روز با دوستی که در یکی از شهرهای دورافتاده هیات علمی است صحبت می کردم و گفت که گرفتار مصاحبه ورودیهای دکترا بوده است. پرسیدم چند نفر گرفتید گفت ۷ نفر در چهار گرایش گفتم چند نفر هیات علمی هستید؟ گفت 8 نفر! گفتم یاللعجب، من در ایتالیا در دانشکده ای درس می خواندم که 45 هیات علمی داشت و حداکثر 6 دانشجوی دکترا جذب می کرد!

گفت خودت می دانی که منفعت استادان در جذب دانشجویان دکتراست. دیدم راست می گوید. یاد زمانی افتادم که خودم در دانشگاه بودم. در آن زمان پیوسته از شروع دوره دکترا و تعداد جذب و حتی تعداد جذب کارشناسی ارشد انتقاد می کردم ولی همیشه در اقلیت بودم. منفعت موقت استادان دانشگاه در این است که دانشجویان تحصیلات تکمیلی بیشتری (خصوصا دکترا) بگیرند تا ساعات تدریس راحت تر پر شود و مقالات پژوهشی بیشتر تولید شود و بابت نظارت بر رساله کارشناسی ارشد و دکترا مبلغی دریافت کنند. نتیجه این امر برگزاری بی کیفیت انبوه دوره های دکتراست. واقعا برای آینده دانشگاه ها باید نگران بود وقتی انبوهی فرد دکترا به دست با کیفیت دانشی کمتر از سطح دکترا تحویل جامعه می شود. بخشی از آنها طبعا جذب دانشگاه می شوند و شاگردانی به مراتب ضعیف تر از خود تربیت می کنند. در حقیقت نظام مالی و نظام انگیزشی دانشگاه ها درست کار نمی کند و این امر مشکلاتی به مشکلات کشور اضافه می کند. از این رو اصلاحات در فرآیندهای آموزش عالی امری ضروری است.


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍15❤3👎1😱1
عزت‌الله سحابی و رؤیای توسعه‌ی اخلاقی در ایران
افسانه نجاتی


تاریخ معاصر ایران، کمبود سیاستمدار نداشته است؛ آنچه کمیاب بوده، حضور کسانی است که توسعه را نه صرفاً در رشد قدرت و اقتصاد، بلکه در رشد انسان و اخلاق جست‌وجو کرده باشند. مهندس عزت‌الله سحابی از معدود چهره‌هایی بود که مسئله‌ی ایران را تنها از دریچه‌ی سیاست نمی‌دید، بلکه آن را پرسشی انسانی و اخلاقی می‌فهمید.

در نگاه او، ایران فقط یک جغرافیا یا یک ساختار سیاسی نبود؛ نوعی مسئولیت تاریخی بود. مسئولیتی برای ساختن جامعه‌ای که در آن، توسعه از کرامت انسان جدا نشود و سیاست، انسان را قربانی اهداف خود نکند.

شاید به همین دلیل است که نام مهندس سحابی، بیش از آنکه با قدرت گره خورده باشد، با نوعی نگرانی مداوم برای «ایرانِ آینده» پیوند خورده است؛ ایرانی که قرار بود هم آزادتر باشد، هم عادلانه‌تر، و هم انسانی‌تر.

در این میان، مهندس سحابی را نمی‌توان جدا از سنتی در اندیشه سیاسی ایران فهم کرد که ریشه‌های آن را می‌توان در تجربه‌ی دکتر محمد مصدق دید؛ سنتی که در آن استقلال سیاسی، کرامت انسان و مقاومت در برابر سلطه، با نوعی اخلاق ملی گره خورده است. در ادامه‌ی این افق، مهندس مهدی بازرگان و دکتر یدالله سحابی کوشیدند میان عقلانیت، ایمان و توسعه پیوندی برقرار کنند؛ و مهندس عزت‌الله سحابی این میراث را در سطحی اجتماعی‌تر و با حساسیتی پررنگ‌تر نسبت به عدالت و انسان ادامه داد.
در جهان فکری او، توسعه اگر به فراموشی انسان بینجامد، چیزی جز نوسازیِ بی‌روح نیست؛ همان‌گونه که اخلاق، اگر از واقعیت‌های زندگی اجتماعی و اقتصادی فاصله بگیرد، به آرزویی انتزاعی بدل می‌شود. از همین رو، دغدغه‌ی اصلی او را شاید بتوان در تلاش برای آشتی‌دادن این دو دید: توسعه و اخلاق.

مهندس سحابی از آن نسل سیاست‌ورزانی بود که ایران را نه میدان غلبه، بلکه امکان زیست انسانی می‌فهمیدند. در نگاه او، سیاست زمانی معنا پیدا می‌کند که بتواند از انسان مراقبت کند؛ و ایمان، زمانی اصالت دارد که به مسئولیت اخلاقی در برابر دیگری بدل شود، نه به ابزاری برای حذف او.

از این منظر، آنچه از مهندس سحابی باقی می‌ماند صرفاً مجموعه‌ای از مواضع سیاسی یا خاطره‌ی یک نسل نیست، بلکه پرسشی است که همچنان پیش روی ما قرار دارد: آیا می‌توان در ایران، توسعه را با آزادی، و سیاست را با اخلاق آشتی داد؟

شاید اهمیت چهره‌هایی چون مهندس عزت‌الله سحابی، بیش از آنکه در پاسخ‌دادن به این پرسش باشد، در زنده نگه‌داشتن خودِ پرسش نهفته است.


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤5👍2🤔1
تفاهمی برای پایان منازعه
درباره اهمیت یک تصمیم و شنیدن صدای اکثریت
فریدون مجلسی

اعلام پایان جنگ و انتشار خبر نهایی شدن تفاهم میان ایران و آمریکا، که قرار است به‌زودی به امضای طرفین برسد، بار دیگر توجه افکار عمومی را به این پرسش اساسی جلب کرده است که آیا این توافق می‌تواند آغازگر فصل تازه‌ای در روابط دو کشور باشد یا صرفاً وقفه‌ای موقت در روند یک منازعه دیرینه و پیچیده با شمار محدودی از اختلافات؟
واقعیت آن است که برخلاف بسیاری از تصورات رایج، تهران و واشنگتن با یک اختلاف حل‌ناشدنی و ذاتی مواجه نیستند. تجربه دهه‌های گذشته نشان داده است که هر زمان اراده سیاسی برای گفت‌وگو و کاهش تنش وجود داشته، امکان رسیدن به تفاهم نیز فراهم شده است. آنچه بیش از هر عامل دیگری بر روابط دو کشور سایه انداخته، مجموعه‌ای از نگرانی‌های امنیتی و ژئوپلیتیکی است که در مرکز آن مسئله اسرائیل قرار دارد.
تداوم ادبیات تهدیدآمیز و اتکای امنیتی متقابل، فضایی را ایجاد کرده که در آن هر اقدام یک طرف، تهدیدی علیه موجودیت طرف دیگر تلقی می‌شود و نتیجه چنین چرخه‌ای چیزی جز استمرار بحران و ناامنی نیست. اما فارغ از مباحث سیاسی و امنیتی، واکنش جامعه ایران به خبر تفاهم اخیر حامل پیامی روشن است. کاهش ناگهانی نرخ ارز پس از انتشار اخبار توافق صرفاً یک واکنش اقتصادی نبود؛ بازتاب امیدی بود که سال‌ها در انتظار روزنه‌ای برای کاهش تنش‌ها و خروج از بن‌بست تحریم‌ها باقی مانده بود.
این امید را می‌توان در رفتار سیاسی مردم نیز مشاهده کرد. شهروندانی که در انتخابات به نامزدی رأی دادند که مهم‌ترین شعارش تلاش برای رفع تحریم‌ها، کاهش تنش‌های خارجی و بازگرداندن کشور به مسیر تعامل با جهان بود، در واقع خواسته‌ای مشخص را بیان کردند؛ خواسته‌ای که با صدای بلندتر یک گروه سنجیده نمی‌شود، بلکه در اراده اکثریتی نهفته است که خواهان زندگی عادی، ثبات اقتصادی و آینده‌ای قابل پیش‌بینی هستند.
در این میان، نکته قابل توجه رفتار جریان‌هایی است که هر بار با نزدیک شدن به توافق و کاهش تنش به مخالفت برمی‌خیزند. تجربه سال‌های گذشته نشان داده که بلند بودن صدا لزوماً به معنای نمایندگی افکار عمومی نیست. کسانی که امروز علیه تفاهم فریاد می‌زنند، همان‌هایی هستند که در سال‌های گذشته نیز نسخه تداوم تنش، تقابل و سیاست‌های پرهزینه را تجویز می‌کردند؛ سیاست‌هایی که نتیجه آن کاهش سرمایه‌گذاری، گسترش بیکاری، فرار سرمایه و از دست رفتن فرصت‌های توسعه بوده است.
تجربه کشورهای دیگر نیز درس‌های مهمی در این زمینه دارد. چین پس از سال‌ها درگیری با سیاست‌های افراطی و ایدئولوژیک، سرانجام دریافت که توسعه اقتصادی و رفاه عمومی بدون تعامل با جهان ممکن نیست. سیاست «درهای باز» که در دهه‌های پایانی قرن بیستم توسط دنگ شیائوپینگ به اجرا درآمد، نه‌تنها اقتصاد چین را متحول کرد، بلکه جایگاه این کشور را در نظام بین‌الملل نیز ارتقا داد.
البته هیچ تجربه‌ای را نمی‌توان عیناً به کشوری دیگر تعمیم داد، اما اصل ماجرا بدیهی است: توسعه زمانی محقق می‌شود که منافع ملی بر هیجانات سیاسی و  شعارهای پرهزینه غلبه کند. 
مردم ایران حق دارند امیدوار باشند که با کاهش تنش‌ها، سرمایه‌گذاری افزایش یابد، فرصت‌های شغلی بیشتری ایجاد شود، تجارت رونق بگیرد و کشور از مزیت‌های طبیعی و ژئوپلیتیکی خود بهره‌مند شود.
تفاهم احتمالی میان ایران و آمریکا، اگرچه به‌تنهایی همه مشکلات را حل نخواهد کرد، اما می‌تواند نخستین گام در مسیری باشد که سال‌ها به تعویق افتاده است. شرط موفقیت این مسیر نیز آن است که تصمیم‌گیران کشور صدای اکثریت جامعه را بشنوند؛ اکثریتی که خواهان آرامش، توسعه و زندگی بهتر است و انتظار دارد منافع ملی بر هرگونه افراط‌گرایی و ماجراجویی سیاسی ترجیح داده شود. 
روزنامه سازندگی/ ۲۵ خرداد ۱۴۰۵/ یادداشت روز

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍8❤5
فرهیختگان
افسانه مهدی‌نژاد رشت. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴ ۲۱ #فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
عـلی ابـاذری
تهران. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴
۲۲
#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
😢26❤7🔥1
مری ترامپ: ترامپ دچار زوال شناختی و اختلال روانی مزمن است

مری ترامپ، برادرزاده دونالد ترامپ:

نگاه ترامپ مانند گوزنی است که در نور ماشین قفل شده؛ او در مواجهه با بحران‌ها کشش ندارد و گاهی دقیقاً نمی‌داند کجاست یا چه کسانی در اطراف او حضور دارند.

بررسی‌های مکرر و اضطراری تیم پزشکی کاخ سفید، ۴ بار در یک سال، نشان‌دهنده سرعت بالای زوال شناختی و عقلانی رئیس‌جمهور است.

دونالد ترامپ علاوه بر حملات آلزایمر حاد خانوادگی، مشابه پدرش، از اختلال روانی مزمن و جامعه‌ستیزی پدربزرگش نیز رنج می‌برد.

ترامپ کنترل فیزیکی بدن خود را از دست داده، در ملأعام ناخودآگاه به خواب می‌رود و حملات عصبی مکرر را تجربه می‌کند؛ موضوعی که پنهان کردن آن برای حامیانش غیرممکن شده است./ جماران


#فرهیختگان راهی به رهایی
🤬2❤1👍1
فرهنگیان بازنشسته: نبود انسجام، مطالبه‌گری صنفی را به حاشیه رانده است

بیش از یک سال از آغاز کارزار پیگیری مطالبات فرهنگیان بازنشسته می‌گذرد؛ کارزاری که خرداد سال گذشته با هدف اعتراض به نحوه محاسبه حقوق بازنشستگان فرهنگی و درخواست اجرای کامل قوانین مرتبط با حقوق و بیمه آنان آغاز شد. با این حال، آمار امضاهای ثبت‌شده نشان می‌دهد که این مطالبه جمعی در طول یک سال گذشته با استقبال گسترده بدنه فرهنگیان بازنشسته روبه‌رو نشده است.

این کارزار که به قلم مزبان حبیبی و خطاب به رئیس‌جمهور، وزیر آموزش و پرورش، رئیس سازمان بازنشستگی کشوری و نمایندگان مجلس در تارنمای «کارزار» منتشر شد، خواستار لحاظ شدن تمامی مؤلفه‌های مشمول کسور بازنشستگی در احکام حقوقی فرهنگیان بازنشسته، اجرای صحیح ماده ۸۵ قانون مدیریت خدمات کشوری درباره بیمه درمانی، شفافیت در صدور احکام و افزایش حقوق متناسب با نرخ تورم شده بود. امضاکنندگان تأکید کرده‌اند بخشی از مزایای دوران اشتغال که بابت آن کسور بازنشستگی پرداخت شده، در تعیین حقوق بازنشستگی نادیده گرفته می‌شود.

گزارش تازنمای داوطلب حاکی است با وجود تمدید مهلت این کارزار، میزان مشارکت فرهنگیان بازنشسته تا روزهای پایانی کمتر از حد انتظار بود و تنها در روزهای اخیر به حدود ۶۸ درصد حد نصاب تعیین‌شده رسیده است. این وضعیت از نگاه بسیاری از فعالان صنفی نشان‌دهنده ضعف انسجام و مشارکت جمعی در میان بازنشستگان فرهنگی است؛ موضوعی که خود آنان نیز در شبکه‌های اجتماعی و کانال‌های تخصصی بارها به آن اشاره کرده‌اند.

بررسی پیام‌ها و گفت‌وگوهای منتشرشده در گروه‌ها و کانال‌های فرهنگیان بازنشسته نشان می‌دهد که در هفته‌های اخیر، به‌ویژه پس از دوره قطعی اینترنت و شرایط بحرانی ناشی از جنگ، تلاش‌ها برای احیای مطالبات صنفی افزایش یافته است. بسیاری از کاربران با تأکید بر دشوارتر شدن شرایط معیشتی، همکاران خود را به امضای کارزارها، حضور در تجمعات قانونی و استفاده از ظرفیت رسانه‌ها برای طرح مطالبات دعوت می‌کنند.

در این میان، بخشی از فرهنگیان بازنشسته معتقدند که کم‌توجهی مسئولان به مطالبات آنان تنها نتیجه سیاست‌های دولت نیست، بلکه به پراکندگی و ضعف سازمان‌یافتگی خود بازنشستگان نیز بازمی‌گردد. از همین رو، در فضای مجازی بیش از آنکه انتقادها متوجه مسئولان باشد، تلاش برای تقویت همبستگی صنفی و جلب مشارکت همکاران در پیگیری مطالبات مشترک دیده می‌شود؛ رویکردی که از نگاه آنان می‌تواند شرط لازم برای شنیده شدن صدای بازنشستگان در نهادهای تصمیم‌گیر باشد./زیتون


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍4❤1
ترجمه متن ادعایی تفاهم‌نامه

۱. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا، به همراه متحدان خود در جنگ کنونی، با امضای این یادداشت تفاهم (MoU)، پایان فوری و دائمی جنگ در تمامی جبهه‌ها از جمله لبنان را اعلام می‌نمایند و متعهد می‌شوند که از این پس هیچ‌گونه اقدام خصمانه‌ای علیه یکدیگر انجام نداده و از تهدید یا توسل به زور علیه یکدیگر خودداری کنند. توافق نهایی، مفاد این ماده و سایر مواد را تأیید خواهد کرد.

۲. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا متعهد می‌شوند به حاکمیت ملی و تمامیت ارضی یکدیگر احترام گذاشته و از مداخله در امور داخلی یکدیگر خودداری کنند.

۳. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا متعهد می‌شوند ظرف حداکثر ۶۰ روز (که با توافق طرفین قابل تمدید است) مذاکره کرده و به یک توافق نهایی دست یابند.

۴. بلافاصله پس از امضای این یادداشت تفاهم، ایالات متحده محاصره دریایی را لغو کرده و از هرگونه مداخله یا ایجاد مانع در مسیر جمهوری اسلامی ایران خودداری می‌نماید، و تردد [دریایی] را ظرف حداکثر ۳۰ روز به ظرفیت کامل خود بازمی‌گرداند؛ حجم تردد کشتی‌ها باید متناسب با حجم ترافیک پیش از جنگ از سوی جمهوری اسلامی ایران باشد. ایالات متحده همچنین متعهد می‌شود نیروهای خود را ظرف ۳۰ روز پس از [حصول] توافق نهایی، از مناطق پیرامونی خارج کند.

۵. پس از امضای این یادداشت تفاهم، جمهوری اسلامی ایران بلافاصله اقدامات لازم را آغاز خواهد کرد تا اطمینان حاصل شود که حرکت کشتی‌های تجاری از خلیج فارس به دریای عمان و بالعکس، ظرف ۳۰ روز به حجم پیش از جنگ بازگردد؛ در این راستا، ضرورت رفع موانع فنی و خنثی‌سازی مین‌ها توسط ایران لحاظ خواهد شد.

۶. ایالات متحده متعهد می‌شود با همکاری شرکای منطقه‌ای خود، طرحی جامع و مورد توافق طرفین برای بازسازی و توسعه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران تدوین کند و هم‌زمان، تأمین مالی حداقل ۳۰۰ میلیارد دلاری آن را تضمین نماید. سازوکار اجرایی این طرح، به عنوان بخشی از توافق نهایی، ظرف ۶۰ روز تدوین خواهد شد.

۷. ایالات متحده متعهد می‌شود بر اساس برنامه‌ای زمانی که به عنوان بخشی از توافق نهایی بر سر آن توافق خواهد شد، به تمامی انواع تحریم‌های کنونی علیه جمهوری اسلامی ایران، شامل قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد، مصوبات شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) و تمامی تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا (اعم از اولیه و ثانویه) پایان دهد.

۸. جمهوری اسلامی ایران مجدداً تأیید می‌نماید که هرگز سلاح هسته‌ای تولید نخواهد کرد. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده توافق دارند که تعیین تکلیف مواد غنی‌شده و سایر موضوعات مرتبط با انرژی هسته‌ای مورد توافق طرفین، از جمله نیازهای هسته‌ای ایران، به نحو مقتضی در توافق نهایی بررسی شود؛ توافق نهایی مفاد این ماده را تأیید خواهد کرد.

۹. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده توافق می‌کنند که تا زمان حصول توافق نهایی، وضع موجود را حفظ کنند: ایران وضع موجود را در برنامه هسته‌ای خود حفظ خواهد کرد و ایالات متحده تحریم‌های جدیدی علیه ایران وضع نکرده و نیروهای خود را در منطقه تقویت نخواهد کرد.

۱۰. ایالات متحده متعهد می‌شود بلافاصله پس از امضای این یادداشت تفاهم و تا تاریخ لغو [کامل] تحریم‌ها، وزارت خزانه‌داری آمریکا معافیت‌هایی را برای صادرات نفت خام ایران، محصولات پتروشیمی و مشتقات آن‌ها و کلیه خدمات مرتبط از جمله بانکی، بیمه، حمل‌ونقل و نظایر آن صادر کند.

۱۱. ایالات متحده متعهد می‌شود که با توجه به پیشرفت مذاکرات به سمت توافق نهایی، وجوه و دارایی‌های مسدودشده یا محدودشده جمهوری اسلامی ایران آزاد شده و به طور کامل در اختیار ایران قرار گیرد. این وجوه، اعم از اینکه در حساب اصلی نگهداری شوند یا انتقال یابند، برای هرگونه پرداخت به ذینفع نهایی که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین شود، مورد استفاده قرار خواهند گرفت.و به طور کامل جهت استفاده در دسترس قرار خواهند گرفت. ایالات متحده متعهد می‌شود بر همین اساس، تمامی مجوزها و پروانه‌های لازم را صادر کند.

۱۲. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده توافق دارند که سازوکاری اجرایی جهت نظارت بر حسن اجرای توافق نهایی و پایبندی آتی به آن، ایجاد شود.

۱۳. در پی امضای این یادداشت تفاهم و پس از دریافت تضمین‌های لازم در خصوص آغاز اجرای مواد ۴، ۵، ۱۰ و ۱۱ این یادداشت تفاهم و تداوم اجرای این گام‌ها، جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده صرفاً در رابطه با سایر مواد باقی‌مانده، وارد مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی خواهند شد.

۱۴. توافق نهایی از طریق یک قطعنامه لازم‌الاجرا در شورای امنیت سازمان ملل متحد به تصویب خواهد رسید.
دیدارنیوز


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍7❤2🤔2
فرج بعد از شدت
صفحاتی از کتاب فرج بعد از شدت
با صدای زنده‌یاد بهروز رضوی

#فرهیختگان راهی به رهایی
🕊3
توافقی دیگرگون، نه توقف دگرگونی
مرضیه حاجی هاشمی


این روزها که پس از جنگی یک ساله با سابقه ای ۴۷ ساله، سخن از تفاهم، توافق و صلح است، امید می رود که آثار نیکوی آن بر اقتصاد، جامعه به ستوه آمده از ابر بحران اقتصادی را خرسند کند؛ اما واقعیتی دیگر نیز وجود دارد که مدام پرسش می شود، پس سرنوشت تغییر و دگرگونی های مورد نظر جامعه که بهای سنگینی نیز برای آن پرداخته چه می شود؟ آیا متوقف و فراموش می شود؟ آیا به مردمان ایرانی که از وضعیت جاری جانشان به لب رسیده خیانت شده یا این توافق منجر به دگرگونی می شود؟ یا از اساس چه نسبتی بین این توافقات و ثبات و دگرگونی وجود دارد؟ شاید این بار جامعه شناسی تاریخی پاسخ دهد.

تـاریخ جوامع را اگر فقط از دریچه دولت‌ها، توافق‌ها، جنگ‌ها و جابه‌جایی حاکمان ببینیم، بخش مهمی از واقعیت را از دست می‌دهیم. بسیاری از عمیق‌ترین دگرگونی های انسانی نه در کاخ‌ها و پایتخت‌ها؛ بلکه در ذهن مردم، در آیین‌ها، در سبک زندگی، در فهم امر مقدس و در بازتعریف مشروعیت آغاز می‌شوند، به ویژه آنجا که در طول تاریخ، دولت سازی های مبتنی بر امر مقدس، خویش را در مقابل حرکت های دگرگونی خواهی جوامع می یابد.

یکی از بزرگترینِ این دولت سازی و نظم بخشی های اجتماعی و فرهنگی توسط «شارلمانی» در اروپای قرن هشتم میلادی به نمایش درآمد. پروژه وی ساختن یک جهان مسیحی بود، جهانی که در آن دین، فرهنگ، اخلاق و سیاست در یک نظم واحد ادغام شوند. در این نظم، مسیحیت فقط یک باور شخصی نبود؛ بلکه ستون هویت جمعی، منبع مشروعیت سیاسی و ابزار یکپارچگی امپراتوری محسوب می‌شد.

شارلمانی در این مسیر، تناقض های آشکاری را از خویش بر جای گذاشت که از اساس، همان تناقض دولت‌سازی مبتنی بر امر مقدس است؛ یعنی وقتی دین به پایه نظم سیاسی تبدیل می‌شود، مرز میان ایمان و اقتدار سیاسی کمرنگ می‌شود. از این روست که جنایتی هایی از او چونان گردن زدن چهار هزار و پانصد نفر در یک فرمان، در کنار تاکید بر ایمان و اخلاق مسیحی، در تاریخ بر جای مانده است.

نمونه‌های مشابه را در تاریخ اسلام نیز می‌توان یافت.«عبدالملک بن مروان» با عربی‌سازی دیوان‌ها و خلق هویت اسلامی-امپراتوری، از دین برای یکپارچه‌سازی فرهنگی و سیاسی بهره برد. «مأمون» تلاش کرد فهم مشروع از دین را زیر اقتدار دولت قرار دهد. «شاه اسماعیل صفوی» با رسمی کردن تشیع، هویت سیاسی و فرهنگی تازه‌ای برای ایران ساخت.«عثمانی‌»ها نیز خلافت را با امپراتوری پیوند زدند. در همه این نمونه‌ها، دین تنها موضوع عبادت فردی نبود، ابزار اولیه ساختن نظم سیاسی بود.

از این منظر،«جمهوری اسلامی» نیز صرفاً یک حکومت مذهبی به معنای متعارف کلمه نیست. می‌توان آن را پروژه‌ای برای پیوند دادن مشروعیت سیاسی، هویت جمعی، فرهنگ عمومی و تفسیر خاصی از تشیع دانست. در چنین ساخت قدرتی، نزاع صرفاً بر سر سیاست روزمره نیست. اختلاف بر سر این است که چه چیزی مقدس است، چه کسی حق تفسیر آن را دارد، جامعه مطلوب چیست و مشروعیت از کجا سرچشمه می‌گیرد.

اما نکته اساسی اینجاست. هیچ نظم مبتنی بر امر مقدس، صرفاً در سطح دولت تعیین تکلیف نمی‌شود. قدرت سیاسی می‌تواند قوانین را وضع کند، نهادها را اداره کند و منابع را کنترل نماید؛ اما نمی‌تواند برای همیشه معنای نمادها، آیین‌ها و ارزش‌ها را در ذهن جامعه ثابت نگه دارد. اروپا نمونه روشنی از این فرایند است. در دوران شارلمانی، شاید تصور می‌شد نظم مسیحی تثبیت شده و بی‌رقیب است؛ اما آنچه اکنون نماد اروپاست، رشد فردیت، تحول در فهم اقتدار و تغییر در رابطه انسان با دین است. دگرگونی که نه در سطح توافقات نوشته شده سیاسی؛ بلکه از لایه‌های عمیق‌تر جامعه و توافقات نانوشته فرهنگی و اجتماعی ظاهر شد.

لذا می توان گفت، آنانی که سرنوشت یک جامعه را تنها با یک توافق، یک انتخابات، یک بحران یا یک تصمیم دیپلماتیک توضیح می‌دهند، معمولاً تصویر ناقصی از تاریخ ارائه می‌کنند. توافق‌ها به ویژه با قدرت های بزرگ اهمیت دارند، گاه می‌توانند عمر یک نظم سیاسی را طولانی‌تر یا کوتاه‌تر کنند؛ اما آن‌ها به تنهایی تعیین‌کننده سرنوشت فرهنگی و حتی سیاسی یک جامعه نیستند. دگرگونی واقعی زمانی رخ می‌دهد که مردم به تدریج معنای زندگی خوب، اقتدار مشروع، امر مقدس، هویت جمعی و آینده مطلوب را بازتعریف کنند، آنچه که در ایران امروز آغاز شده و توقف ناپذیر است.

تاریخ نشان داده قدرت سیاسی می‌تواند در برابر دگرگونی مقاومت یا آن را کند نماید؛ اما قادر نیست جلوی دگرگونی‌ عمیق فرهنگی و اجتماعی را بگیرد، آنچه که مقدمه دگرگونی نظم سیاسی مشروع به ویژه دینی است؛ زیرا دولت‌ها بر نهادها حکومت می‌کنند؛ اما معنا در میان مردم تولید می‌شود. فرآیندی که بسیار عمیق‌تر از سیاست روزمره و هر تفاهم و توافقی است؛ ولو توافقی دیگرگون، نه توقف دگرگونی.


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍5❤4
اختراع قوم یهود / شلومو سند، ترجمه فهیمه چاکرالحسینی / نشر اختران، ۴۶۸ صفحه شومیز، ۸۴۰ هزار تومن 👇👇

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍2
فرهیختگان
اختراع قوم یهود / شلومو سند، ترجمه فهیمه چاکرالحسینی / نشر اختران، ۴۶۸ صفحه شومیز، ۸۴۰ هزار تومن 👇👇 #فرهیختگان راهی به رهایی
👆👆
اختراع قوم یهود از مهم‌ترین و بحث‌برانگیزترین کتاب‌های مربوط به تاریخ اسرائیل است که در سال‌های اخیر منتشر شده.

شلومو زند (سند)، نویسده کتاب، استاد تاریخ دانشگاه تل‌آویو است و این کتاب را به عبری نوشته. او با بررسی اسناد تاریخی یهودی به این نتیجه رسیده که واقعه تبعید یهودیان از بیت‌المقدس در دو هزار سال پیش (که اساس کل گفتمان صهیونیسم و بازگشت به ارض مقدس و تشکیل اسرائیل است) سندیت تاریخی ندارد و به‌نوعی جعلی است. طبق تحقیقات او، یهودیان سرزمین فلسطین تبعید نشدند بلکه در طول زمان به دین‌های دیگر گرویدند، یهودیان فعلی هم اغلب نسبشان به یهودیانی در مناطق دیگر جهان می‌رسد که بیشترشان در قرن‌های بعدی پیرو این دین شده‌اند.

زند می‌گوید او عملا هیچ چیز جدیدی کشف نکرده و هرچه می‌گوید در اسنادی که قبلا منتشر و بررسی شده‌اند آمده است، ولی انگار اراده‌ای جمعی مانع ورود این حرف‌ها به عرصه عمومی می‌شده.

کتاب زند در اسرائیل با استقبال فوق‌العاده‌ای روبرو شد و حدود پنج ماه پرفروش‌ترین کتاب بود. بعد هم به انگلیسی ترجمه شد و در بیرون اسرائیل هم از آن استقبال کردند.

دو ترجمه فارسی از این کتاب وجود دارد.

اسم ترجمه انگلیسی کتاب:
The Invention of the Jewish People by Shlomo Sand

اختراع قوم یهود / شلومو سند، ترجمه فهیمه چاکرالحسینی / نشر اختران، ۴۶۸ صفحه شومیز، ۴۰۰ هزار تومن
از کتاب بهمن

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍4🤔1
خواهر بزرگم از باران عصر امروز مشهد در گروه فیلم گذاشته.
یکی از دخترعموها، که ایران به دنیا آمده، از پدر و مادرش دور است و در هرات زندگی می‌کند، می‌گوید، چقدر ایران خوبست، کاش ایرانی بودم.
خواهرم: از روزی که آمدم، فقط یکبار سینما رفتم. دلم نمیاد هیچ جا بروم.
دختر عموی دیگرم از هرات: این‌روزها از بس گریه می‌کنم، بچه‌هایم متوجه شدند.
خواهرم کوچکم از آلمان: اینستایم را پاک کردم که دیگر وضعیت هرات را نبینم، از بس گریه‌ام می گرفت و بغض‌ و استیصال در گروه از ماندگان و رفتگان..
وسط درد‌دل‌ها من هم که دو هفته می‌شود، درگیر پیش دکتر دندان رفتن هستم، همانطور که درد پهلویم هم شدیدتر شده، می‌‌نویسم:
جور و سلامت باشید همگی. وقت، وقت بازی دادن خود است.
هر رقم می‌تونید.
این اوضاع دیگه از غم تیر شده.
و لینک فیلم زن و بچه را که هنوز خودمم ندیدم برایشان در گروه می‌گذارم.

تصویر: گیسوی یکی از شاگردانم با دستبند مرواریدی که خودش ساخته است.
هما همت

#فرهیختگان راهی به رهایی
😢13❤6👎2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
سخنانِ عبدالکریم سروش در بزرگداشتِ استاد ملکیان
۲۳ خرداد ۱۴۰۵

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍4❤2🤬2
‌ ده‌گانهٔ محرم

1⃣ مقدمات شناخت تاریخ عاشورا


بازنشر از محرم ۱۴۰۱ خورشیدی

شناخت - حتی‌المقدور - درست و دقیق عاشورا  به‌عنوان یک رخداد تاریخی، مستلزم شناخت دوره‌هایی دیگر از تاریخ، و نیز مآخذ و منابع گوناگون است. در این نوشته به برخی از این نمونه‌ها اشاره می‌کنیم:

۱. شناخت مناسبات تیره‌های قریش از دوره قُصَیّ بن کِلاب (حدود ۲۰۰ سال پیش از اسلام) تا ظهور پیامبر
بی‌تردید صف‌بندی‌ها، دوستی‌ها و دشمنی‌های تیره‌های قریش در رخدادهای بعدی (بویژه سدهٔ اول هجری) و تاریخ عاشورا مؤثر بوده است. شناخت کنش‌گران این واقعه، بدون شناختِ حوادث آن دوران ممکن نیست. برای شناخت این دوره می‌توان آثاری مانند «تاریخ قریش» از حسین مونس، «قریش من القبیله الی الدولة المرکزیه» از خلیل عبدالکریم و «نزاع رهبری در جاهلیت و اسلام» نوشتهٔ عبدالرحیم قنوات را مطالعه کرد.

۲. شناخت رخدادهای عصر پیامبر
بسیاری از کنش‌های شخصیت‌های تاریخ عاشورا بویژه کینه‌‌جویی‌های بنی‌امیه و تیره‌های همسو  را باید بر اساس رخدادهای عصر نبوی تحلیل کرد. در باره این تاریخ، آثاری بسیار نوشته شده است. از آن جمله می‌توان کتاب «سیره رسول‌الله» اثر عباس زریاب و کتاب «محمد» از مارتین لینگز را نام برد.

۳. شناخت رخدادهای بعد از پیامبر (از سقیفه بنی‌ساعده تا مرگ معاویه)
شناخت این دورهٔ پنجاه‌ساله که دورهٔ خلفای راشدین و معاویه است و به رخداد عاشورا منتهی می‌شود، بسیار مهم است. نزاع خلافت و اَشکال آن در این دوره رخ داد و سرانجام کار به اعلام ولیعهدی یزید کشید. بی شناخت این دورهٔ بسیار حساس و تأثیرگذار، نمی‌توان شناخت درستی از تاریخ عاشورا به دست آورد. برای آشنایی با تاریخ این دوره، می‌توان به کتاب‌هایی مانند «تاریخ تحلیلی اسلام» دکتر شهیدی، «تاریخ سیاسی و اجتماعی اسلام» اثر حسن ابراهیم حسن و بسیاری آثار دیگر مراجعه کرد.

۴. شناخت شهر کوفه
کوفه به‌عنوان شهری عربی - ایرانی که شیعه‌نشین بوده است، مهم‌ترین نقش را در تاریخ عاشورا داشت. مردم آن امام حسین را دعوت کردند، بر فرماندار دولت اموی شوریدند و گِرد فرستادهٔ امام، مسلم بن عقیل، فراهم آمدند. اما سپس پا پس کشیدند. حتی گروهی از آنان به کربلا رفتند و امام و یارانش را شهید و خاندانش را اسیر کردند! به‌راستی چرا چنین کردند؟ نوشتن هیچ تاریخی از عاشورا بی شناختِ - حتی‌المقدور -  همه‌جانبه و دقیقِ کوفه و کوفیان میسر نیست. به آنان و اعمالشان ساده نیز نباید نگریست، زیرا این کنش‌ها، حاصل ذهنیت‌های این مردم و شرایط تاریخی، جغرافیایی، سیاسی، اجتماعی و مذهبی ویژهٔ آنان بود. کوفه‌شناسی نقشی بسیار مهم در شناخت تاریخ عاشورا دارد و آثار خوبی نیز در این زمینه نوشته ‌شده است. به‌عنوان نمونه می‌توان به «جغرافیای تاریخی کوفه» اثر مشهور لویی ماسینیون، ترجمه عبدالرحیم قنوات و «کوفه شهر اسلامی» اثر هشام جعیط، ترجمه ابوالحسن سروقد مقدم اشاره کرد.

۵. مطالعه مهم ترین آثار در باره تاریخ عاشورا
کسی که مشتاق شناخت تاریخ عاشوراست، لازم است دست‌کم مهم‌ترین آثاری را که در گذر تاریخ دربارهٔ آن به عربی و فارسی نوشته شده و شمار آنها به بیش از یکصد اثر می‌رسد، بخواند و بررسی کند. مطالعهٔ این آثار افزون بر پاسخ دادن به بسیاری از پرسش‌ها دربارهٔ عاشورا، دستاورد مهم دیگری نیز دارد که اکنون به آن اشاره می‌کنیم.

۶. شناخت تحول اندیشهٔ شیعیان دربارهٔ این رخداد در گذر زمان
این کار هم با شناخت تاریخ سیاسی و اجتماعی شیعیان در دوره‌های مختلف و هم با مطالعه دقیق آثار آنان به صورت تاریخ‌مند میسر است.‌

در جامعهٔ ما دربارهٔ تاریخ عاشورا به فراوانی سخن گفته می‌شود، اما بسیاری از موافقان و محبّان و از آن‌سو، مخالفان و منتقدان که بیشتر در فضای مجازی حضور دارند، شناختی - تا حد ممکن - جامع و دقیق از این رخداد بزرگ ندارند. بنابراین، این تاریخِ آمیخته با خرافات، نقص‌ها، زیادات، توهین‌ها، جعلیات مغرضانه و نتیجه‌گیری‌های عجولانه عرضه می‌شود. در این میان حساب اهل علم و اندیشه که به روش تحقیق و تألیف درست پایبندند و کتاب‌ها،  مقالات و خطابه‌هایی - حتی‌المقدور - دقیق و قابل اعتماد عرضه می‌کنند، جداست. روشن است که راه درست آشنایی با تاریخ عاشورا نیز از میان آثار ایشان می‌گذرد.

سوالی مهم
در پایان مایلم به اهمیت "شناخت تغییرات رخ‌داده در ذهنیت ایرانیان امروز در باره تاریخ عاشورا" اشاره کنم. سوال اصلی این است: "ایرانیان امروزه به تاریخ قیام عاشورا چگونه می‌نگرند؟".


عبدالرحیم قنوات
دانشگاه فردوسی مشهد
۲۶ خرداد ۱۴۰۵ / ۱ محرم ۱۴۴۸



#فرهیختگان راهی به رهایی
❤5👍1👎1🤔1
تغیر تراز فقر از مطلق به شدید

از اواسط دهۀ ۱۳۹۰ به‌تدریج نشانه‌های عمومی‌شدن فقر در ایران آشکار شد و از سال ۱۳۹۸ به‌سرعت گسترش پیدا کرد. هم به‌دلیل تحریم‌ها و هم روندی از سیاست‌های اقتصادی بخش زیادی از لایه‌های طبقۀ متوسط در بالای چسبیده به آستانۀ فقر انباشته شده بود، و دو جهش در نرخ فقر در فاصله‌ای کوتاه عملاً بسیاری از این بخش آستانه‌ای را به زیر کشید. از اواخر دهۀ ۱۳۹۰ فقر شدید نیز روند افزایشی یافت، اما شوک سال ۱۴۰۱ عملاً مسیر جابجایی تراز فقر را باز کرد.

به‌رغم افزایش ۶۰درصدی حداقل دستمزد در سال ۱۴۰۵، پیش‌بینی می‌شد که با تداوم تورم خوراکی‌ها حداکثر تا پایان بهار کل دستمزد کفاف تأمین سبد غذایی موردنیاز یک خانوار ۳ نفره را ندارد. داده‌های اردیبهشت‌ماه مرکز آمار ایران نشان می‌دهد که عملاٌ پیش از پایان بهار این اتفاق افتاده است. اما باز اگر همین روند تورمی خوراکی‌ها ادامه یابد، ولو آنکه هیچ کمبودی در تأمین و عرضه پیش نیاید، در سال ۱۴۰۵ به احتمال زیاد خط فقر شدید (وضعیتی که کل هزینۀ خانوار کفاف تأمین سبد غذایی -استاندارد وزارت بهداشت- را نمی‌دهد) به بالاترین میزان خود در سه چهار دهۀ اخیر می‌رسد و وارد محدودۀ ۱۵ درصد می‌شود. باید توجه داشت که حدود دو دهه قبل، فقر مطلق در چنین محدوده‌ای بود، اما با شوک‌های پیاپی به‌ویژه در یک دهۀ اخیر، تراز فقر در حال جابجایی است و این یعنی برنامه‌های حمایتی هیچ تأثیری در مهار و کاهش فقر ندارند و صرفاً می‌توانند تاحدی بر شدت و شکاف فقر اثر بگذارند. علاوه‌براین، سازوکارهای طبیعی حمایتی نیز بیش‌ازپیش فرسوده و ناتوان می‌شوند. اگر در تابستان و هم‌زمان با فصل جابجایی مستأجران، اجارۀ مسکن هم با شوک همراه باشد، پیامدهای بلندمدت تغییر تراز فقر بسیار جدی‌تر خواهد بود.

در دو دهۀ اخیر یکی از شدیدترین شوک‌ها به فقر شدید در سال ۱۴۰۱ رخ داد و بر اساس برآوردهای وزارت تعاون، کار، و رفاه اجتماعی طی یکسال بیش از ۲ میلیون نفر به جمعیت زیر خط فقر شدید اضافه شد؛ از حدود ۵.۷ به ۷.۸ میلیون نفر. اجرای طرح کالابرگ از سال ۱۴۰۲ تاحدی از میزان فقر شدید کاست، هرچند نرخ فقر شدید همچنان بیش از ابتدای سال ۱۴۰۱ ماند. برآورد می‌شود که در صورت تداوم تورم خوراکی‌ها جمعیت زیر خط فقر شدید در پایان سال ۱۴۰۵ به ۱۲.۷ تا ۱۴.۴ میلیون نفر برسد.

رضا امیدی


#فرهیختگان راهی به رهایی
😢5❤2👍1